Maks Lukado

Bu insanlar kimdir? 2

Yaşayan Tanrı ilə gözlənilməz qarşılaşma

Mən bu kitabı çox əziz dostlarımdan biri olan parlaq şəxsiyyət — Art Hillə həsr etmək istəyirəm. O, uzun illərdir ki, məbəd ağsaqqalı vəzifəsini icra edir və eyni zamanda mənim redaktor köməkçimin həyat yoldaşıdır.

O, əla oğlandır. Art, göründüyün kimi biri olduğun üçün sənə minnətdaram.

Fəsil 1

Yair

İsa yenə qayıqla o biri sahilə keçəndə yanına böyük bir izdiham yığıldı. O, gölün sahilində idi. Sinaqoq rəislərindən Yair adlı bir adam gəlib İsanı görəndə ayaqlarına düşdü. Ona çox yalvarıb dedi: «Qızcığazım can üstündədir. Gəl əllərini onun üstünə qoy ki, sağalıb yaşasın». İsa da onunla birlikdə getdi. Ardınca böyük bir izdiham gedərək hər tərəfdən Onu sıxışdırırdı.

İsa hələ danışırdı ki, sinaqoq rəisinin evindən adamlar gəlib dedi: «Qızın öldü. Daha Müəllimi niyə narahat edirsən?» Lakin İsa bu sözə məhəl qoymayaraq sinaqoq rəisinə dedi: «Qorxma, yalnız iman et!» O, Peter, Yaqub və Yaqubun qardaşı Yəhyadan başqa heç kimi ardınca gəlməyə qoymadı. Onlar sinaqoq rəisinin evinə gələndə İsa çox hay-küy, ağlaşıb nalə çəkənlər gördü. İsa içəri girəndə onlara dedi: «Niyə hay-küy salıb ağlaşırsınız? Uşaq ölməyib, sadəcə olaraq yatıb». Onlar İsaya güldülər. Belə olanda İsa hamını bayıra çıxarandan sonra uşağın ata-anasını, Özü ilə gələnləri götürüb uşaq olan yerə girdi. İsa uşağın əlindən tutub dedi: «Talita qum!» Bunun mənası belədir: «Qızcığaz, sənə deyirəm: qalx!» On iki yaşlı qız dərhal qalxıb gəzməyə başladı. O an oradakılar tamamilə mat qaldı. İsa onlara qadağan etdi ki, bunu heç kəs bilməsin və sonra dedi ki, qıza yemək versinlər.

Mark 5:21–24; 35–43

GÖRÜNMƏYƏNİ GÖRMƏK

Bir dəfə azyaşlı qızlarım mənim uydurduğum «imanın sınağı» oyununda öz məharətlərini göstərməyə başladılar. Səkkiz yaşlı Cenni ilə altı yaşlı Andrea qonaq otağında bir-birinə əks istiqamətlərdə dayanaraq oyunun başlamasını gözləyirdilər. Mən isə üç yaşlı qızım Sara ilə birlikdə oyunu izləmək üçün otağın mərkəzində oturduq. Cenni gözləri bağlı şəkildə otağın əks tərəfindəki divara qədər addımlamalı idi. Andrea isə bələdçi vəzifəsini yerinə yetirərək uzaqda dayanıb Cenninin təhlükəsiz şəkildə müəyyən olunmuş yerə çatması üçün onu istiqamətləndirməli idi.

Andreanın «sola doğru iki kiçik addım at» və ya «irəliyə doğru dörd böyük addım at» kimi işlətdiyi köməkçi sözlər bacısının oturacaqlardan, tozsorandan və çirkli paltarlar üçün işlədilən səbətdən düzəldilmiş hiyləgər labirinti uğurla keçməsinə şərait yaradırdı.

Sonra qızlar yerlərini dəyişdirdilər. İndi Cenni Andreanın oturacaqları keçməsinə, anasının sevimli çıraqdanını sındırmadan maneələri ötməsinə və sağa dönmək əvəzinə sola dönüb divarla toqquşmadan qorunmasına kömək edirdi.

— Gözübağlı keçən bir neçə oyundan sonra sınaq bitdi və qızlar öz təəssüratlarını bölüşməyə başladılar.

¾ Mənim heç xoşuma gəlmədi, — deyə Cenni şikayətləndi. — Heç bir şey görmədiyin halda irəliləmək çox qorxuludur.

— Mən yıxılacağımdan qorxurdum, — deyə Andrea bacısının sözünü təkrarladı. — Buna görə də çox kiçicik addımlarla irəliləyirdim.

Etiraz edə bilərdimmi? Yetkin insanlar bunu etməyə məcbur olsalar da, qaranlıqda dolaşmağı sevmirlər. Biz də Cenni kimi ətrafımızda heç nəyi görmədən irəliləməyin çətinliyindən tez-tez şikayətlənirik və Andrea kimi yıxılmamaq üçün kiçik addımlarla irəliləyirik.

Bizim ehtiyatlı davranmaq üçün səbəbimiz var, çünki gözlərimiz kordur. Biz öz gələcəyimizi görmürük. Bizi sabah nə gözləyəcəyindən xəbərsizik. Məsələn, mən bu abzası bitirənə qədər yaşayıb-yaşamayacağımı bilmirəm (Oh, yaşadım!) Siz də onu oxuyub qurtarana qədər o biri dünyaya gedib-getməyəcəyinizi bilmirsiniz. (Ümid edirəm ki, siz hələ də buradasınız).

Mən uzağı görməməkdən və ya dumanlı görüntüdən deyil, tamamilə kor olmaqdan bəhs edirəm. Mən yaşa dolduqca pisliyə doğru dəyişilən görmə qabiliyyətindən danışmıram. Yox. Mən yalnız ölümün bizi qurtara biləcəyi xəstəliyi nəzərdə tuturam. Gözlərimiz kordur və gələcəkdə bizi nələr gözlədiyindən xəbərsizik.

Mənim nəzərdə tutduğum korluq bu dünyada yaşayan hər kəsə aiddir. Zəngin insanlar da kasıb insanlar kimi, eyni dərəcədə kordur. Savadlı insanlar da savadsız insanlar qədər kordur. Məşhur insanlar da gələcəyi adi insanlar qədər görə bilirlər.

Heç kim övladlarının gələcək on il ərzində nə ilə üzləşəcəyini bilmir, heç kim öləcəyi günü bilmir, heç kim əvvəlcədən həyat yoldaşının kim olacağını bilmir və ümumiyyətlə, bütün bunları əvvəlcədən bilmək mümkün deyil. Bizim hər birimiz tamamilə və çarəsizcəsinə koruq.

Biz də Cenni kimi bağlı gözlərlə tanış səslərə qulaq asaraq qaranlıqda irəliləyirik. Lakin bizim onunla bir fərqimiz var: Cennini onu sevən əziz insanlar əhatə etdiyi halda, bizim ətrafımızda düşmənçilik edən və çox təhlükəli insanlar ola bilər. Cenninin ən böyük qorxusu — büdrəmək idi. Bizim isə xərçəng, boşanmaq, tənhalıq, ölüm və s. kimi daha ciddi qorxularımız var.

Bizim büdrəmədən irəliləmək cəhdlərimiz, büdrəyərək yıxılmamaq ehtimalına bərabərdir.

Məsələn, Yair. O, büdrəmədən irəliləmək üçün, həqiqətən, cəhd göstərirdi! Yair ehtiyatla addımladığı zaman birdən tamamilə qaranlığa bürünmüş mağara ilə üzləşir və o, bu qaranlığa tək daxil olmaq istəmir.

Yair sinaqoq rəisi idi. Bizim üçün bu vəzifənin heç bir əhəmiyyəti olmasa da, İsa Məsihin müasirləri üçün həmin vəzifəni tutan insan ictimai pilləkənin ən yüksək səviyyəsində dayanırdı. O dövrdə sinaqoq dini, elmi, inzibati və ictimai fəaliyyətlərin mərkəzi hesab olunurdu. Sinaqoq başçısı yalnız dini rəhbər deyil, həmçinin aparıcı ilahiyyat professoru, şəhərin icra başçısı və ən tanınmış adam idi.

Yair belə bir nüfuza sahib idi. Yüksək vəzifə, işsizlikdən qoruyan zəmanət, şəhərin istənilən restoranında mehriban qarşılanma, etibarlı təqaüd təminatı, cümə axşamları qolf oyunu və siyasi partiyanın irəli sürdüyü namizədi dəstəkləmək üçün illik və tamamilə ödənişsiz səyahətlər.

Daha nə arzulamaq olardı? Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, Yair arzulayırdı. O, daha bir imtiyaz istəməyə məcbur idi. Əslində o, qızının yaşaması üçün yuxarıda sadalanan bütün üstünlüklərindən imtina etməyə hazır idi.

Bu hadisədə Yair — işgüzar kostyum geyinmiş uzaqgörən milli lider deyil, mərhəmət diləyən kordur. O, İsa Məsihin ayaqlarına düşərək Ona çox yalvarıb dedi: «Qızcığazım can üstündədir. Gəl əllərini onun üstünə qoy ki, sağalıb yaşasın» (Mark 5:23).

O, İsa ilə sövdələşmir (Sən mənim xahişimi yerinə yetir, mən də əziyyət çəkməyəsən deyə Sənin ehtiyaclarının qayğısına qalacağam). Yair Ona şərt qoymur (Burada Yerusəlim sakinləri Sənin münasibətsiz hərəkətlərindən şikayətlənirlər. Gəl belə edək: Sən mənim problemimi həll et, mən də lazım olan adamlara zəng vuracağam…) Yair Onun qarşısında özünə bəraət qazandırmadı (İsa Məsih, ümumiyyətlə, mən təlaşa düşən adam deyiləm, sadəcə olaraq, kiçicik bir çətinliyim var).

Yair yalvarır.

Həyatda elə anlar olur ki, bizim təklif etdiyimiz hər şey — dilədiyimizlə müqayisədə heç nədir. Yair üçün də belə bir saat gəlmişdi. Övladının həyatının əvəzinə nə təklif edə bilərdi? Oyun qurtardı! O, yaranmış vəziyyətdə nə sövdələşir, nə də riyakarlıq edir. Yair öz gələcəyindən xəbərsiz olsa da, İsaya hər şey məlumdur. Buna görə də sinaqoq rəisi kömək üçün Rəbbə müraciət edir.

İnsanları səmimi qəlbdən sevən İsa Məsih isə Öz köməyini əsirgəmir.

Övladını itirməyin nə olduğunu yaxşı bilən Tanrı Yairə yardım əlini uzadır.

Amma İsa Məsih Yairin köməyinə çatmazdan öncə, hekayəmizdə daha bir neçə iştirakçı sima meydana çıxır. Bunlar Yairin evindən gələn adamlardır.

«Qızın öldü. Daha Müəllimi niyə narahat edirsən?» (Mark 5:35).

İndi diqqətli olun! Hazırlaşın. Hadisənin qəhrəmanları yerlərini dəyişirlər. İndi Yair İsa Məsihi deyil, İsa Məsih Yairi dilə tutur. İsa heyranlıq əvəzinə istehza eşidir. Belə şəraitdə İsa Məsih vəziyyətə nəzarət edir.

«Lakin İsa bu sözə məhəl qoymayaraq sinaqoq rəisinə dedi: Qorxma, yalnız iman et»¹ (Mark 5:36).

Bu ayəni çox sevirəm! O, görünməyəni görməyə imkan yaradan çox vacib bir prinsipi əks etdirir: insanların sözlərinə və fikirlərinə məhəl qoymamaq. Yəni insanların sözlərini qulaqardı etmək, fikir verməmək, özünü karlığa vurmaq, ya da var gücünlə onlardan qaçmaq.

Hər şeyi yenidən başlamaq üçün artıq çox gec olduğunu söyləyən insanlara məhəl qoymayın.

Sizi heç bir uğur əldə edə bilməyəcəyinizə inandırmağa çalışanlara qulaq asmayın.

Sizi lazımi qədər ağıllı, cəld, ucaboy, vacib hesab etməyənlərin sözlərini qulaqardına vurun və elə hesab edin ki, onları eşitmədiniz.

Çox vaxt inanmaq üçün qulaqlarımıza pambıq tıxamaq gərəkdir.

«Lakin İsa bu sözə məhəl qoymayaraq sinaqoq rəisinə dedi: Qorxma, yalnız iman et» (Mark 5:36).

İsa Yairi görünməyəni görməyə məcbur edir. O, «yalnız iman et» söyləməklə, sanki Yairə deyir: «Reallığa baxaraq öz imkanlarını məhdudlaşdırma. İnsanların fikirlərinə məhəl qoyma. Nə qədər möhkəm olursa-olsun, heç bir düşüncəyə əyilmə. İnan ki, ruhani reallığı fiziki gözlə görmək mümkün deyil!»

«Mənə etibar et, — deyə İsa xahiş edir. — Qorxma, sadəcə iman et».

Baham adalarında yaşayan bir atanın başına belə bir hadisə gəlmişdi. Yanğın onların ikimərtəbəli evini tamamilə bürüyüb çıxış yolunu bağladığı zaman kiçik oğlunu xilas etmək üçün o da belə yalvarışla balasını səsləyirdi. Ata, ana və bir neçə uşaqdan ibarət olan ailə yanan evi tərk etməyi bacarsalar da, kiçik oğulları yanğından qorxaraq ikinci mərtəbədəki uşaq otağında gizlənmişdi. Onun atası alova bürünmüş evin pəncərəsi önündə dayanmışdı və qışqıraraq oğlunu çağırıb deyirdi:

— Tullan oğlum, tullan! Mən səni tutacam.

— Ata, axı mən səni görmürəm, — deyə qorxmuş oğlan ağlayırdı.

— Bilirəm, — atası onu inandırmağa çalışırdı, — amma mən səni görürəm.

Oğul atasını görməsə də, atası oğlunu görürdü.

Buna bənzər iman nümunəsi həbs düşərgəsinin divarında tapılmışdı. Məhbuslardan biri divara bu sözləri həkk etmişdi:

O, buludların arxasında gizlənsə də, mən günəşə inanıram

Onu hiss etməsəm də sevgiyə inanıram

Onun susmasına baxmayaraq, Mən Tanrıya inanıram

Mən divara bu sözləri həkk etmiş insanı təsəvvür etməyə çalışıram. Gözlərimi yumuram və onun şüşə və ya daş qırıntısı ilə divara bu sözləri yazan yorğun əllərini görürəm. Sanki onun gözlərini necə qıydığını və qaranlıqda divara həkk etdiyi hər hərfə necə diqqətlə baxdığını görürəm. Kimin əlləri bu cür həyatverici bəyanat yaza bilərdi? Kimin gözləri bu cür qatı qaranlıqda işığı görə bilərdi?

Yeganə düzgün cavab: yolunu seçərək görünməyəni görən insanın gözləri.

Həvari Paul deyib: «Gözlərimizi görünən şeylərə deyil, görünməyən şeylərə dikirik. Çünki görünənlər gəldi-gedər, görünməyənlərsə əbədidir» (2 Korinflilərə 4:18).

İsa Yairi görünməyəni görməyə çağırır. Onu seçim etməyə çağırır. O ya reallığa inanmalıdır, ya da vəziyyəti iman gözü ilə qəbul etməlidir. Başımıza faciə gəldiyi zaman biz də bu cür seçim qarşısında qalaraq ya ağrıya, ya da Şəfa verənə baxırıq.

Seçim bizimdir.

Yair öz seçimini etdi. O, İsaya iman etməyi seçdi…

Onun İsaya olan imanı qızını həyata qaytardı. Ancaq bu, hələ bizim hekayəmizin sonu deyildir.

Yair və İsa Məsih evdə ağlaşan bir qrup insanla qarşılaşır. Onların fəryadı Rəbbi təəccübləndirir. Adamlar həm də Ona mane olmağa çalışırlar, çünki qaçılmaz ölüm qarşısında qorxu nümayiş etdirirlər. «Niyə hay-küy salıb ağlaşırsınız? Uşaq ölməyib, sadəcə olaraq yatıb» (Mark 5:39).

Bu sualda boş maraq deyil, həqiqi təəccüb var. İsa qızın ölmədiyini, sadəcə olaraq yatdığını bilir. Tanrının nöqteyi-nəzərincə, ölüm — müvəqqəti narahatlıq, bir dünyadan digər dünyaya keçmək üçün vacib addımdır. Ölüm son deyil, başlanğıcdır.

Uşaq olduğum vaxt oynamağı və yeməyi çox sevirdim. Sanki yay fəsli bütün günümü beysbol meydanında keçirmək və sonra anamın hazırladığı yemək masasında nahar etmək üçün yaradılmışdı. Amma anamın bir qaydası var idi: tərləmiş və üst-başı palçığa batmış oğlanlar masaya buraxılmırdı. O, həmişə bizi bu sözlərlə qarşılayırdı: «Əgər yemək istəyirsinizsə, onda cəld əl-üzünüzü yuyun və paltarlarınızı dəyişin».

Mən də bütün normal oğlanlar kimi, yuyunmağı və paltarlarımı dəyişdirməyi xoşlamırdım. Lakin buna baxmayaraq, heç vaxt anama demirdim ki, paltarlarımı dəyişib yemək yeməkdənsə, acından ölməyi üstün tuturam! Mənim yuyunmaq və paltarlarımı dəyişmək üçün çəkdiyim əziyyət, ləzzətli nahar yeməyinin yanında heç nə idi.

Tanrı üçün də ölüm — Onunla bir masa arxasında oturmaq şərəfinin yanında müqayisə edilməz dərəcədə kiçik qiymətdir. «…Ət və qan Allahın Padşahlığını irs olaraq ala bilməz... Çünki bu çürüyən bədən çürüməzliyə, bu ölümə düçar olan bədən ölməzliyə bürünməlidir» (1 Korinflilərə 15:50, 53).

Gördüyünüz kimi, Tanrı mənim anamdan daha israrlıdır. Onun masasının arxasında otura bilmək üçün libasımızı dəyişdirmək lazımdır. Bədənimiz yenisi ilə əvəz olunsun deyə, biz ölməliyik. Buna görə də Tanrı üçün ölüm — nəsə qorxulu bir şey deyil, mükafat vədinin yerinə yetirilməsidir.

Ölən qızın bədəni üzərində hay-küy salıb ağlaşanları görən İsa Məsihin təəccüb dolu marağı da əbəs deyildi: «Niyə hay-küy salıb ağlaşırsınız?» (Mark 5:39)

Ölüm bizim üçün faciə, İsa Məsih üçün isə qurtuluşdur.

Əlbəttə, Onun baş verənlərə yanaşma tərzi, yumşaq desək, şübhə ilə qarşılanırdı. «Onlar İsaya güldülər» (Mark 5:40). (Növbəti dəfə sizə güldükləri zaman, bunun yalnız sizin başınıza gəlmədiyini xatırlayın).

İndi daha maraqlı hissəyə gəlib çatdıq. Bu hissədə İsa Məsihin necə davrandığına diqqət yetirin. O, hay-küy salıb ağlaşanları otaqdan qovur! Müqəddəs Kitabın NCV tərcüməsində bu hadisə məhz belə təsvir edilib: «…sonra onları qovdu…» (Mark 5:40). İsa onlardan uzaqlaşmağı xahiş etmədi, sadəcə olaraq qovdu. O, birinin yaxasından, digərinin kəmərindən yapışaraq bayıra atdı. İsa Məsih çox qərarlı və sərt münasibət göstərdi. Yunan dilində bu ayədə işlədilən fel, İsanın məbəddə alver edənlərə münasibətini göstərən fellə eynidir. Eyni fel İsa Məsihin cinlərə sərt münasibət göstərdiyi səhnələrdə də otuz səkkiz dəfə istifadə olunur.

Niyə? Bu qədər sərtlik nə üçündür? Bu qədər dözümsüzlük haradan gəlir?

Əgər iman sınağının meydanına çevrilmiş qonaq otağıma qayıtsaq, bəlkə də bu sualın cavabını tapa bilərik. Andrea və Cenna bələdçi və idarə edilən vəzifələrini dəyişməklə otağın bir tərəfindən digər tərəfinə bir neçə dəfə gedib-gəldikdən sonra, mən şeytani hiyləgərliklə oyunu çətinləşdirməyə qərar verdim. Bağlı gözlərlə qonaq otağının bir tərəfindən digər tərəfinə getdikləri son oyun zamanı mən Cennanın arxa tərəfinə keçdim və onun qulağına bu sözləri pıçıldamağa başladım: «Bacının səsinə qulaq asma. Mənim səsimə qulaq as. Mən sənə yol göstərəcəm».

Cenna dayandı, düşündü və iki səs arasında seçim edərək dedi:

— Ata, mane olma, — gülümsəyərək Andreanın göstərişlərinə qulaq asmağa davam etdi.

Ancaq mən təslim olmadım. Qaşıq və qazan qapağı ilə zirehlənib Cennanın o biri tərəfinə keçdim və ixtira etdiyim sinc səsləri ilə onun diqqətini yayındırmağa çalışdım. Cenna qəflətən eşitdiyi səsin qorxusundan tullandı və dayandı. Andrea onun qorxduğunu gördükdə əla manevr etdi. O, sürətlə Cennanın yanına qaçdı, onu qucaqladı və coşqunluqla qulağına pıçıldadı: «Qorxma, mən sənin yanındayam».

Andrea bacısının təyin olunmuş hədəfə çatması üçün heç bir səsin onu yayındırmasına izin vermədi.

Tanrı da hansısa bir səsin bizi Onun yolundan yayındırmasına izin vermək niyyətində deyil. O, daim tənqidbazları yanımızdan qovmaqla və bizi qorxu içərisində saxlamaq istəyənlərin səsini batırmaqla məşğuldur.

Biz Onun bəzi cəhdlərinin nəticələrini müşahidə edirik, lakin bir çoxundan xəbərsizik.

Hər şey əbədiyyətdə aşkara çıxacaq. Onun bizi neçə dəfə aldadıcı səslərdən qoruduğunu yalnız göylərdəki evimizə getdikdən sonra biləcəyik:

Bizi qanunsuz biznesdə iştirak etməkdən qorumaq üçün hesabımıza külli miqdarda pulun köçməsinə mane olduğunu biləcəyik.

Bizi xoşagəlməz hadisələrdən uzaq tutmaq üçün hava limanını dumana bürüdüyünü öyrənəcəyik.

Otelə çatıb cinayətkarla və ya naməlum şəxslərlə qarşılaşmamaq üçün maşının təkərinin partlamasına izin verdiyini biləcəyik.

Yalnız göylər göstərəcək ki, O neçə dəfə:

Tanrını bizdən çox sevən dostları yanımıza gətirib.

Öz məbədimizi tərk etməmək üçün yeni biznes üçün qapılar açıb.

Onun təsəllisinə daha çox ehtiyac duyduğumuz bir vaxtda, bizə lazım olan sözü, lazım olan vaxtda, lazım olan radiodalğada eşidə bilməyimizə imkan yaradıb.

Yazın və yadda saxlayın: Tanrı bizim kor olduğumuzu bilir. O bizim imanla yaşamaq bacarığı ilə doğulmadığımızı da bilir. Məncə, Onun Yairin qızını diriltməsinin əsas səbəblərindən də biri bu idi. Bunu o qız üçün etmədi, çünki Göylərdə onun üçün daha yaxşı olacaqdı. Bunu bizim üçün etdi, çünki sadə bir həqiqəti dərk etməyimizi istəyirdi: Göylər bizim imanımızı görür. «Bağlı gözlərlə görmək» adlı iman sınağını keçirdikdən sonra, gəldiyim son qənaəti sizinlə bölüşmək istəyirəm. Mən Cennadan soruşdum:

— Mən səni bezdirici səslərlə hədəfdən yayındırmağa çalışarkən, Andreanın istiqamətləndirici səsini necə ayırd edə bilirdin?

Onun nə cavab verdiyini bilmək istəyirsiniz?

— Mən bütün gücümlə qulaq asmağa çalışırdım.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Maksın qızları üçün icad etdiyi «imanın sınanması» oyunu barədə nə düşünürsünüz? O, qızlarına nəyi öyrətmək istəyirdi? Bu sınaq sizə nəyi öyrətdi?

2. Nə vaxtsa gələcəyə baxmaq istəmisinizmi? Belə bir imkanınız olsaydı, nə əldə edərdiniz? Nəyi itirərdiniz? Əgər gələcəyi görə bilsəydiniz, bundan istifadə edərdinizmi? Nə üçün? İzah edin.

3. Maks iddia edir ki, görünməyəni görməyin vacib prinsiplərindən biri, insanların fikirlərinə və sözlərinə məhəl qoymamaqdır. O, nəyi nəzərdə tutur? Siz kimlərin fikirlərini qulaqardına vurursunuz? Kimin məsləhətlərinə qulaq asmırsınız? Müəyyən şəraitdə Maksın məsləhətini təhlükəli hesab edirsinizmi? Hansı vəziyyətlərdə?

4. Nə üçün İsa Məsih ağlayanları Yairin evindən qovdu?

5. 2 Korinflilərə 4:16–18-ci ayələri oxuyun. Gözlə görünən dünya haqqında nə deyə bilərsiniz? Görünməyən dünya haqqında nə söyləyə bilərsiniz? Biz İsa Məsihi necə «seyr» edirik?

Fəsil 2

Şimon və məryəm

Məryəm isə bir litra çox qiymətli xalis nard yağını götürərək İsanın ayaqlarına çəkib onları saçları ilə sildi. Yağın ətri evi bürüdü.

Yəhya 12:3

TƏMƏNNASIZ SEVGİ

Soyadı Oxeyr olan «Uğurlu Eddi» heç bir ehtiyacı olmadan firavan yaşayırdı. O, bütün bacarıqlı vəkillər içərisində ən fərasətlisi idi. O, Coşqun iyirmilərin² ən önəmli simalarından biri idi.

Eddi Al Kaponenin yaxın dostu olduğu üçün it yarışları kimi qanqster biznes təşkilatında iştirak etməyə başlamışdı. Onun oyunu udmaq üsulu belə idi: oyun başlamazdan öncə oyunda iştirak edəcək itlərdən yeddisini doyunca yedizdirirdi, amma pulu səkkizinci itə qoyurdu.

Böyük var-dövləti, cəmiyyətdəki nüfuzu, təmtəraqlı həyat tərzi ilə Uğurlu Eddi heç bir ehtiyacı olmadan şad və firavan yaşayırdı.

Bəs onda nə üçün müqəssir hesab olundu? Nə üçün hakimiyyət orqanlarına Al Kaponeni ələ verməyi təklif etdi? Onun məqsədi nə idi? Eddi bu qərarının nəticəsində hansı təhlükələrlə qarşılaşacağından xəbərsiz deyildi.

Bəli, o, nəticələri bilsə də, qərarından dönmədi. O nə düşünürdü, nəyə nail olmaq istəyirdi? Axı onun onsuz da hər şeyi — pulu, səlahiyyəti və nüfuzu var idi. Onu bu addımı atmağa vadar edən nə idi?

Eddi öz oğluna görə bu qərara gəlmişdi. Uzun müddət qanunsuz biznesin çirkli havasını udaraq həyatını sağa-sola xərcləyən Eddi oğlunun yaxşı gələcəyə sahib olmasını istəyirdi. O, övladına yaxşı ad qoyub getmək istəyirdi. O, oğluna belə bir ad saxlamaq üçün ilk növbədə öz adını təmizləməli idi. Onun öz həyatını təmiz səhifədən başlaya bilməsi üçün Eddi bütün cəsarətini toplayıb düşündüyünü etdi. Uğurlu Eddiyə arzusunun həyata keçdiyini görmək qismət olmadı. Cinayətkar dəstə onu bağışlamadı və iki avtomat növbə ilə Eddini əbədi olaraq susmağa məhkum etdi.

Onun verdiyi qurban əbəs yerə idimi?

Eddinin oğlu üçün əbəs deyildi! O, atasının verdiyi qurbana layiq yaşadı və indi onun şərəfli adı bütün dünyaya məlumdur.

Lakin oğul barədə hekayəmizə keçməzdən öncə təmənnasız sevgi haqqında danışmaq istəyirəm. O sevgi haqqında ki, riskə getməyə hazırdır, təhlükələrdən qorxmur, həqiqəti danışır və malik olduğu hər şeyi yaxınlarına təmənnasız bağışlayır.

O sevgi haqqında ki, ecazkardır, heyrətamizdir, məftunedicidir, qəlbdə silinməz izlər buraxır və əbədi yaddaşlara həkk olunur.

Belə bir sevgi İsa Məsihin həyatının son günlərində bizə izhar olundu. Dünya heç vaxt unutmayacağı bir sədaqət gördü — İsa Məsih verən deyil, qəbul edən tərəf kimi iştirak etməklə sonsuz mərhəməti təzahür etdirdi.

Biz İsa Məsihi dostlarının əhatəsində görürük. O, masa arxasında əyləşib. Hadisə Bet-Anyada, Şimonun evində baş verir.

Əvvəllər o, cüzamlı Şimon kimi tanınırdı, lakin bu, artıq keçmişdə qalmışdı. İndi o, sadəcə olaraq, Şimondur. İsa Məsihin ona nə vaxt şəfa verdiyi məlum deyil. Əgər Şimon Rəbbin mərhəmətinə nail olmasaydı, indi onun necə görünəcəyi hər kəsə məlum idi. O, beli əyilmiş, qolları qabıqla örtülmüş, barmaq sümükləri tamamilə yox olmuş və dırnaqları tökülmüş halda olacaqdı. Əzabkeşin başına örtdüyü cındır parçasının arxasından bərələ qalmış iki ağ gözü görünəcəkdi.

İsa Məsih ona toxunmazdan öncə Şimon belə görünürdü. O, İsa Məsihin Dağüstü vəzindən sonra şəfa verdiyi insanlardan biri idimi? Yoxsa İsa Məsihin şəfa verdiyi on cüzamlı içərisindən geri qayıdıb minnətdarlıq edən adam idi? Bəlkə o, İsa Məsihin Bet-Saydada xidmət etdiyi beş min insandan biri idi? Yaxud da Müjdənin müəlliflərinin adlarını çəkmədiyi saysız-hesabsız adsızlardan biri idi?

Bu barədə heç bir məlumatımız yoxdur. Yalnız onu bilirik ki, İsa Məsih şagirdləri ilə bərabər onun evində nahar edir.

Burada xüsusi nə var ki? İsa Məsih üçün Şimonun dəvətinin əhəmiyyəti böyük idi. Çünki fariseylər artıq Onun üçün ölüm kamerası hazırlamışdılar. Az müddətdən sonra onlar Lazarı Onun əməkdaşı elan edəcəkdilər. Tezliklə Onun şagirdlərinin portretləri «cinayətkar axtarılır» alt yazısı ilə şəhərin bütün divarlarına yapışdırılacaqdı. Axtarışda olan birini evinə qonaq dəvət etməyə hər kəs cürət etməzdi.

Lakin əlini cüzamlının yaralarının üzərinə qoymağa cürət edən bir adam tapmaq bundan daha çətindir.

Şimon İsa Məsihin onun üçün nə etdiyini unutmamışdı. Bunu necə unutmaq olardı? Axı İsa onun cüzamdan tamamilə şikəst qalmış əlinə şəfa vermişdi və indi Şimonun sağalmış əli qızını möhkəm qucaqlaya bilirdi. İsa Məsih onun yaralarına şəfa vermişdi və o, indi sevimli arvadına toxuna bilirdi. İsa Məsih onu karantindəki ürəküzücü tənhalıqdan qurtarmışdı və o, indi masa üzərindəki təamlardan dadan dostlarının əhatəsində evindəki xoşbəxtlikdən zövq ala bilirdi.

Yox, Şimon unutmamışdı. O, ölümlə üzbəüz dayanmağın nə olduğunu unutmamışdı. O, evi adlandıra biləcəyi bir yerdən məhrum qalmağın və rədd edilməyin nə olduğunu unutmamışdı. Şimon istəyirdi ki, İsa qidaya və ya başını qoymaq üçün evə ehtiyac duyduğu zaman Bet-Anyada qapıları Onun üzünə həmişə açıq olan bir evinin olduğunu bilsin.

Ancaq İsa Məsihi hər yerdə belə sevinclə qarşılamayacaqdılar. Bu həftə sona çatmazdan öncə İsa Məsih arxa həyətində üç anbara və dərəyə baxan gözəl mənzərəyə sahib olan, Yerusəlimin ən gözəl evlərindən biri hesab edilən baş kahinin evində olacaqdı. Amma İsa bu gözəl mənzərədən zövq ala bilməyəcəkdi. Çünki burada Onu yalançı şahidlərin yalanı və təhqiramiz şillələr gözləyirdi.

O, baş kahinin evində qonaqpərvərlik görməyəcək.

Bu həftə bitməzdən öncə İsa zövqlə döşənmiş otaqlara, saysız-hesabsız qulluqçulara, meyvə və şərabla bəzənmiş masalara malik olan Hirod sarayına da baş çəkəcəkdi. Lakin Hirod Ona təamlardan dadmağı təklif etməyəcəkdi. Hirod Onun üçün hiylə və azdırıcı kələk planı hazırlayır.

— Ey kəndli, mənə bir möcüzə göstər, — deyərək o öz mühafizəçilərinin məmnun qaqqıltıları altında həyasızcasına bəyan edir.

Bu həftə sona çatmazdan öncə İsa Pilatın da evini ziyarət edəcəkdi. İsrailin baş hakiminin kürsüsü önündə dayanmaq necə də böyük şərəfdir! Həmin an baş verənlər tarixi bəzəyə bilərdi, amma bunun əvəzinə rüsvayçılıq gətirdi. Pilatın dünyada ən böyük mərhəmət hökmü vermək fürsəti yaransa da, o, bu imkanı əlindən verdi. Tanrı Pilatın evinə gəlmişdi, ancaq baş hakim Onu tanımadı.

İstər-istəməz bir sual meydana çıxır: «Əgər birdən…?» Əgər Pilat günahsızın müdafiəsində dayansaydı, necə olardı? Əgər Hirod İsadan əlamət deyil, kömək istəsəydi, necə olardı? Əgər baş kahin vəzifəyə susadığı kimi həqiqətə susasaydı, necə olardı? Əgər onlardan biri izdihama arxa çevirərək üzünü İsaya tutsa və Onu müdafiə etsə, necə olardı?

Amma onlardan heç biri bunu etmədi. Onların şərəf dağı çox yüksək olduğu üçün oradan yıxılmaq çox ağrılı olardı.

Lakin Şimon bunu etdi. Təmənnasız sevgi özünü ifadə etmək üçün həmişə fürsətlərdən istifadə edir. Şimon İsanı qonaq dəvət etməklə özünü təhlükəyə atdı. Bəlkə də siz onun o qədər də böyük bir qurban vermədiyini söyləyəcəksiniz. Lakin Şimon öz müasirlərindən daha böyük şey etdi. Kahinlərin günahlandırması və əsgərlərin dəyənəyi altında qalan İsa Məsih, yəqin ki, Şimonun Onun üçün nə etdiyini böyük məmnunluqla xatırlayırdı.

Bəlkə də, dostunun qonaqpərvərliyini xatırlayan İsa Məsih Məryəmin hərəkəti barədə də düşünürdü. Bəlkə Onun paltarından hələ də qiymətli nard yağının ətri gəlirdi?

Şübhəsiz ki, bu, məhz belə idi. Çünki mərmər qab düz on iki unsiya zənginləşdirilmiş, qalıcı və şirin qoxulu yağ tuturdu. Buna görə də həmin yağın ətri bir neçə gün paltarın üzərində qalırdı.

Kürəyinə qamçı zərbələri dəydiyi zaman İsa Məsih Məryəmin xeyirxah əməli barədə düşünürdümü? O, Roma sütunlarına möhkəm bağlanaraq növbəti zərbəni qəbul etməyə hazırlaşmaq üçün güc toplayanda, bədənini yumşaldan qiymətli yağ haqda düşünürdümü? Gözlərini Ona zilləyən qadınlar arasında Məryəmin zərif üzünü görə bilirdimi? Bilmək olmaz.

Yalnız Məryəm Ona inanmışdı. İsa hər dəfə Öz ölümü barədə söhbət açanda, kimsə çiyinlərini çəkir, kimsə şübhə edirdi. Yalnız Məryəm inanırdı. İnanırdı, çünki Onun sözlərində əvvəllər də eşitdiyi qətiyyət var idi.

«Lazar, bayıra çıx» — deyə, O bərkdən qışqırdı və onun qardaşı dörd gün öncə daşla möhürləndiyi qəbirdən dirilmiş olaraq çıxdı.

İndicə dirilmiş qardaşının isti əllərini öpən Məryəm arxasına boylandığı zaman yanaqlarındakı göz yaşları hələ qurumamış və valehedici tərzdə gülümsəyən İsa Məsihi gördü.

Məryəm o zaman Onun sözlərinə bir daha şübhə etməyəcəyini anladı.

Buna görə də İsa Öz ölümü barədə danışanda Məryəm Ona inandı.

Üç dostu bir yerdə görən Məryəm hərəkətə keçmək vaxtının gəldiyini bildi. Budur, cüzamdan sağalan Şimon başını arxaya əyərək bərkdən qəhqəhə çəkir, Lazar da İsanın sözlərini yaxşı eşitməkdən ötrü önə əyilir. Hər iki insan üçün həyat Mənbəyi Olan Kəs isə onlara lətifə danışır və Onu yaxşı eşidə bilməyənlər üçün lətifəni təkrarlayır.

«İndi ən münasib vaxtdır», — deyə Məryəm düşündü.

O, bu hərəkəti düşünərək etmişdi. Çünki Şimonun evinə yollanarkən içində qiymətli yağ olan mərmər qabı özü ilə götürməsi bunu sübut edirdi. Məryəmin bu davranışı birdən-birə ağlına gələn fikrin nəticəsi deyildi. Onun davranışı səxavət dolu ürəyin təzahürü idi. Onun gətirdiyi nard yağının dəyəri bir illik məvacibə bərabər idi və bəlkə də, bu, onun ən qiymətli sərvəti idi. Məryəmin hərəkəti məntiqsiz görünür, amma sevgi nə vaxt məntiqə əsaslanıb?

Şimonun yaralarına məntiq toxunmadı.

Lazarın məzarı önündə sağlam düşüncə göz yaşları tökmədi.

Beş çörəklə minlərlə ac insanı doydurmaq bacarıq əlaməti deyil, hədsiz dərəcədə səxavətli, təmənnasız və təhlükəyə məhəl qoymayan sevgidir.

İndi kimsə həmin səxavəti bu sevginin Mənbəyinə göstərməli idi.

Məryəm bu vəzifəni öz üzərinə götürdü. O, İsaya yaxınlaşdı və əlindəki mərmər qabla Onun arxasında dayandı. Bir anlıq sükut çökdü və bütün gözlər həyəcanla mərmər qabın bəzəkli qapağını açan qadına zilləndi.

Dostlarının gözlərinin Onun arxasında baş verənlərə zilləndiyini görənə qədər İsa Məsih Məryəmin gəlişindən sanki xəbərsiz idi. Məryəm isə nard yağını Onun başından, çiyinlərindən və kürəyindən tökərək artıq məshetmə mərasiminə başlamışdı. Əgər mümkün olsaydı, heç düşünmədən bütün qəlbini, canını, həyatını və varlığını Onun üzərindən axıdardı.

Qiymətli nard yağının ətri qoyun ətinin və təzə göyərtilərin ləziz qoxusunu batıraraq bütün otağa yayıldı.

Sanki Məryəmin etdiyi məsh bu sözləri deyirdi: «Hara gedirsən get, bu ətri iylə və Səni sevəni heç vaxt unutma».

İsanın bədənini iman ətri yağladı, Onun paltarına həqiqi etibarın rayihəsi hopdu. Hətta əsgərlər Onun paltarını öz aralarında bölmək istədiyi zaman da ölümün hökm sürdüyü yeri heyrətamiz rayihə bürümüşdü.

Digər şagirdlər Məryəmə güldülər. Çünki onun hərəkətinin yalnız bədxərclik deyil, həmçinin axmaqlıq olduğunu düşünürdülər. İsanın fırtınadan xilas etdiyi, şəfa və vəz etmək bacarığı verdiyi, məqsədsiz həyatlarını dərin məna ilə doldurduğu və nəhayət, hədsiz sevgisini aşkar etdiyi insanların bu qadını başa düşməyərək, onun səxavətini mühakimə etməsi çox kədərli idi.

«Bu israfçılıq nə üçündür? Axı bu ətri baha qiymətə satıb pulunu yoxsullara vermək olardı!» — deyə onlar qadına acıqlandılar.

Elə həmin an İsa Məsihin Məryəmi müdafiə etdiyinə diqqət yetirin: «Niyə qadını incidirsiniz? O Mənim üçün gözəl bir iş gördü…» (Matta 26:10).³

İsanın söylədiyi söz bu günə qədər də öz aktuallığını itirməyib. O, bunu demək istəyirdi: «Təmənnasız sevgi göstərmək üçün vaxt var. Hədsiz səxavət göstərmək üçün vaxt var. Bizə əziz olanlara qayğı göstərmək üçün vaxt var. Belə vaxtlardan səmərəli şəkildə istifadə edin, fürsəti qaçırmayın».

Həyat yoldaşını yenicə itirmiş gənc kişi onun əşyalarını ayırırdı. O, kədərə qərq olmuşdu. Həyat yoldaşının qəfil ölümünü qətiyyən gözləmirdi. Ancaq gənc arvadının həyatına soxulan xərçəng onun ölümünü qaçılmaz edərək tez bir zamanda bu dünyadan qopardı. O, dolabın aşağısındakı siyirtmədə bir qutu tapır. Qutuya sarılan kağızı qopararaq onu açır və içərisindəki penüarı çıxarır. «O, həmişə bunu geyinmək üçün xüsusi vaxt gözləyirdi, — kişi düşünür, — həmişə gözləyirdi…»

Gənc oğlan velosipedi ilə gedərkən bir neçə gəncin özlərindən iki dəfə kiçik bir oğlana sataşdığını görür. Bu səhnəni görən gəncin qəlbində qəzəb baş qaldırır, çünki sataşdıqları oğlan onun kiçik qardaşı idi. Əlbəttə, o, qardaşını müdafiə etməlidir, lakin… sataşan onun dostlarıdır. Onun məzəmməti dostlarının xoşuna gəlməyəcəkdi. Yoldaşlarının onun haqqında nə düşündüyü daha əhəmiyyətli olduğu üçün velosipedini döndərərək ehtiyatla aradan çıxır.

Kişi zərgərlik mağazasındakı vitrini diqqətlə gözdən keçirərək düşünür: «Əlbəttə, əgər bu saatı alsam, arvadım çox sevinər, amma çox bahadır. O, ağıllı qadın olduğu üçün məni başa düşər. Bu gün bilərzik alım, saatı isə… sonra nə vaxtsa alaram».

Nə vaxtsa — təmənnasız sevginin düşmənidir, yalan söyləməkdə mahirləşmiş hiyləgər ilandır.

— Nə vaxtsa, — o pıçıldayır.

— Nə vaxtsa arvadımı səyahətə göndərəcəyəm.

— Nə vaxtsa zaman tapıb zəng vuracam.

— Nə vaxtsa uşaqlarım nə üçün belə məşğul olduğumu anlayacaqlar.

Lakin sizin hər biriniz bu sadə həqiqəti məndən daha yaxşı bilirsiniz ki:

«Nə vaxtsa» heç zaman gəlməyəcək.

Praqmatizm⁴ çox vaxt hədsiz səxavətdən daha baha başa gəlir.

Təmənnasız sevginin mükafatı isə onu sərf etməməkdən daha yüksəkdir.

Səy göstərməkdən çəkinməyin. Vaxtınızı sərf edin. Məktub yazın. Üzr istəyin. Səyahətə yollanın. Hədiyyə alın. Çoxdan bəri planlaşdırdığınızı edin. Təmənnasız sevgi göstərmək fürsətindən istifadə etdiyiniz zaman sevinc əldə edəcəksiniz, bu fürsəti əldən buraxsanız, təəssüflənəcəksiniz.

Şimonun mükafatı böyük idi. O öz evində kainatı Yaradanı qəbul etmək şərəfinə nail olmuşdu. Şimonun hərəkəti heç vaxt unudulmayacaq.

Məryəmin də nə etdiyi heç vaxt unudulmayacaq. İsa Məsih söz verərək dedi: «Sizə doğrusunu deyirəm: dünyanın hansı yerində Müjdə vəz edilərsə, bu qadının etdiyi iş də danışılacaq ki, o, yada salınsın» (Matta 26:13).

Şimon və Məryəm — vaxtında göstərilən təmənnasız sevgi nümunəsidirlər.

İndi isə, gəlin Çikaqodakı cinayətkar dəstənin üzvlərindən biri olan Uğurlu Eddiyə qayıdaq. O öz oğlunun şərəflə yaşaya bilməsi üçün Al Kaponeni polisə təslim etdi. Əgər Eddi sağ qalıb oğlu Butç ləqəbli Eduard Henri Oxaranın necə bir insan olduğunu görsəydi, onunla fəxr edərdi.

O, Hərbi-dəniz akademiyasını bitirən Butçun Annapolisə (Merilend ştatı, ABŞ) ezam olunduğuna sevinərdi. O, İkinci Dünya müharibəsində hərbi təyyarəçi vəzifəsi yerinə yetirən oğlu Butçun verdiyi əmrlərlə fəxr edərdi. O, oğlunun beş bombardmançı təyyarəni vurub yerə salmaqla «Leksinqton» təyyarə gəmisinin heyətini xilas etdiyini qəzetlərdə oxuduğu zaman onunla qürur duyardı. Onun adı rüsvayçılıqdan təmizlənmişdi və konqresin təqdim etdiyi Şərəf medalı buna sübut idi.

Oxaranın adını eşidən Çikaqo sakinləri bir cinayətkarı deyil, qəhrəman təyyarəçini xatırlayırlar. İndi bu adı səsləndirərkən təmənnasız sevgi sayəsində əldə edilən mənfəət barədə düşünün. Özündən sonra şərəfli ad qoyub getmiş Eduard Oxaranın adını daşıyan hava limanında növbəti dəfə endiyiniz zaman bunu dəyərləndirməyə çalışın.

Cinayətkar Uğurlu Eddi Oxaranın oğlu barədə düşünün.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Məryəmin hərəkətinə ilk münasibətinizi izah edin. Onun hərəkəti sizə necə təsir bağışlayır? Ağılsız? Hədsiz? Səmimi? Təsiredici?

2. Təmənnasız sevgi göstərmək üçün hansı vəziyyətləri əlverişli hesab etmək olar? Onları sadalayın. Təmənnasız sevgi göstərdiyiniz vaxtlar olubmu? Nəticə necə olub? Yenidən belə sevgi göstərmək istəmisinizmi? Niyə?

3. Nə üçün praqmatizm hədsiz səxavətdən daha baha başa gəlir? Siz «təmənnasız sevginin mükafatı onu sərf etməməkdən daha böyükdür» ifadəsi ilə razısınızmı? Bəli, yoxsa xeyr? Niyə?

4. Matta 26:6–13-cü ayələri oxuyun. Bu qadının gördüyü iş nə üçün gözəldir? O nə baş verəcəyini əvvəlcədən necə təsvir edirdi? Sizin fikrinizcə, İsa Məsih 13-cü ayədəki sözləri nə üçün istifadə edir?

5. Maks Lukado hesab edir ki, biz təmənnasız sevgi göstərmək fürsətlərindən istifadə etdiyimiz zaman sevinc əldə edirik, lakin bu fürsətləri əlimizdən buraxanda peşman oluruq. Sizin elə indi təmənnasız sevgi göstərmək imkanınız varmı? Bu barədə danışın. Bu imkandan istifadə etməyinizə nə mane olur?

Fəsil 3

Yaqub

Yaqub gecə qalxıb iki arvadını, iki cariyəsini və on bir uşağını götürərək Yabboq çayının keçidindən keçdi. Onları götürüb çayı keçirtdi və özünə məxsus şeyləri də keçirtdi. Sonra Yaqub tək qaldı. Dan yeri sökülənə qədər bir Şəxs onunla güləşdi. Yaquba üstün gələ bilmədiyini görüb onun budunun oynağına zərbə vurdu. O Şəxslə güləşərkən Yaqubun budunda oynağı zədələndi. O Şəxs dedi: «Burax, gedim, çünki səhər açılır». Yaqub dedi: «Mənə xeyir-dua verməsən, Səni buraxmaram». O Şəxs soruşdu: «Adın nədir?» O dedi: «Yaqub». O Şəxs dedi: «Artıq sənə Yaqub deyil, İsrail deyiləcək, çünki sən Allahla və insanlarla güləşib üstün gəlmisən». Yaqub soruşdu: «Xahiş edirəm, adını söylə». O dedi: «Adımı niyə soruşursan?» O Şəxs orada Yaquba xeyir-dua verdi. Yaqub o yerin adını Peniel qoydu, çünki demişdi: «Allahı üz-üzə gördüm və salamat qaldım».

Yaradılış 32:22–30

KEÇMİŞLƏ MÜBARİZƏ

Yaqub keçmişdə çox hiyləgər, yalan və kələkbazlıqda tayı-bərabəri olmayan mahir usta idi. Düzgün və ya qeyri-düzgün yollarla istədiyinə nail olan və etibarsızlıqda ad çıxarmış patriarxlarımızdan biri idi.

Yaqub ailə ağacının ən yüksək budağına dırmaşıb, orada yerini rahatlatmaq üçün iki dəfə öz kütbeyin qardaşı Esavı barmağına doladı. Bir dəfə isə lap alçaqcasına davrandı və qoca atasının zəif görmə qabiliyyətindən istifadə edərək özünü Esav kimi təqdim etdi. Beləliklə də, yalnız arzulaya biləcəyi xeyir-duanı əldə etdi.

Sonra Yaqub qayınatasına kələk gələrək onu daha yaxşı ev heyvanlarından məhrum etdi. O, həmişə xəlvəti davranır, gözünə xoş görünənləri ələ keçirir və aradan çıxırdı.

Bəli, Yaqubun adı olduqca ləkələnmişdi və bütün bunlar əsassız deyildi. Onun şüarı belə idi — məqsəd vasitələrə haqq qazandırır. Onun kələkbazlığı ilə yalnız həyasızlığı yarışa bilərdi. Kifayət qədər ləkələnmiş vicdanı onun rahat yatmasına mane olmurdu və kifayət qədər cəld ayaqları etdiyi ədəbsizlikləri geridə buraxmağa imkan yaradırdı.

O, Yabboq çayının keçidinə gəlib çatana qədər hər şey belə davam edirdi (Yaradılış 32-yə bax). Elə oradaca hiylə hiyləgəri yaxaladı.

Yabboq çayının sahilində düşərgə salan Yaqub nəhəng və tüklü Esavın onu qarşılamağa gəldiyini eşitdi. Onların sonuncu görüşündən artıq iyirmi il keçirdi. Yaqub çox yaxşı anlayırdı ki, aldadılmış qardaşının qisas yanğısını qaynama həddinə çatdırması üçün kifayət qədər vaxtı olub. Yaqub problemlə üzləşmişdi. Tərslikdən indi onun əlində daha heç bir köməkçi vasitə yox idi! Çıxılmaz vəziyyətə düşən Yaqub öz-özü… və Tanrı ilə qarşılaşmalı idi.

Yaqub onu gözləyən problemdən qaçmadığı üçün bu vəziyyətdə onun ləyaqətli davrandığını söyləmək olar. O nə üçün belə etdi? Bəlkə qaçmaqdan və ya hər gün güzgüdə eyni ləyaqətsiz simanı görməkdən yorulmuşdu? Bəlkə daim köməkçi vasitələrdən istifadə etmək artıq ona ağır gəlirdi? Səbəb nə olursa-olsun, bu, onun işığa çıxmasına və Yabboq keçidini tənha keçərək amansız həqiqətlə üzbəüz dayanmasına kifayət edirdi.

İbrani dilində Yabboq sözü «mübarizə» deməkdir və Yaqub da mübarizə aparırdı. O öz keçmişi ilə mübarizə aparırdı. O, xilas olmaq üçün istifadə etdiyi yalanlarla, münaqişələrlə və çirkli işlərlə mübarizə aparırdı. O, toxuduğu toruna düşmüş hörümçək kimi, hiylələrinin və yalanlarının toruna düşmüşdü. İndi də günahı ucbatından düşdüyü vəziyyətlə mübarizə aparırdı. Lakin Yaqub ilk növbədə Tanrı ilə mübarizə aparırdı.

Yaqub tənha olmadığını (tənhalığa layiq olsa da) bəyan etmək üçün Bet-Eldə göydən pilləkən endirən Tanrı ilə mübarizə aparırdı (Yaradılış 28:12–22-ə bax). Yaqub ona verdiyi vədi heç vaxt pozmayacağına söz verən Tanrı ilə mübarizə aparırdı (halbuki Tanrı Yaquba verdiyi vədi yerinə yetirməsə belə, heç kim Onu qınamazdı). Yaqub vəd olunmuş torpağın yenə də ona məxsus olduğunu xatırladan Tanrı ilə üzləşmişdi (Tanrının bizim əməllərimizə baxmadan xeyir-dua verdiyinə daha bir sübut).

Yaqub bütün gecə boyunca Tanrı ilə mübarizə apardı. O, Yabboq çayının sahilində səhvlərinin çirkabında vurnuxurdu. Öz keçmişindən bezib, hər şeyi yenidən başlamağı bütün qəlbi ilə istədiyi zaman Tanrı ilə üz-üzə görüşdü. Yaqub buna çox ehtiyac duyduğu üçün Tanrı onun arzusunu yerinə yetirdi. O, Yaquba yeni ad və yeni vədlər verdi. Eyni zamanda çayın sahilindəki bu tarixi görüşün xatirəsi olaraq onu zədələnmiş bud oynağı ilə mükafatlandırdı.

Yaqub keçmişindəki səhvlər ucbatından Tanrı və öz-özü ilə güləşən yeganə Müqəddəs Kitab qəhrəmanı deyil. Bat-Şeva ilə görüşündən sonra Davud da Tanrı ilə təkbətək mübarizəyə atıldı. Delila tərəfindən aldadılaraq, kor və keçəl qalmış Simşon da Tanrı ilə mübarizə aparır (Hakimlər 16-cı fəslə bax). «Xəfif bir mehin səsini» eşitməzdən öncə İlyas da öz Yabboq çayının sahilində dayanmışdı (1 Padşahlar 19:12). Peter də əvvəlki kimi xoruz banlaması zamanı hiss etdiyi günahkarlıq hissi ilə mübarizə aparırdı.

Düşünürəm ki, bizlərdən bir çoxu vaxtaşırı bu cür çay keçidlərinə yaxınlaşır. Bizim çirkli işlərimiz bizi necə yaxalamaq yollarını bilir. Nümunə istəyirsiniz? Buyurun.

Xəyanətkar ər arvadının yazıb qoyduğu məktubu əlində tutaraq donub qalmışdı: «Mən daha bacarmıram. Uşaqları da özümlə aparıram».

İyirmi yaşlı subay qız həkimin otağındadır. Həkimin sözləri onun üçün ölüm hökmü kimi səslənir: «Testin cavabı müsbətdir. Siz hamiləsiniz».

Biznesmen ABŞ Daxili vergi xidmətinin ofisindəki qoltuqda həyəcanla qurcalanır. «Yoxlama nəticəsində özünüz üçün qanunsuz vergi imtiyazı sənədləşdirdiyiniz aşkarlanıb».

İmtahanda cavabları başqasından köçürən tələbə iş başında yaxalanır. «Biz bu barədə sizin valideynlərinizə məlumat verməliyik».

Bizim hər birimiz heç olmasa bir dəfə də olsa, öz keçmişimizlə üz-üzə dayanırıq. Deyə bilərəm ki, bu görüşlər heç də xoş olmur. Günahlarımız dabanımızdan sancdığı zaman biz ya qaça, ya da onlarla mübarizə apara bilərik.

İnsanların əksəriyyəti problemlərə laqeyd yanaşaraq çiyinlərini çəkməyi və qaçmağı üstün tutur. Onlar bu davranışlarına bəraət qazandırmağa çalışaraq deyirlər: «Mən bu vəziyyətin qurbanı olmuşam»; «Bu onun günahı idi»; «Başqaları bundan da pis işlər törədir». Bu cür qaçışlar faydasızdır, çünki əslində bu qaçış deyil, özünü acizcəsinə aldatmaqdır. Vurulub əzilmiş göz dərisinə neçə qat tonal krem çəkməyinizin əhəmiyyəti yoxdur, çünki o yenə də qara qalacaq və əvvəlki kimi ağrıyacaq.

Bunu dərk edən Yaqub bizim hər birimizə layiqli nümunə göstərir. Keçmişlə hesablaşmağın ən yaxşı yolu — kəmərini bərkitmək və qollarını çırmalayaraq problemlərlə üz-üzə dayanmaqdır. Bəsdir. Daha öz məsuliyyətini başqalarının üstünə atmaq və ya günahkar axtarmaq lazım deyil. Bizə bəraət qazandıracaq səbəbləri qazıyıb çıxarmaq və ya üstünü ört-basdır etmək gərək deyil. Zarafat bir yana, biz, həqiqətən, Tanrı ilə toqquşmalıyıq.

Biz də tək-tənha çayın keçidini keçərək özümüz üçün Tanrı ilə mübarizə aparmalıyıq. Onsuz yaşaya bilməyəcəyimizi bizə xatırlatsın deyə, biz də Tanrı ilə üz-üzə toqquşmalıyıq. Bütün dəhşətli sirlərimizdən xəbərdar olan Tanrı ilə səmimi söhbət edə bilmək üçün ləkələnmiş və çirklənmiş qəlblərimizi açmalıyıq.

Bunun nəticəsində bizi sevinc gözləyir. Ən azından Yaqub üçün belə oldu. Tanrı ilə mübarizə apardıqdan sonra o, başqa insana çevrildi. Dan yeri söküləndə cəsarətə bürünmüş Yaqub çayı keçərək Esavla görüşdü.

İndi hər addımı ona ağrı verirdi. Zədələnmiş bud sümüyü Yabboq çayının keçidində aldığı dərsi ona bir daha xatırladırdı. Çirkli işlər ağrı verir. Yazın və yadda saxlayın: bu gün günah etsən — sabah əvəzini ödəyəcəksən.

Artıq dəyişilməyin gec olduğunu düşünüb şübhə edənlərə məsləhət görürəm ki, cəsarət toplasınlar və Yaqubun hekayəsini xatırlasınlar. Tanrı üçün həddindən artıq günahlı günahkar yoxdur. Bəli, kələkbazı dəyişdirib iman əri etmək asan məsələ deyil, amma Tanrı bunu bir gecədə bacardı.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Biz keçmişimizə laqeyd yanaşdıqda nə baş verir? «Keçmişlə mübarizə aparmağın ən yaxşı yolu — kəmərini bərkitmək və qollarını çırmalayaraq problemlərlə üz-üzə dayanmaqdır» deyən Maks Lukado nəyi nəzərdə tutur? Keçmişdə «ilişib qalmaq» nə deməkdir?

2. Yaradılış 32:1–33:3-cü ayələri oxuyun. Yaqub yenidən Esavla görüşməkdən nə üçün qorxurdu? Hansı hadisə sayəsində Yaqub bu görüşdən qorxmadı?

3. Öz keçmişimizi araşdırarkən Tanrı ilə mübarizəmiz nədən ibarət olacaq? Bizim axsaqlığımız özünü necə büruzə verəcək?

4. Özünü dəhşətli dərəcədə günahkar hesab edən və Tanrının bağışlanmasına layiq görməyən bir insanla söhbət etmisinizmi? Siz belə insana nə deyərdiniz?

5. Tanrı yaşlanmış Yaquba nə vəd etdi? (Yaradılış 46:2–4-cü ayələrə bax). Yaqubun övladları olaraq biz hansı xeyir-dualara sahibik?

Fəsil 4

Korneli

«…amma insanları haram və murdar saymamağı Allah mənə göstərdi».

Həvarilərin İşləri 10:28

TƏKƏBBÜRÜ CİLOVLAMAQ

Molokay adası Havay adalarının mirvari boyunbağındakı qiymətli yaquta bənzəyir.

Bu adanın heyrətamiz mənzərəsi, sərin mehi, ləpələrin lay-lay çalan səsi turistləri özünə cəlb edir. Lakin Damian ata bu adaya tamamilə başqa məqsədlə gəlmişdi. O, ölümə gedən insanlara kömək etmək üçün gəlmişdi.

Onu Molokay adasına yerli leprozori⁵ gətirmişdi. Bu dəhşətli xəstəliyin adaya necə yayıldığı heç kəsə məlum deyildi. 1840-cı ildə adalarda cüzamın başlandığı sənədli şəkildə qeydə alınır. Ancaq hələ xəstəliyin səbəbi məlum olmadığına görə onun nəticələri olan fiziki eybəcərləşmə və diri-diri çürümə ilə mübarizə aparmaq mümkün deyildi. Bu xəstəliyin adı belə insanları dəhşətə gətirirdi.

O dövrdəki rəhbərliyin cüzamlılara münasibətini Əhdi-Ətiq dövründəki münasibətdən bir az mədəni hesab etmək olardı. Xəstələri Kalaupapa yarımadasının üçbucaq şəkilli çıxıntısında yerləşdirmişdilər. Həmin ada üç tərəfdən su, bir tərəfdən isə dünyada ən yüksək bənd ilə əhatə olunmuşdu. Bura təbiətin özü tərəfindən yaradılmış həbsxana idi.

Dünyanın bu guşəsinə gəlib çatmaq asan deyildi, amma oradan xilas olmaq daha çətin idi.

Cüzamlı xəstələr cəmiyyət tərəfindən rədd olunmuşdu. Onlar komalarda sığınacaq tapır və yarımac yaşayırdılar. Gəmilər mümkün qədər adaya yaxınlaşır və dalğaların yükü sahilə aparacağı ümidi ilə humanitar yardım yeşiklərini dənizə atırdılar. Cəmiyyətin cüzamlılara qarşı ismarışı tamamilə aşkar idi: siz artıq heç kimsiniz və sizin üzərinizdən xətt çəkmişik.

Lakin Damian atanın ismarışı tamamilə fərqli idi. O, artıq on il idi ki, Havay arxipelaqındakı adalarda xidmət edirdi. 1873-cü ildə otuz üç yaşlı Damian bəxtsiz cüzamlılara xidmət etmək üçün özünü fəda etmək qərarına gəlir və bu qərarını yazılı şəkildə baş keşişə bildirir.

O onların yaralarını sarımaq, uşaqlara təsəlli vermək və ölənləri basdırmaq üçün cüzamlıların dünyasına daxil olur. Onun ilahilər oxuyan qrupu Tanrını cındır libasda izzətləndirir, məbəd üzvləri isə barmaqsız əllərlə Rəbbin süfrəsini qəbul edirdilər. Damian bu insanlara xidmət edirdi, çünki Tanrının onları tərk etmədiyini bilirdi. Məbəddəki insanlara Damian «bacı və qardaşlar» deyil, «biz cüzamlılar» deyə müraciət edirdi. O, sözün əsl mənasında, onların taleyinə şərik idi.

Bu cür çətin xidmətlə məşğul olan Damian ata xəstələr üzərinə əlini qoyarkənmi, yoxsa Rəbbin süfrəsini qəbul etdikləri vaxt cüzama yoluxur. 1889-cu ilin aprelin 15-də Pasxa bayramına bir həftə qalmış Damian ata dünyasını dəyişir⁶.

Müasir dövrdə bu cür xəstələrin təcrid olunmadan müalicə edilməsi mümkündür. Daha Kalaupapa kimi sürgün yeri yoxdur. Bəs onlarla birlikdə insanlara qarşı insanlıqdamı yox oldu? Yoxsa onlardan bəzilərinə hələ də ikinci dərəcəli insanlar kimi baxırıq?

Əgər mənim oxuduğum məktəbdəki gizli qaydaları xatırlasaq, onda bu cür münasibət çox normal hesab olunardı. Missis Embercinin birinci sinif şagirdləri olan biz oğlanlar, kişilərin qadınlardan üstün olduğunu bir nəfər kimi nümayiş etdirməli idik. Bunun üçün biz tənəffüslərdə bir yerə toplaşır və məktəb həyətinin ətrafında çiyin-çiyinə addımlayaraq intonasiya ilə belə bəyan edirdik: «Oğlanlar qızlardan yaxşıdır! Oğlanlar qızlardan yaxşıdır!» Düzünü desəm, mən heç vaxt belə düşünmürdüm, lakin qardaşlıq birliyi hissindən zövq alırdım. Cavabında qızlar da öz klublarını yaratmışdılar. Onlar məktəbi dolaşarkən oğlanlara olan nifrətlərini aydın şəkildə nümayiş etdirirdilər. Bəli, məktəb illəri əla idi.

İnsanlar iyerarxiya quruluşuna meyillidirlər. Bizim hər birimiz bu və ya başqa səviyyədə burnumuzu dik tutaraq deyirik: «Oğlanlar qızlardan öndədir və ya qızlar oğlanlardan öndədir». Zənginlər kasıblara yuxarıdan aşağı baxır. Ali savadlılar savadsızların qarşısında öyünür. Müharibə veteranları yeni əsgərlərin, yəhudilər qeyri-yəhudilərin önündə qürurlanır.

Sizin də bildiyiniz kimi, bütün bunlar indi başlamayıb. Hələ ilk məbəd dövründə yəhudilərlə qeyri-yəhudilər arasında dərin uçurum yaranmışdı. Yəhudilər qeyri-yəhudilərin sağdığı südü içmirdilər, onların hazırladığı yeməyi yemirdilər. Təcili köməyə ehtiyacı olan qeyri-yəhudinin anasına heç bir yəhudi kömək edə bilməzdi. Yəhudi həkimlər qeyri-yəhudi xəstələri müalicə edə bilməzdi⁷.

Qeyri-yəhudilər murdar hesab olunduqları üçün heç bir yəhudinin onlarla ortaqlığı olmamalı idi.

İsa adlı yəhudi meydana çıxana qədər bu, belə davam edirdi. Onun Kənanlı qadınla söhbətindən sonra köhnə qayda-qanunun tezliklə dəyişiləcəyi barədə söz-söhbətlər dolaşmağa başladı. Həmin qadının səmimi yalvarışının səbəbi ölüm ayağında olan qızı idi. Amma bu qadının ibrani nəslinə məxsus olmadığı həqiqətini heç bir şey dəyişdirə bilməzdi. «Mən yalnız İsrail xalqının itmiş qoyunlarının yanına göndərilmişəm» — deyə İsa qadına bildirdi. Qadınsa yaxınlaşdı və Ona səcdə qılıb dedi: «Ya Rəbb, mənə imdad et». O isə cavabında dedi: «Uşaqların çörəyini götürüb itlərə atmaq düzgün olmaz. Qadın dedi: «Haqlısan, ya Rəbb! Amma itlər də sahiblərinin süfrəsindən düşən qırıntılardan yeyir» (Matta 15:24–27).

Kənanlı qadının qızına şəfa verən İsa beləcə qeyri-yəhudilərə olan mərhəmətli münasibətini nümayiş etdirdi. Onun tapşırığı hansısa müəyyən qrupa məxsus insanlara sərhəd qoymaq deyil, bütün insanları cəlb etmək idi.

Peter İsanın münasibətindəki açıq-aşkar ziddiyyəti müşahidə etmişdi. Yəhudi mədəniyyətindəki mühit qeyri-yəhudilərdən uzaq durmağa vadar edirdi. Amma İsa Məsih qeyri-yəhudilərlə münasibətləri düzəltməyə çağırırdı. Peter də öz seçimini etdi və Korneli ilə görüş ona bu qərarında yardımçı oldu.

Korneli Roma ordusunda zabit idi. O, «yaramaz» və qeyri-yəhudi adını bir yerdə daşıyırdı. (On səkkizinci yüzillikdə Bostondakı britaniyalı «qırmızı mundirlilərə»⁸ də belə davranıldığını düşünürəm).

O, haram çörək yeyirdi, əhatə dairəsi pis insanlardan ibarət idi və bundan əlavə, qeysərə sədaqət andı içmişdi. O, Tövratdan sitat gətirə bilmirdi və İbrahimi öz ulu babası adlandıra bilməzdi. Bunun əvəzinə onun qarderobunda ehram⁹ və soyuducusunda donuz əti var idi. Ədəbli yəhudi kahinlərdə olduğu kimi, onun nə araqçını, nə saqqalı, nə də gicgahlarda saxlanmış uzun saçı var idi. Əksinə, sünnətsiz, murdar yeməklər yeyən və natəmiz biri idi. Siz bir buna baxın!

Bəli-bəli, indi çox diqqətlə baxın. Sən demə, Korneli ehtiyac içində olanlara kömək edən və yəhudi dininə çox böyük hörmət bəsləyən insan imiş. O, çox xeyirxah və sadiq insan idi. «Həm özü, həm də bütün külfəti mömin olub Allahdan qorxardı» (Həvarilərin İşləri 10:2). Bundan əlavə, Korneli mələklərdən birinə «sən» deyə müraciət edirdi. Çünki roma yüzbaşısını Yafoda dabbağ Şimonun dəniz kənarı evində qonaq olan Peteri axtarmağa mələk yönəltmişdi. Həmin ev Kornelinin evindən otuz mil uzaqda yerləşirdi və o, dərhal Peterin ardınca üç adam göndərdi.

Peter isə həmin vaxt acından quruldayan mədəsinin onu duadan yayındırmamasına səy göstərirdi. «O acıb yemək istəyirdi. Yemək hazırlanarkən Peterin fikrini bir görüntü apardı. O gördü ki, göy yarıldı, böyük mələfəyə bənzər bir şey dörd küncündən asılaraq yerə endi. Onun üstündə hər cür dördayaqlılar, sürünənlər və göydə uçan quşlar var idi. Ona bir səda gəldi: «Qalx, Peter, kəs və ye!» (Həvarilərin İşləri 10:10–13).

Bu mələfənin içərisində o qədər haram sayılan heyvan ətləri var idi ki, onlara baxan hər bir hasid yəhudinin tükləri biz-biz durardı. Peter də bu «cəlbedici» təklifi qəti şəkildə rədd etdi. Əsla, ya Rəbb! Mən heç vaxt nə haram, nə də murdar bir şey yeməmişəm» (Həvarilərin İşləri 10:14).

Ancaq Rəbb zarafat etmirdi və görüntünü üç dəfə təkrarlayıb yazıq Peteri əməlli-başlı çaşdırdı. Peter donuz əti barədə düşünürdü ki, qapı döyülməyə başladı. Bu döyüntü Peterin qəlbində Müqəddəs Ruhun çağırışını əks etdirdi. «Bu zaman görüntü barədə fikirləşən Peterə Ruh belə dedi: «Bax səni üç kişi axtarır. Dur, aşağı en və heç tərəddüd etmədən onlarla get. Çünki onları Mən göndərmişəm» (Həvarilərin İşləri 10:19–20).

«Heç tərəddüd etmədən» kəlməsini həmçinin — «fərq qoymadan», «mülahizələrdən imtina edərək» və ya «qərəzsiz» kimi də tərcümə etmək olar. Bu, Peterin həyatında həqiqət anı idi.

O, Rəbbin sözünü yerə salmadı və yolçulara gecələməyi təklif etdi. Səhəri gün isə romalı yüzbaşı ilə görüşə yollandı. Peter Kornelinin evinə çatdıqda, ev sahibi qonağın ayağına düşüb ona səcdə etdi. Lakin Peter onu ayağa qaldırdı və necə çətinliklə bu qərara gəldiyini bildirərək dedi: «Bilirsiniz ki, Yəhudilərə hər-hansı bir yadelli ilə ünsiyyət yaratmaq, onlara getmək qadağandır. Amma insanları haram və murdar saymamağı Allah mənə göstərdi» (Həvarilərin İşləri 10:28).

Peter Korneliyə İsa Məsih haqqında danışdı, Müjdəni çatdırdı. Lakin onları tövbəyə çağırmağa imkan tapmamış otağı Müqəddəs Ruhun hüzuru doldurdu. Əllinci gün bayramında baş verənlər təkrarlandı: evdə olan hər kəs müxtəlif dillərdə danışmağa və Rəbbi izzətləndirməyə başladı. Peter Korneliyə və onun bütün ev əhlinə vəftiz olmağı təklif etdi. Peterin təklifi sevinclə qəbul edildi. Evin sahibi də Peterə onlarla gecələməyi təklif etdi və o razılaşdı. Peterin həmin axşam özünə donuz ətindən buterbrod düzəltdiyinə əminəm.

Bəs biz? Biz hələ də bu sözlər üzərində düşünürük: «Amma insanları haram və murdar saymamağı Allah mənə göstərdi».

Bu əmr olmadan bizim həyatımız nə qədər rahat və aydın olardı! Əgər insanları «heyvan sürüsü» adlandırmaq düzgün hesab olunursa, deməli, onlarla yollarımızın tutuşmadığını söyləyərək asanlıqla Kalaupapa yarımadasına göndərmək olar. Qonşunu ləkələdin və sanki daha heç bir məsuliyyət daşımırsan. Kiminsə haqqında bizdə yaranan ilk mənfi təəssürat, əllərimizi yuyub təmiz vicdanla ondan uzaqlaşmağımıza imkan yaradır.

— Hə, mən Conu yaxşı tanıyıram, o, içki düşkünüdür. (Yəni: «O niyə özünü idarə edə bilmir?»)

— Bu yeni direktor liberal-demokratdır. (Yəni: «Ya Rəbb, bu azmış insanın gözlərini aç».)

— O qadının boşandığını eşitmişəm. (Yəni: «Onu əxlaqlı qadın adlandırmaq olmaz»).

Ətrafımızdakı insanlar haqqında qəti fikirlərimiz bizi onlardan ayırır və onlara qarşı laqeyd münasibətimizə bəraət qazandırır.

Lakin İsa Məsih bu məsələnin həllinə tamamilə fərqli yanaşırdı. O, insanlar arasında divarlar tikmək deyil, onları birləşdirmək niyyətində idi. «Kəlam bəşər olub, lütf və həqiqətlə dolu olaraq aramızda məskən saldı; biz də Onun ehtişamını — Atadan gələn vahid Oğulun ehtişamını gördük» (Yəhya 1:14). İsa cüzamlılara toxunurdu, qəriblərə şəfqət göstərirdi. O, şənliklərin daimi iştirakçıları ilə çox vaxt keçirdiyi üçün Onu «qarınqulu və əyyaş» adam adlandırırdılar. Onun «vergiyığanların və günahkarların dostu» olduğu hər kəsə gün kimi aydın idi (Matta 11:19).

Xalqının Onun haqqında yürüdəcəyi mənfi fikirlər İsanın quyu başındakı samariyalı qadınla ünsiyyətinə mane olmadı. Cinə tutulmuş insanı azad etdiyi vaxt pis ruhlar isə Onun qarşısında gücsüz qaldı. Onun Facebook səhifəsində maliyyə məsələləri üzrə hiyləgər mütəxəssis Zakkayın, vergi müfəttişi Mattanın və Şimonun evində tanış olduğu bir neçə «gecə kəpənəklərinin» bəyənməsini görmək olardı. İsanın həyatının otuz üç ili bu qarmaqarışıqlığın arasında keçdi. «Allah surətində olduğu halda O Özünü Allaha bərabər tutmağı bir haqq saymadı. Amma Özünü heç etdi və qul surətinə salıb insanlara oxşar oldu. İnsan şəklini alıb…» (Filipililərə 2:6–7; kursiv mənimdir — M. L.).

Onun göstərdiyi nümunə belə səslənir: «Rədd ol, təkəbbür! Heç kimi «heyvan sürüsü» adlandırmaq olmaz».

Dostum Ruzveltin (bizim icmanın lideri və sadəcə olaraq, bəşəriyyət tarixində ən yaxşı oğlanlardan biri) mənimlə razılaşacağını düşünürəm. O, evinin qarşısındakı qazonu biçmədiyi üçün mülkiyyət sahibləri birliyi tərəfindən məhkəməyə verilən tənha qadının qonşuluğunda yaşayırdı. Böyümüş kollar və budanmamış ağaclar onun evini cəngəllik kimi bürümüşdü. Bu birlik həyətini səliqə-sahmana salması barədə qadına xəbərdarlıq edərək onu danladı. Xəbərdarlıqdan sonra onun evinə polis məmuru gəlməli, görülməli işləri onun yadına salmalı və xəbərdarlığı yerinə yetirməsi üçün vaxtı iki həftə uzatmalı idi. Əks halda, həmin qadın məhkəmə qarşısına çıxmalı idi. Çünki onun həyətindəki vəziyyət yalnız qonşuların həyətindəki yaşıllığa ziyan vurmurdu, həmçinin ətrafdakıların sağlamlığı üçün də təhlükə daşıyırdı.

Bu hadisə Ruzveltin Terrinin (qonşunun adı) evini qonşu kimi ziyarəti etməsinə mane olmadı. Heç nə səbəbsiz deyil və Ruzvelt qonşu qadının kədərli hekayəsini öyrəndi. Bu qadının ağır boşanma prosesi keçirdiyi və bu yaxınlarda əməliyyat olduğu üçün hələ sağalmadığı məlum oldu. Həmçinin dolana bilmək üçün hospitaldakı gecə növbəsindəki işindən başqa əlavə bir yerdə işləməyə də məcbur idi. Onun yeganə oğlu İraqda xidmət edirdi. Tənha, xəstə, gücdən düşmüş bu qadın həyatla ölüm arasında qalmışdı.

Biçilməmiş qazon? Bu onu narahat edən ən sonuncu problem idi.

Nəticədə Ruzvelt qonşulara xəbər verdi və onlar şənbə səhəri Terrinin həyətini səliqəyə saldılar. Onlar kolları və ağacları budadılar, bir neçə torba saralmış yarpaq daşıdılar. Günlərin bir günü Terri mülkiyyət sahibləri birliyinə belə bir məktub göndərdi:

Hörmətli cənablar,

həyətimdə təmənnasız zəhmət çəkən heyrətamiz qonşulara sahib olduğumu bizim küçədəki bütün sakinlərin nəzərinə çatdırmağınızı istəyirəm.

Onların bu hərəkəti nəinki məni ruhlandırdı, həmçinin şəfqət hissinin hələ də mövcud olduğunu mənə xatırlatdı. Aramızda qayğıkeş və ehtiyac içində olan tanımadığı insanlara kömək əlini uzadan adamların varlığını göstərdi. Belə insanlar hər cür tərifə layiqdir. Onların səmimi əməyinə, xoş rəftarına və ruh yüksəkliyinə görə minnətdarlığımı sözlə ifadə edə bilmərəm. Onların bu hərəkəti mənim babamın ravvin olmasından və qapımın girəcəyinə bərkidilmiş mezuzadan¹⁰ daha təəccüblüdür.

Belə vəziyyətdə İsa Məsih Özünü necə aparardısa, Ruzvelt də eynilə Onun kimi davrandı. İnsanları problem kimi qəbul etmək əvəzinə, İsa onlarda problemin həllini görürdü.

Bəlkə «Korneli sindromunun» özünü büruzə verdiyi bir neçə nümunəyə baxaq?

Məsələn, siz dostunuzla birlikdə kafeyə daxil olursunuz. Masanın arxasında oturan kimi o sizi dümsükləyərək qulağınıza pıçıldayır: «Bu gədəyə bir bax». Siz elə həmin an söhbətin kimdən getdiyini anlayırsınız. Çünki kafedə başına çalma bağlamış yalnız bir tələbə var. Sizin dostunuz sakitləşmir və onun ünvanına təhqiramiz zarafatlar atır: «Yəqin çiməndən sonra dəsmalı başında unudub» və s.

Əgər dünən pastorunuzun Peter və Korneli barədə vəzini eşitməsəydiniz, «Amma insanları haram və murdar saymamağı Allah mənə göstərdi» ayəsini xatırlamasaydınız, bəlkə siz də dostunuzun zarafatyana atmacaları davam etdirməsinə göz yumardınız (Həvarilərin İşləri 10:28).

İşə bir ba-a-a-a-x!

Bu zarafatcıl oğlan sizin yataqxananın qonşu otağında yaşayır. O, buts geyinir, tiryək çəkir və silah atmaq üçün tir daşıyan yük maşını sürür. Siz isə mokasin geyinir, sağlam qida rejiminə riayət edir və universitetə velosipedlə gedib-gəlirsiniz.

O hansı hünərlə irqçi atmacalar yağdırır? Məgər o sizin qaradərili olduğunuzu görmür? Yəqin ki, bu oğlan cənub qul alverçilərinin nəslindəndir və sizin babanız isə qul olub. Siz necə də böyük məmnuniyyətlə ondan uzaq gəzib-dolaşmaq istərdiniz!

Ancaq səhər Müqəddəs Kitab dərsində bu ayələri araşdırırdınız: «Amma insanları haram və murdar saymamağı Allah mənə göstərdi».

Necə edəsən?

Başqa bir nümunə. Siz yetimlər evinin direktorusunuz və uşaqların doğum şəhadətnamələrini sənədləşdirərkən sizi narahat edən qanunsuz doğulmuş kəlməsi ilə rastlaşırsınız. Bu məsələni araşdırarkən eyni ifadə ilə mütəmadi olaraq qarşılaşırsınız və onun uşaqların doğum şəhadətnamələrinə həmişəlik həkk edildiyini görürsünüz.

Bunu müşahidə edən Edna Qledni bu kəlmə ilə razılaşa bilmirdi. Əgər qanuni doğulmuş kəlməsi «qanuniləşdirilmiş, tam hüquqlu və lazımi şəkildə rəsmiləşdirilmiş» deməkdirsə, onda qanunsuz doğulmuş kəlməsi nə demək idi? Bu cür damğa ilə necə yaşamaq olardı?

Xanım Qledni bununla barışa bilmirdi. O, uşaqların doğum şəhadətnaməsindəki¹¹ bu kəlməni sildirmək üçün Texas leqislaturası¹² ittifaqına üç il müraciət etdi və 1936-cı ildə buna nail oldu.

Tanrı bizim insanlara olan baxışımızı dəyişdirməyə çağırır. O istəyir ki, biz insanları qeyri-yəhudi və ya yəhudi, özümüzünkü və ya yad, liberal və ya konservativ kimi qəbul etməyək. İnsanlara damğa vurmayın, çünki damğa böhtandır. «Bunun nəticəsində də biz artıq heç kimi bəşəri nöqteyi-nəzərdən tanımırıq. Nə vaxtsa Məsihi bəşəri nöqteyi-nəzərdən tanısaq da, indi Onu elə tanımırıq» (2 Korinflilərə 5:16).

Gəlin insanları başqa cür qəbul etməyi öyrənək: məsələn, özümüzü qəbul etdiyimiz kimi. Fiziki kamillikdən uzaq (ola bilər). Səhvlər edən (çox güman ki). Lakin buna baxmayaraq, Tanrı tərəfindən xilas və bərpa olunmuş. İnsanlar mənim otağımdakı pəncərənin iki rəngli şüşəsi kimi işıq saça bilərlər.

Qardaşım bu vitrajları zibillikdən tapmışdı. Hansısa məbəd onlardan canını qurtarmışdı. Çox bacarıqlı usta olan Di onları bərpa etdi. O, köhnəlib əyilmiş çərçivəni düzəltdi və rənglədi. Rəngli şüşədəki bir neçə çatlamış yeri bərpa etdi. Əlbəttə, bərpa olunmuş vitraj əvvəlki gözəlliyini itirmişdi, amma onları günəş şüalarının əks olunduğu yerə qoysanız, otağınız sayrışan işıqlara bürünəcək.

Bu həyatda bizim hər birimiz rədd olunmuş insanlarla qarşılaşırıq. Onlar bu dünyanın tullantısı hesab olunurlar. Bizim isə onları rədd etmək və ya xilas etmək seçimimiz var. Damğa vurmaq, yoxsa sevgi göstərmək? İsa Məsihin seçimi məlumdur. Gəlin Onun bunu bizim vasitəmizlə də etməyə qadir olduğuna inanaq.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Siz hansı ictimai mühitdə böyüyüb tərbiyə almısınız? İndi hansı mühitdəsiniz? Bu nərdivanın ən yüksək və ən aşağı pilləsində kimlər dayanır? Siz hansı pillədəsiniz?

2. Siz hansı vəziyyətlərdə təhqiramiz ləqəblərin qoyulduğunu eşidirsiniz? Bunlar təkrarlanırmı? Ətrafınızdakı bu vəziyyəti dəyişmək üçün nə edə bilərsiniz?

3. Siz həvari Peterin düşdüyü eyni vəziyyətlə üzləşdiyinizi xatırlayırsınızmı? (Həvarilərin İşləri 10-cu fəslə bax). Başqa mədəniyyətin və ya millətin nümayəndələri sizdə narahatlıq hissi oyadırmı? Onlardan zəhləniz gedirmi? Həmin insanlar tərəfindən eşidilmək üçün Tanrının bu müxtəlifliyi qəbul etmək çağırışına necə cavab verərdiniz?

4. Korneli İsa Məsihin şagirdi olsa da, nə üçün belə qəbul edilmirdi? Müasir dövrdə insanın hansı zahiri əlamətlərinə görə onun ruhaniliyi barədə mühakimə yürütmək olar?

5. Siz məsihçi-qaçqınlara olan qayğınızı necə ifadə edə bilərsiniz?

Fəsil 5

Qanaxmadan əziyyət çəkən qadın

İsa da onunla birlikdə getdi. Ardınca böyük bir izdiham gedərək hər tərəfdən Onu sıxışdırırdı.

Orada on iki il qanaxma xəstəliyinə tutulan bir qadın var idi. O, neçə həkimin əlindən xeyli əzab çəkmiş, bütün varını buna sərf etsə də, vəziyyəti yaxşılaşmamış, daha da pisləşmişdi. Bu qadın İsa haqqında eşidib izdihamın içindən keçərək Onun arxasından gəldi və Onun paltarına toxundu. Çünki bu cür düşünürdü: «Heç olmasa paltarına toxunsam, sağalaram». Dərhal onun qanaxması kəsildi və bildi ki, bədənindəki xəstəlikdən sağaldı. İsa dərhal bildi ki, Ondan bir qüvvə çıxdı və izdihamın içində dönüb soruşdu: «Paltarıma toxunan kim idi?» Şagirdləri Ona cavab verdilər: «Görürsən ki, izdiham Səni sıxışdırır. Necə soruşa bilərsən ki, Mənə toxunan kim idi?» Bunu edəni görmək üçün İsa ətrafa baxdı. Qadınsa özünə nə olduğunu bildi. Qorxudan titrəyərək gəlib İsanın ayağına düşdü və bütün həqiqəti Ona söylədi. İsa da ona dedi: «Qızım, imanın səni xilas etdi. Arxayın get və xəstəliyindən sağal».

Mark 5:24:34

AXMAQ FİKİR VƏ CƏSARƏTLİ ÜMİD

Milad hədiyyəsi olaraq zəngli saat alan səkkiz yaşlı oğlanın sevincdən cuşa gəldiyini söyləmək olmaz. Mən isə bu hədiyyəyə görə minnətdarlıq etdim, onu yataq otağıma apardım və quraraq dolabımın üzərinə qoydum.

O, dördbucaqlı lövhəciyi olan Bulova saatı idi. Bu saat vaxtı rəqəmlərlə deyil, dairəvi hərəkət edən adi əqrəb ilə göstərirdi.

Bu zəngli saatın nə musiqi səsləndirmə cihazı, nə də CD-pleyeri var idi. Lakin otaqda tam sakitçilik olduğu təqdirdə onun yüngül, sakitləşdirici tıqqıltısını eşitmək olardı.

Bu gün yatmaq vaxtı gəldikdə yağış səsi çıxaran, səhərlər isə sizi ananızın səsi ilə oyadan saatlar əldə etmək mümkündür. Ancaq mənə hədiyyə verilən saatın bu cür üstünlükləri olmasa da, onun səsi ətrafdakı bütün itləri oyatmağa qadir idi. Müasir saatlar təkrar zəng rejimi ilə təchiz olunublar. Mənim saatımı susdurmağın yeganə yolu isə onu otağın digər küncünə tullamaq idi. Axı mən ulu babalarımızdan qalma neandertal dövrünə məxsus stolüstü saatları nəzərdə tuturam. Bu gün vaxtın və melodik zəngli saatların rəqəmsal ötürücülərin nüfuzu dövründə onlardan hərrac bazarında əlli sent belə qazanc əldə etmək olmaz.

Vaxt keçdikcə ona bağlandım. Adətən, sentimentallıq elektron saata görə büruzə verəcəyin bir hiss deyil, amma Nuh əyyamından qalmış bu mexanika mənim üçün hədsiz dərəcədə qiymətli idi. Dəqiq işlədiyinə görə yox, çünki o, həmişə geri qalırdı. Lay-lay çalan tıqqıltısına görə də yox, çünki ona diqqət yetirmirdim. Mən bu saatı işığına görə sevirdim.

Təsəvvür edirsiniz, onun siferblatı qaranlıqda işıq saçırdı.

Gün ərzində saatın əqrəbləri vaxtı göstərirdi və günəş enerjisini özündə toplayırdı. Gecə işığı söndürüb yatağıma girdiyim zaman həmin kiçik saatcıq işıq saçmağa başlayırdı. Onun əks etdirdiyi işıq çox zəif idi, lakin ətrafında olan hər şey qatı qaranlığa qərq olduqdan sonra, hətta belə zəif işıq da heyrətamiz görünürdü.

İsa Məsihlə görüşən qadın da bu işığa bənzər nəsə görmüşdü.

Biz onun adını bilmirik, ancaq bu hadisənin hansı şərtlər daxilində baş verdiyindən xəbərdarıq. Onun bütün həyatı dəhşətli qaranlığa bürünmüşdü. Sanki o, qaranlıqda azmışdı və heç bir köməyi yox idi. Növbəti ayələri oxuyandan sonra mənim nə demək istədiyimi anlayacaqsınız:

Ardınca böyük bir izdiham gedərək hər tərəfdən Onu sıxışdırırdı. Orada on iki il qanaxma xəstəliyinə tutulan bir qadın var idi. O, neçə həkimin əlindən xeyli əzab çəkmiş, bütün varını buna sərf etsə də, vəziyyəti yaxşılaşmamış, daha da pisləşmişdi.

Mark 5:24–26

Bu qadın, sözün əsl mənasında, «əzilmiş qamış» idi. O, «on iki il qanaxma xəstəliyindən əziyyət çəkirdi», «neçə həkimin əlindən xeyli əzab çəkmişdi», «bütün varını buna sərf etmişdi» və «vəziyyəti daha da pisləşmişdi».

Xroniki aybaşı pozğunluğu və buna görə də daimi qanaxma. Belə bir fiziki xəstəlik istənilən dövrdə, istənilən qadının həyatını tamamilə məhv etməyə qadirdir. Yəhudi qadın üçün isə bundan betər heç nə ola bilməzdi, çünki bu xəstəlik onun həyatının bütün sahələrinə birbaşa təsir göstərirdi:

Seksual baxımdan… o, ərinə toxuna bilməzdi.

Analıq baxımından… o, dünyaya uşaq gətirə bilməzdi.

Məişət baxımından… onun toxunduğu hər şey murdar hesab olunurdu. Qab yumaq, döşəməni silmək mümkün deyildi.

Ruhani baxımdan… onun üçün məbədə getmək qadağan idi.

O, fiziki baxımdan əldən düşmüş, mənəvi cəhətdən alçaldılmışdı.

Əlbəttə, o, kömək axtarırdı: «necə həkimin əlindən xeyli əzab çəkmişdi» (26-cı ayə).

Talmud bu cür xəstəliyi müalicə etməyin on bir üsulunu təklif edirdi. Heç şübhəsiz ki, bu qadın həmin üsulların hər birini sınaqdan keçirmişdi. O, bütün müdrik və cəfəng üsulları sınaqdan keçirmişdi. Məsələn, müalicə üsullarından biri, kətan paltara tikilmiş dəvəquşunun yumurtasının külünü üstündə gəzdirməkdən ibarət ola bilərdi.

O, «bütün varını buna sərf etmişdi» (26-cı ayə). Maddi problemlərin fiziki problemlərin üzərinə əlavə olunması, insanın sonunun çatması deməkdir. Yaxın dostum hal-hazırda keçdiyi onkoloji müalicə kursunun qiymətinin onu fiziki ağrıdan daha çox əldən saldığını söyləmişdi.

Lakin «vəziyyəti yaxşılaşmamış, daha da pisləşmişdi» (26-cı ayə). Bu qadın, sözün əsl mənasında, «əzilmiş qamış» idi və hər yeni gün onun şəxsi gərəksizliyini daha da dərinləşdirirdi. Onun yeganə çıxış yolu — sonuncu duası idi. Bizim onunla görüşdüyümüz gün o, həmin duanı söyləməyə hazır idi.

Qadın İsa Məsihi gördüyü zaman O, izdihamın içərisində şəhərin ən hörmətli şəxslərindən biri olan Yairin qızına kömək etmək üçün onun evinə yollanırdı. İsa Məsihin ayaq saxlayıb ilk növbədə onun kimi bir qadına, sonra isə nüfuzlu şəxsə kömək edəcəyi nə qədər inandırıcıdır? Əgər bu fürsəti əlindən buraxarsa, onun sağ qalmaq şansı varmı? Heç bir. Buna görə də qadın çox düşünmədi. Çünki bu cür düşünürdü: «Heç olmasa paltarına toxunsam, sağalaram» (Mark 5:28).

O, çox təhlükəli qərar verir. Çünki İsa Məsihə toxunmaq üçün o Onu əhatə edən izdihamın içərisinə girməlidir. Birdən kimsə onu tanısa… Bu zaman o, şəfa əvəzinə böyük xoşagəlməzliklə üzləşəcəkdi. Bəs onun başqa seçimi varmı? Pulsuz, geyimsiz, dostsuz və dərmansız bu qadının — İsanın ona kömək edəcəyi barədə axmaq fikrindən və İsanın məhz bu cür şəfa verəcəyi barədə cəsarətli ümidindən başqa heç nəyi yox idi.

Axmaq fikir və cəsarətli ümid — bəlkə sizin də sahib olduğunuz yeganə şey bunlardır? Siz çarəsizcəsinə xəstəsiniz və İsaya öz ağrınızdan başqa heç nə təklif edə bilmirsiniz.

Bəlkə elə buna görə Tanrıya yaxınlaşa bilmirsiniz? Bəli, siz nə vaxtsa Ona tərəf bir-iki addım atmısınız. Lakin Onun insanlarla (təmiz və səliqəli geyinmiş, əsl imanlılarla) əhatə olunduğunu görəndə, geri çəkilmisiniz.

Əgər siz bu təsvirdə özünüzü gördünüzsə, onda xahiş edirəm, diqqət edin ki, həmin gün İsa Məsih yalnız bir imanlı insanı qeyd etdi. Həmin insan səxavətli zəngin, sadiq ardıcıl, hörmətli Müqəddəs Kitab müəllimi deyildi. Həmin insan rüsvayçılıq örtüyünə bürünmüş, müflis olmuş, lakin İsanın ona şəfa verəcəyinə inanan və Onun məhz bunu edəcəyinə ümid bəsləyən qadın idi.

Yeri gəlmişkən, iman üçün pis tərif deyil: Onun bacarıqlarına əmin olmaq, Onun xeyirxahlığına ümid bəsləmək. Bu bizə Müqəddəs Kitabda imanın tərifini xatırladır: «İman olmadan Allahı razı salmaq qeyri-mümkündür. Çünki Allaha yaxınlaşan şəxs inanmalıdır ki, O var və Onu axtaranlara mükafat verir» (İbranilərə 11:6).

Çox sadədir, elə deyilmi? İman — Tanrının varlığına və Onun xeyirxahlığına əmin olmaqdır. İman — hansısa sirli təcrübə, görüntü və ya cəngəllikdəki səs deyil… İman — Kainatı Yaradanın bu dünyanı unutmadığına, əvvəlki kimi qaranlığı nurlandırdığına və imanı mükafatlandırdığına inanmağı seçməkdir.

Əlbəttə, bu qadının heç bir zəmanəti yox idi. O, sadəcə İsa Məsihin köməyinə ümid edirdi… bunu bütün qəlbi ilə arzulayırdı… amma İsanın ona şəfa verib-verməyəcəyini dəqiq bilmirdi. Ona məlum olan yeganə şey — İsanın yaxında və xeyirxah olması idi. Əsl iman budur.

İman — Tanrının hər şeyi sizin istədiyiniz kimi edəcəyinə əminlik deyil. İman — Onun düzgün hərəkət edəcəyinə əminlikdir.

İsa Məsih dedi: «Nəhayət ki, yoxsullaşanlar, çarəsiz qalanlar, hər kəs tərəfindən rədd olunanlar, xəstələr necə də bəxtiyardır. Səmavi Padşahlıq onlarındır» (Matta 5:6; Müəllifin tərcüməsi — M. L.).

Tanrının təsərrüfatında hər şey baş-ayaqdır (yox, bizim təsərrüfatımız baş-ayaqdır, Tanrıda isə hər şey öz qaydasındadır!). Tanrı deyir ki, vəziyyət nə qədər ümidsizdirsə, xilas o qədər yaxındır. Ehtiyac nə qədər böyükdürsə, dua o qədər səmimidir. Otaq nə qədər qaranlıqdırsa, işığa olan ehtiyac o qədər dərindir.

İndi isə mənim saatım barədə hekayəyə qayıdaq. Saatımın gecələr işıq saçma qabiliyyətinə gündüzlər o qədər də əhəmiyyət vermirdim. Lakin gecələr otağım qaranlığa qərq olduğunda, saatımın bu keyfiyyətini çox qiymətləndirdim.

Sağlam bir qadın İsanın paltarının ətəyinə toxunsaydı, yəqin ki, heç nə hiss etməzdi. Söhbət açdığımız bu qadın isə həddindən artıq xəstə idi… Onun dərin məyusluğu ilə Rəbbin xeyirxahlığı toqquşduğu zaman möcüzə baş verdi.

Bu qadının şəfada rolu az idi. O, sadəcə olaraq, izdiham içərisindən əlini uzatdı.

«Heç olmasa paltarına toxunsam sağalaram…»

Bu vəziyyətdə əsas məsələ onun nə etməsi deyil, ümumiyyətlə, nəsə etməsidir. Heç olmasa bircə gün öz xəstəliyi ilə barışmaqdan imtina edən qadın hərəkətə keçməyə qərar verir.

Şəfa bizim hərəkətə keçməyə qərar verdiyimiz zaman başlayır. Şəfa əlimizi uzatdığımız zaman başlayır. Şəfa qarşıya doğru bir addım atdığımız zaman başlayır.

Rəbbin köməyi həmişə yaxındadır, həmişə əlçatandır. Yalnız onu axtaranlar bu köməyi əldə edir. Amma fəaliyyətsizlik çox pis köməkçidir. Bu hekayənin böyük hadisəsi — möcüzəli şəfa, böyük həqiqəti isə — şəfanın toxunuşdan sonra baş verməsi idi. Bu cəsarətli qadın sadə bir hərəkətlə İsa Məsihin qayğıkeş qüdrətini aşkar etdi.

Məktub yazın.

Üzr istəyin.

Vəkilinizə zəng vurun.

Etiraf edin.

Ananıza zəng vurun.

Həkimə gedin.

Vəftiz olun.

Acları doyuzdurun.

Dua edin.

Təcrübənizlə bölüşün.

Yerinizdə dayanmayın!

İmanınızı nümayiş etdirə biləcək nəsə edin. Çünki əməlsiz iman — iman deyil. Rəbb mütləq cavab verəcək. O, heç vaxt əsl iman təzahürünə laqeyd yanaşmayıb. Heç vaxt.

Tanrı qərarlı, risk etməyə hazır olan imana hörmət edir.

Gəmi tikiləndə həyatlar xilas olur. Əsgərlər addımlayanda Yerixonun divarları dağılır. Əsanı qaldıranda dəniz dalğaları onların qarşısında iki yerə ayrılır. Çörək bölünəndə minlərlə insan doyur. Paltara əl toxunanda, qanaxmadan əziyyət çəkən qalileyalı qadın və ya dilənən Banqladeş sakini olmasından asılı olmayaraq, İsa Məsih ayaq saxlayır. O, imdada cavab vermək üçün ayaq saxlayır.

İnanmırsınız? Markdan soruşun. Qadın İsanın paltarına toxunanda iki fövqəladə hadisə baş verdi. Müqəddəs Kitabda bu haqda heç bir yerdə söhbət açılmır, amma Mark bu iki dəlili öz Məktubunda qeyd edib.

Birincisi, qadının şəfası İsa hələ nə baş verdiyini anlamazdan öncə baş verdi. Müqəddəs Ruhun qüdrəti Ondan ani və avtomatik olaraq çıxdı. Sanki Səmavi Ata qısaqapanma törətdi və İsa Məsihin ilahi təbiəti Onun insani təbiətini bir addım qabaqladı.

Bu qadının son dərəcə güclü ehtiyacı Onun şəfasını «işə saldı». Bununla belə, heç bir neon lövhəsi və ya heyrət çığırışmaları, çaxnaşma, şeypur səsi, hay-küy və həyəcan da yoxdur. Sadə İlahi şəfa.

Otağı bürüyən qatı qaranlıq saatımın əks etdirdiyi zəif işıltını görmək üçün imkan yaratdığı kimi, qaranlığa qərq olmuş dünya da Tanrının sevgi işıltısını «yandırır».

İkincisi, İsa bu qadını qızım adlandırdı. «Qızım, imanın səni xilas etdi…» (Mark 5:34). Bu, İsa Məsihin bir qadını qızım adlandırdığı yeganə hadisədir. Onun nə hiss etdiyini bir təsəvvür edin! O, sonuncu dəfə nə zaman ünvanına söylənən xoş söz eşitmişdi? Sonuncu dəfə nə zaman onun gözləri sevgi dolu baxışlarla toqquşmuşdu?

Böyük rus yazıçısı Lev Tolstoyun nəql etdiyi belə bir hadisə var. O, küçədə gəzərkən bir yoxsulun yanından keçir və ona pul vermək məqsədilə əlini cibinə atır. Amma cibində pul yox idi. Ona tərəf çevrilən Tolstoy deyir:

— Bağışla, qardaşım, sənə verməyə heç nəyim yoxdur.

Üzü gülümsəyən yoxsul cavabında deyir:

— Siz mənə dilədiyimdən də çox şey verdiniz. Siz məni qardaş adlandırdınız.

Sevgi ilə əhatə olunmuş insan üçün xoş sözlər o qədər də əhəmiyyəti deyil. Lakin sevgiyə susamış insan üçün sadəcə xoş bir söz əsl ziyafətdir.

Həqiqətən, İsa Məsih bu qadın üçün təntənəli ziyafət hazırlamışdı.

Bu qadın İsa Məsihin onun üçün nə etdiyini unutmamışdı. Rəvayətə görə, İsa Məsih çarmıxını Qolqotaya daşıdığı zaman bu qadın Onun yanında gedərək Rəbbi heç tərk etməmişdi. Bəziləri onun Veronika adlandığını, çarmıx yolunda İsa Məsihi müşayiət etdiyini və qanla tər qarışığı Rəbbin gözlərinin önünü örtdüyü vaxt alnını sildiyini söyləyirlər.

Dərin ehtiyac anında Rəbbin toxunuşu ona şəfa verdi, Rəbbin kədər anında bu qadının Ona toxunması Onun əzablarını yüngülləşdirdi. Biz bu əfsanənin doğru olub-olmadığını bilmirik, ancaq belə də ola bilərdi. Sizin belə bir hadisə ilə üzləşib-üzləşmədiyinizi bilmirəm, amma bunun baş verə biləcəyini düşünürəm.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Markın Müjdəsi 5-ci fəsildə təsvir olunan «axmaq fikir və cəsarətli ümid» nədən ibarət idi? Bu qadın hansı vəziyyətlərdə bizim üçün nümunə ola bilər?

2. Maks Lukado tərəfindən verilmiş imanın tərifini müzakirə edin: «İman — Tanrının varlığına və Onun xeyirxahlığına əmin olmaqdır».

3. Maks Lukado belə deyir: «İman — Tanrının hər şeyi bizim istədiyimiz kimi edəcəyinə əminlik deyil. İman — Onun düzgün davranacağına əmin olmaqdır». Bu fikir bizim duamıza düzəliş verə bilərmi? Niyə?

4. «Əməlsiz iman — iman deyil» fikri ilə razısınızmı? Cavabınızı əsaslandırın.

5. İsa Məsihin xəstəlikdən əziyyət çəkən qadını «qızım» adlandırması sizin üçün vacibdirmi? Bu sizin İsa Məsihlə münasibətlərinizə təsir edirmi?

Fəsil 6

Filip

Onlar yol gedə-gedə gəlib su olan yerə çatdılar. Hərəmağası dedi: «Burada su var. Mənim vəftiz olmağıma nə isə mane olurmu? Filip dedi: «Əgər bütün qəlbinlə iman edirsənsə mümkündür. Hərəmağası cavab verdi: «İsa Məsihin Allahın Oğlu olduğuna inanıram».

Həvarilərin İşləri 8:36, 37

MANEƏLƏRİ DAĞITMAQ

Futbol fanatları böyük həvəslə rəqib komandanın oyununu izləyir, çirlider qızlar oyunçuları coşqunluqla dəstəkləyir, rəqib komandanın məşqçisi onların qələbə çalması üçün var gücü ilə kömək edir. Oyun meydançasına gələn valideynlər öz övladlarının oyununu seyr edir və onların rəqiblərini sevinclə salamlayırdılar.

Nə baş verir?

Bu, Texas ştatının Qreypvayn şəhərciyində yaşayan alicənab futbol məşqçisinin ideyası idi. Kris Hoqan yerli məsihçi məktəbinin yuxarı sinif şagirdlərindən ibarət komandanı məşq etdirirdi. Onun yetmiş oyunçusu, on bir məşqçisi, keyfiyyətli idman ləvazimatları, afişaların hazırlanmasına diqqətlə nəzarət edən və müxtəlif toplantılara qatılan valideynlərdən ibarət fəalları var idi. Onları komandalarının oyununu seyr etməkdən yalnız ölüm ayıra bilərdi.

Hoqanın komandası Qeynsvill dövlət məktəbinin oyunçularına 7:2 hesabı ilə qalib gəldi ki, bu da heç təəccüblü deyildi. Çünki qalib komanda onlardan müqayisə edilməz dərəcədə fərqlənirdi. Futbolçuların geyimlərinin əzik keçədən, yeddi illik köhnə dəri çiyinlikdən və son on ildə yenilənməmiş dəbilqədən ibarət olmasından əlavə, oyunçuların hər biri əllərindəki qandallarla meydançaya gətirildi. Bu oğlanların oyununu isə valideynlərin əvəzinə on iki polis məmuru izləyirdi. Çünki Qeynsvill məktəbi — ciddi rejimli islah müəssisəsi idi.

Bu komandanın şəxsi stadionu, azarkeşləri və hətta qələbəyə kiçicik ümidləri belə yox idi. Onların oynadığı səkkiz oyunun hər biri uğursuzluqla sona çatmışdı. Bütün il ərzində komandaya cəmi iki taçdaun (6 xal) verilmişdi.

Yəqin, siz də razılaşarsınız ki, belə bir vəziyyəti ədalətli hesab etmək olmaz. Buna görə də məşqçi Hoqan «xüsusi əməliyyat» planı hazırladı. O öz komandasının azarkeşlərindən yalnız bir axşamlıq rəqib komandaya azarkeşlik etmələrini və bunun üçün stadionun əks tərəfindəki tribunada oturmalarını xahiş etdi. Onun bu çağırışına iki yüzdən çox könüllü qatıldı.

Qeynsvillin tribunasında yerlərini tutan azarkeşlər otuz altı metrlik dəstək sırasına düzüldülər və əllərindəki nəhəng «İrəli Tornado!» plakatlarını yuxarı qaldırdılar. Qeynsvill komandası ilə meydançada görüşən azarkeşlər onları ruhlandırmaq üçün əvvəlcədən hər birinin adını əzbərləmişdi.

Dustaqlar əvvəllər də onların adını çağıran azarkeşlərin səsini eşitmişdilər, amma bu dəfə hər şey çox fərqli idi. Komandanın hücumçusu olan və üç illik həbslə cəzalandırılan Cerald bu hadisəni belə dəyərləndirir: «Ümumiyyətlə, biz meydançaya çıxanda, tribunada oturanlar bizdən bir az qorxurlar. Bu onların gözlərindən oxunur. Onlar bizə bir cinayətkar kimi baxırlar. Lakin bu dəfə insanlar bizim adımızı qışqıraraq, həqiqətən, ruhlandırmaq istəyirdilər».

Adətə görə, oyundan sonra komandalar birlikdə dua etmək üçün meydançanın mərkəzində görüşürdülər. Dustaqların komandasından bir nəfər dua etmək üçün icazə istədi. Nə baş verəcəyindən xəbərsiz Hoqan razılaşdı.

— Ya Rəbb, — deyə gənc oğlan duaya başladı, — bunun necə baş verdiyini bilmirəm, Sənə necə minnətdar olacağımı da bilmirəm. Lakin bizə qarşı laqeyd olmayan bu qədər insanla qarşılaşacağımızı heç təsəvvür etmirdim.

Lakin Qreypvayndan olan azarkeşlər Hoqanın planını sona çatdırmamışdılar. Oyundan sonra Qeynsvill komandasının avtobusunun önündə toplaşan azarkeşlər onları gurultu ilə alqışladılar və hər bir oyunçuya vida hədiyyəsi təqdim etdilər. Bu hədiyyə hamburqerdən, kartof qızartmasından, konfetdən, mineral sudan, Müqəddəs Kitabdan və gurultulu alqışlardan ibarət idi. Həbsxananın avtobusu dayanacağı tərk edərkən, üzlərini avtobusun şüşəsinə söykəyən çaşqın futbolçular bu insanları nə ilə heyrətləndirdiklərini anlamağa çalışırdılar.

Bu insanlar isə «Dözülməzlik rədd olsun!» adlı əsl professionallar dəstəsi idi. Onların tapşırığı? Mənfi rəyi silib təmizləmək idi. Onların silahı? Hədəfə vurur: «Sən lazımsız deyilsən» və «Sənə dəyər verən Biri var». Onların məqsədi? Tanrının övladlarını ayıran maneələri dağıtmaqdır.

Sizin dünyanızı hansı maneələr ayırır? Siz bu maneənin bir tərəfindəsiniz, bəs digər tərəfdə kim var? Sizə hansı insana qarşı saymazyana və hətta nifrətlə yanaşmağı öyrədiblər? Bədəninə şəkillər döydürmüş yeniyetməyə? Hesabında külli miqdarda pul olan rəisinizə? Anlaşılmaz ləhcə ilə danışan mühacirə? Sizi qıcıqlandıran siyasi baxışlara malik insana? Hər bazar günü sizin məbədinizin qapısı önündə oturan dilənçiyə?

Yoxsa Yerusəlim ətrafında yaşayan samariyalılara?

İndi isə, gəlin çox qədim və daha yüksək maneələr haqqında danışaq. Yəhyanın Müjdəsinə əsasən, yəhudilər samariyalılarla ünsiyyət qurmurdular (Yəhya 4:9-a bax). Bu iki xalq min il boyunca bir-birinə nifrət bəsləmişdi. Bu davamlı düşmənçilik dönüklükdə təqsirləndirməyə, yadellilərlə evliliyə, məbədə sədaqətin pozulmasına gətirib çıxartdı. Samariyalılar qara siyahıya salındı. Onların çarpayıları, ev əşyaları və hətta tüpürcəkləri belə murdar hesab olunurdu. Saleh həyat sürən heç bir yəhudi yolunu onların torpağından salmazdı. Çoxları isə Samariyadan yan keçmək üçün yolunu iki dəfə uzatmağa razı idi.

Buna baxmayaraq, İsa Məsihin tamamilə fərqli oyun qaydası var idi. O, vaxtının çox hissəsini samariyalı qadının əhatəsində keçirmişdi, onun quyudan çıxardığı sudan içmişdi və onun suallarına cavab vermişdi (Yəhya 4:1-26-ya bax). O, sanki yatmış itin yanından keçirmiş kimi, ciddi qadağaları tapdalamışdı. Nə deyirsən de, İsa Məsih maneələri dağıtmağın məşhur pərəstişkarı idi!

Məhz buna görə də O, Filipi Samariyaya göndərir.

Filip də Samariya şəhərinə gəlib Məsihi vəz edirdi. Filipi eşidib, göstərdiyi əlamətləri görən izdiham onun sözlərinə birlikdə diqqət yetirirdi. Natəmiz ruha tutulan çox adamdan bu ruhlar bərkdən çığıraraq çıxır, çox iflic və ayaqları şikəst olanlar şəfa tapırdı. <...>

Amma Filip Allahın Padşahlığı və İsa Məsihin adı ilə bağlı Müjdəni yayanda sözlərinə iman gətirdilər və kişilər də, qadınlar da vəftiz oldular.

Həvarilərin İşləri 8:5-7, 12

Sensasiya: şəhərdə oyanış başlamışdı! Oradakı hadisələrdən xəbər tutan Peter və Yəhya Yerusəlimi tərk etdilər və bu hadisələrdə fəal iştirak etmək üçün Samariyaya yollandılar. «...Peterlə Yəhya oraya çatanda dua etdi ki, Samariyalı imanlılar Müqəddəs Ruhu alsınlar. Çünki Ruh hələ onların heç birinin üzərinə enməmişdi, sadəcə olaraq, Rəbb İsanın adı ilə vəftiz olmuşdular. Sonra Peterlə Yəhya əllərini onların üstünə qoydu və onlar Müqəddəs Ruhu aldılar» (Həvarilərin İşləri 8:15-17).

Hadisələr maraqlı cərəyan edir, elə deyilmi? Nə üçün Müqəddəs Ruh samariyalıların üzərinə enmirdi? Əllinci Gün bayramında Peterin tövbə edib, vəftiz olan hər kəsin üzərinə Müqəddəs Ruh ənamının enəcəyi barədə vədini xatırlayırsınızmı? Bəs onda vəftiz olan samariyalıların Lukanın Məktubuna əsasən Müqəddəs Ruhla vəftiz olmamasını nə ilə izah etmək olar? Nə üçün gecikmə baş verdi?

Sadə bir səbəblə: divarın yıxılması kimi tarixi hadisəni bayram etmək üçün. Bəşəriyyət tarixində ilk dəfə Müjdə xurafatın qədim divarlarına zərbə endirdi. Rəbb bu cür əlamətdar hadisəni böyük izdiham toplaşmış şəhər küçələrindəki təntənəli toplantı ilə qeyd etməyə bilməzdi. O, təbrik əlaməti olaraq yerə xalı döşədi və Öz həvarilərini bu oyanışı dəstəkləmək üçün göndərdi. Beləliklə, Rəbbin hər bir insanı qəbul etməsinə heç bir şübhə qalmasın deyə, onlar əllərini samariyalıların üzərinə qoydular.

Lakin hələ Rəbb Öz məqsədini sona çatdırmamışdı. O, Filipi yeni mədəniyyət missiyası ilə göndərir.

Bu zaman Rəbbin bir mələyi Filipə belə dedi: «Dur, cənuba tərəf, Yerusəlimdən Qəzzəyə düşən yola — səhra yoluna çıx». Filip qalxıb getdi. Yolda Həbəşli bir hərəmağası ilə rastlaşdı. Bu, kandakinin, yəni həbəşlilərin mələkəsinin vəzirlərindən biri idi. O, mələkənin bütün xəzinəsinə cavabdeh idi. Yerusəlimə ibadət etmək üçün gəlmişdi. Arabasına oturub geri qayıdarkən Yeşaya peyğəmbərin kitabını oxuyurdu. Ruh Filipə dedi: Get, bu arabaya çatıb yanında qal.

Həvarilərin İşləri 8:26-29

Filipi hərəmağasından ayıran ən azı bir neçə sədd var idi. Birincisi, irq səddi idi. Həbəşli neqroid, Filip isə avropalı irqinə məxsus olduğu üçün dərilərinin rənginə görə bir-birindən fərqlənirdilər. İkincisi, məhəlli sədd idi. Hərəmağası uzaq Afrika ölkəsindən, Filip isə şöhrətli Yaxın-Şərq dövlətinin sakini idi. Üçüncüsü, ictimai sədd idi. Həbəş mələkəsinin vəziri belə bir uzaq səyahətə yollanmaq üçün çox zəngin insan idi, Filip isə Yerusəlimdən qovulmuş qaçqın idi. Nəhayət, testosteron səviyyəsindəki xüsusi fərqi də nəzərdən qaçırmaq olmaz. Sonradan öyrəndiyimiz kimi, Filip dörd qız atası idi (Həvarilərin İşləri 21:9), mələkənin vəziri isə hərəmağası idi. Yəni nə arvadı, nə uşağı, nə də gələcəkdə bunların birinə sahib olmaqla bağlı ümidi var idi. Onun necə adlandırılmasından asılı olmayaraq, bu, dördüncü sədd deyilsə, bəs nədir? Bir sözlə, onlar çox fərqli insanlar idi.

Lakin Filip tərəddüd etmədən «...sözə başlayıb danışdı və Müqəddəs Yazıların bu hissəsindən başlayıb İsa barədə olan Müjdəni bəyan etdi. Onlar yol gedə-gedə gəlib su olan yerə çatdılar. Hərəmağası dedi: «Burada su var. Mənim vəftiz olmağıma nə isə mane olurmu?» (Həvarilərin İşləri 8:35, 36)

Mənasız sual deyildi. Həbəşli əsilzadə hərəmağası ağ dərili və tamamilə tanımadığı israilli kişiyə müraciət edir. O, bu naməlum insanın sahib olduğunu əldə edə biləcəkdimi?

Filip belə cavab verə bilərdi: «Soruşduğun üçün deyim ki, bəli, yerlər məhduddur. Bağışla, sənin kimi birisi üçün giriş qadağandır».

Lakin «Rədd ol dözülməzlik!» dəstəsinin banilərindən və fəal üzvlərindən biri olan Filip sədləri dağıdaraq deyir: «Əgər bütün qəlbinlə iman edirsənsə, mümkündür». Hərəmağası cavab verdi: «İsa Məsihin Allahın Oğlu olduğuna inanıram» (Həvarilərin İşləri 8:37).

Sonra nə baş verdiyini çox yaxşı bilirsiniz. O, «İsa məni sevir» havasını fit çala-çala ifa edərək sudan çıxır, Filip növbəti çağırışı yerinə yetirmək üçün yola düşür, məbəd isə öz sıralarına ilk qeyri-yəhudi neofiti qəbul edir.

Biz bir az çaşqınlıq içərisindəyik. Bu fəsli necə başa düşək? Samariya, Peter və Yəhyanın əl qoyması, Müqəddəs Ruhun enməsi, sonra Qəzzə, Həbəş mələkəsinin hərəmağası, Filip. Bütün bunlar nə deməkdir?

Bütün bunlar Rəbbimizin səddin o tərəfində olan insana hansı hisslər bəslədiyini göstərmək üçündür.

Çünki Məsih Özü barışığımızdır. O hər iki tərəfi bir etdi və bizi bir-birimizdən ayıran səddi, yəni ədavəti Öz cismi ilə yıxdı. Qanunu əmrləri və qaydaları ilə birlikdə ləğv etdi ki, hər iki tərəfdən Özündə yeni bir insan yaradaraq barışıq təmin etsin və çarmıx vasitəsilə hər ikisini tək bədəndə Allahla barışdırsın. O, ölümü ilə ədavəti yox etdi.

Efeslilərə 2:14-16

Məsihin çarmıxı insanların dərisinin rənginə və ailəvi düşmənçiliyə əhəmiyyət verməyən yeni qardaşlıq yaradır. Bu ölkənin yeni vətəndaşlarını ümumi mənsubiyyətləri və ya yaşadıqları ölkə deyil, Yeganə ümumi Xilaskar doğmalaşdırır.

Dostum Bakner Fanninq bunu öz şəxsi təcrübəsindən bilir. O, İkinci Dünya Müharibəsi dövründə atom bombardmanından üç həftə sonra Naqasakidə yerləşdirilmiş hərbi-dəniz qüvvələrində xidmət edirdi. Yer üzündən silinmiş bir şəhərin xarabalıqları arasında dolaşan gənc Amerika əsgərini təsəvvür edin. Küçələr radioaktiv şüalanmanın qurbanları ilə doludur. Radioaktiv tullantılar yağış suları ilə şəhərə axır. Hər yerdə yanaraq qaralmış bədənlər var. Sağ qalanlar doğmalarını tapmaq və qida əldə etmək ümidi ilə ayaqlarını güclə sürüyərək dolaşırlar. Yox, qalib-əsgər qələbə hiss etmir. Onun bu ölü şəhərdə kölgə kimi dolaşan insanlara yazığı gəlir.

Birdən onun kimiləri gözləyən qisas və qəzəb əvəzinə Bakner sonsuz lütf oazisi tapır. Dağılmış binaların arasındakı kiçik küçələrin birində keşik çəkdiyi zaman ingiliscə «Metodist kilsəsi» yazılmış lövhə görür. Bu yeri yadında saxlayır və bir bazar günü səhəri ora yenidən qayıtmağa qərar verir.

Həmin gün yetişdiyində gənc piyadaçı yarımdağılmış məbədin qapısından içəri daxil olur. Pəncərələr sındırılıb, divarlar əyilib. O onu necə qəbul edəcəklərini bilmədən, döşəməyə səpələnmiş dağıntıların arası ilə irəliləyir.

Təxminən on beş yapon dağıntıları təmizləyib oturacaqları düzməklə xidmətə hazırlaşırdılar. Lakin Bakneri gördükdə dayandılar və bütün diqqət içəri daxil olan hərbi formalı Amerika əsgərinə tərəf yönəldi.

Mənim dostum yapon dilində yalnız bir söz bilirdi və orada həmin qardaş sözünü eşitdi. Bakner nəql edərək deyirdi: «Onlar məni bir dost kimi qarşıladılar». O hadisələrin üstündən altmış il keçməsinə baxmayaraq, həmin vaxt keçirtdiyi heyrətamiz anların gücünü indi də hiss etmək olar. Qonağa oturmağı təklif etdilər. Bakner öz Müqəddəs Kitabını açdı, deyilən vəzdən bir kəlmə belə başa düşməsə də, diqqətlə qulaq asdı və izlədi. Rəbbin süfrəsini qəbul etdikləri zaman məsihçilərdən biri ona çörək və şərab gətirdi. Həmin vaxt dini ayin yerinə yetirilirdi, məsihçilərdən biri digəri ilə Məsihin bədənini və qanını bölüşdüyü üçün müharibənin gətirdiyi əzablara və iki xalq arasındakı düşmənçiliyə son qoyuldu.

Daha bir divar yıxıldı.

İndiyə qədər sizin dünyanızı hansı divarlar ayırıb?

NOE (New Opportunities in Education — təhsildə yeni imkanlar) mərkəzinin direktoru olan Brayan Overkast Meksikanın Morelia şəhərindəki sədləri dağıdır. Brayan və onun komandası ABŞ-ın qeyr-qanuni immiqrasiya probleminə tamamilə qeyri-ənənəvi yanaşdılar. Onun əməkdaşları mənə bu barədə danışaraq dedilər: «Meksikalılar sərhədi pozmaq istəmirlər. Onlar öz vətənlərində yaşamağa şad olardılar, lakin orada iş tapa bilmədikləri üçün belə bir imkandan məhrumdurlar. Buna görə də biz onlara ingilis dilini öyrədirik. Əgər onlar bu dilə yiyələnsələr, çox da baha olmayan yerli universitetlərdən birinə daxil ola və öz doğma ölkələrində işlə təmin oluna bilərlər. Kimsə qanunsuz immiqrantlarda problem görür, biz isə onlarda imkanlar görürük».

Daha bir divar dağıldı.

Əgər biz öz mənfi fikirlərimizdən imtina etməsək, yaşaya bilmərik. Sizin samariyalılarınız və həbəşli hərəmağalarınız kimdir? Sizə kimdən qaçmaq və ehtiyat etmək öyrədilib?

Bu divardan bir neçə kərpic çıxarmaq vaxtı gəlib çatıb.

Rəbb sizi öz Samariyanıza göndərdiyi zaman sevinin. Söhbət coğrafi baxımdan uzaq yerlərdən getmir, lakin həmin yerdə həyat tərzi, zövqü, dili və ya adətləri sizinkindən kəskin dərəcədə fərqlənən insanlarla rastlaşacaqsınız.

Həmçinin həbəşli hərəmağasını, yəni sizdən tamamilə fərqli, çox səmimi insanla qarşılaşdığınız zaman onu rədd etməyin. Sosial statusun, irqin, cinsin, siyasi baxışların, coğrafiyanın və ya mədəniyyətin Tanrının işinə mane olmasına izin verməyin. İndi isə, gəlin yuxarıda danışdıqlarımızı yekunlaşdıraq: əgər biz stadionun əks tərəfində otursaq və rəqib komandaya azarkeşlik etsək, onda hər kəs qalib olacaq.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Filip Samariyaya yollandı və Tanrının lütfü yəhudilərlə samariyalılar arasındakı səddi dağıtdı. Maks Lukado belə bir sual verir: «Sizin dünyanızı hansı divarlar ayırır?» Sizin mədəniyyətinizdə hansı sədlər üstünlük təşkil edir? Sizin mənfi düşüncələriniz hansı deyilməmiş ayrılıq qanunlarını təlqin edir? Bu divarlar nə vaxtdan mövcuddur? Onun varlığının əsas səbəbləri hansılardır? Bu divar nə üçün indiyə qədər dağıdılmayıb?

2. Özünüzü Maks Lukadonun Filipi təsvir edərkən istifadə etdiyi vasitələrlə təsvir edin (dərinizin rəngi, yaşayış yeriniz, maddi vəziyyətiniz, qarşılıqlı münasibətləriniz və s.) İndi isə bütün bu kateqoriyalara görə sizə tamamilə əks olan bir insanı təsvir edin. Sizinlə oxşar xüsusiyyətlərə malik olan tanıdığınız insanın adını deyin.

3. Biz məsihçilər Qalatiyalılara Məktub 3:28, 29-cu ayələrə əsasən yaşayırıqmı, fərqi aradan qaldırırıqmı? Biz hansı sahədə uğur əldə etmişik? Harada uğursuzluğa düçar olmuşuq?

4. Divarın o biri tərəfində olan insana laqeyd olmadığınızı ona necə göstərə bilərsiniz? Onunla maraqlandığınızı necə nümayiş etdirə bilərsiniz?

5. İnsanlar haqqında mənfi rəylərinizi etiraf edin. Bu barədə sakitcə düşünmək üçün vaxt ayırın. Mənfi rəylə yanaşmağa meyilli olduğunuz ictimai qrupların və ayrı-ayrı şəxslərin siyahısını tərtib edin. Qəlbinizi dəyişməsi üçün Rəbbə dua edin. Sonra siyahını cırın və ətrafınızdakılara qərəzsiz yanaşmaqdan yaranan azadlığı qəbul edin.

Fəsil 7

İflic

Bir neçə gün sonra İsa yenə Kefernahuma gələndə Onun evdə olma xəbəri yayıldı. O qədər çox adam yığıldı ki, qapının yanında durmağa belə, yer qalmamışdı. İsa onlara kəlamı vəz edirdi. Adamlar dörd nəfərin daşıdığı bir iflici Onun yanına gətirdilər. Amma böyük izdihama görə onu İsaya yaxın gətirə bilmədilər. Ona görə də İsa olan evin damını söküb yer açandan sonra iflici yatdığı döşəklə birgə aşağı endirdilər. İsa onların imanını görəndə iflic olan adama dedi: «Oğlum, günahların bağışlandı». Lakin orada oturan bəzi ilahiyyatçılar ürəklərində belə düşündülər: «Bu Adam niyə belə danışır? Bu ki küfrdür! Tək Allahdan başqa günahları kim bağışlaya bilər?» İsa dərhal onların ürəyində nə fikirləşdiyini ruhən dərk edib dedi: «Niyə ürəyinizdə belə düşünürsünüz? Bax hansı daha asandır? İflicə «günahların bağışlandı» deməkmi, yoxsa «Qalx, döşəyini götür və yeri!» demək? Lakin siz bilin ki, Bəşər Oğlunun yer üzündə günahları bağışlamaq səlahiyyəti var» və iflicə dedi: «Sənə deyirəm, qalx, döşəyini götür və evinə get!» Xəstə qalxdı və dərhal döşəyini götürərək hamının qarşısında çıxıb getdi. Hamı mat qaldı və Allahı izzətləndirib dedi: «Biz heç vaxt belə şey görməmişik».

Mark 2:1-12

TANRI ÜÇÜN NƏ DAHA ASANDIR?

Sevgi şəfəqi.

Bunun nə olduğu barədə bir anlıq düşünün. Şəfəq sözünün mənası hər kəsə məlumdur. Bu, günəş, ulduzlar, şamlar və s. vasitəsilə yayılan parlaq işıqdır. Şimal şəfəqi adlanan müstəsna təbiət hadisəsini, bəlkə də, bəziləriniz görmüsünüz və ya onun barəsində eşitmisiniz. Yaxud kimsə parlaq düşüncə anlayışı ilə tanışdır. Ancaq demək olar ki, hər kəs həyatında bir dəfə də olsa sevgi şəfəqini yaşayıb. Bəlkə siz onu başqa cür adlandırmısınız, amma mütləq hiss etmisiniz.

Sevgi şəfəqləri gözlənilməzdir, titrəkdir, sönməzdir, sadiqdir, coşqundur. Bəlkə mən daha yaxşı nümunə gətirə bilərəm?

Məsələn, siz ərinizlə birlikdə qonaqlığa dəvət olunmusunuz. Bu qonaqlıqda insanlar ayaq üstə yeyir və ünsiyyət qurur, ziyafət zalında dolaşır və eyni cinsin nümayəndələrindən ibarət kiçik qruplarda söhbətləşirlər. Siz oradakı qadın qruplarından birinə qoşulursunuz, əriniz isə qonaq otağının digər tərəfində özünə həmsöhbətlər tapır. Sizin qrupunuzdakı müzakirə mövzusu ərlərdir və qrupun hər bir iştirakçısı tezliklə bu mövzuda eyni, amma mənfi fikrə gəlirlər. Qadınların hər biri ya ərlərinin həddindən artıq qolf oynamasından, ya çirkli corabları evin hər tərəfinə atmasından, ya da gecə saatlarına qədər işləməsindən şikayət edir. Sizin isə deyilməli sözünüz olmadığı üçün susursunuz. Əlbəttə, sizin əriniz mükəmməl deyil, lakin onu dəhşətli də adlandırmaq olmaz. Burada haqqında söhbət açılan ərlərlə müqayisədə o, mələkdir. O, uşaqların bezini dəyişdirməyi çox yaxşı bacarır, qolf ağacı isə sonuncu uşağın doğulmasından sonra çardaqda yatıb qalıb. Siz otağın digər tərəfinə nəzər salırsınız və onun geyinməyə inandırdığınız qalstukunu necə həvəslə düzəltdiyinə baxıb gülümsəyirsiniz. O, yenə də siz ilk tanış olduğunuz gündə olduğu kimi çox yaraşıqlıdır. Bəlkə belinin ölçüsü bir az böyüyüb və ağ saçlar əmələ gəlib, amma bunlar nəzərə çarpmayacaq kiçik qüsurlardır. Siz onda yalnız qəlbinizi fəth edən insanı görürsünüz. Birdən nə qədər xoşbəxt olduğunuzu ona söyləmək istəsəniz, heç düşünmədən avarlı qayıqda Çinə qədər üzərdiniz.

Bu sevgi şəfəqidir.

İndi isə başqa bir nümunə.

İlahi, siz sonuncu dəfə qucağınızda nə zaman körpə tutduğunuzu unutmusunuz! Elə bil ki, evinizdə bir əsr südəmər uşaq olmamışdı. Oğlunuz və gəlininiz nəvənizi sizə tapşırıb harasa getmişdi. Arvadınız uşaq yeməyi almaq üçün mağazaya gedib və sizi bu kiçik varlıqla təkbətək qoymuşdu. O, bir neçə gündür dünyaya gəlib və onun bələyi sizin dostlarınıza təklif etdiyiniz siqardan daha bərkdir. Körpəni əllinizdə yelləyib layla çalarkən, ilk dəfə onunla təkbətək qaldığınızı anlayırsınız. Bütün səs-küydən, dostların təbrikindən və ziyarətlərindən sonra ilk dəfə belə bir imkan əldə etmisiniz. Siz öz böyük kreslonuzda əyləşirsiniz, onun kiçicik üzünü yaxşı görə bilmək üçün özünüzə yaxınlaşdırırsınız və onun gələcəyi barədə xəyallara qərq olursunuz. İlk addım, ilk öpüş, futbol, universitet və hər tərəfi təhlükə ilə dolu bu dünyada onu gözləyən hər şey haqqında düşünürsünüz.

Onun kiçicik gözlərinə, burnuna baxdığınız zaman qəlbinizin dərinliklərinə toxunan ailə oxşarlığını görürsünüz. Güclü bağlılıq hissi sanki ildırım zərbəsi kimi qəlbinizə saplanır. Eyni zamanda lazım gələrsə sizin adınızı daşıyan körpəni qorumaq üçün, hətta iblislə belə döyüşməyə hazır olduğunuzu dərk edirsiniz. «Hər şey yaxşı olacaq, — deyə yatan körpəyə verdiyiniz vədi eşidirsiniz, — Nə olursa-olsun, yanında olduğumu unutma. Hər şey yaxşı olacaq».

Daha bir nümunə gətirməyimə izin verirsinizmi?

Siz evə hirsli qayıtmısınız, çünki layihənin bitmə vaxtına çox az qalıb, lakin hələ görülməli işiniz çoxdur. Arvadınız da evə hirsli qayıdıb, çünki uşaq bağçasındakı tibb bacısı beş yaşlı qızınıza dərman verməyi unudub. Hər ikiniz qarşı tərəfin sizi başa düşəcəyini gözləsə də, gözlənilən baş vermir. Beləliklə, siz hirsli və məyus halda yemək masasının arxasında oturmusunuz, balaca Emili də sizin aranızda oturub. O, dua etmək üçün ovuclarını birləşdirir (siz öyrətdiyiniz kimi), siz ikiniz də başınızı əyib (ürəyinizi yox) qulaq asırsınız. Bu sualıma görə bağışlayın, bəs duanız haradan gəlir? Allah bilir.

— Ya Rəbb, bu mənəm, Emili. Necəsən? Mən yaxşıyam, çox şükür. Amma atamla anam hirslidirlər və səbəbini bilmirəm. Bizim quşlarımız, oyuncaqlarımız, kartof püremiz var və bir-birimiz üçün varıq. Bəlkə elə edəsən ki, onlar daha hirslənməsinlər? Xahiş edirəm, yoxsa bu gün axşam Səninlə məndən başqa hər kəs çox kədərli olacaq. Amin.

Siz bu duanın cavabını o hələ bitməmiş aldınız. Bu duanın ortasında ikiniz də başınızı qaldırdınız və bir-birinizə baxaraq duanın sonunda ürəkdən güldünüz. Həmçinin razılıq əlaməti olaraq başınızı tərpədib bir-birinizdən üzr istədiniz. Sonra hər ikiniz sizə nəyin, həqiqətən, önəmli olduğunu xatırladan körpə səsinə görə Tanrıya minnətdar oldunuz.

Sevgi şəfəqi belə hərəkət edir. O, nəyin daha dəyərli olduğunu bizə xatırladır. O, sanki vaxtında alınmış teleqram kimidir: «Sənə verilmiş xəzinənin dəyərini bil».

Bu sadə həqiqəti qulağımıza pıçıldayan mələkdir, yoxsa Göylərdən göndərilmiş başqa bir elçidir? Bizim sahib olduqlarımız arzu etdiklərimizdən daha vacibdir; bizə əziyyət verən məqamların isə heç bir əhəmiyyəti yoxdur.

Bu, sevgi şəfəqidir. O sizə də, mənə də çox tanışdır. Bəlkə siz təəccüblənəcəksiniz, ancaq İsa Məsih də bu barədə bilir... özü də çox yaxşı bilir.

İsa iflic adamla qarşılaşdığı gün sevgi çox böyük şəfəq saçırdı. Həmin insan nə gəzə, nə də ayaq üstə dayana bilirdi. Onun ayaqları əyilmiş, bütün bədəni qıc olmuşdu. O, dünyanın onun yanından necə surətlə keçib getdiyini günbəgün müşahidə edirdi.

Bəlkə də o, anadan iflic doğulmuşdu. Onun yaşıdları qaçıb tullandıqları halda, o, qaşığı ağzına güclə yaxınlaşdıra bilirdi. Onun qardaş-bacıları söhbət etdiyi, mahnı oxuduqları halda, onun danışığı anlaşılmaz və dolaşıq idi. Bəlkə də o, sağlamlığın nə demək olduğunu heç vaxt bilməmişdi.

Bəlkə də bilirdi. Bəlkə o nə vaxtsa sağlam idi və şikəstliyi ilə deyil, cəldliyi ilə məşhur idi? Bəlkə qaçışda hər kəsi qabaqlayırdı? Bəlkə ən güclü insan idi? Bəlkə onun kəndindəki uşaqlar nə vaxtsa onun kimi güclü olmağı arzulayırdılar?

Sonra o yıxıldı, bəlkə dərin dərəyə yuvarlandı, ya da pilləkənlərdə ayağı burxuldu. Onun başı ağrıdan sarsıldı. Ancaq ən dəhşətlisi bundan ibarət idi ki, o nə ayağını, nə də əlini tərpədə bilirdi və bir göz qırpımında onun bədən üzvləri öz fəaliyyətini tamamilə itirmişdi. O öz ayaqlarını görsə də onları tərpədə bilmirdi.

O, iflic doğulsa və ya sonradan belə olsa da, nəticə eyni idi: o, tamamilə ətrafdakı insanlardan asılı idi. Onu kimsə yedizdirməli və çimizdirməli idi. O özü burnunu silə və ya gəzintiyə çıxa bilməzdi. O, yalnız yuxularında qaça bilirdi və bu yuxular tamamilə hərəkətsiz bədəndə oyanmaqla sona çatırdı. Bundan sonra o, uzun müddət yuxuya gedə bilmirdi, çünki yuxular da onun üçün növbəti iztiraba çevrilirdi.

Onu görən hər bir dərrakəli insan belə deyə bilərdi:

— Bu oğlana yeni bədən lazımdır — istənilən ağıllı insan deyərdi. Allah onun faciəvi şəkildə itirdiyi — əllərini və ayaqlarını tərpədıb oynatmaq qabiliyyətlərini bərpa edə bilərdi.

İflicə baxan hər kəs onda insan deyil, əyilmiş və möcüzəvi şəfaya ehtiyac duyan bədən görürdü. Ona insanlar belə baxırdı, amma İsa yox. İflicin dostları da ona belə baxırdı və buna görə də onlar onun üçün bizim hər birimizin öz dostuna edə biləcəyini etdilər. Dostları ona kömək etməyə çalışdılar.

İndi müəllimlik edən hansısa dülgərin möcüzələr yaratdığı barədə şayiələr bütün şəhərdə dolaşırdı. Şayiə yayılanda insanlar o dəqiqə toplaşırlar. İsrailin ucqar kəndlərindən və daxmalarından xəstə insanlar şəhərə doğru axışırdılar. İzdiham döyüş meydanından qayıdan əsgərlərə bənzəyirdi: sarıqlı, axsaq, kor. Burada qırmızı-narıncı rəngli dərisi olan dişsiz qocalar, qucağında kar uşaq tutmuş və kədərdən üzülmüş gənc ailələr, lal oğulları olan atalar, sonsuz qadınlar var idi. Sanki Onun mövcudluğuna və kömək etmək bacarığına, ya da ki, hər ikisinə əmin olmaq üçün bütün dünya buraya toplaşmışdı.

İflicin dostları İsa Məsihin olduğu evə yaxınlaşdıqları vaxt həmin ev adamlarla dolu idi. İnsanlar qapının ağzına toplaşmışdı, uşaqlar pəncərənin kənarında və ya valideynlərinin çiyinlərində oturmuşdu. İfliclə birlikdə olan bu kiçik dəstə İsa Məsihin diqqətini necə cəlb edə bilərdi? Dostlar iki seçim qarşısında qalmışdılar: ya içəri girməli, ya da çıxıb getməli idilər.

Birdən onlar təslim olub geri qayıtsaydılar, necə olardı? Birdən onlar çiyinlərini çəkib insanların çoxluğundan şikayət etsələr və naharın soyuduğunu söyləyərək çıxıb getsələr, necə olardı? Onsuz da onlar bu qədər uzun məsafəni qət etməklə öz borclarını yerinə yetirmişdilər. Geri qayıtdıqları üçün onları kim günahlandıra bilərdi? Bunu hər kəs öz dostu üçün etməzdi. Amma bu dostlar təslim olmağı düşünmürdülər.

Onlardan biri öz planını təklif etdi. Bu plana əsasən onlar evin damına çıxmalı, onu sökməli və kəndirin köməyi ilə dostlarını aşağı, evin içərisinə qoymalı idilər.

Bu, çox təhlükəli plan idi, çünki onlar özləri yıxıla və ya dostlarını əllərindən sala bilərdilər. Yad adamın damını sökmək eşidilməmiş hadisə idi. Birbaşa cəmiyyətə zidd davranış idi. Həmçinin İsa çox məşğul olduğu üçün bu, həddindən artıq nəzakətsiz hərəkət idi. Lakin İsa Məsihi görməyin yeganə yolu bu olduğu üçün onlar evin damına qalxdılar.

İman tez-tez belə ağılsızlıqlar edir. Gözlənilməzlik imanın xüsusiyyətidir. İman Tanrının diqqətini cəlb edir. Bu mövzuda müjdəçi Markın nə dediyinə diqqət yetirin: «İsa onların imanını görəndə iflic olan adama dedi: «Oğlum, günahların bağışlandı» (Mark 2:5).

Nəhayət ki, kimsə İsanı söz üstündə yaxaladı! Bu dörd dostun İsa Məsihə güvənməyə cəsarəti və risk etmək üçün dost sevgisi var idi. Xəstəni döşəyi ilə birlikdə dama qaldırmaq yuxarıdan gələn bir işarə idi: Ona iman edirlər! Onlar Ona o qədər inanırlar ki, Qalileyalı İsanın hüzurunda bir neçə dəqiqə olmaqdan ötrü bu cür təhlükəli və ağılsız addım atırlar.

Bu hərəkət İsanı çox təsirləndirdi.

Öz yekəqarın, amma sevimli ərinə mehribanlıqla baxan qadın kimi təsirləndi.

Nəvəsini qoruyacağına qəti qərar verən baba kimi təsirləndi.

Qızının duasından təsirlənən valideynlər kimi təsirləndi.

İsa Məsih bu kişilərin imanından çox təsirləndi. O, əli ilə olmasa da, ən azından qəlbində onları alqışladı. Bundan əlavə, O, bu dostlara xeyir-dua verəndə, biz həmin sevgi şəfəqinin şahidləri oluruq.

Dostlar öz dostlarına şəfa arzulayırdılar. Ancaq İsa Məsih yalnız bədənə şəfa verməklə kifayətlənmir. O, insanın qəlbinə şəfa vermək istəyir. Buna görə də O, bütün diqqətini ilk növbədə ruhani, sonra isə fiziki problemin həllində cəmləşdirir. Çünki bədənin şəfası müvəqqəti, ruhun şəfası isə əbədidir.

Ona görə yox ki, dostların xahişi kiçik idi, xeyr. Sadəcə acizanə idi. Orada toplaşanlar möcüzə görmək istəyirdi, amma beləsini yox. Hər kəs İsa Məsihin belə deyəcəyini gözləyirdi: «Sənin bədəninə şəfa verirəm». Lakin bunun əvəzinə: «Günahların bağışlandı» sözünü eşidirlər.

İnsanlar fiziki şəfa almaq ümidi ilə İsanın yanına gəlirdilər, çünki onlar bunu görürdülər.

O isə yalnız fiziki şəfa ilə kifayətlənməyərək onlara ruhani şəfa verir, çünki O, bunu görür.

Onlar iflicin gəzə bilməsi üçün Ondan yenilənmiş bədən gözləyirlər, lakin İsa Məsih insanın yaşaya bilməsi üçün lütf verir.

Heyrətamizdir! Bəzən Rəbb gördüyündən o qədər təsirlənir ki, bizi ehtiyac duyduğumuz, ancaq ondan diləmədiyimiz xeyir-dualarla şərəfləndirir.

Bu əladır! Axı bu barədə Ondan kim xahiş edə bilərdi? Kim bu sözləri dilinə gətirə bilərdi: «Ya Rəbb, mən o qədər günahlar etmişəm ki. Sən mənim yerimə çarmıxa gedə bilərsən? — sonra cəsarət toplayıb əlavə edərdi: — Məni bağışladıqdan sonra, bəlkə əbədi olaraq Göylərdə yaşaya bilməyim üçün mənə yer də hazırlayasan?»

Bəlkə lap cəsarətlilər hələ bununla kifayətlənməyib davam edərdilər: «Həm də mənim daxilimdə yaşasaydın, məni qorusaydın, yol göstərsəydin və əlbəttə, xeyir-dua versəydin, pis olmazdı. Bütün bunları mənim layiq olduğum qədər deyil, daha çox et. Xahiş edirəm».

Əlinizi qəlbinizin üstünə qoyaraq etiraf edin, bunları söyləməyə cəsarətiniz çatardımı? Yox, biz də iflicin dostları kimi, ç-o-o-o-x kiçik bir şey diləməyə cəsarət edə bilirik.

Məsələn, biz uzun ömür, sağlamlıq və yaxşı iş diləyirik. Bizə görə bunlar son dərəcə təmtəraqlı arzulardır, amma Tanrının nəzərində bunlar — sizə limuzin təklif etdikləri halda sizin velosipeddən yapışmağınıza bənzəyir.

Buna görə də, iflic nə dilədiyini bilmədiyi üçün İsa ona, həqiqətən, ehtiyac duyduğu şeyi verir. «Oğlum, günahların bağışlandı» (Mark 2:5).

Fariseylər dərhal Onun hərəkətlərinin qeyri-qanuni olduğunu düşünüb deyinməyə başladı. Çünki yəhudilər günahları bağışlamağın yalnız Allaha məxsus olması həqiqətini ana südü ilə mənimsəyirlər (Mark 2:7-ə bax).

Onların bu deyingənliyinə cavab olaraq İsa Özünün ən yaxşı suallarından birini verir: «Bax, hansı daha asandır? İflicə «günahların bağışlandı» deməkmi, yoxsa «Qalx döşəyini götür və yeri» deməkmi?» (Mark 2:9)

Düşünün və cavab verin. İsa üçün nə daha asan idi: insanı bağışlamaq, yoxsa bədəninə şəfa vermək? Ona daha az nə əzab verərdi: insana sağlamlıq, yoxsa əbədi həyat bəxş etmək?

İnsana fiziki şəfa vermək üçün İsanın bir kəlmə söz söyləməsi kifayət idi. Ancaq insanın günahlarını bağışlaması üçün O Öz qanını tökməli idi. Şəfa həmin an onun dostlarının qarşısında baş verdi, bağışlanma isə Qolqotada, cinayətkarların əhatəsində həyata keçdi. Şəfanın baş verməsi üçün bir neçə saniyə kifayət idi, bağışlanma üçün isə həyatını qurban vermək lazım gəldi.

Hansı daha asan idi?

İsanın Ona inananlara olan sevgisi o qədər güclü idi ki, O onların dilədiyindən daha böyük şey etdi. O, çarmıxa getdi.

İsa Məsih lütfün və bağışlanmanın Ona necə baha başa gələcəyini bilə-bilə yenə də onu təklif edir. Onun qəlbində sevgi parıldayır.

Yeri gəlmişkən, O, heç dəyişməyib. O vaxt baş verənlər bu gün də baş verir. Tanrı bizim iman addımlarımızı görür. İflicə gülümsəyən İsa Məsih bu gün içkidən imtina edən sərxoşun da üzünə gülümsəyir. Dostları hərəkət etməyə həvəsləndirən gözlər bu gün övladlarını İsanın yanına gətirməsi üçün ataları və anaları həvəsləndirir. Kefernahumdakı kişiyə müraciət edən dodaqlar bu gün Detroytdakı kişilərə, Belfastdakı qadınlara, Moskvadakı uşaqlara müraciət edir... Rəbb Onun hüzuruna gəlməyə cəsarət edən və Ondan kömək istəyən hər kəsi çağırır.

Bəli, biz çox vaxt bu dünyada Onun səsini eşitmirik, ancaq mələklər Onu həmişə eşidir. İlahi sevginin işığında yeganə əhəmiyyət kəsb edən: «Günahların bağışlandı» sözüdür və bunu eşitdikləri zaman bütün göylər heyrətdən donub qalır.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Maks Lukado bildirir ki, sevgi şəfəqləri bizə sadə həqiqəti xatırladır: «Bizim sahib olduqlarımız arzu etdiklərimizdən daha vacibdir; bizə əziyyət verən şeylərin isə heç bir əhəmiyyəti yoxdur». Bu necə baş verir? Buna şahid olduğunuz bir neçə nümunə göstərin.

2. Evin insanlarla dolu olduğunu görən dostlar təslim oldularmı? Əgər onlar geri çəkilsəydilər, iflic adamın vəziyyəti necə olacaqdı? Sizin ətrafınızda sizin üçün belə ağılsız addımlar ata biləcək dostlarınız varmı? Siz özünüzü belə dost hesab edirsinizmi?

3. Maks Lukado yazır: «Gözlənilməzlik imanın xüsusiyyətdir və iman Tanrının diqqətini cəlb edir». Siz imanla hərəkət edərək gözlənilməz addımlar atmısınızmı? Əgər belədirsə, nəticədə nə baş verib?

4. Növbəti fikri izah edin: «İnsanlar iflicin gəzə bilməsi üçün Ondan yenilənmiş bədən gözləyirlər, İsa isə insanın yaşaya bilməsi üçün lütf verir». Gündəlik həyatımızda bunun hansı əhəmiyyəti var?

5. Tanrının bizim xahişlərimizə əhəmiyyət vermədiyini və bizi, həqiqətən, ehtiyac duyduğumuz şeylərlə təmin etdiyini bilmək sizi sevindirirmi? Öz mövqeyinizi izah edin.

Fəsil 8

Nuh

Qırx gün sonra Nuh düzəltdiyi gəminin pəncərəsini açıb bir qarğa buraxdı; qarğa uçub getdi və yer üzündə su quruyana qədər hər tərəfi dolaşdı. Nuh bu dəfə bir göyərçin buraxdı ki, suyun yer üzündən çəkilib-çəkilmədiyini bilsin. Amma göyərçin qonmaq üçün rahat bir yer tapmadığına görə onun yanına — gəmiyə qayıtdı, çünki hələ bütün yer üzündə su var idi. Nuh əlini uzadıb göyərçini tutdu və gəmiyə — öz yanına apardı. O daha yeddi gün gözlədi və göyərçini yenə gəmidən buraxdı. Axşamüstü göyərçin onun yanına qayıtdı. Göyərçinin ağzında təzə zeytun yarpağı var idi. Nuh suyun yer üzündən çəkildiyini bildi.

Yaradılış 8:6-11

ÜMİDİNİ TAMAMİLƏ İTİRƏNDƏ

Su. Nuh baxdığı hər yerdə yalnız su görürdü. Axşam günəşi suda batır, buludlar suda əks olunur, gəmi su ilə əhatə olunub. Su üfüqə çatıb. Şimal, şərq, qərb və cənubda sudan başqa heç nə yoxdur.

Nuh baxdığı hər yerdə yalnız su görürdü.

O, sonuncu dəfə sudan başqa nə gördüyünü, demək olar ki, xatırlamır. O, oğulları ilə birlikdə sonuncu begemotu güclə içəri salmışdı ki, göylər birdən-birə minlərlə su kəməri kranını işə saldı. O vaxtdan bəri gəminin yırğalanması bir dəqiqə belə olsun dayanmır, yağış sanki vedrədən tökülür. Nuh isə dayanmadan bu sualı verir: «Bu hələ nə qədər davam edəcək?» Yağış qırx gün dayanmadan yağır. Onlar artıq bir aydan çoxdur ki, dalğalar üzərində dolaşırlar. Bütün bu vaxt ərzində onun ailəsi eyni yeməkləri yeyir, eyni havanı udur, eyni şeyləri görür. Onlar demək olar ki, artıq bir-biriləri ilə danışmağa söhbət tapmır.

Nəhayət, gəmi nəsə möhkəm bir şeyə ilişir və yırğalanma dayanır. Xanım Nuh gözlərini qaldırıb cənab Nuha baxır. Nuh isə pəncərəni acıb bayıra baxır. Gəmi lövbər salmışdı, lakin yer üzü hələ də suyun altında idi.

— Nuh, — deyə arvadı aşağıdan qışqırır, — nə görürsən?

— Su.

Nuh gəmidən bir qarğa buraxır, amma o qayıtmır. Sonra o, göyərçin buraxır. Güclə sağ qalmağı bacaran və taqətdən düşmüş göyərçin qonmaq üçün rahat bir yer tapmadığına görə gəmiyə qayıdır. Beləliklə, Nuh daha bir cəhd edir. O, yenidən göyərçini əlinə alıb gəminin yuxarı göyərtəsinə çıxır. Səhər günəşinin şüalarının təsirindən hər ikisi gözlərini qıyır. Nuh göyərçinin sinəsindəki tükləri öpərkən onun kiçik qəlbinin necə titrədiyini hiss edir. O, əlini öz qəlbinin üstünə qoysaydı, eyni cür titrədiyini his edərdi. Nuh dua edib quşu buraxır və səmada kiçicik bir nöqtəyə çevrilənə qədər gözlərini ondan ayırmır.

O, bütün gün göyərçinin geri qayıtmasını böyük səbirsizliklə gözləyir və gündəlik gördüyü işlərdən fasilə edib pəncərəni açaraq tez-tez səmaya baxırdı. Oğulları onu «Eşşəyə quyruğu bərkit» adlı əyləncəli oyun oynamağa dəvət edirlər, lakin o, imtina edir. Bunun əvəzinə baxış meydançasına çıxıb müşahidələrini davam etdirir. Meh onun ağ saçlarını dağıdır, günəş şüaları codlaşmış üzünü sığallayır. Lakin onun qəlbi rahat deyil. O nə səhər, nə günorta, nə də sonra hələ heç nə görməyib.

Artıq günəş üfüqdə itməyə başlayırdı və bir azdan gecə ala-toranlığı əvəz edəcəkdi. Nuh sonuncu dəfə səmaya baxmaq üçün yuxarı qalxır. Lakin yenə də eyni mənzərəni görür: şərq, qərb, şimal və cənubda yalnız su var.

Mərc edək ki, bu hiss sizə ən azı Nuh qədər tanışdır. Sizə əziz olan insanın dəfni zamanı kədər dalğalarında boğulmağın nə demək olduğunu çox yaxşı bilirsiniz. İşdəki stress burulğanına düşüb batmağın, öz köməksizliyinizə və ya həyat yoldaşınızın uğursuzluqlarına görə qəzəb selində boğulmağın nə demək olduğunu çox yaxşı bilirsiniz. Bu dalğaların get-gedə yüksəldiyini gördükcə, yəqin ki, siz də öz ümidinizin qürubda necə batdığını dəfələrlə seyr etmisiniz. Nuhun gəmisinə sizin də yolunuz düşüb.

Siz də Nuh üçün vacib olan ümidə ehtiyac duyursunuz. Yox, siz FHN-nin helikopterinə ümid etmirsiniz, ancaq onun pərlərinin səsini eşitməyi necə də istərdiniz. Ümid problemlərdən bir anlıq qurtuluşu vəd etmir, onun mümkünlüyünü nəzərdə tutur. Çox vaxt bizim üçün ən vacib şey — ümid qığılcımları olur.

Nuha lazım olan elə bu idi və o onu əldə etdi.

Təcrübəli dənizçi günəşin yarıya qədər batdığı üfüqü seyr edir. Bundan daha gözəl mənzərəni təsvir etmək mümkün deyil. Lakin Nuh heç düşünmədən bu və buna bənzər minlərlə dəniz mənzərəli fövqəltəbii gözəlliyi qırx sot torpağa və bir neçə üzüm meynəsinə dəyişərdi. Arvadı onu yemək yeməyə çağırır və o, pəncərəni bağlamaq üçün əlini uzadanda göyərçin qurultusu eşidir. Gəlin ilk mənbə olan Müqəddəs Kitaba baxaq: «Axşamüstü göyərçin onun yanına qayıtdı. Göyərçinin ağzında təzə zeytun yarpağı var idi. Nuh suyun yer üzündən çəkildiyini bildi» (Yaradılış 8:11).

Zeytun yarpağı. Göyərçinin qayıtması Nuhu onsuz da hədsiz xoşbəxt edəcəkdi, amma hələ zeytun yarpağı da var! Bu onun üçün yarpaqdan daha böyük məna ifadə edirdi, bu yarpaq Nuh üçün ümid rəmzi idi. Göyərçin sadəcə hansısa bitki parçası gətirməmişdi, o, ümid gətirmişdi. Bu onun əsl mahiyyəti deyilmi? Ümid — daşqının bitdiyinə əlamət olan zeytun yarpağıdır. Bu yarpaq arzulayan insan üçün arzularının buna dəydiyini göstərən əyani sübutdur.

Bizlərdən hansımız zeytun yarpağına görə şad olmamışıq?

— Xərçəngin remissiya mərhələsinə keçməsinə şans var.

— Maddi problemlərinizin həllində sizə yardım edə bilərəm.

— Biz birlikdə bunun öhdəsindən gələcəyik.

Nəhayət, bizlərdən hansımız bu yarpağı gətirən göyərçinə görə şad olmamışıq? Ata oğlunun ilk iztirabının öhdəsindən gələ bilməsi üçün ona yardım edərkən onun üçün zeytun yarpağı gətirir. Uzun müddətli evlilik təcrübəsinə malik olan qadın bir neçə ay bundan əvvəl evlənmiş bir qadına təsəlli verdikdə, mübahisələrin qaçılmaz olduğunu, bütün kişilərin ruhda olmadığını və bütün bu fırtınaların keçib gedəcəyini söylədikdə onun nə etdiyini bilirsinizmi? O, zeytun yarpağı gətirir.

Biz zeytun yarpağını dəyərləndirir və onu gətirənləri sevirik.

Bəlkə insanları İsa Məsihə cəlb edən də məhz bu idi.

Onun yanına zina üstündə tutulmuş bir qadını gətirirlər. Onun sinir titrəyişləri hələ də səngiməyib. Asayişi qoruyan polis patrulu qapılarını gurultu ilə taybatay açıb onun evinə soxulmuşdu. İndi o, burada dayanıb. Nuh sudan başqa heç nə görmürdü. Bu qadın da hiddətdən başqa heç nə görmürdü. Ümid yoxdur.

Birdən İsa deyir: «Sizdən kim günahsızdırsa, qadına birinci daş atsın» (Yəhya 8:7). Sükut. Günahlandıranların gözləri yerə dikilib və onlar əllərindəki daşları yerə atırlar. Bir anın içərisində hər kəs oradan uzaqlaşır. Qadının yanında yalnız İsa qalır. Səmavi Göyərçin ona zeytun yarpağı təklif edir:

Qadın, onlar hara getdilər? Bəs heç kim səni məhkum etmədi? Qadın «heç kim, Ağa» dedi. Onda İsa dedi: Mən də səni məhkum etmirəm, get, daha günah etmə.

Yəhya 8:10, 11

Bu qadının rüsvayçılıq selinə bürünmüş həyatına İsa ümid yarpağı gətirdi.

Kədər dənizində boğulan Marta üçün də İsa Məsih buna bənzər hərəkət etmişdi. Martanın qardaşı ölmüşdü və onu basdırmışdılar. Bəs İsa bu vaxta qədər harada idi? O gecikmişdi. «Ya Rəbb, əgər Sən burada olsaydın, qardaşım ölməzdi. — Düşünürəm ki, bu sözlərdən sonra o susdu və sonra davam edərək dedi: — Ancaq bilirəm ki, Sən indi də Allahdan nə diləsən, O Sənə verəcək» (Yəhya 11:21, 22). Nuh ümidi qəbul etmək üçün gəminin pəncərəsini açdı, Marta isə qəlbini açdı. Zeytun yarpağını gətirən göyərçin isə onun qardaşını dirildən İsa Məsih oldu.

İsa ona dedi: «Dirilmə və həyat Mənəm. Mənə iman edən ölsə də, yaşayar, yaşayıb Mənə iman edən də heç vaxt ölməz. Buna inanırsanmı?» Marta Ona cavab verdi: «Bəli, ya Rəbb, inanıram ki, dünyaya gəlməli olan Allahın Oğlu Məsih Sənsən»

Yəhya 11:25-27

O, belə sözlərə necə laqeyd qala bilərdi? O, Kim idi ki, belə bir bəyanat verirdi? O, hansı səlahiyyətlə bir qadına lütf göstərir, digərinə isə ölülərdən dirilmə vəd edirdi? Bu, çətin deyildi. O, göyərçinin işini yerinə yetirirdi: qarşısındakı sərhədi keçdi və lazım olan ağacı tapdı. Lütf meşəsindən rüsvay olmuş qadın üçün zeytun yarpağı dərdi, Marta üçün isə həyat ağacından bir budaq qopardı.

O bizə də eynilə bu cür ümid verir. Lütf və həyat. İsanın verdiyi ümid — günahların bağışlanması və ölüm üzərində qələbədir. Bu ümid bizim üçün çox önəmlidir.

Ben Patterson «The Grand Essentials» adlı kitabında Massaçusets ştatının sahillərində batan S-4¹³ sualtı gəmisi barədə danışır.

Gəminin ekipajı tələyə düşmüşdü. Dənizçiləri xilas etmək üçün göstərilən heç bir cəhd işə yaramadı. Sonuncu dəfə suya dalan xilaskar-dalğıc batmış gəminin polad gövdəsindən tıqqıltı səsi eşitdi. O, gəmiyə yaxınlaşdı və Morze əlifbası ilə göndərilən məlumatı ayırd etməyi bacardı: «Ümid varmı?»¹⁴

Dənizçilərin ölümündə günahkar olan və bu sualı verən insanlara İsa Məsih: «Bəli!» deyir.

Ölüm ayağında dayanıb bu sualı verən insanlara da İsa: «Bəli!» deyir.

Nuh kimi kiçicik ümid qığılcımı görə bilmək üçün üfüqə boylanan hər kəsə İsa: «Bəli!» deyir. O, sanki göyərçin kimi gəlir. O bizim tezliklə gedəcəyimiz gələcək evimizdən bəhrə gətirir. O bizə ümid gətirir.

Sizin ümidiniz varmı? Gəminizin burulğanda itməsindən qorxmayın. Daşqının heç zaman bitməyəcəyini düşünməyin. Sizin ən çətin hesab etdiyiniz problemlər — Tanrı üçün sancaq kimidir. Sancaq kimi?

Böyük bacım mən hələ kiçik olarkən mənə saç sancağı bağışlamışdı. Mən bu sancağı işəsalma açarı, öz üç təkərli velosipedimi isə yük maşını təsəvvür edib, onu küçədə qürurla ora-bura sürürdüm. Lakin bir dəfə öz «açarımı» itirdim. Faciə! Nə edim? Axtarışlarım göz yaşları ilə nəticələndi. Eyni zamanda bacımın məni tənbeh edəcəyindən qorxurdum. Səhvimi ona etiraf edəndə isə o gülümsədi. Aramızdakı on yaş fərq onun vəziyyətə tamamilə başqa cür baxmasına imkan verirdi.

Tanrının da bizim problemlərimizə tamamilə başqa nöqteyi-nəzərdən baxmaq imkanı var. Bu problemlər bizə nə qədər həll olunmaz görünsə də, onlar Tanrının gözündə sancağı itirməkdən daha ciddi bir şey deyil. Rəbb məyus olmur, təəccüblənmir və ruhdan düşmür.

Siz yəqin ki, Onun verdiyi ümidi almağa qarşı deyilsiniz. Çünki o sizə lazımdır. Həmçinin bu ümid onu bölüşmək üçün bizə lazımdır.

Sizcə, Nuh öz ümidi ilə nə etdi? O, zeytun yarpağını nə etdi? Gəmidən ataraq unutdu? Ya da onu cibinə qoyub, qurudulmuş bitki kolleksiyası toplamağa qərar verdi? Yoxsa ki, o, bütün ev əhlini yanına toplayıb, onu «Ümid»¹⁵ brilyantı kimi əldən-ələ ötürərək sevincdən atılıb-düşdü? Axı bu yarpaq onun üçün çox qiymətli idi.

Əlbəttə, Nuh sevincdən cuşa gəlmişdi! Həm də necə! Bizim əldə etdiyimiz sevincə ilk münasibətimiz sevincdir. Bəs siz öz zeytun yarpağınızı nə edirsiniz? Axı onu cibinizdə gizlətmirsiniz, əksinə, hər kəsə göstərirsiniz. Onu sevdiklərinizə verirsiniz. Məhəbbət hər zaman ümid edir. Məhəbbət... hər şeyə qatlaşar, hər şeyə inanar, hər şeyə ümid bəsləyər, hər şeyə dözər» (1 Korinflilərə 13:4-7; kursiv mənimdir — M. L.).

Sevgi bizdə ümid yaradır.

Yeni başlayan müəllif ümidə ehtiyac duyurdu. Demək olar ki, bütün nəşriyyatlar onun əlyazmalarını çap etməkdən imtina edirdi. Redaktorlardan biri bildirdi: «Sizin kitabınızı dərc etmək mümkün deyil. Siz məşhur olmayana qədər heç bir nəşriyyat sizinlə danışmaq belə istəməyəcək». Digəri isə vidalaşırcasına belə dedi: «Müəlliflik həddindən artıq çox zaman alır. Bundan əlavə, siz yəqin ki, ağlınıza gələn hər şey barədə yazmaq fikrində deyilsiniz?»

Yeni addım atan müəllifi əvvəlcə qocaman peşəkarlar inandırmağa çalışdılar. O da yazıçılığın boş vaxt itkisi olduğuna inanıb, diqqətini başqa ideyaların reallaşmasına yönəltdi. Lakin necə bir «söz hərisinə» çevrildiyini özü də hiss etmirdi. Əyyaş üçün viski və sodalı su nə qədər vacibdirsə, qələm və dəftər də onun üçün o qədər önəmli idi. O, yazmağı oxumaqdan daha çox sevirdi. O, fellə ismi bir-birinə qarışdıra-qarışdıra evin bir küncündəki divanda nə qədər yuxusuz gecələr keçirmişdi? Arvadı onun yanında nə qədər uzun saatlar oturmuşdu? O, qələmi ilə fikirlərini kağıza tökür, arvadı isə çarpaz tikişlərlə naxış hörürdü. Nəhayət ki, çoxlu sayda səhvləri olan əlyazma sona çatdı.

— Axı sən nə itirirsən? — deyə arvadı əlyazmalarını nəşriyyat evlərinə göndərməsi üçün israr edirdi.

Beləliklə, əlyazma on beş müxtəlif nəşriyyat evinə göndərildi. Cütlük cavabları gözlədiyi ərəfədə, müəllifimiz yazmağa davam edir. O yazır, arvadı isə naxış hörür. Heç bir şey gözləmədən hər ikisi ümid edir. Poçt qutusu isə mütəmadi olaraq redaktorların məktubları ilə dolub-daşır:

— Bağışlayın, biz nəşriyyatın sifarişi olmayan işləri qəbul etmirik.

— Sizin işinizi geri qaytarmağa məcburuq. Sizə uğurlar!

— Nəşriyyatımızın cədvəlində yeni müəlliflərin işləri üçün yer yoxdur.

Mən haradasa bir qutunun içərisində bu məktubları indiyə qədər saxlamışam. Onları tapmaq üçün hər yeri eşələyərək axtarmaq lazımdır. Amma arvadımın toxuduğu naxışı görmək üçün gözlərimi monitordan qaldırıb divara baxmaq kifayətdir: «Bu dünyada düşüncələrini kağıza tökmək kimi çox qiymətli ənama sahibsən»¹⁶.

O, bu naxışı təxminən on beşinci məktubun cavabı gədiyi ərəfələrdə mənim üçün toxumuşdu. Biz həmin məktub vasitəsilə nəşriyyatın əlyazmamı dərc etməyə razı olduğunu öyrəndik. Bu məktubu da çərçivəyə saldıq. Bunlardan hansı daha vacibdir? Arvadımın hədiyyəsi, yoxsa nəşriyyatın məktubu? Şübhəsiz ki, arvadımın hədiyyəsi. Çünki o, bu naxış vasitəsilə mənə ümid bəxş etmişdi.

Sevgi ümid bəxş edir. Sevgi öz əzizinə zeytun yarpağı uzadıb deyir: «Mən sənə ümid edirəm».

Həmçinin sevgi bütün qəlbi ilə deyir: «Mən sənin yerinə də ümid edəcəyəm!»

Həyatında daşqın yaşayan hər kəs çəkinmədən bu sözləri söyləyə bilər. Siz Rəbbin lütfü ilə sahilə qədər gəlib çıxmısınız. Siz hər tərəfdən su ilə əhatə olunmağın nə demək olduğunu yaxşı bilirsiniz. Siz daşqından sağ-salamat qurtulduğunuza görə ehtiyacı olanlara ümid bəxş etmək üçün bu barədə danışa bilərsiniz.

Necə? Siz həyatınızdakı heç bir daşqını xatırlamırsınız? Yaddaşınızı yeniləməyə izin verin.

Yeniyetməlik illəriniz yadınızdadırmı? Öz gənclik illərinizi xatırlayırsınızmı? Hormonlar, cinsi yetişkənlik, çivzələr? Çətin günlər idi. «Hə — siz razılaşırsınız, — amma o günlər arxada qaldı». Yeniyetmə məhz bu sözləri eşitmək istəyir. Onlar üçün daşqına düşmüş, lakin sağ qalmış insanlardan zeytun yarpağı almaq vacibdir.

Yeni ailə qurmuş gənclərin də buna ehtiyacı var. Daşqın hər ailəni bürüyür. Bal ayı gec-tez sona çatır, romantika dənizi reallığın okeanına tökülür və sarsılmış gənc ailələr sağ qalıb-qalmayacaqlarını soruşurlar. Siz onların sağ qalacağını əminliklə söyləyə bilərsiniz. Vaxtı ilə sizin də nikahınız belə bir daşqınla sınanmışdı. Lakin çətin olsa da, münasibətlərinizi qoruyub vəd olunan sahilə çıxmağı bacardınız. Siz zeytun ağacından bir yarpaq qoparıb onların gəmisinə gətirə bilərsinizmi?

Sizə nə vaxtsa onkoloji xəstəlik diaqnozu qoyulubmu? İndi eyni xəstəliklə mübarizə aparması üçün həkimlərin kömək etdiyi şəxsin sizin şəhadətinizə ehtiyacı var.

Siz həyat yoldaşınızı dəfn etmisiniz, amma ruhdan düşməyib yenidən yaşamağı və gülməyi öyrənmisiniz. Bu yaxınlarda həyat yoldaşını itirənə kömək edin. Həyat təcrübəniz sizi göyərçinlər komandasına daxil edib. Sizin ümidinizi gəmidə olanlarla bölüşməyə imkanınız və hətta məsuliyyətiniz var.

Paulun nəsihətini xatırlayırsınızmı?

Rəbbimiz İsa Məsihin Allahına — Atasına alqış olsun! O, rəhmli Ata və hər cür təsəlli verən Allahdır. Çəkdiyimiz hər bir əziyyətdə O bizə təsəlli verir ki, biz də Allahdan aldığımız təsəlli ilə hər cür əziyyət çəkənlərə təsəlli verə bilək.

Korinflilərə 1:3, 4

Daşqının dalğalarında boğulmamaq üçün var gücü ilə çarpışan insanlara kömək edin. Onlara nə demək lazım olduğunu bilmirsiniz? Onda Müqəddəs Kitabı açın. Müqəddəs Kitabdan bir ayə məsihçi üçün zeytun yarpağıdır. «Bundan əvvəl yazılanların hamısı bizi öyrətmək üçün yazıldı ki, dözümlə və Müqəddəs Yazıların ürək-dirəyi ilə ümidimiz olsun» (Romalılara 15:4).

Sizin Müqəddəs Kitabınız var? Siz Nuhun hekayəsini oxumusunuz? Əgər oxumusunuzsa, onda yarpaq paylamağa başlayın.

Kədərdən boğulanlara Allah Özü demişdir: «Səni heç atmaram, səni heç vaxt tərk etmərəm» (İbranilərə 13:5).

Günahkarlıq hissi ilə əzilənlərə Rəbb deyir: «Deməli, indi Məsih İsada olanlara heç bir məhkumluq yoxdur» (Romalılara 8:1).

Onun lütfünü qəbul edə bilməyənlər üçün deyir: «Çünki Allah dünyanı elə sevdi ki, vahid Oğlunu verdi; bunu ona görə etdi ki, Ona iman edən hər kəs həlak olmasın, amma əbədi həyata malik olsun» (Yəhya 3:16).

Müqəddəs Kitab — içərisində zeytun yarpaqları olan səbətdir. Onun içərisindəki bir yarpaqla bölüşərsinizmi? Bu yarpaqlar, həqiqətən, çox möcüzəlidir. Nuh öz yarpağını alıb, başqa insana çevrildi. «...Nuh suyun yer üzündən çəkildiyini bildi» (Yaradılış 8:11). Saysız-hesabsız suallarla mübarizə apara-apara gəminin pilləkənlərindən yuxarı çıxan Nuh oranı böyük əminliklə tərk edir.

Bircəcik zeytun yarpağı necə böyük dəyişikliklər etməyə qadirdir!

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Həyatınızın hansı sahəsində elə indi ümidə ehtiyac duyursunuz? Keçmişdə ümid sizi «daşqından» necə xilas edib?

2. «Ümid, problemlərdən bir anlıq qurtuluşu vəd etmir, onun mümkünlüyünü nəzərdə tutur. Çox vaxt bizim üçün ən vacib şey — ümid qığılcımları olur». Elə indi bu ümid qığılcımlarına ehtiyac duyan insanın adını söyləyin.

3. «Zeytun yarpağını» öz doğmalarınıza hansı şəkildə təqdim edə bilərsiniz? Onlara ümid etdiyinizi və onların yerinə ümid etməyə hazır olduğunuzu söyləsəniz, bu onlara kömək edə bilərmi?

4. Həvari Paul indiki müvəqqəti əzablarından nə üçün şikayət etmirdi? (Romalılar 8:18).

5. Həvari Paulun ümid barədə söylədiyi sözlər çətin vaxtlarımızda bizə necə kömək edə bilər? (Romalılar 8:24, 25).

Fəsil 9

Zina üstündə tutulmuş qadın

Lakin İsa Zeytun dağına getdi. Səhər tezdən yenə məbədə gəldi. Bütün xalq Onun yanına toplaşdı, O da oturub onlara təlim öyrətməyə başladı. İlahiyyatçılar və fariseylər zina üstündə tutulmuş bir qadını oraya gətirdilər. Onu ortaya çıxarıb İsaya dedilər: «Müəllim, bu qadın zina edərkən əməlində yaxalandı. Qanunda Musa bizə əmr edib ki, belələrini daşqalaq edək. Bəs Sən nə deyirsən?» Bunu İsanı sınamaq üçün deyirdilər, Onu ittiham etmək üçün bəhanə axtarırdılar. Amma İsa əyilib barmağı ilə yerə yazı yazmağa başladı. Ondan təkrar soruşduqları zaman dikəlib onlara dedi: «Sizdən kim günahsızdırsa, qadına birinci daş atsın». Sonra yenə əyilib yerə yazı yazdı. Bu sözləri eşidənlər başda ağsaqqallar olmaqla bir-bir oradan uzaqlaşdılar. İsanı tək qoydular, qadın da ortada idi. İsa dikəlib ona dedi: «Qadın, onlar hara getdilər? Bəs heç kim səni məhkum etmədi?» Qadın «heç kim, Ağa» dedi. Onda İsa dedi: «Mən də səni məhkum etmirəm, get, daha günah etmə».

Yəhya 8:1-11

UTANCA QALİB GƏLMƏK

Rebekka Tompson iki dəfə öldü və onun hər iki faciəvi ölümü Frimont kanyonundakı körpüdə baş verdi. Birinci ölüm onun qəlbini parçaladı, ikincisi isə boynunu qırdı.

İki əclaf oğlan Vayominq ştatının Kasper şəhərindəki mağazalardan birinin dayanacağından Rebbekanı və onun on bir yaşlı bacısını oğurladıqları zaman onun on səkkiz yaşı var idi. Qızları şimal-qərb istiqamətində evdən 64 kilometr uzaqlıqda yerləşən Frimont körpüsünə (metal tağlardan düzəldilmiş bir tərəfli hərəkət istiqaməti olan və Nort-Platt çayından 34 metr yüksəklikdə yerləşən körpü) tərəf aparmışdılar.

Bu iki nəfər Rebekkanı vəhşicəsinə döymüş və cinsi təcavüz etmişdilər. O, hansısa möcüzə sayəsində bacısı Emiyə toxunmasınlar deyə, onları inandırmağı bacarmışdı. Sonra onların hər ikisini körpüdən ensiz dərəyə tullamışdılar. Emi çayın sahilindəki daşlara çırpılaraq ölmüşdü. Lakin Rebekka körpüdən atıldığı zaman körpünün çıxıntısına dəydiyi üçün çayın ortasına düşmüşdü.

Bud sümüyü beş yerdən sınan Rebekka güclə sahilə çatır. Bir az da olsa soyuqdan qoruna bilmək üçün iki daşın arasına sığınır və səhərin açılmasını gözləyir.

Ancaq Rebekka üçün səhər bir daha açılmır. Yox, sizin düşündüyünüz kimi deyil, günəş öz vaxtında çıxır, qızı tapırlar, həkimlər ona tibbi yardım göstərir, cinayətkarlar tutulub həbs edilir. Sanki həyat davam edir. Hə, amma səhər heç vaxt açılmır.

Dəhşət dolu zülmət gecə Rebekkanı buraxmır və o, hələ də həmin kanyondan canını qurtara bilmir. 1992-ci ilin sentyabrında həmin hadisədən on doqquz il sonra Rebekka yenidən o körpüyə qayıdır.

Saatda yüz on iki kilometri aşan sürətlə Hort-Platt çayına tərəf şütüyən Rebekka dostunun yalvarışlarına qulaq asmır. Nəhayət, körpüyə çatır. Körpünün kənarında oturub ağlayır. Yanında iki yaşlı qızı və dayanmadan təsəlli verməyə çalışan dostu var. O, hönkürtü ilə ağlaya-ağlaya həmin dəhşətli gecə barədə danışırdı. Uşaq anasının göz yaşlarını görməsin deyə, oğlan uşağı götürüb maşına tərəf aparır.

O görmədi, amma Rebekkanın bədəninin suya necə çırpıldığını eşitdi.

Rebekka Tompson ikinci dəfə öldü, çünki günəş onun qəlbindəki qaranlıq gecəni qova bilmədi. Axı niyə? Niyə günəş işığı onun üçün əbədilik sönmüşdü?

Qorxduğuna görəmi? Bəlkə də. O, məhkəmə zalında cinayətkarlara qarşı ifadə verərkən qatillərdən biri ona baxıb həyasızcasına gülümsədi və baş barmağı ilə boğazını göstərib onun boğazını üzəcəyinə işarə etdi. İnsanlıqdan məhrum olan bu iki cinayətkar vaxtından əvvəl şərti azadlığa buraxıldığı gün Rebekka öz həyatına son qoydu. Bəlkə onlarla yenidən qarşılaşmaq qorxusu həddindən artıq böyük idi?

Qəzəbləndiyinə görəmi? Qatillərə qəzəblənmişdimi? Bəlkə bu qatilləri vaxtından əvvəl şərti azadlığa buraxan komissiya üzvlərinə qəzəblənmişdi? Bəlkə bitmək bilməyən gecə dəhşətlərinə görə özünə qəzəblənmişdi? Yaxud onları tulladıqları kanyon daha dərin, həmin gecə hədsiz qaranlıq olduğu və bir daha səhər açılmadığı üçün Tanrıya qəzəblənmişdi?

Bəlkə günahkarlıq hissinə görə? Rebekkanın bəzi tanışları bu varianta üstünlük verirlər. Rebekkanın gülərüz və məlahətli olmasına baxmayaraq, özünün sağ qalıb kiçik bacısının ölməsi kimi dəhşətli həqiqətlə daim mübarizə apardığını dostları da müşahidə etmişdi.

Bəlkə utanca görə? Onun yaşadığı faciəvi rüsvayçılıq bütün təfsilatı ilə tanışlara və minlərlə yad insanlara məlum idi. Qəzet başlıqlarındakı rəngli yazılar onun utanc damğasını daha da dərinləşdirirdi. O, cinsi təcavüzə məruz qalmış və rüsvay olmuşdu. Dilini dişinə tutub baş verənləri geridə buraxmaq və xatirələrdən qurtulmaq cəhdləri uğursuzluqla nəticələndi.

Buna görə də on doqquz ildən sonra o, yenidən həmin körpüyə qayıdır.

Utanc kanyonu çox dərindir, onun dərəsində hədsiz günahkarlıq hissi gizlənib, tutqun divarlarına sanki ölüm çöküb və məyusluğun qulaqbatırıcı çığırtısı arası kəsilmədən əks-səda verir. Əllərinizlə qulaqlarınızı tuta, üzünüzə su vura bilərsiniz, keçmişə baxmamağa cəhd göstərərsiniz, dünənki faciəni unutmaq üçün bütün gücünüzü sərf edə bilərsiniz, amma onun caynaqları sizi yaxalayacaq. Çünki bu caynaqlar sizin düşündüyünüzdən də uzundur. Siz dözülməz utanc hissindən yenidən, yenidən və yenidən qıvrılasınız deyə, bu caynaqlar sizi geriyə, kədər körpüsünə tərəf dartacaq.

Əgər baş verənlərə görə siz günahkar olsaydınız, hər şey başqa cür olardı. Əgər siz təqsirkar olsaydınız, üzr istəyərdiniz. Əgər kanyona yıxılmaq sizin səhviniz olsaydı, onda siz tam məsuliyyət daşıyardınız. Elə məsələ də burasındadır ki siz günahkar deyil, qurbansınız.

Bəzən utancı kənar gözlərdən gizlətmək olur. Sizi həyat yoldaşınızın qəddar davranışı, pozğun atanın cinsi zorakılığı, rəisinizin cinsi təcavüzü və buna bənzər şeylər körpüdən tullanmağa vadar edə bilər. Bu barədə heç kim bilmir. Siz ki, bilirsiniz. Bu, kifayət edir.

Bəzən isə sizin utancınız hər kəsə məlum olur. Siz boşanma ilə məşhurlaşmaq istəmirdiniz, xəstəliyə tutulacağınızı bilmirdiniz, əlil olacağınızı planlaşdırmırdınız (ətrafdakıların bu barədə, həqiqətən, bilməsi və ya sizə elə gəlməsi vacib deyil). Ancaq boşanma, əlillik, yetimlik və ya QİÇS-lə yoluxma utancının öhdəsindən gəlməyə çalışırsınız.

Gizli və ya aşkar olmasından asılı olmayaraq, utanc həmişə ağrı verir və yaxanızdan əl çəkmir. Sizə kömək olunana qədər həyatınız qaranlıqda qalacaq və bir də heç vaxt səhər açılmayacaq.

Hər bir şəhərin öz Rebekka Tompsonları və Frimont körpüləri olduğunu söyləsəm, yəqin ki, təəccüblənməzsiniz. Müqəddəs Kitabda da Rebekka Tompsonlar az deyil. Əslində, onlar o qədər çoxdur ki, bəzən belə hekayələrlə az qala Müqəddəs Kitabın hər səhifəsində qarşılaşacağını düşünürsən. Onların bir çoxu haqqında siz artıq bu kitabda oxumusunuz. Hər kəs həyatında ən azı bir dəfə bu utanc kanyonunun dibində param-parça olub.

Düzdür, Müqəddəs Kitabda bunların hər birini birləşdirən bir qadının hekayəsi də var. Onun hekayəsi həm ümidin boşa çıxması, həm qəddar münasibət, həm də utanc barədədir.

Həm də lütf barədədir.

Bu hekayə əhatəsində çoxlu sayda kişilərin toplaşdığı qadın haqqındadır. Bunlar adi kişilər deyil, ruhani liderlər idi. Onları farisey adlandırırlar. Onlar özlərini əxlaq keşikçiləri elan etmişdilər. Sadə paltar geyinmiş və yerdə oturub qadına baxan digər kişi isə — İsa Məsihdir.

İsa öyrədir və vəz edirdi.

Onun qarşısında dayanan qadın nikah əhdini pozmuşdu.

Fariseylər onların hər ikisini cəzalandırmaq istəyirdi.

İsaya dedilər: «Müəllim, bu qadın zina edərkən əməlində yaxalandı» (Yəhya 8:4). Günahlandırma içəri həyətin divarlarında əks-səda verdi.

«Zina edərkən əməlində yaxalandı». Başdan-ayağa qədər qırmızı rəngə boyanmaq üçün bu ifadə kifayət edirdi. Onun evinə hücum etmişdilər. Üstündəki örtüyü çəkib götürmüşdülər.

«Zina üstündə». Kişinin qucağında. Kişi ilə bir yataqda.

«Yaxalandı». Aha! Görün, burada nə var? Bu kişi sənin ərin deyil. Ayıbını ört! Biz sənin kimi qadınlara nə etmək lazım olduğunu yaxşı bilirik.

Bir anın içərisində kişinin qucağından götürülən qadın hər kəsin tamaşasına çıxarılır. Pəncərələrdən maraqlı gözlər boylanır: görəsən, izdihamın içərisi ilə kürəyindən itələnərək aparılan kimdir? İtlər hürür. Qonşular mühakiməli baxışları ilə onu müşayiət edir. Bir sözlə, onu bütün şəhərdə biabır etmişdilər. O, çiyninə atdığı nazik örtüyə bürünüb və səylə çılpaqlığını gizlətməyə çalışır.

Ancaq onun utancını heç nə örtə bilməz.

Bu andan etibarən o, zinakar qadın kimi tanınacaqdı. İndi o hara gedirsə-getsin, hər kəs ardınca pıçıltı ilə danışacaq və mühakimə dolu baxışlarla süzəcəkdi. Artıq onun adı rüsvayçı bir ləqəblə damğalanacaqdı.

İnsanlar başqalarının rüsvayçılığını uzun müddət xatırlayırlar.

Lakin maraqlıdır ki, daha rüsvayçı hoqqabazlığa heç kim diqqət yetirmir. Bəli, bu qadının hərəkəti hər cür töhmətə layiqdir. Ancaq fariseylərin də hərəkəti açıq-aşkar nifrətə layiqdir. Qanunda deyilir ki, zina ölümlə cəzalandırılmalıdır... amma bir şərtlə ki, bu qanunsuzluğu iki şahid təsdiqləməlidir. Qadını tutan fariseylərin içərisində heç olmasa iki nəfər şahid olmalı idi.

Sual: təsadüfən eyni vaxtda iki nəfərin zinaya şahid olmaq ehtimalı nə qədər yüksəkdir? İki nəfərin sübh tezdən evdən çıxaraq bir-birinə sarılmış iki zinakarı görmək ehtimalı nə qədər yüksəkdir? Bu ehtimal demək olar ki, sıfıra bərabərdir. Lakin onlar belə bir hadisənin şahidi olublarsa, deməli, bu təsadüfən baş verməyib.

Görəsən, bu mənəvi kamillik nümunələri işə müdaxilə etmək üçün həmin qadının pəncərəsinin qarşısında nə qədər gözləmişdilər? Qadının evinə soxulmazdan öncə, pərdənin yarığından baş verənlərə nə qədər tamaşa etmişdilər?

Bəs kişi hara yoxa çıxdı? Zinada iki nəfərin iştirak etdiyi hər kəsə məlumdur. Bəs o necə olub? Bəlkə qaçıb?

Şahidlərin ifadəsindən bu hadisənin qəsdən qurulduğu aydın görünür. Onlar qadını izləmişdilər. Tezliklə bu qadın ov deyil, tələ üçün yem olduğunu anlayacaq.

«...Qanunda Musa bizə əmr edib ki, belələrini daş-qalaq edək. Bəs Sən nə deyirsən?» (Yəhya 8:5)

Bu yüksək mənəviyyat keşikçiləri özlərini həddindən artıq həyasızcasına aparırlar. Bu salehlik tərəfdarları özlərindən nə qədər razıdırlar. Onlar çoxdan gözlədikləri uğurlu saatın gəlib çatdığını düşünürlər, çünki bu səhər onlar adi bir adamı deyil, böyük Nazaretlini rüsvay edib, ipini çəkəcəkdilər.

Bəs qadın necə olacaq? O, kimi maraqlandırır ki? Bu qadın, sadəcə olaraq, onların oyunundakı piyadadır. Onun gələcəyi necə olacaq? Vacib deyil. Bəs onun nüfuzu? Ah, boş verin!.. Öz planlarını yerinə yetirə bilmək üçün ona çox əhəmiyyətsiz, ancaq vacib rol verilib.

Qadın başını qaldırmadan yerə baxır. Onun tərdən islanmış və dağınıq saçları üzünü örtmüşdü. Gözlərində qəzəb dolu göz yaşları qaynayır. O, dişlərini bir-birinə sıxıb və mərhəmət diləmək fikrində deyil. Kimdən? Niyə? Onsuz da mərhəmət görməyəcək. Çünki artıq daşlar əllərindədir. Onlar daşları elə sıxıblar ki, barmaqlarının sümükləri ağarıb.

Bəlkə qaçsın? Hara? Onların yaramazlığını şikayət etsin? Kimə? Yeganə çıxış yolu hər şeyi inkar etməkdir. Lakin onu cinayət başında yaxalamışdılar. Bəlkə mərhəmət diləməyə dəyər? Yox, bunlar mərhəmət etməyi bacarmır.

Heç bir yerdən kömək yoxdur.

Yəqin siz indi İsanın ayağa qalxacağını və ikiüzlüləri ifşa edəcək sözlər söyləyəcəyini düşünürsünüz! Yox, O oturmağa davam edir. Onda başqa cür olacaq. O, qadının əlindən tutacaq və hər ikisi Qalileyaya qaçacaq. Lakin bu da baş vermir. Başqa hansı çıxış yolu var? Mələk, indi mələk yerə enəcək! Ya da göydən səs gələcək, yaxud yer silkələnəcək! Yox, bunların heç biri baş vermir.

O, yenidən ağlagəlməz hərəkət edir.

Bu şübhəsizdir.

İsa nə edir? (Əgər siz bu barədə bilirsinizsə, özünüzü bilməyən kimi aparın və həmin an təəccübünüzü ifadə edin.)

Torpaqda yazmağa davam edir.

O, yerə əyilib və barmağı ilə torpağın üzərində cizgilər çəkir. Sina dağındakı əmrləri yazan, Belşassar sarayındakı divarda xəbərdaredici sözlər oyan həmin barmaqlar indi içəri həyətdəki torpağın üzərində hansısa işarələr çəkir. İsa Öz məşğuliyyətindən ayrılmadan deyir: «Sizdən kim günahsızdırsa, qadına birinci daş atsın» (Yəhya 8:7).

Gənclər yaşlı kişilərə baxır, yaşlılar ürəklərini yoxlayır, yumruqlarını açır, daşları yerə tullayır və geri dönüb oradan uzaqlaşırlar. Özündən razı, əminliklə yaşlılara bənzəmək istəyən gənclər onların ardınca gedir. Bu sükut yerə düşən daşların tappıltısı və addım səsləri ilə pozulur.

İsa və rüsvay olmuş qadın tək qalır. Vəkillərin tərk etdiyi məhkəmə zalı indi hakimin otağına çevrilib və qadın onun haqqında çıxarılacaq hökmü gözləyir. Hökm vaxtı yetişdi. İndi O mənim rəsmi surətdə üzr diləməyimi tələb edəcək. Amma hakim susur. O, hələ də başını aşağı əyib və bəlkə torpağın üzərində nəsə yazır. Deyəsən, O, qadının hələ də burada olduğunu görüb təəccübləndi.

«Qadın, onlar hara getdilər? Bəs heç kim səni məhkum etmədi?» Qadın «heç kim, Ağa» dedi. Onda İsa dedi: «Mən də səni məhkum etmirəm, get, daha günah etmə» (Yəhya 8:10, 11).

Əgər nə vaxtsa Tanrının sizin uğursuzluqlarınıza necə münasibət göstərdiyini bilmək istəyirsinizsə, onda bu ayələri çərçivəyə salıb divardan asın. Bu ayələri dəfələrlə oxuyun. Onların üzərində düşünün. Onlardan zövq alın. Qoy bu sözlər sizin daxilinizə axsın və qəlbinizi təmizləsin.

Ya da ən yaxşısı, onları özünüzlə bərabər öz utanc kanyonunuza götürün. İsa Məsihi Frimont körpünüzə səyahətə dəvət edin. Qəlbinizin zülmət gecəsində baş verənləri Ona nəql edərkən, qoy O, yanınızda dayansın.

Sonra Ona söz verin və Onun söylədiklərinə diqqətlə dinləyin:

— Mən səni məhkum etmirəm.

Sonra baxın, Onun nə yazdığına diqqətlə baxın. Onun məktubunu oxuyun. O, bu məktubu torpaq üzərində deyil, çarmıxda yazıb.

Bu məktubu əli ilə deyil, Öz qanı ilə yazıb.

Onun məktubunda yalnız bir söz var — günahsızsan.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Maks Lukado yazır: «Gizli və ya aşkar olmasından asılı olmayaraq, utanc həmişə ağrı verir və yaxanızdan əl çəkmir. Sizə kömək olunana qədər həyatınız qaranlıqda qalacaq və bir də heç vaxt səhər açılmayacaq». Sizcə, o, bununla nə demək istəyir? Siz onunla razısınız? Bəli, yoxsa xeyr? Niyə?

2. Sizin üçün utanc sözü nə deməkdir? Lütf sözü sizin üçün nə deməkdir? Onlardan hansı daha güclüdür? Niyə?

3. Özünüzü Yəhyanın Məktubunun 8-ci fəslindəki qəhrəmanlardan hansına bənzədirsiniz? Qadına? Günahkar (lakin yoxa çıxmış) kişiyə? Fariseylərə? İzdihamın içərisindəki avaralara? Öz seçiminizi izah edin.

4. İsa Məsih qadına dedi: «Mən də səni məhkum etmirəm, get, daha günah etmə» (Yəhya 8:10,11). Onun sözündəki hansısa hissə sizi narahat edirmi? Siz Onun bu sözləri söyləyəcəyini gözləyirdinizmi? Niyə?

5. «Günahsız» sözünü sizə şamil etmək olarmı? Cavabınızı izah edin. Bu söz sizdə hansı hisslər yaradır?

Fəsil 10

Peter və yəhya

...Kahinlər, məbəd mühafizəçilərinin başçısı və sadukeylər xalqa vəz edən Peterlə Yəhyanın üstünə getdi....

Həvarilərin İşləri 4:1

TƏQİB VAXTLARI

18 aprel 2007-ci ildə Türkiyədə öz imanı uğrunda üç  məsihçi qətlə yetirilmişdi. Onlardan biri Malatya şəhərindən olan otuz beş yaşlı pastor Nəcati Aydın idi.

Həmin gün Nəcati ofisinə getməyə də bilərdi. O, on günlük səyahətdən yenicə qayıtmışdı. Arvadı Səmsə onun evdə qalıb istirahət etməsini istəyirdi. Səmsə övladları İlayşa və Esterə səhər yeməyi verəndən sonra onları məktəbə apardı və qayıdarkən ərini oyatmamaq üçün sakitcə otağa girdi. Lakin o, yuxudan oyandı və günəş şüalarının təsirindən gözlərini qıyaraq dartındı. Çox yorulduğunu etiraf edərək dedi:

— Nəsə bu gün heç yerimdən qalxmaq istəmirəm.

Amma ayağa qalxdı. İş həmişəki kimi çox idi. Müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi bu ölkədə cəmi 0,2 faiz insan İsa Məsihə iman edir. Bura bir zamanlar Paulun ayaq basdığı və ilk məbədlərin beşiyi hesab olunan həmin torpaqlar idi. Bəs bu gün vəziyyət necədir? 76 milyon əhalisi olan ölkədə yüz əlli üç mindən az məsihçi vardır¹⁷. Nəcati və ona bənzər insanlar vəziyyəti dəyişdirmək istəyirlər. Buna görə də yeni günü qarşılamağa hazır olan gənc pastor yorğunluğuna baxmayıb yatağını tərk edir.

Həmin səhər baş verənləri nəql edən Səmsə gah susur, gah da qızarır. Tünd saçları örpəyinin altından üzünə tökülür. O, ərinin faciəvi ölümündən və gözlənilmədən dul qalmasından bəhs edərkən öz emosiyalarını saxlamağı bacardı. Ancaq son sözlərini göz yaşlarını silərək söylədi:

— Sevimli ərim saat on birdə evdən çıxdı. Mən qapıda dayanıb onun liftə minməsini gözləyirdim. Sağollaşarkən mənə gülümsədi və bu onun son gülüşü idi. Bu gülüşü heç vaxt unutmayacağam...

O, dərindən nəfəs aldı və sanki onu görürmüş kimi baxışlarını bir nöqtəyə zilləyib davam etdi:

— Mənim üçün çox çətindir, onun gülüşü üçün yaman darıxıram... o gülməyəndə, hətta günəş də işıq saçmır.. — Səmsə ayaqlarına tərəf baxa-baxa sakitcə hıçqırdı və sonra özünü ələ alıb dedi: — Bu, acı kasadır və mən uşaqlarımla birlikdə onu hər gün içməyə məcburuq.

Nəcati ofisə çatanda iki əməkdaşından başqa beş gənc kişinin də orada olduğunu görür. Onların sözlərinə görə, məsihçilik haqqında daha çox öyrənmək arzusu ilə bura gəlmişdilər. Lakin özlərini məsihçiliklə maraqlanırmış kimi təqdim edən bu insanlar sualları ilə bərabər üzərlərində silah, bıçaq və dəsmal da gətirmişdilər.

Onlar bıçağa əl ataraq Nəcatiyə müsəlman dinini qəbul etmək üçün kəlmeyi-şəhadəti ucadan söyləməyi əmr etdilər: «Allahdan başqa Allah yoxdur və Məhəmməd onun elçisidir».

Nəcati kəlmeyi-şəhadəti söyləməkdən imtina etdi. Onların üçünün də əl-qolunu bağladılar. Bir saat ərzində məsihçilər təhqirlərə və işgəncələrə məruz qaldılar. Polis qapını döyməyə başlayanda onlar qurbanlarının boğazlarını kəsdilər. Ofisdən eşidilən son sözlər bunlar idi: «Məsih, Məsih!»¹⁸. Bu, sarsılmaz və imanından dönməyən məsihçilərin qışqırıq səsləri idi.

Belə hadisələr barədə eşitdiyimiz vaxt sadəcə sükuta qapılmırıq, həm də səhər vaxtı yollardakı tıxacları daha alovlu imtahan kimi qəbul etməkdən imtina edirik. Əgər bir anlıq iman qəhrəmanı olduğumu təxmin etsəm, onda Malatyadakı əzabkeşlər barədə düşündüyüm zaman özümə bu sualı verməyə bilmərəm: «Mən belə bir qurbana hazırammı? Mənim də son sözlərim: Məsih, Məsih!» olardımı? Mən həyatla vidalaşmağı bacarardımmı?» Bəs onda nə üçün bəzən avtomobil dayanacağındakı yerimlə vidalaşmaq bu qədər çətindir?

Əgər bu türk pastor islam dinini qəbul etsəydi, sağ qala bilərdi. Bıçaq tutan əllər aşağı enərdi və bu üç nəfər sağ qalardı. Səmsə ərini, İlayşa və Ester isə atasını itirməzdi. Nəcati də evə ailəsinin yanına qayıdardı. Ancaq o, bunun əvəzinə var gücü ilə Məsihə olan imanını bəyan etməyi seçdi.

Bəs siz onun yerində olsaydınız, nə edərdiniz?

Bu, mücərrəd sual deyil, çünki təqiblər mövcuddur. Məsihçilərin dörddə üç hissəsi onlara bu cür düşmən münasibəti bəslənən ölkələrdə yaşayır. Qərbi Avropa əhalisinin ümumi sayı bazar günü ibadətinə toplaşan Çindəki məsihçilərin sayından daha azdır. Livanda 39%, Sudanda — 5%, Misirdə — 10%¹⁹ məsihçi var. Onların bir çoxu Tanrıya məsuliyyəti öz üzərinə götürərək təhlükə içərisində ibadət edirlər. Bəlkə siz də onlardan birisiniz. Bəlkə siz də İraq universitetində yeganə məsihçisiniz? Bəlkə siz də səssiz dualar edən ərəb qadınısınız? Yaxud da Yerusəlimin mərkəzində yaşayan məsihçi yəhudisiniz?

Amma dini baxımdan azad cəmiyyətdə yaşaya-yaşaya, müxtəlif təbəqələr tərəfindən ruhani təqibə məruz qalmaq tamamilə mümkündür. Bəlkə sizi bıçaqla və ya terrorla hədələmirlər, ancaq tənqid və ittiham sizə də tanışdır. Ailənizdə sizin imanınızı ələ salırlar. Universitetinizdəki professorlar sizin inancınızın əsassız olduğunu sübut etməyə çalışırlar. Sinif yoldaşlarınızın hər biri sizdə nəyinsə «çatışmadığını» düşünürlər. İş yoldaşlarınız sizi vicdanınıza qarşı güzəştə getməyə vadar edirlər. Bıçaq boğaza dirənib? Yox. Lakin sizin əminliyinizi sarsıtmaq üçün kifayət qədər təzyiq göstərildiyini təsdiqləyirsiniz.

Braziliyada missioner olduğum zamanlarda mənə portuqal dilini öyrədən Mariya Dattonu xatırlayıram. O, çox zadəgan və nüfuzlu bir ailədə böyümüşdü. İsa Məsihə iman etdikdən sonra atası ondan imtina etmişdi. Atası onun toyunda iştirak etməmişdi və bayramlarda onu görməyə gəlmirdi. Uzun illər boyunca atasının nə onunla, nə də onun övladları ilə heç bir ünsiyyəti olmamışdı.

Haydi məktəblərindəki dəstək qrupu iştirakçılarının içərisində yeganə imanlı idi. Oyundan sonra qızlar şənlənməyə, o isə evə yollanırdı. Səyyar oyunlardan sonra qrupun iştirakçıları «qələbəni bayram etdikləri» zaman o, otelə yollanırdı. Onun gülüş hədəfinə çevrilməsi heç də təəccüblü deyildi.

Təqiblər, həqiqətən, mövcuddur. Bu barədə Peterdən və Yəhyadan soruşun. Şikəst dilənçiyə şəfa verdikləri andan etibarən hamı kimi olmamağın nə demək olduğunu onlar çox yaxşı bilirlər. «Kahinlər, məbəd mühafizəçilərinin başçısı və sadukeylər xalqa vəz edən Peterlə Yəhyanın üstünə getdilər. Çünki bu həvarilərin xalqı öyrətməsinə, İsaya şamil edərək ölülər arasından dirilməni bəyan etməsinə qıcıqlandılar...» (Həvarilərin İşləri 4:1, 2).

İlk cəmiyyət bu vaxta qədər təqib barədə heç nə bilmirdi. Əllinci gün baş verən möcüzə nəticəsində ilk cəmiyyətə üç min Məsih ardıcılı qoşulmuşdu. Onlar xeyirxah işləri, mərhəməti, imanlılar arasındakı qardaşlıq sevgisi və Xoş Xəbəri ən yaxşı şəkildə təsdiq edən nəcib əməlləri ilə şöhrət qazanmışdılar. Məsihçilərin sayı dayanmadan artırdı. Həvarilərin İşləri Kitabının əvvəlki üç fəslində ilk cəmiyyətin xoşbəxt günlərindən bəhs edilir. Lakin dördüncü fəsildən etibarən, demək olar ki, dünən yaranmış cəmiyyət şəhər quldurları tərəfindən hücuma məruz qalır: «Kahinlər, məbəd mühafizəçilərinin başçısı, sadukeylər xalqa vəz edən Peterlə Yəhyanın üstünə getdilər».

Əzələli mühafizəçilərin başçısı izdihamın içərisinə özünü itələyə-itələyə soxulurdu. Onun qara qalın saçları çiyinlərinə tökülmüş, çılpaq və qürurla dikəltdiyi sinəsində hakimiyyət medalyonu parıldayırdı. Əlində qamçı tutmuşdu və nəhəng ayaqları, sanki dəmirdən tökülmüşdü. Qanuna əsasən məbədin həyətinə girən hər kəsi həbs etməyə səlahiyyəti var idi. O, qanunu icra etmək üçün peyda olmuşdu.

Onun çiyinlərinin arxasından Qayafa və onun qayınatası Xanan göründü. Onlar əllərini sinələrində çarpazlayaraq mühafizəçilər rəisinin sağında və solunda dayanıb bütün zahiri görünüşləri ilə sanki toplaşanlara bu sözləri çatdırmaq istəyirdilər: «Sizin Məsihinizin başına nələr gəldiyini unutmayın. Roma çarmıxındakı üç mismar sizə heç bir şey öyrətməyib?»

Baş kahin Xanan Peterə baxaraq qəzəblə qaşını qaldırır. Bir neçə həftə bundan öncə bu həvarinin Getsemani bağında nələr törətdiyini hələ unutmayıb. Xanan qulu və bir alay əsgərlə birlikdə İsa Məsihi həbs etmək üçün gəldikdə, Peter qılıncını çəkib «baş kahinin qulunu vuraraq sağ qulağını kəsmişdi» (Yəhya 18:10). İsa Məsih o bədbəxt qula şəfa versə də, baş kahin bu hadisəni unutmamışdı. Həmin mənzərəni təsəvvür edirəm. Qəzəbdən dişlərini qıcayan Xanan kəsilmiş qulağı əlində tutaraq təhdidlə pıçıldayır: «Dayan, Peter, mən sənin dərsini verərəm».

Bəlkə Peter də həmin gecə baş verən hadisələrlə bağlı xatirələri ilə mübarizə aparmağa çalışırdı. O, yalnız sürətlə qınından sivrilmiş qılıncı deyil, həmçinin dabanına tüpürüb aradan necə çıxdığını da yaxşı xatırlayırdı. O və digər şagirdlər üzərlərinə qaynar su tökülmüş küçüklər kimi bağdan qaçaraq İsanı düşmənləri ilə birlikdə təkbətək qoydular. Həmin gün gecə yarısı İsa üçün qurulmuş məhkəmədə iştirak etmək məqsədilə Peter bütün cəsarətini topladı. Ancaq insanlar onu tanıyan kimi, yenidən qorxdu. O, nəinki qorxdu, həmçinin Xilaskarı bir dəfə deyil, üç dəfə inkar etdi.

Hələ ki Peterin fəxr edəcək heç nəyi yox idi. O, sınaqların ikisini də uduzmuşdu və hesab 2:0 təqiblərin xeyrinə idi. Lakin o, üçüncü sınaqdan şərəflə çıxdı.

Beləliklə, bizim üçlüyümüz yerində möhkəm dayanmışdı. Əgər onların ayaqları titrəyirdisə belə, bu, anadangəlmə şikəst olan dilənçinin ilk sərbəst addımlarını atması üzündən baş verirdi. Bu dəfə həvarilər heç bir yerə qaçmaq fikrində deyildilər.

O zaman Peter Müqəddəs Ruhla dolub dedi: «Ey xalqın rəhbərləri və ağsaqqalları! Əgər bu gün biz bir xəstəyə etdiyimiz yaxşılığa və onun necə sağalmasına görə sorğu-suala çəkiliriksə, hamınız, bütün İsrail xalqı bilsin ki, bu adam sizin çarmıxa çəkdiyiniz, lakin Allahın ölülər arasından diriltdiyi Nazaretli İsa Məsihin adı ilə qarşınızda sağlam durub.

Həvarilərin İşləri 4:8-10

Bu sözlərdə heç bir inkar ehtimalı yoxdur. Əksinə, bu sözlərdə istehza («əgər bu gün biz bir xəstəyə etdiyimiz yaxşılığa və onun necə sağalmasına görə sorğu-suala çəkiliriksə...») və açıq-aşkar bəyanat var («...hamınız, bütün İsrail xalqı bilsin ki, bu adam sizin çarmıxa çəkdiyiniz, lakin Allahın ölülər arasından diriltdiyi Nazaretli İsa Məsihin adı ilə qarşınızda sağlam durub»). Yalnız İsanın adını çəkmək yetərli olsa da, Peter sözlərinin daha təsirli olması üçün «Nazaretli İsa Məsih» kəlməsini işlədir. Nəhayət, ucadan, aydın və qətiyyətlə bəyan edərək deyir: «Ondan başqa heç kimdə xilas yoxdur. Çünki səma altında biz insanlara verilən başqa bir ad yoxdur ki, onun vasitəsilə xilas olaq» (Həvarilərin İşləri 4:12).

Xanan və Qayafanın bu cür həyasızlıq qarşısında nitqləri quruyur. Mühafizəçilərin rəisi qamçısını bərk sıxır. Qəzəbdən sadukeylərin gözləri qıyılır. Yerusəlimin boz kardinalları öz baxışları ilə Peter və Yəhyanı külə döndərməyə hazırlaşır.

Ancaq onlar yerlərindən belə tərpənmirlər. Bunlara nə olub?

Keçən dəfə həmin hakimiyyət nümayəndələrini görəndə, Peterlə Yəhya götürülüb qaçmışdılar. Bu gün isə onlar Yerusəlimin Ali hakimiyyətinə qarşı dururdular. Onlar niyə belə dəyişmişdi?

Müjdəçi Luka 13-cü ayədə bizə bu sualın cavabını tapmaqda kömək edir: «Onlar Peter və Yəhyanın cəsarətini görəndə, onların savadsız, sadə insanlar olduğunu biləndə heyrətə düşdülər, amma tanıdılar ki, onlar İsa ilə birgə olmuşdular» (Həvarilərin İşləri 4:13).

Peter və Yəhya dirilmiş İsa Məsihlə birlikdə olmuşdular. Şagirdlər yuxarı otaqda toplaşdıqları zaman İsa Məsih qapılar bağlı olduğu halda içəri girib Tomasın yanında dayananda, şagirdlərinə Onun yaralarına əl vurmağa izin verəndə, Peter və Yəhya da orada idi. İsa Məsih çayın sahilində onlar üçün balıq qızartdığı zaman da onlar orada idi. Onlar qırx gün İsanın dizləri dibində oturub Onun Tanrının Padşahlığı barədə sözlərinə qulaq asmışdılar.

Onlar dirilmiş Padşahın hüzurunda saatlarla möhtəşəm vaxt keçirməkdən zövq almışdılar. Onlar Onunla ruhlanır, Onunla gəzirdilər. Bu ünsiyyət nəticəsində onlar o qədər dəyişilmişdilər ki, nəinki qaçmaq, hətta susmaq fikrində də deyildilər. «Axı eşidib-gördüklərimizi deməyə bilmərik» (Həvarilərin İşləri 4:20).

Bəs sizin qeyri-adi cəsarətə əl atdığınız anlar olubmu? Əgər yalnız mövcud olmaq deyil, həqiqətən, yaşamaq istəyirsinizsə, bu sizə lazım olacaq. Əgər siz heç bir hərəkət etmirsinizsə, hücumdan qorxmaq lazım deyil. İtlər dayanacaqda dayanmış avtomobilə hürmürlər. Amma avtomobili işə salan kimi, başqa sözlə, sərxoşluqdan ayıqlığa, yalançılıqdan dürüstlüyə və ya laqeydlikdən şəfqətliliyə bir addım atanda, qorxunc ulaşma səsi eşidəcəksiniz. Mühakimə, istehza və təqiblər özünü çox gözlətməyəcək.

Bəs təqiblərə necə hazır olmalıyıq? Çox asan. İsa Məsihin şagirdlərindən nümunə götürün. Məsihin hüzurunda mütəmadi olaraq uzun müddət vaxt keçirin. Onun lütfü və sevgisi haqqında dərindən düşünün. Onun sözlərini xatırlayın. Onun simasını seyr edin. Onunla söhbət edin. Qorxmazlıq İsa Məsihlə ünsiyyətdən doğur.

Peter bu barədə belə deyir: «Amma salehlik uğrunda əzab çəksəniz belə, siz bəxtiyarsınız. İnsanların hədə-qorxu gəlməsindən qorxmayın və lərzəyə düşməyin. Lakin Məsihi Rəbb kimi ürəyinizdə müqəddəs tutun. Daxilinizdə olan ümid barəsində sizdən hesabat istəyən hər kəsə cavab vermək üçün hazır olun» (1 Peter 3:14-15).

İsa Məsihin həyatı haqqında dərindən düşünəndə öz həyatımız üçün güc toplayırıq. Bu barədə düşünəndə Syuy Yunxay adlı bir məsihçini xatırlayıram. O, kommunist ölkəsi olan Çində ev toplantılarının qanuni status alması üçün çox böyük səy göstərmişdi. Dövlət isə bunun cavabında onu iki il müddətində Pekin həbsxanasındakı altı kvadrat metrlik hücrəyə salmışdı. Bu hücrədəki hamam vəzifəsini içərisindəki suyun beton döşəməyə axıdıldığı boru əvəz edirdi.

«Mənim hücrəm, ölümə məhkum olunanlar üçün müəyyən edilmiş ən pis yer idi, — deyə o, nəql edirdi. — Bəzən bu rütubətli və kiçik hücrədə öz edamını gözləyən üç məhbus olurdu».

Yunxay duaları, düşüncələri və yazıları vasitəsilə sağ qalmağı bacarmışdı. O, sabundan istifadə edərək Allah haqqında yazacağı kitabın ən vacib tezislərini hücrənin divarlarına qeyd etmişdi. Sabun bitdikdən sonra isə bu kitabı düşüncələrində yazmağa davam etmişdi. Həbsdən azad olduqdan sonra onun bütün düşüncələri əlli min sözdən ibarət «God the Greator» adlı kitaba çevrilmişdi. Yunxay da Peter və Yəhya kimi Rəbb İsa Məsihin hüzurunda güc toplamışdı. Qorxmazlıq İsa Məsihin etdiklərini dərindən düşündüyümüz zaman yaranır.²⁰

Sabah qorxusuz olmaq istəyirsinizmi? Onda İsa Məsihlə bu gün ünsiyyət qurun. Onun Sözündə qalın, Onun xalqı ilə birlikdə olun, Onun hüzurunda yaşayın. Təqiblər gəldiyində (mütləq gələcək) siz güclü olacaqsınız. Nə bilmək olar, bəlkə bir gün sizə də İsa Məsihlə birlikdə olan şagird kimi baxacaqlar.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Siz Nəcati kimi əzabkeş iman qəhrəmanları haqqında və ya bütün dünyadakı dəhşətli təqiblər barədə eşidəndə nə hiss edirsiniz? Bu zaman sizin öz şəxsi problemlərinizə qarşı baxışlarınız dəyişirmi?

2. Gündəlik həyatımızda təqiblərlə qarşılaşmadığımız din azadlığı olan bir cəmiyyətdə yaşadığımıza baxmayaraq, biz tənqidçilər, mühakiməçilər, ailə üzvləri, ali məktəb müəllimləri, sinif yoldaşları, iş yoldaşları və digər insanlar tərəfindən ruhani təzyiqə məruz qala bilirik. Belə vəziyyətlərdə öz imanınızı göstərməyərək susduğunuz anları xatırlayırsınızmı?

3. Yəhyanın Məktubu 18:15-18, 25-27-ci ayələrdə təsvir edilmiş hadisədə, sizcə, Peter özünü necə hiss edirdi? Sizə təzyiq göstərildiyində və ya təqib olunduğunuz vaxt geri çəkilmisiniz və ya susmusunuzmu? Yaxud əksinə, Həvarilərin İşləri 4:5-13-cü ayələrə əsasən təzyiqlərə və təqiblərə baxmayaraq, Peter kimi həqiqəti cəsarətlə bəyan etmisinizmi?

4. İsa Məsihin hüzurunda daha çox və daha böyük zövqlə qalmağınıza hansı vərdişlər kömək edə bilər? Bu sizin Onunla birlikdə olduğunuzu başqalarının da görməsinə necə kömək edə bilər?

5. Hansı ruhani təcrübələr imanlıda qorxusuzluq bacarığını inkişaf etdirə bilər?

Fəsil 11

Nikodim

Fariseylər arasında Nikodim adlı bir Yəhudi rəhbəri var idi. O, gecə ikən İsanın yanına gəlib dedi: «Rabbi, bilirik ki, Sən Allahın yanından gələn bir müəllimsən. Çünki Allah ona yar olmasa, heç kəs Sənin göstərdiyin əlamətləri edə bilməz». İsa ona cavab verdi: «Doğrusunu, doğrusunu sənə deyirəm: bir kəs yenidən doğulmasa, Allahın Padşahlığını görə bilməz». Nikodim Ondan soruşdu: «Yaşa dolmuş bir adam necə yenidən doğula bilər? O, ikinci dəfə anasının bətninə girib doğula bilərmi?» İsa cavab verdi: «Doğrusunu, doğrusunu sənə deyirəm: bir kəs sudan və Ruhdan doğulmasa, Allahın Padşahlığına daxil ola bilməz. Bəşərdən doğulan bəşərdir, Ruhdan doğulan ruhdur. Sənə «yenidən doğulmalısınız» dediyimə heyrət etmə. Yel istədiyi yerdə əsir, onun səsini eşidirsən, amma haradan gəlib haraya getdiyini bilmirsən. Ruhdan doğulmuş adam da belədir». Nikodim «Bu şeylər necə ola bilər?» deyə soruşdu. İsa ona cavab verdi: «Sən İsrailin müəllimisən. Bunları bilmirsənmi? Doğrusunu, doğrusunu sənə deyirəm: biz bildiyimizi söyləyirik, gördüyümüzə şəhadət edirik, amma siz bizim şəhadətimizi qəbul etmirsiniz. Əgər Mən sizə yerdəki işlərdən danışanda inanmırsınızsa, göydəki işlərdən danışsam, necə inanacaqsınız? Heç kəs göyə çıxmayıb, yalnız göydən enmiş Bəşər Oğlu orada olub. Musa çöldə ilanı yuxarı qaldırdığı kimi Bəşər Oğlu da yuxarı qaldırılmalıdır ki, Ona iman edən hər kəs əbədi həyata malik olsun».

Çünki Allah dünyanı elə sevdi ki, vahid Oğlunu verdi; bunu ona görə etdi ki, Ona iman edən hər kəs həlak olmasın, amma əbədi həyata malik olsun. Allah dünyanı mühakimə etmək üçün deyil, Oğlunun vasitəsilə xilas etmək üçün Onu dünyaya göndərdi. Ona iman edən mühakimə olunmur, iman etməyənsə artıq mühakimə olunub, çünki Allahın vahid Oğlunun adına iman etməyib. Mühakimə bundan ibarətdir ki, dünyaya nur gəldi, amma insanlar qaranlığı nurdan daha çox sevdilər, çünki əməlləri şər idi. Pislik edən hər kəs nura nifrət edər, əməllərinin üzə çıxmaması üçün nura tərəf gəlməz. Həqiqətə əməl edənsə nura tərəf gələr ki, əməllərini Allah naminə etdiyi bəlli olsun.

Yəhya 3:1-21

YALNIZ TANRININ HAKİMİYYƏTİ ALTINDA OLAN

Hər bir fermerə məlumdur ki, torpaq nə qədər bəhrəli olursa-olsun, ora toxum səpilməsə, heç bir məhsul götürmək olmaz.

Yəqin ki, Nikodim bu barədə düşünməmişdi. O, əkin vaxtına məhəl qoymayaraq biçinə başlamağın mümkün olduğunu hesab edirdi. O, şumlama sahəsində çox böyük mütəxəssis, toxum məsələlərində isə tamamilə laqeyd idi. Nikodim qanunşünas idi, onlar da çox vaxt torpağı şumladıqdan sonra toxum səpməyi unudurdular.

Nikodim farisey olduğu üçün qanunun hər nöqtəsinə bağlı olduğunu gizlətmirdi.

Fariseylər imanı zahiri əlamətlərə görə müəyyən etməyin mümkün olduğunu öyrədirdilər. Məsələn, geyimdə, davranışda, tutduğu vəzifədə, dua sözlərində, ruhani ənamların sayında. Bütün bunlar fariseylərin ölçü vahidi hesab olunurdu.

Onlar fermer olsaydılar, ətrafdakı ən nümunəvi təsərrüfata sahib olardılar: səliqə ilə rənglənmiş yem anbarları, günəş şüaları altında bərq vuran kənd təsərrüfatı avadanlıqları, ağardılmış hasarlar, şumlanmış və suvarılmış tarlalar.

Onlar fermer olsaydılar, səhərdən axşama qədər kafedəki masanın arxasında oturub kənd təsərrüfatı avadanlıqları barədə müzakirələr aparardılar. Gübrəni torpağa nə vaxt vermək daha yaxşıdır: yağışdan əvvəl, yoxsa sonra? Tarlanı bir ildən bir, ya üç ildən bir dincliyə qoymaq daha yaxşıdır? Fermer iş paltarı, yoxsa cins geyinməlidir, kovboy şlyapası, ya idman papağı taxmalıdır?

Fariseylərin bir problemi var idi: yeganə kənd təsərrüfatı üsulu barədə müzakirələr nəticəsində onlar çox az məhsul toplayırdılar. Ancaq eyni zamanda təsərrüfat məsələlərində yüksək biliyə malik olmayan qalileyalı bir neçə ay ərzində bütün fariseylərdən daha çox məhsul istehsal edirdi. Bu onlarda qısqanclıq, qəzəb, kin yaradırdı və yaxşı heç nə icad edə bilmədikləri üçün Onun nəticələrini rədd edirdilər və Onun üsullarını pisləyirdilər.

Fariseylərin hər biri özünü belə aparırdı. Nikodimdən başqa. O, hər şeylə maraqlanan və nəinki maraqlanan, hətta İsa Məsihlə ünsiyyət quranların hekayələrinə bütün varlığı ilə qulaq asan diqqətli dinləyici idi. Bu onu çox həyəcanlandırırdı. Belə bir təəssürat yaranmışdı ki, sanki yalnız İsa Məsih həqiqətə malik idi. Sanki O, peyğəmbər idi.

Nikodim İsa Məsihin işlərinə böyük rəğbətlə yanaşırdı. İsa Məsihin məbədə girib satıcıların masalarını çevirdiyi hadisə Nikodimi çox həyəcanlandırmışdı. Bir zamanlar Nikodimin də içində belə bir istək alovlanırdı. Lakin bu, lap çoxdan olmuşdu!... İndi isə o, cübbə geyinən və qaydalara riayət edən hörmətli şəxslərdən biri idi.

Nikodim çox böyük məmnuniyyətlə bu dülgərlə söhbət etmək istərdi, bəs bu görüşü necə reallaşdırmaq olardı? Axı o, yəhudi başçılarından biri idi və gündüz vaxtı İsa Məsihlə görüşə bilməzdi. Məsələ öz həllini tapdı. Nikodim gecə vaxtı İsanın yanına getməyə qərar verdi. O, qaranlıqda addımlayır.

Bu, fariseylərin ruhunda var. Qanunşünaslar parlaq işığı xoşlamırlar.

Nikodim nəzakətlə sözə başlayır: «Rabbi, bilirik ki, Sən Allahın yanından gələn bir müəllimsən. Çünki Allah ona yar olmasa, heç kəs sənin göstərdiyin əlamətləri edə bilməz» (Yəhya 3:2).

İsa Məsih onun komplimentini qulaqardına vurub deyir: «Doğrusunu, doğrusunu sənə deyirəm: bir kəs yenidən doğulmasa, Allahın Padşahlığını görə bilməz» (Yəhya 3:3).

Heç bir boş sözə yer vermir. Boşboğazlıq yoxdur. Kinayəsiz, birbaşa əsas məsələyə keçir. Birbaşa sualın mərkəzinə, məsələnin həllinə keçir. İsa Məsih qanunşünas qəlbini bilir, o, çay daşı kimi möhkəmdir. Onu sadə öyüd-nəsihətlə yonmaq olmaz. İskənəsiz mümkün deyil. Buna görə də O, həqiqəti üzünə deyir:

Nikodim, sən işığı daha da parlaq edərək korun gözlərini aça bilməzsən.

Nikodim, sən səsi daha da gur edib, karın qulağını aça bilməzsən.

Nikodim, sən insanın zahirini bəzəyərək onun daxilini dəyişə bilməzsən.

Nikodim, sən toxum səpmədən, bəhrə götürə bilməzsən.

Sən göylərdən doğulmalısan.

İsa Məsihin Nikodimlə görüşü sadəcə iki ruhani insanın qarşılaşmasından ibarət deyildi. İki dünyagörüşü və xilasa dair bir-birinə zidd iki baxış toqquşmuşdu.

Nikodim düşünürdü ki, xilas məsələsi tamamilə insanın üzərinə qoyulur. İsa Məsih isə Tanrının xilas olmağımız üçün artıq hər şeyi etdiyini iddia edirdi. Nikodim xilası özünəməxsus mübadilə kimi düşünürdü. İsa Məsih isə xilasın bir hədiyyə olduğunu izah edirdi. Nikodim düşünürdü ki, insan xilası qazanmalıdır. İsa Məsih isə insanın yalnız xilası qəbul etmək məsuliyyəti daşıdığına inandırırdı.

Bu iki nəzəriyyə həyata dair mövcud olan bütün fikirləri əhatə edir.

Dünyadakı bütün dinləri bu iki cəbhəyə bölmək olar: qanunpərəstlik və ya lütf. Xilası ya insan özü, ya da Tanrı həyata keçirir. Xilas ya qazanılmış haqdır, ya da Məsihin ölümü vasitəsilə bizə bəxş edilən hədiyyədir.

Qanunşünas inanır ki, xilasımız üçün qəhrəmanlıq şücaəti göstərmək bizim vəzifəmizdir. Əgər siz düzgün görünürsünüzsə, düzgün danışırsınızsa və düzgün partiyanın sadiq üzvüsünüzsə, onda xilas olacaqsınız. Beləliklə də, məsuliyyətin əsas ağırlığı Tanrının deyil, sizin üzərinizə düşür.

Nəticədə nə baş verir? Gözləri qamaşdıran zahiri parıltı, qüsursuz nitq və mükəmməl davranış. Lakin yaxından baxdıqda, diqqətlə qulaq asdıqda nəyinsə çatışmadığını hiss edirsiniz. Nəyin? Sevincin. Niyə? Qorxuya görə (siz lazımi qədər səy göstərməmisiniz). Lovğalığa görə (son dərəcə yaxşı iş görmüsünüz). Köməksizliyinizə görə (siz səhvlər buraxırsınız).

Qanunpərəstlik — kədərli sözdür.

Əgər qanunpərəstlik sizi heç vaxt məngənəyə salmayıbsa, buna görə Tanrıya minnətdar olun. Deməli, siz xoşbəxt doğulmusunuz.

Ancaq hamının sizin kimi bəxti gətirmir. Qanunpərəstlik — asta-asta can verməkdir, ruhən boğulmaqdır, arzuların ölməsidir. Qanunpərəstlik bizi möhkəm saxlayacaq dərəcədə dindardır, amma o, ruhani aclığı doyuzdurmağa qadir deyil.

Buna görə də siz acsınız. Ruhani rəhbərləriniz də qidanın haradan əldə olunacağını bilmədiyi üçün sizinlə birlikdə aclıq çəkir. Sizi ciddi qayda-qanun və nizam-intizam pəhrizində saxlayırlar. Heç bir vitamin, dadlı və istiotlu heç nə yoxdur. Duzsuz və dişlərimizə yapışıb qalmış dindən başqa heç nə yoxdur.

Bu mənə kiçik yaşlarımda üzvü olduğum qrupu xatırladır. Oğlanlardan ibarət xor qrupunda oxuyanda, mənim səkkiz yaşım var idi. Biz həftədə iki dəfə iki saatlıq xor məşqlərində iştirak edirdik. Biz xüsusi pencəklər geyinir və müxtəlif şənliklərdə iştirak edirdik. Biz hətta qastrol səfərlərinə də gedirdik.

Təəccüblüsü də o idi ki, bizim xora qoşunların sıra təlimini keçmiş serjant rəhbərlik edirdi. Xora rəhbərlik etməzdən öncə o, yeni əsgərlərə təlim verirmiş. Beləliklə, onun əvvəlki fəaliyyət təcrübəsi sonrakı fəaliyyətində özünü büruzə verməyə başlamışdı: biz hər məşq vaxtı sıraya düzülərək addımlayırdıq. Xor rəhbəri əmr verir və biz də onu icra edirdik:

— Bir, iki, üç, dörd. Bir, iki, üç, dörd.

Əvvəlcə bu məndə heç bir sual yaratmırdı. Sadəcə olaraq, bunu nə üçün etdiyimizi soruşmağa qorxurdum. Çünki xor rəhbərinin xarici görünüşü də çox zəhmli idi. Nəhayət, bir gün bütün cəsarətimi toplayıb yanımda dayanan oğlandan soruşdum:

— Biz bunu nə üçün edirik?

— Bilmirəm.

— Niyə?

— Bilmirəm.

Bu sualın cavabını heç kim bilmirdi. Biz iki il həftədə iki dəfə sıraya düzülərək addımlayırdıq və bunu nə üçün etdiyimizi heç kim bilmirdi. Yalnız bir şey aydın idi: əgər oxumaq istəyirsənsə, hamı ilə ayaqlaş.

Bu, qanunpərəstlikdir.

Qəddar, eyni, yorucu və əlbəttə ki, Tanrının planından uzaq.

Heç bir mübaliğəyə yol vermədən qanunpərəstlik haqqında həqiqəti bilmək istəyirsinizmi?

Qanunpərəstliyin Tanrıya ehtiyacı yoxdur. Qanunpərəstlik bağışlanma deyil, bəraət axtarır. Bu, daimi özünümüdafiə, özünə bəraət və hüququnu qorumaq prosesidir. Qanunpərəstlər bütün diqqəti Tanrıya deyil, özlərinə cəmləyirlər.

Qanunpərəstlik...

...mənim fikrimi sizin yükünüzə çevirir. Yalnız bir fikir düz ola bilər. Sizcə, kimin fikri? Sizin? Səhv edirsiniz!

...mənim fikrimi sizin məhdudiyyətinizə çevirir. Əgər sizin fikriniz mənim fikrimlə üst-üstə düşmürsə, onda mən nəinki sizinlə ünsiyyətimi davam etdirməyi məntiqsiz görürəm, həmçinin sizin xilasınıza belə şübhə edirəm.

...mənim fikrimi sizin borcunuza çevirir. Siz həmişə məsihçilərlə birlikdə addımlamalısınız. Siz düşünməli yox, addımlamalısınız.

Əgər siz bu cəmiyyətin üzvü olmaq istəyirsinizsə, onda heç bir sual vermədən addımlayın.

Nikodim addımlamağı bacarırdı, lakin o, daha çox oxumaq istəyirdi. O, daha böyük nəyinsə mövcudluğunu təxmin edirdi, onu harada tapmaq lazım olduğunu isə bilmirdi. Buna görə də o, İsanın yanına gəldi.

O, İsanın yanına gecə vaxtı yollandı, çünki öz təriqətindən olanların narazılığından ehtiyat edirdi.

Qanunpərəstlik ürəyimizə qorxu salır. O sizi başqa insanların fikirlərindən asılı edir. Sizi daim başqalarının barənizdə nə düşünəcəkləri və nə deyəcəkləri narahat edir. Buna görə də siz yalnız rəğbətlə qarşılanan işlər görürsünüz. Uyğunlaşmaq — asan məsələ deyil, ancaq o, təhlükəsizlik vəd edir. Rəsmi geyim rahat deyil, amma o, qəbul olunduğu üçün siz onu geyinirsiniz. Niyə və ya nə üçün addımladığınızı bilmirsiniz, lakin siz kimsiniz ki, belə bir sual verəsiniz? Buna görə siz də hər kəs kimi daha az qarşıdurma olan cığırda dolaşırsınız.

Əgər başqa bir yolla getmək istəsəniz, onda Nikodim kimi, bunu gecə vaxtı etməlisiniz. O, oğrun-oğrun addımlayır və İsa Məsihin yanına gəlib çatana qədər kölgədə qalmağa çalışır (halbuki kölgənin bura nə aidiyyəti var, küçə zülmət qaranlıqdır). Tanınmış qanun müəllimi olan Nikodim bu dülgərlə söhbətində yalnız üç dəfə ağzını aça bilir. Bir dəfə kompliment deyəndə, iki dəfə isə sual verəndə. İsa Məsih farisey düşüncəsinə lütf seli axıtmaq üçün həqiqət qapılarını açanda, bütün həyatı boyu Müqəddəs Yazıları məntiqi neştərlə incələyən qanunşünas ağzını aça bilmir.

İsa Məsih həqiqi ruhaniliyin mənbəyini aşkara çıxarmaqla söhbətə başlayır. «Bəşərdən doğulan bəşərdir, Ruhdan doğulan ruhdur» (Yəhya 3:6).

Ruhani həyat — insani səylərin bəhrəsi deyil. O, Müqəddəs Ruh tərəfindən verilir və dəstəklənir. İstənilən ruhani həyat əvvəldən sona qədər Tanrının işidir.

İsa Məsih demək istəyirdi ki, həqiqi ruhanilik məbədə getməklə, xeyirxah işlər görməklə, düzgün nəzəriyyələrlə deyil, Göylərin müdaxiləsi ilə baş verir. Yəqin ki, belə bir bəyanat Nikodimin xoşuna gəlməmişdi. İsa Məsih isə hələ əsas məsələni söyləməmişdi.

«Yel istədiyi yerdə əsir, onun səsini eşidirsən, amma haradan gəlib haraya getdiyini bilmirsən. Ruhdan doğulmuş adam da belədir» (Yəhya 3:8).

Şiddətli ani külək nə vaxtsa kömək üçün sizə müraciət edibmi? Siz nə vaxtsa divara söykənən və çətin nəfəs alan tufan görmüsünüzmü? Əlbəttə, yox. Küləyin bizim köməyimizə ehtiyacı yoxdur və öz niyyəti haqqında xəbər vermir. O da Müqəddəs Ruh kimi səssiz və görünməzdir.

Bax, indi Nikodim əsəbiləşib. Bu cür işıq onun üçün həddindən artıq parlaqdır. Biz ruhani rəhbərlər, hər şeyi idarə etməyi, vəziyyəti nəzarət altında saxlamağı sevirik. Bizə çörək vermə, ancaq nəyisə xarakterizə və təsvir etməyə icazə ver. Quruluş və aydınlıq vəzçinin dostudur. Lakin bu, o demək deyil ki, Tanrı sizin protokolunuzu ciddi şəkildə izləməyə borcludur.

Xilas — Tanrının peşəsidir. Lütf — Onun ideyası, Onun əməyi və Onun sərfiyyatıdır. O onu kimə və nə vaxt istəyirsə paylayır. Ruhani rəhbərlərin isə vəzifəsi insanları çeşidləmək deyil, məlumatlandırmaqdır.

Nikodimin dilinin ucunda dayanan sual da bundan ibarət idi. Bu, Tanrıya nə üçün lazımdır? Nə üçün O, insanlara xilası hədiyyə etmək istədi? Nikodim İsa Məsihin cavabından heç nə anlamır. Tanrı nə üçün xilası hədiyyə etməyə qərar verdi? Çünki sevir. «Çünki Allah dünyanı elə sevdi ki, Ona iman edən hər kəs həlak olmasın, amma əbədi həyata malik olsun» (Yəhya 3:16).

Nikodim heç zaman belə bir söz eşitməmişdi. Heç vaxt! Nikodim xilas barədə müzakirələrdə çoxdan püxtələşmiş olduğu halda, ilk dəfə idi ki, heç bir qayda ilə məhdudlaşmayan, heç bir şərt irəli sürülməyən, hər hansısa qanun toplusuna və ya ayinə əməl edilməsi tələb olunmayan bəyanat eşidirdi. «Mənə iman edən hər kəs əbədi həyata sahib ola bilər» deyə, İsa Məsih Nikodimə izah etdi. Yəni Allah bu qədər səxavətlidir? Nikodim təəccübdən donub qalmışdı. İman edən hər kəs əbədi həyata malik ola bilər. Hər bir «nail olan» deyil, hər bir «uğurlu» deyil, hər bir «münasib olan» deyil, lakin «hər iman edən» əbədi həyata malik ola bilər.

Tanrının Nikodimi qanunpərəstlik zəncirindən necə qayğıkeşliklə və həmçinin qətiyyətlə azad etdiyinə diqqət yetirin. Təcrübəli fermer kimi O, əvvəlcə qurumuş torpağı şumlayır və nəm, münbit torpaq qatına çatdıqdan sonra toxumu, lütf toxumunu səpir.

O, bəhrə gətirə bildimi? Ayəni oxuyanda özünüz görəcəksiniz.

Vaxtı ilə gecə ikən İsanın yanına gələn Nikodim də gəlib yüz litraya qədər qarışıq mirra və əzvay gətirdi. İsanın cəsədini götürüb Yəhudilərin dəfn adətinə uyğun olaraq ətirlərlə birgə kətan bezlərə sarıdılar. İsanın çarmıxa çəkildiyi yerdə bir bağça, bu bağçanın içində də hələ heç kəsin qoyulmadığı təzə bir qəbir var idi. Qəbir yaxında olduğuna görə İsanın cəsədini oraya qoydular, çünki o gün Yəhudilərin Hazırlıq günü idi.

Yəhya 19:39-42

Tanrının Padşahlığında yaşayan insanda baş verən dəyişikliklər çox heyrətamizdir! Gecə vaxtı gizlicə İsa Məsihlə görüşən bir insan, günün günorta çağı Ona xidmət etmək üçün çarmıxın altına gəlir. Qəlbində lütf toxumları cücərən insan, əbədi həyat toxumları səpməyə başlayır.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Yəhyanın Müjdəsi 3:2-ci ayəni oxuyun. Sizcə, İsa Məsih Nikodimin sözlərinə nə üçün əhəmiyyət verməyərək ona belə bir sual verdi: «Doğrusunu, doğrusunu sənə deyirəm, bir kəs yenidən doğulmasa, Allahın Padşahlığını görə bilməz»?

2. Bu sözlərə öz fikrinizi bildirin: «Qanunpərəstlik — asta-asta can verməkdir, ruhən boğulmaqdır, arzuların ölməsidir». Əgər siz də qanunpərəstlikdən əziyyət çəkmisinizsə, öz təəssüratlarınızla bölüşün.

3. Kolosselilərə Məktub 2:20-23-cü ayələri oxuyun. Sizin fikrinizcə, nə üçün biz lütf kimi xeyir-duanı rədd edib qanunpərəstliyə qayıdırıq? Ondan xilas olmağın yeganə yolu nədir?

4. Qalatiyalılara Məktub 5:1-6-cı ayələri oxuyun. Sizcə, bu ayələr iman və saleh əməllərin bizi xilas edə bilməyəcəyini necə izah edir?

5. Yəhyanın Müjdəsi 19:39-42-ci ayələr Nikodimin, nəhayət ki, qanunpərəstlik məngənəsindən çıxmasını necə sübut edir? O, bunu necə etdi?

Fəsil 12

Xananya və şaul

Qardaşım Şaul, Rəbb, yəni bura gələrkən yolda sənə görünən İsa məni göndərdi ki, sənin gözlərin açılsın və Müqəddəs Ruhla dolasan.

Həvarilərin İşləri 9:17

RƏDD ETMƏYƏ TƏLƏSMƏYİN

Xananya Dəməşqin ensiz küçələrini arxada qoyaraq harasa tələsir²¹. Hətta sıx saqqalı belə onun üzündəki ciddi ifadəni gizlədə bilmir. Yoldaşları Xananyanı səsləyirlər, amma o, ayaq saxlamadan irəliləyir. O, irəli addımladıqca öz-özünə pıçıldayır: «Şaul? Şaul! Ola bilməz! Bu, mümkün deyil».

Bəlkə o, səhv edir? Geri dönüb bu barədə arvadı ilə danışmaq daha yaxşı olmazdımı? Kimisə saxlayıb hara getdiyini söyləmək heç də pis fikir deyil, çünki başına bir iş gəlsə, heç olmasa onu harada axtarmaq lazım olduğunu bilsinlər. Ancaq o, addımlarını yavaşıtmadan irəliləyir. Dostları onu axmaq adlandırardılar. Arvadı isə aşının suyunu verərək, ona həmin yerə getməyi qadağan edərdi.

Lakin o, bunu etməlidir. O, içərisi toyuq-cücələrlə, nəhəng dəvələrlə və kiçik eşşəklərlə dolu küçələri sürətlə arxada qoyaraq, demək olar ki, qaçır. O onunla salamlaşan dərzi dəzgahçısına, dabbağçıya və bir çoxlarına əhəmiyyət vermədən onların yanından sürətlə ötüb keçir — sonra, sonra, indi vaxtım yoxdur. Təngnəfəs olsa da, Düz küçə adlanan yerə çatana qədər sürətini azaltmır. Budur o, alçaq tağşəkilli tavanı, Dəməşq üslubunda döşəklər sərilmiş rahat və böyük otaqları olan mehmanxanaya çatır. Belə yerlər çox vacib və nüfuzlu şəxslər üçün xidmət göstərirdi. Şaul isə bu iki xüsusiyyətin hər ikisinə sahib idi.

Şaulun bu şəhərdə olduğunu digər məsihçilər kimi Xananyaya da xəbər vermişdilər. Bəziləri elə həmin an Dəməşqi tərk etmişdilər, bəziləri isə gizlənmişdi. Məsihçilərin təqibçisi olan Şaul haqqında yayılan şayiələr onu qabaqladı. Belə bir insan necə İsa Məsihin ardıcılı ola bilər?

Xananyaya da görüntüdə məhz bu barədə xəbər verilmişdi. O, düşüncəsində dəfələrlə həmin sözləri təkrarlayırdı: «Qalx, «Düz Küçə» adlanan küçəyə get və Yəhudanın evində adı Şaul olan Tarsuslu bir adamı soruş. Hal-hazırda orada dua edir. O, görüntüdə görüb ki, yanına Xananya adlı bir kişi gəlib onun üzərinə əllərini qoyur ki, gözləri açılsın» (Həvarilərin İşləri 9:11, 12).

Xananyanın nitqi qurudu. Bu, mümkün deyil! Lakin o, yenə də Tanrıya Şaulun qəddarlığı haqqında bəhs edərək dedi: «Ya Rəbb, bu kişi barədə çoxlarından eşitmişəm ki, Yerusəlimdə Sənin müqəddəslərinə nə qədər pislik edib» (Həvarilərin İşləri 9:13). Şaul — məsihçidir? Yatsam yuxuma girməzdi!

Ancaq Rəbb zarafat etmirdi. «Get! Başqa millətlərə, padşahlara və İsrail övladlarına Öz adımı bəyan eləmək üçün bu adam seçdiyim alətdir» (Həvarilərin İşləri 9:15).

Xananya bu sözləri yol boyu təkrar edirdi. Şaul — seçilmiş alətdir? Bu necə ola bilər? Şaul axmaqdır desəm, bu, daha yaxşı səslənir. Şaul haqqında «tənqidbazdır» ifadəsi daha uyğundur. Lakin Şaul seçilmiş alətdir? Xananya sanki bu anlaşılmaz fikirləri qovmaq üçün başını silkələyir. O, Düz küçə adlanan yerə qədər yarı yol qət etmiş olsa belə, yenə də geri qayıtmaq, evə getmək barədə düşünürdü. Gözlərini ona zilləyən iki mühafizəçi ilə rastlaşmasaydı, bəlkə də belə edərdi.

— Nə lazımdır? — deyə qapıda farağat dayanmış qaşqabaqlı, daha doğrusu təşviş içərisində olan mühafizəçi soruşdu.

Xananya onların Şaulu qoruyan məbəd nəzarətçiləri olduğunu təxmin etdi.

— Məni sizin ravvinə kömək etmək üçün göndəriblər.

Mühafizəçilər qalxanlarını aşağı endirirlər.

— Sənin bunu bacaracağına ümid edirik. Çünki o, deyəsən havalanıb... nə yeyir, nə içir və çox qəribə danışır.

İndi geriyə yol yoxdur. Xananya daş pilləkənlərlə yuxarı qalxır, mühafizəçilər kənara çəkilir və o, otağa daxil olur. O, gözünün qarşısındakı mənzərədən donub qalır. Açıq pəncərədən içəri boylanan günəş şüaları ayaqlarını qarnına yığaraq döşəmədə oturan arıq kişinin üzərinə düşürdü. Yanaqları sallanmış və dodaqları çatlamış bu kişi irəli-geri yellənərək fəryad edirdi, daha doğrusu dua edirdi.

— O, çoxdan belə oturub?

— Üç gündür.

Nazik boğazı və sümüklü çiyinləri olduğuna görə Şaulun başı uyğunsuz dərəcədə böyük görünürdü. Onun qarmaqşəkilli burnu və qalın qaşları var idi. Onun yanındakı yemək və su toxunulmamış qalmışdı. Onun baxışları açıq pəncərəyə doğru yönəlmişdi, gözləri isə sərt işıq keçirməyən örtüklə bağlanmışdı. Şaul hətta üzünə qonan milçəkləri də qovmurdu. Xananya çaşqınlıqdan özünü itirir. Əgər bu onun üçün qurulmuş tələdirsə, deməli, sonu çatıb. Yox, əgər belə deyilsə, onda lazımi vaxt gəlib çatmışdır.

Bir halda ki, bu görüş alınıbsa, deməli, o, daha təmtəraqlı mühitdə baş verməli idi. Burada, sözün əsl mənasında, titrək səs, şeypur və nəhayət, atəşfəşanlıq çatışmırdı. Bu görüşü kilsədəki vitraj pəncərəsinə həkk etmək və ya «Sən kafedradasan?» adlı kitabın bir neçə səhifəsini ona həsr etmək heç də pis olmazdı. Müqəddəs Avqustinin həyatı və ona müraciət edən uşaq səsi barədə, yaxud Klayv Lyuisin həyatı və «İnklinqlər»²² haqqında oxumazdan öncə, Şaulun, tərs Şaulun və onu rədd etməyən şəxsin hekayəsini oxuyun.

Xananyanın bu insana kömək etmək istəməməsini heç kim qınaya bilməzdi. Şaul məsihçiləri kafir epidemiyasının daşıyıcıları hesab edirdi. Stefan daşlandığı zaman o onu daşlayan şahidlərin libasına nəzarət etmək üçün baş kahinin yanında dayanmışdı. Stefan son nəfəsini verəndə, o, hər şeyin bitdiyini təsdiqləmək üçün başını tərpətmişdi. Məsihçi məbədlərini viran qoymaq üçün Ali Şuraya muzdlu qatillər lazım olarkən, Şaul könüllü surətdə onlara qoşulmuşdu. O, ölüm mələyi vəzifəsini öz üzərinə götürmüşdü. O, qəzəblə məsihçilərə hücum edir və «ölüm hədələri yağdırırdı» (Həvarilərin İşləri 9:1). O, «Allahın cəmiyyətini hədsiz təqib edir, onu dağıdırdı» (Qalatiyalılara 1:13).

Xananya Şaulun Yerusəlimdə olan imanlılar cəmiyyətinə nələr etdiyini eşitmişdi. İndi isə o, İsa Məsihin Dəməşq yolunda Şaulla nə etdiyini biləcəkdi.

Bu səyahət Şaulun təşəbbüsü ilə baş tutmuşdu. Şəhərdəki oyanış və saysız-hesabsız yeni iman edənlər haqqında eşidən Şaul adəti üzrə bu məsələni yoluna qoymağı üzərinə götürdü. Beləliklə, yeni cəfəngiyatın qarşısını almaq arzusu ilə alışıb-yanan gənc ibrani Yerusəlimi tərk edərək ilk missioner səyahətinə yollanır. Dəməşqə gedən yol çox uzaq idi. Ora gedib çatmaq üçün iki yüz iki kilometr yol qət etmək lazım idi. Yəqin ki, Şaul özünü murdarlamamaq və bu səyahətin müqəddəsliyindən məhrum olmamaq üçün qeyri-yəhudilərin yaşadığı ərazilərdən sürətlə çaparaq keçməyə çalışırdı.

O, yalnız daxilində qaynayan «müqəddəs qəzəblə» alışıb yanmırdı. Xermon dağı ilə Dəməşq arasındakı dərədə istilik o qədər yüksək idi ki, gümüş heç bir zərgərlik sobası olmadan əriyə bilərdi. Qızğın günəş şüaları ox kimi bədənə batırdı və isti dalğa kimi adamı bürüyürdü. Günəşin hər yeri yandırıb-yaxdığı bu ərazidə İsa Məsih Şaulu atdan yerə salaraq deyir: «Şaul, Şaul! Niyə Məni təqib edirsən?» (Həvarilərin İşləri 9:4)

Şaul sanki qum dənəcikləri düşmüş kimi ağrıyan gözlərini əlləri ilə örtdü. O, guppultu ilə dizüstə yerə yıxıldı və alnını torpağa söykədi. «Ey Ağam, Sən kimsən?» Rəbb cavab verdi: «Mən sənin təqib etdiyin İsayam» (Həvarilərin İşləri 9:5). Şaul başını qaldırıb onunla danışanın Kim olduğuna baxmaq istəyəndə, görmə qabiliyyətini itirdiyini anladı. Şaul kor olmuşdu. İndi onun gözlərində roma heykəlinin baxışlarındakı kimi donuqluq var idi.

Mühafizəçilər onun köməyinə qaçdılar. Onlar Şaulu mehmanxanaya gətirməkdən və pilləkənlərlə yuxarı qaldırmaqdan başqa nə edə bilərdilər?

Xananyanın gəlişi ilə kor olmuş Şaul İsa Məsihi başqa gözlə görməyə başladı.

Xananya içəri daxil olur və daş döşəmədə oturur. O, keçmiş terrorçunun əllərinə toxunanda əsdiyini hiss edir. Şaulun dodaqları da əsir. Otağa göz gəzdirən Xananya qılınc və qalxanın bir küncə tullandığını görür. O, İsa Məsihin Öz işini tamamladığını anlayır. Xananyaya isə yalnız Şaula növbəti addımını göstərmək qalır: «Qardaşım Şaul...» (Şaul üçün bu sözlər necə də şirin səslənirdi! Onun bu sözləri eşitdikdən sonra ağladığına əminəm).

Qardaşım Şaul, Rəbb, yəni bura gələrkən yolda sənə görünən İsa məni göndərdi ki, sənin gözlərin açılsın və Müqəddəs Ruhla dolasan.

Həvarilərin İşləri 9:17

Şaulun gözlərindən sel kimi axan yaşlar, sanki onun gözlərini yudu və işıq keçirməyən örtük düşdü. O, gözlərini qırpır, qıyır və öz yeni dostunun sifətini görür.

Heç bir saat keçməmiş o, vəftiz olaraq sudan çıxır. Bir neçə gün keçməmiş sinaqoqda ilk vəzini edir. Tezliklə Şaul Paula çevrilir. Artıq Paul Afina təpələrində vəz edir, həbsxana hücrələrindən məktublar yazır və nəhayət, Tomas Akvinski, Lüter və Kalvin kimi bir çox görkəmli ilahiyyat xadimlərinin banisi olur.

Tanrı Paulun vasitəsilə yaratdığı dünyaya toxunur. Lakin əvvəlcə O, Xananyanın vasitəsilə Şaula toxunur. Bəs Tanrı nə vaxtsa sizə belə bir tapşırıq veribmi? Tanrı sizi «Şaulun» yanına göndəribmi?

Bu yaxınlarda bir qadın mənə öz oğlundan bəhs etdi. Onun oğlu soyğunçuluq cinayətinə görə ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində cəza çəkirdi. Hər kəs, hətta onun atası belə, bu gənc insandan imtina etmişdi. Ancaq ana öz oğlunun gələcəyini başqa cür görürdü. O inanır ki, oğlunun ən yaxşı illəri hələ qabaqdadır. «O, yaxşı oğlandır, — deyə qadın əminliklə söylədi, — O, azadlığa çıxandan sonra mütləq bu həyata gözəl töhfələr verəcək».

Daha bir Şaul və daha bir Xananya.

Mən dostlarımdan biri ilə kitab mağazasında rastlaşdım. Bu yaxınlarda o, toyunun əlli illik yubileyini qeyd etmişdi. O, evli olduğu xeyirxah arvadı haqqında danışarkən və layiqsiz ər olduğunu etiraf edərkən özünü ağlamaqdan güclə saxlayırdı. «Mən Tanrıya inanmırdım, insanlara nifrət edirdim. Toyumuzdan altı həftə sonra bir gün evə qayıdırdım və arvadımı vanna otağında hönkürtü ilə ağlayan gördüm. O bizim nikahımız üçün göz yaşı axıdırdı. O mənim düzələcəyimə ümidini itirməmişdi».

Daha bir Şaul, daha bir Xananya.

Bəs siz? Hər kəs sizin Şaulunuza çoxdan ümidini itirib. «Daha bu qədər də olmaz». «O, çox kobuddur... çox ədəbsiz... çox qocadır... çox laqeyddir» və s. Heç kim sizin Şaulunuz üçün dua etmir. Siz isə birdən anlayırsınız ki, bəlkə, Tanrı hələ də Öz gizli işini bu insanın daxilində görməyə davam edir. Bəlkə ümidini tamamilə kəsmək hələ çox tezdir... Siz onun dəyişiləcəyinə inanmağa başlayırsınız.

Bu fikrə diqqət yetirin.

Yusif diqqət yetirdi. Qardaşları onu misirlilərə qul kimi satsalar da, o onları böyük sevinclə öz sarayında qəbul etdi.

Davud diqqət yetirdi. Padşah Şaul Davudu qanlı qisasçı elan etsə də, Davud Şaula rəğbət bəsləyərək onu Rəbbin məsh olunmuşu adlandırırdı (1 Şamuel 24:10-a bax).

Huşə diqqət yetirdi. Onun arvadı Qomer əxlaqsızlığı ilə məşhur idi, amma Huşə giriş qapısını bağlamırdı və o, gecələr evə qayıdırdı.

Əlbəttə, insanlara Rəbb İsa kimi heç kim daha çox inana bilməzdi. O, Peterin daha böyük işlərin öhdəsindən gələ biləcəyini gördü, zina üstündə tutulmuş qadının bağışlanmaya layiq olduğunu gördü, Yəhyanın Ona xoş niyyətlə xidmət edəcəyini gördü. O, hətta çarmıxdan asılmış cinayətkarın belə xilasa layiq olduğunu gördü. Rəbb İsa fanatik və qana susamış terrorçuda lütf həvarisini gördü. İsa Məsih Şaula inandı və bu inamı Xananya sayəsində göstərdi.

«Qardaşım Şaul, Rəbb, yəni bura gələrkən yolda sənə görünən İsa məni göndərdi ki, sənin gözlərin açılsın və Müqəddəs Ruhla dolasan» (Həvarilərin İşləri 9:17).

Öz Şaulunuza baxıb ümidinizi itirməyin. Hər kəs ondan imtina etsə də, ona daha bir şans verin. İsrarlı olun. Onu qardaşınız adlandırın. Onu bacınız adlandırın. Öz Şaulunuza İsa Məsih barədə danışın və onun üçün dua edin. Unutmayın ki: Tanrı əvvəlcə Özü baş çəkmədiyi insanın yanına heç vaxt sizi göndərməyəcək. Siz öz Şaulunuzun evinə daxil olanda, kim bilir orada nə görəcəksiniz?

«Xananya və Şaul» silsiləsindən mənim ən sevdiyim hekayə universitet yataqxanasının bir otağında yaşayan iki tələbə dost haqqındadır. Bu cütlükdəki Xananya tam bir səbir nümunəsidir. O, dostu bütün gecəni sərxoşluq edəndə, sonra qusanda və bütün gecəni gəzib gün boyu yatanda, ona səbir edirdi. O, dostu bütün istirahət günləri yoxa çıxanda və yaxud maşında siqaret çəkəndə şikayətlənmirdi. O, tez-tez məbədə getmək, söyüş söyməmək, yalnız gözəl qızların deyil, həmçinin insanların qayğısına qalmaq barədə ona mühazirələr oxumurdu.

Lakin o, bir gün bu oğlanın öz həyatını bir yerə toplayaraq ondan gözəl nəsə yaradacağına ümid edirmiş kimi, öz Şauluna yapışmışdı. Buna görə də o, dostunun qusuntularını təmizləyir, onu məbədə dəvət edir və lazım gəldiyində onu müdafiə edirdi.

Mən göz qamaşdıran parlaq işıq görməmişdim və ya səmadan hansısa bir səs eşitməmişdim. Mən Dəməşqə gedən səhra yolunda da deyildim. Ancaq İsa Məsihin məni öz rahat oturacağımdan necə atdığını və işığı yandırdığını çox aydın xatırlayıram. Dostum Stivin göstərdiyi nümunəni və İsa Məsihin mənə verdiyi öyüdləri anlamağım üçün dörd semestr lazım oldu.

Buna görə, əgər bu kitab sizi ruhlandırırsa, onda mənim Xananyam olan Stiv Qrinə görə bütün qəlbinizlə Rəbbə minnətdar ola bilərsiniz. Bundan əlavə, qəlbinizin səsinə qulaq asın və öz xəritənizdəki «Düz küçə» adlanan küçəni tapın.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Heç kimin onun məsihçi olacağına ümid etmədiyi məşhur bir adamın adını söyləyin. Onun Rəbbə tərəf dönməsi nə üçün inanılmaz görünür?

2. Rəbbə tərəf dönməsi tamamilə gözlənilməz və radikal olan, şəxsən tanıdığınız adam və ya özünüz barədə danışın.

3. «Rəbb sizi nə vaxtsa «Şaulun» yanına göndəribmi?» Sizin ətrafınızda hamının ondan ümidini kəsdiyi və rədd etdiyi insan varmı? Siz bu insan üçün Xananya ola bilərsinizmi?

4. Müqəddəs Kitabda köməyə ehtiyacı olanlara kömək etmək barədə nə deyilir? Bu sahədə Tanrının səsinə həssas olmaq üçün nə etmək olar?

5. Siz Rəbbə gəlişinizi necə ifadə edərdiniz? Bu gözlənilməz, yoxsa tədricən baş verib? Başqalarının Tanrı ilə görüşməsində onlara necə yardımçı ola bilərsiniz?

Fəsil 13

Davud

Davud Natana dedi: «Mən Rəbbə qarşı günah etdim». Natan Davuda dedi: «Rəbb sənin günahını sildi, ölməyəcəksən. Lakin bunu etməklə Rəbbin düşmənlərinə böyük fürsət verdin ki, Ona küfr etsinlər. Ona görə də mütləq səndən doğulan uşaq öləcək».

2 Şamuel 12:13

BÖYÜK BİABIRÇILIQ

Vatikan Roma Papasının adı üçün nə qədər ödəməyə hazırdır? Rocers Keydenhed də elə bunu araşdırmağa qərar vermişdi. Pontifik²³ John Paul II dünyasını dəyişəndən sonra katolik kilsəsinin yeni başçısının adı elan olunmazdan öncə o, www.BenedictXVI.com ünvanını qeydiyyatdan keçirtdi. Rəsmi Romaya bu addımın məqsədəuyğunluğu çatana qədər Keydenhed onu patentlədi.

Domen ad²⁴ hüququna sahib olmaq çox gəlirli ola bilirdi. Məsələn, http://www.PopeBenedictXVI.com domen adı eBay-dakı internet-hərracda on altı min dolları ötüb keçmişdi. Ancaq Keydenhedin məqsədi pul qazanmaq deyildi. Bir katolik kimi kilsə üçün vacib olan adı yenidən qaytarmaq onun üçün böyük sevinc idi. «Mənim milyardları və yüz milyon katoliki, o cümlədən nənəmi qəzəbləndirmək fikrim yoxdur» — deyə o, müdrikcəsinə cavab vermişdi.

Lakin onun bu hərəkətini təmənnasız da hesab etmək olmazdı. Çünki Keydenhed bunun əvəzində aşağıda sadalananları əldə etmək istəyirdi:

1. «Roma-katolik kilsəsinin başçılarından birinin tacını»;

2. «Vatikan otelində pulsuz yaşamaq»;

3. «1987-ci il mart ayının üçüncü həftəsində etdiyi günahlar tam və qeyd-şərtsiz bağışlanmasını»²⁵.

Həmin unudulmaz həftədə nə baş verdiyi, həqiqətən, çox maraqlıdır, elə deyilmi? İstər-istəməz yadımıza öz şəxsi «tarixi günlərimiz» düşür. Çoxumuzda belə bir və ya iki həftə mövcuddur.

Keflə keçirdiyimiz yay, coşqunluqla ötən ay, mənasız günlər... Bütün həyatınızın qeyd olunduğu disklərlə dolu qutunun haradasa bir yerdə olduğunu təsəvvür edin. Siz bu disklərdən hansını məhv edərdiniz? Həyatınızda şəxsi istəklərinizin ardınca qaçdığınız, sərxoşluq etdiyiniz, parovoz kimi tüstülətdiyiniz dövrlər olubmu?

Padşah Davudun həyatında da belə dövr olub. Onun biabırçılığından daha böyük nəsə təsəvvür etmək olarmı? Davud Bat-Şevanı yoldan çıxartdı və onun hamilə olduğunu biləndə generallarını və əsgərlərini aldadıb qadının ərini ölümə göndərdi. Sonra Davud Bat-Şeva ilə evləndi və o, oğul dünyaya gətirdi.

Elə görünürdü ki, sanki hər şey ört-basdır edilərək unudulub. Kənar şəxslər narahatçılıq üçün heç bir səbəb görmürlər. Sadəcə olaraq, Davudun yeni arvadı və sakit ailə səadəti var. Taxtı da yerindən tərpənməyib. Ancaq Davudun qəlbində nələrsə tərpənir: orada asta-asta günahkarlıq hissi qaynamağa başlayır. Sonralar o, günahını gizlətdiyi dövrləri çox aydın şəkildə ifadə edir.

Etiraf etməyəndə bütün gün nalə çəkməkdən sümüklərim taqətdən düşdü. Əlin üzərimdə gecə-gündüz ağırlaşdı, sanki yayın quraqlığı məni taqətdən saldı.

Zəbur 32:3-4

Davudun qəlbində barsız, buz kimi qış şaxtası hökm sürürdü. Onun arfasındakı simlər çoxdan qırılıb, ümidləri qar örtüyünün altında dəfn olunub. Bir sözlə, Davudun həyatı öz yolundan çıxıb. Davudun «üçüncü həftəsi» ac qurd dəstəsi kimi onun ardınca qaçır. Ondan qurtula bilməzsən. Niyə? Çünki Rəbb daim bu barədə xatırladır.

2 Şamuelin kitabı 11-ci fəsil, 27-ci ayənin son cümləsinin altından xətt çəkin: «Lakin Davudun gördüyü bu iş Rəbbin gözündə pis idi». Bu hekayəni nəql edən müəllifimiz Davud və Bet-Şava dramındakı yeni personajı — Tanrını bizə təqdim edir. İndiyə kimi O, bu hadisədə yox idi və bizim hekayəmizdə Onun adı çəkilmirdi.

Davud yolundan azır, Tanrı haqqında bir söz belə deyilmir. Davud şər iş planlaşdırır — Tanrıdan yenə söz açılmır. Uriya dəfn olunub, Bat-Şevanın toyu olub — yenə də sakitlikdir. Tanrı haqqında danışılmır və Tanrı da danışmır. 27-ci ayənin birinci hissəsi oxuyucuya xəyali xoşbəxtliyi çatdırmağa çalışır: «Yas qurtarandan sonra Davud adam göndərib Bat-Şevanı öz evinə gətirdi və o, Davudun arvadı oldu. Sonra Davuda bir oğul doğdu». Yeni evlənənlər uşaq otağının bəzədilməsi ilə məşğuldurlar və uşağa ad tapmaq üçün cilalı jurnalları vərəqləyirlər. Doqquz ay keçir və onların oğlu dünyaya gəlir. Biz dərindən nəfəs alıb deyirik: «Ah, nəhayət ki, təhlükə sovuşdu, iş arxivə göndərildi. Tanrı Davudun günahına göz yumdu». Biz belə düşünürdük ki (Davud isə buna ümid edirdi!), birdən Kimsə səhnənin arxasından ön səhnəyə çıxır». «...Amma Davudun gördüyü bu iş Rəbbin gözündə pis idi».

Tanrı daha susmaq niyyətində deyil. On birinci fəslin sonuncu cümləsinə qədər adı belə çəkilməyən Şəxs on ikinci fəsildə tamamilə ağalıq edir. Tanrı vəziyyəti Öz nəzarəti altına aldıqdan sonra, «səbəbkar» Davudun səsi kəsilir.

Tanrı Natanı Davudun yanına göndərir. Natan — peyğəmbər, vəzçi və sanki Ağ evin ruhani rəhbəridir. O, padşahın yanına gəlməyə cürət etdiyi üçün, sözün əsl mənasında medala layiq görülməli idi. Axı o, Davudun Uriyanın başına nə gətirdiyindən xəbərdar idi. Davud ona heç pisliyi toxunmayan adamı səbəbsiz yerə öldürmüşdü... Padşahın günahını üzünə söyləməyə gələn kahini nə gözləyirdi?

Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, Natan Davudun yanına gəlir. O, gəlişinin məqsədini padşaha söyləməzdən öncə, ona bir kasıb və onun yeganə quzusu haqqında hekayə nəql edir. Bu səhnə Davudun qəlbində əks-səda tapır. Axı o özü də əvvəllər qoyun otarmışdı. Qardaşların ən kiçiyi olan Davud kasıblığın nə olduğunu çox yaxşı bilirdi. Onların muzdla çoban tutmağa imkanları yox idi. Natan Davuda yazıq çobanın quzusuna olan sevgisindən, onu çiynində daşımasından, öz qabından yedizdirməsindən bəhs edir. Bu quzu yazıq kişinin yeganə xəzinəsi idi.

Hekayənin kəndli məzmunu varlı yaramazın səhnəyə çıxması ilə drama çevrilir. Başqa yerdən gələn zəngin adam qonaqlıq vermək üçün malikanəsinə qayıdır. O öz sürüsündəki qoyunlardan birini kəsmək əvəzinə, kasıb adamın quzusunun ardınca cangüdənlərini göndərir. Onlar da Cip maşınlarında kasıbın evinə soxulurlar və onun sevimli qusuzunu əlindən alıb düşünüb-daşınmadan kabab bişirirlər.

Bu sözləri eşidən Davud qəzəblə taxtın qoltuqaltısından yapışıb nəticəni gözləmədən hökm çıxarır (balıq tələyə düşdü!): «Bunu edən adam ölümə layiqdir. Bu işi gördüyünə və rəhmsizliyinə görə o, quzunun əvəzini dördqat verəcək» (2 Şamuel 12:5, 6).

Yazıq, yazıq, Davud! Natanın bu müddət ərzində sənin haqqında danışdığını anlamadın! Elə ilk ifadəndən etibarən özün üçün dar ağacı hazırlayırsan. Hekayə davam edir, sən isə bu arada kəndiri dar ağacına keçirirsən. Sən hekayənin məzmununa qapılmısan və peyğəmbərin sənin əllərini arxadan bağladığını, edam kürsüsünün pilləkənləri ilə yuxarı qaldırdığını və döşəmədəki deşiyin üstündə saxladığını hiss etmirsən. Artıq kəndir boğazındadır, nəfəs almaq çətinləşir, sən isə hələ də heç nə anlamırsan. Natanın ağzından çıxan: «O adam sənsən!» (2 Şamuel 12:7) son kəlmələr kəndir kimi boğazına keçib səni boğanda, gözlərin qəfildən açılır.

Onun xirtdəyi qıc olmuş halda titrəyir, bənizi ölü kimi ağarıb, alnından tər damcılayır və Davud taqətsiz halda öz taxtına söykənir. O özünü müdafiə etmir. O, ümumiyyətlə, heç bir səs çıxarmır. Deməyə sözü yoxdur. Beləliklə, Tanrı boğazını arıtlayıb, Natanın ağzı ilə bəyan edir:

«Mən səni İsrailin üzərində padşah olaraq məsh etdim və səni Şaulun əlindən qurtardım. Sənə ağanın evini verdim. Ağanın arvadlarını qoynunda yatırıb İsraillə Yəhuda nəslini sənə verdim. Əgər bu sənə azlıq edirdisə, Mən sənə daha nələri, nələri əlavə edərdim. Nə üçün Rəbbin gözündə pis olan işi etdin? Niyə Onun sözünə xor baxdın? Xetli Uriyanın arvadını özünə arvad etmək üçün onu qılıncla öldürtdürdün. Uriyanı Ammon övladlarının qılıncı ilə öldürtdürdün.

2 Şamuel 12:7-9

Tanrının sözlərində nifrət yox, ağrı var; intiqam yox, heyrət var. Mənim dərələrimdə saysız-hesabsız qoyun sürülərinə sahib olduğun halda, nə üçün oğurlayırsan? Sənin sarayında olan gözəllərin sayı evlərdəki gözəllərin sayından çox olduğu halda, nə üçün başqasının qadınını oğurlayırsan? Zəngin nə üçün kasıbı soysun? Davuda heç bir bəraət yoxdur. Tanrı Öz hökmünü oxuyur:

…Bundan sonra heç vaxt qılınc sənin evindən ayrılmayacaq, çünki sən Mənə xor baxdın və Xetli Uriyanın arvadını özünə arvad etdin». Rəbb belə deyir: «Bax, sənə qarşı pisliyi öz nəslindən çıxaracağam və sənin gözünün önündə arvadlarını götürüb yaxınına verəcəyəm. O da göz görə-görə, gündüzün günorta çağı sənin arvadlarınla yatacaq. Bu işi sən gizli etdinsə, Mən bu işi bütün İsraillilərin qarşısında gündüzün günorta çağı etdirəcəyəm.

2 Şamuel 12:10-12

O gündən sonra qarışıqlıq və kədər Davudun evində məskən salır. Hətta zinadan doğulan oğul da öləcək (2 Şamuel 12:18-ə bax). Başqa cür ola da bilməzdi. İsraili əhatə edən xalqlar indi Tanrının müqəddəsliyinə şübhə edirlər. Davud Onu nüfuzdan salıb, şərəfini ləkələyib. Böyük qısqanclıqla Öz izzətini qoruyan Tanrı Davudun etdiyi günaha görə onu aşkarlıqla cəzalandırır. Körpə ölür. Saylar 32:23-cü ayədə deyilmiş «...bilin ki, günahınıza görə cəza alacaqsınız» həqiqəti, Padşah Davudu haqlayır.

Bu sözlərin düzlüyünə əmin olmusunuzmu? «1987-ci il mart ayının üçüncü həftəsi» sizi təqib edibmi? Belə olan halda, sizi mütləq böyük biabırçılıq gözləyir. O özünü çiban kimi, çox ağrılı və pis formada göstərəcək.

Bir dəfə qardaşımın boynunda belə bir xoşagəlməz irinli çiban çıxmışdı. Onun boynu Sent-Helens vulkanı kimi şişmişdi. Anam tibb bacısı idi və çibanı deşməyin lazım olduğunu bilirdi. Buna görə də çibanı baş barmaqları ilə möhkəm basmağa başladı. O, nə qədər möhkəm basırdısa, qardaşım o qədər ucadan qışqırırdı. Anam isə çiban partlamayana qədər öz «müalicəsini» davam etdirdi.

(Yaxşı xidmət göstərdin, Maks, unudulmaz obraz üçün təşəkkür.).

Qəlb parçalayan anatomik təfərrüata görə bağışlayın, lakin bu anı vurğulamamaq mümkün deyildi. Anamın sərt xasiyyətli olduğunu düşünürsünüz? Onda Allahın əlini hiss edin. Etiraf olunmamış günah bizim qəlbimizdə irinləmiş və böyümüş çiban kimi yetişir. Tanrı da Öz mərhəmətli əlləri ilə ona təzyiq göstərməyə başlayır:

«…xainin yolu dolaşıqdır» (Süleymanın Məsəlləri 13:15).

«Mənim gördüyümə görə şər sahəsini belləyən, əzab toxumu səpən insanlar əkdiyini biçər» (Əyyub 4:8).

Tanrı sizi yuxudan və rahatlıqdan məhrum edəcək. Bilirsinizmi niyə? Çünki O sizin günahınızı kəsib atmaq istəyir. Bir ana irinli yaranın onun övladını necə zəhərlədiyini sakitcə izləyə bilərmi? Bəs Tanrı günahın Onun övladını necə zəhərlədiyini sakitcə izləyə bilərmi? Biz Davud kimi günahımızı etiraf etməyənə qədər, O sakitləşməyəcək. «Davud Natana dedi: «Mən Rəbbə qarşı günah etdim». Natan Davuda dedi: «Rəbb sənin günahını sildi, ölməyəcəksən...» (2 Şamuel 12:13).

Davud hekayədəki quzu oğrusuna ölüm hökmü oxusa da, Tanrı Davuddan daha mərhəmətli oldu. O, Davudun günahını bağışlayır. Tanrı bu günahı gizlətmək əvəzinə, onun üstünü açır və Davuddan uzaqlaşdırır. «Nə qədər şərq qərbdən uzaqdırsa, qanunsuzluqlarımızı bizdən o qədər uzaqlaşdırıb. Ata övladlarına rəhm etdiyi kimi, Rəbb də Ondan qorxanlara elə rəhm edir» (Zəbur 103:12, 13).

Nəhayət, Davudun sərt ürəyinin yumşalması üçün bir il, həmçinin Bat-Şevanın gözlənilməz hamiləliyi, Uriyanın ölümü, Natanın məzəmməti və sonradan Tanrının müdaxiləsi lazım oldu. Bundan sonra Davud etiraf edib dedi: «Mən Rəbbə qarşı günah etdim» (2 Şamuel 12:13).

Tanrı Davudun günahı ilə də, sənin və mənim günahım kimi davrandı, yəni onu uzaqlaşdırdı.

«1987-ci il mart ayının üçüncü həftəsi» ilə vidalaşmaq vaxtı gəlib çatdı. Üçünüz, yəni siz, Tanrı və sizin yaddaşınız bir yerə toplaşın. Günahınızı Tanrının məhkəməsinə çıxarın və Onun hökm verməsinə, bağışlamasına və onu sizdən uzaqlaşdırmasına icazə verin.

Onun belə davranacağına inanın. Günahlarınızdan azad olmaq üçün roma papasının adını mənimsəməyə ehtiyac qalmayacaq.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Maks Lukado yazır: «Davud yolundan azır — Tanrı haqqında bir söz belə deyilmir. Davud şər iş planlaşdırır — Tanrıdan yenə söz açılmır. Uriya dəfn olunub, Bat-Şevanın toyu olub — yenə də sakitlikdir. Tanrı haqqında danışılmır və Tanrı da danışmır». Sizin fikrinizcə, Tanrı nə üçün Davud günah etdiyi zaman ona heç nə demir? O nə üçün susur?

2. Zəbur 32:3-5-ci ayələri oxuyun. Davud öz günahını gizlətməyə çalışarkən özünü necə hiss edirdi? Nəhayət, öz günahını etiraf etdikdən sonra Allahın ona qarşı münasibəti necə oldu?

3. Həyatınızdakı gizli günahlar haqqında düşünəndə Rəbbin sizi bağışlamayacağından qorxursunuzmu? Yaxud sizin kimi dəhşətli günahkarın Tanrıya lazım olmadığını düşünürsünüzmü? 2 Şamuel 11:27 — 12:25-ci ayələri oxuyun. Davud bilərəkdən davam etdirdiyi üsyankarlığının sonunda ilk olaraq nə etdi (12:13)? Tanrı ona necə cavab verdi?

4. Sizin həyatınızda böyük biabırçılıq baş veribmi? Əgər baş veribsə, ondan sonra bərpa olmaq üçün nə etmisiniz?

5. Sizin yaxın keçmişinizdə hələ boynunuza almadığınız, etiraf və ya tərk etmədiyiniz hansısa bir günah varmı? Əgər varsa, onda Maks Lukadonun məsləhətinə əməl edin: «Günahınızı Tanrının məhkəməsinə çıxarın və Onun hökm verməsinə, bağışlamasına və onu sizdən uzaqlaşdırmasına icazə verin».

Fəsil 14

İsa məsihin qardaşları

Çünki kim Allahın iradəsini yerinə yetirirsə, Mənim qardaşım, bacım və anam odur.

Mark 3:35

AİLƏ MÜNAQİŞƏLƏRİNİN HƏLLİ

— Sizin canınızı boğazınıza yığmış hansısa qohumunuz haqqında bir neçə kəlmə söyləyə bilərsiniz?

Yeddi dostumla birlikdə masa arxasında söhbət etdiyimiz zaman onlara bu sualla müraciət etdim. Onların hər biri üzlərindəki ciddi ifadə ilə bunun məni nə üçün maraqlandırdığını öyrənmək istəyirdilər. İzah edərək dedim:

— Mən tez-tez öz ailəsindən başqa hər kəslə çox gözəl ünsiyyət qura bilən insanlarla qarşılaşıram. Onların ya qayınanaları ifritədir, ya dayıları müftəxordur, ya da ataları onları adam yerinə qoymur.

Bundan sonra dostlar razıcasına başlarını silkələdilər. Mənim nə demək istədiyimi anladıqdan sonra söz bəzəmələri su kimi hər tərəfdən axmağa başladı.

— Məsələn, «boynundakı həşərat» necə səslənir? — deyə könüllülərdən biri sözə başladı. Arvadımın bir gün belə işləməyən, amma bizim onu təmin etməyə borclu olduğumuzu düşünən qardaşı var.

— İpəyə bürünmüş kaktus, — digəri davam etdi. — Bu mənim anamdır. Kənardan baxanlar üçün tam bir zəriflik nümunəsidir. Hər kəs onu ecazkar qadın hesab edir. Yaxından baxdıqda isə onun nə qədər daş ürəkli, tez özündən çıxan... mərhəmətsiz biri olduğunu görəcəksən.

— Mərmər sütun, — deyə digər bir dostum öz xalasını təsvir etməyə başladı. — O, qürurlu, əzəmətli, lovğa və daş ürəkli bir qadındır.

— Dovşan Qardaş nağılındakı Qatranlı Müqəvva, — deyə digəri yerindən qalxdı. Məndən başqa bu metaforanı hər kəs anladı. Mən həmin nağılı xatırlamadığım üçün qısaca nəql etmələrini xahiş etdim. Bir dəfə hiyləgər Tülkü Qardaş Dovşan Qardaşı aldatmağı bacarır. O, samandan müqəvva düzəldir və üzərinə qatran çəkərək onu yol kənarına yerləşdirir. Qatranlanmış Müqəvvanı görən Dovşan onu insan hesab edir və onunla söhbətə başlayır.

Lakin sizin də təxmin etdiyiniz kimi, dialoq alınmır və Qatranlı Müqəvvanın inadcıl susqunluğu Dovşan Qardaşı əməlli-başlı qəzəbləndirir. O, Müqəvvanın bu davranışını kobudluq hesab edir və əlini qaldıraraq qəzəblə onun başına yumruq ilişdirir! Yumruq Müqəvvaya yapışır və qatran möhkəm yapışdığı üçün heç cür əlini qopara bilmir. Sonra ikinci əl, daha sonra isə ayaqlar məsələyə müdaxilə edir. Bir sözlə, Dovşan ölümcəsinə ona yapışana qədər Müqəvvanın diqqətini özünə cəlb etməyə cəhd göstərir.

— Bizim çətin qohumlarla münasibətlərimiz də, adətən, belə görünür, — deyə hekayəni nəql edən dostum fikrini yekunlaşdırdı. — Biz ünsiyyət qurulması mümkün olmayan yaxınlarımıza «yapışmışıq».

Belə vəziyyətlərdə bağlılıq qaçılmazdı. Biz xoşumuza gəlməyən qonşunun yanından köçə bildiyimiz kimi əzizlərimizin yanından köçə bilmərik. Yaxud onları işçilərimizi qova bildiyimiz kimi yanımızdan qova bilmərik. Biz — ailəyik. Siz dostlarınızı seçə bilərsiniz, amma... Nə demək istədiyimi yaxşı bilirsiniz.

Həddindən artıq yaxşı bildiyinizə əminəm.

Bəlkə sizin də həyatınızda münasibət qurmadığınız və ayrıla bilmədiyiniz Qatranlı Müqəvvanız: daim deyinən ananız, masa arxasında ağzını marçıldadan dayınız və yaxud öz bədən quruluşunun gözəlliklərini nümayiş etdirən bacınız var. Hələ də sizin yaxşı bir işə düzələcəyinizi gözləyən atanız var. Qızının nə üçün sizə ərə getdiyinə təəccüblənən qayınananız var.

Qatranlı Müqəvva ilə qarşılıqlı münasibət parçalanmış bir şeyi yapışdırmağa bənzəyir.

Belə münasibətləri adamla dolu liftlə müqayisə etmək olar. Liftdəki sərnişinlər qısa müddətli yol naminə təsadüfi olaraq bir-birinə yapışmış vəziyyətdədirlər və onlar minimum ünsiyyətə malikdirlər. Yeganə fərq bundan ibarətdir ki, siz əvvəl-axır lifdən enəcəksiniz və bir daha həmin «yolçularla» qarşılaşmayacaqsınız. Lakin çətin qohumlarla belə etmək mümkün deyil. Ailə şənlikləri, Milad Bayramı, Şükran bayramı, toylar, yas mərasimləri — hər kəs orada olacaq.

Siz də bütün bu tədbirlərdə olacaqsınız və onun yüksək səviyyədə keçməsinə çalışacaqsınız. Nə üçün bizim həyatımız çətin məsələyə bənzəyir? Biz öz yaxınlarımızdan başqa kimdən şəfqət gözləyə bilərik? Xəstə olduğumuz vaxt ailəmizin buna necəsə münasibət göstərməsini istəyirik. Mənəvi iztirablar çəkərkən ailəmizin bizim vəziyyətimizə biganə qalmayacağına ümid edirik.

Ancaq bəzən qohumlarımız özlərini heç nədən xəbərsiz kimi aparır və sanki başımıza gələnlər onları qətiyyən maraqlandırmır.

Müəllif Coys Lendorf «Irregular People» kitabında bir qadından bəhs edir. Bu qadın otuz yaşında öyrənir ki, ona mastektomiya²⁶ lazımdır. Onun anası ilə münasibətləri soyuq idi və buna görə də bu diaqnoz haqqında ona xəbər verməkdən çəkinirdi. Lakin bir dəfə, nəhayət ki, bu barədə anasına söyləyəcəyinə qərar verir və nahardan sonra ona deyir:

— Ana, bu yaxınlarda öyrənmişəm ki, mən mastektomiya olunmalıyam.

Anası cavabında bir kəlmə belə söyləmir. Qız anasından onu eşidib-eşitmədiyini soruşur. O, başı ilə eşitdiyini təsdiqləyir və sanki heç bir şey olmamış kimi başqa mövzuya keçərək deyir:

— Bilirsən, sənin bacında toyuq içlikli heyrətamiz ençilada²⁷ resepti var.

Sənə ən əziz insan kənarda dayananda nə etmək olar? Kənardakı insanlarla mükəmməl münasibətlərə malik olduğun halda, sənə ən yaxın insanlarla dil tapa bilmədikdə nə edəsən?

İsa Məsih qohumlarımızla münasibət haqqında nə deyir? O bizə ailə münaqişələrinin həlli üçün nümunə qoyubmu? Əlbəttə!

Öz Şəxsi nümunəsini qoyub.

Bəlkə təəccüblənəcəksiniz, amma İsa Məsihin də ailə problemləri var idi. Onun ailəsi olduğunu biləndə, bəlkə daha çox təəccüblənəcəksiniz! Siz İsa Məsihin bacıları və qardaşları olduğunu bilirdiniz? Bəli, Onun da qohumları var idi. Doğma şəhərindəki xalq arasında İsa barədə gəzib-dolaşan sözləri sitat gətirən müjdəçi Mark yazır: «Bu Adam həmin dülgər deyilmi? Məryəmin oğlu, Yaqubun, Yusifin, Yəhudanın və Şimonun qardaşı deyilmi? Onun bacıları burada — bizim aramızda yaşamırmı?» (Mark 6:3)

Bəlkə də İsa Məsihin ailəsinin mükəməllikdən uzaq olduğunu öyrənmək sizi hədsiz dərəcədə təəccübləndirəcək. Ancaq bu, faktdır. Əgər sizin yaxınlarınız sizə dəyər vermirsə, cəsarətli olun, İsa ilə də belə davranırdılar. «Bir peyğəmbərə öz yurdundan, qohum-əqrəbaları arasından və öz evindən başqa heç bir yerdə xor baxmazlar» (Mark 6:4).

Maraqlıdır, görəsən, İsa Məsih son yeddi sözü ifadə edərkən nə demək istəyirdi? İsa Məsihi vəz etməsi üçün sinaqoqa dəvət etmişdilər. Şəhər sakinləri öz yerlilərinin belə ağıllı olması ilə fəxr edirdilər. O Özünün Məsih olduğunu və peyğəmbərlikləri yerinə yetirmək üçün gələn Həmin Şəxs olduğunu söyləyənə qədər hər şey yolunda gedirdi.

Onların necə münasibət göstərdiyini təsəvvür etmək çətin deyildi: «Bu Adam həmin dülgər deyilmi? Məryəmin oğlu...» İzaha ehtiyac var? Yəni bu, Məsih deyil! O da bizim kimi insandır! O bizim küçədən olan su kəməri işçisinin oğludur. O, üçüncü mərtəbədə yaşayan mühasibatçıdır. O mənim bacımı görüşə çağıran inşaat fəhləsidir. Bu isə o deməkdir ki: Tanrı adi insanlar vasitəsilə danışmır!

Bir dəqiqə bundan öncə İsa qəhrəman idi, bir dəqiqə sonra isə kafir. Daha sonra nə baş verir? «Onlar ayağa durdular və İsanı şəhərin kənarına qovdular. Onu uçurumdan atmaq üçün şəhərin qurulduğu təpənin başına gətirdilər. Amma İsa onların arasından keçərək oradan çıxıb getdi» (Luka 4:29-30).

Dəhşət! İsanın qonşuluğunda yaşayan dostları Onu öldürmək istəyirdilər! Lakin burada gördüklərimizdən başqa görmədiklərimiz daha dəhşətlidir. Bu ayədə qeyd olunmamış sözlərə diqqət yetirin. O sözlər bu ayədə olmalı idi, amma yoxdur: «Onu uçurumdan atmaq üçün şəhərin qurulduğu təpənin başına gətirdilər…ancaq qardaşları gəlib İsanı müdafiə etdilər».

Biz bu sözləri oxumağa şad olardıq, lakin bu barədə heç nə yazılmayıb. Bu, baş verməmişdi. İsa Məsih dara düşəndə, Onun qardaşları, sözün əsl mənasında, yoxa çıxmışdılar.

Ancaq həmişə belə olmurdu. Onların özlərini göstərdiyi zamanlar da var idi. Bəzən onları İsanın yanında da görürdülər. Onunla fəxr etdikləri üçün deyil, əksinə, Ondan utandıqları üçün yanına gəlmişdilər. «İsanın ailə üzvləri bu barədə eşidəndə Onu aparmağa gəldilər. Çünki fikirləşirdilər ki, O, ağlını itirib» (Mark 3:21).

Doğma qardaşları İsanı dəli hesab edirdilər və Ondan utanırdılar!

— Ana, o, çox dözülməzdir. Sən Onun haqqında nələr deyildiyini bir eşitsən!

— Onu axmaq hesab edirlər.

— Hə, bir dəfə məndən soruşdular ki, biz Onun küçələri gəzməsinə niyə izin veririk?

— Yaxşı ki, Onun nələr etdiyini atamız görmür.

İsanın yaxınları onun haqqında nalayiq sözlər danışırdılar.

Hələ bu da son deyildi:

Qardaşları İsaya dedi: «Buradan çıxıb Yəhudeyaya get ki, şagirdlərin də etdiyin işləri görsün. Çünki Özünü məşhur etməyə çalışan adam heç nəyi gizlicə etməz. Sən bunları edirsənsə, Özünü dünyaya tanıtdır». Çünki qardaşları da Ona iman etmirdi.

Yəhya 7:3-5

Onların sözlərindəki kinayəni eşidirsinizmi? Onlar İsaya istehza edirlər. İsa belə axmaqlıqlara nə qədər səbir etmişdi! Səni beş barmağı kimi tanıyanlar sənə inanmırsa, sən özünə necə inana bilərsən? Ailən səni arxaya çəkdiyi halda, necə irəliləyə bilərsən? Səninlə ailə üzvlərin arasında heç bir ortaqlıq olmadığı halda, nə etməli?

İsa Məsih bizə bir neçə məsləhət verir.

Onu qeyd etməliyik ki, O, heç vaxt ailə üzvlərinin davranışlarını idarə etməyə çalışmırdı və onlara da Onu idarə etməyə icazə vermirdi. O onunla razılaşmalarını tələb etmirdi, Onu təhqir etdikləri zaman qəzəblənmirdi. Bir sözlə, Onun məqsədi ailə üzvlərini razı salmaq deyildi.

Bizim hər birimiz Uoltonun²⁸ ailəsi kimi ailə arzulayır və yaxın dostlarımızın bizim doğmalarımıza çevriləcəyini gözləyirik.

İsa Məsihin belə bir gözləntisi yox idi. Qulaq asın, O, kimi Öz ailəsi hesab edirdi: «Çünki kim Allahın iradəsini yerinə yetirirsə, Mənim qardaşım, bacım və anam odur» (Mark 3:35).

Əgər doğma qardaşları Onun fikirləri ilə razılaşmırdılarsa, O onları inandırmağa çalışmırdı. O, fiziki ailənin verə bilmədiyi şeylərin yerini ruhani ailə ilə dolduracağını bilirdi. Əgər İsa Məsih Öz ailəsini Ona iman etməyə inandıra bilmədisə, onda bizim daha yaxşı nəticələr gözləməyimiz əbəsdir.

Biz ailə üzvlərimizin bizə olan münasibətinə təsir edə bilmərik. Söhbət ailə üzvlərimizdən gedirsə, əl-qolumuz bağlıdır. «Əgər yaxşılıq etsək onların sevgisini qazana bilərik» kimi sadəlövh gözləntilərimizdən imtina etməliyik. Məsələ burasındadır ki, bizi sevə və ya sevməyə bilərlər, lakin biz bu prosesi idarə etmək iqtidarında deyilik.

Əgər sizin atanız hissiyyatsız biridirsə, siz dünyadakı ən yaxşı qız olsanız belə, ondan heç vaxt tərif eşitməyəcəksiniz.

Əgər xalanız hansısa bir səbəbə görə sizin peşənizi sevmirsə, yüz dəfə də öz iş yerinizi dəyişsəniz də, onu razı sala bilməyəcəksiniz.

Əgər bacınız sizin hər şeyə sahib olduğunuzdan, özünün isə heç nəyi olmadığından şikayət edirsə, bütün dünya nemətlərini ona bəxş etsəniz belə, onun sizə qarşı münasibətini dəyişdirə bilməyəcəksiniz.

Əgər kiminsə sizə qarşı münasibətini dəyişdirə biləcəyinizə inanıb özünüzü aldadırsınızsa, bu düşüncə sizin əl-qolunuzu daha möhkəm bağlayacaq. Kiminsə sizə qarşı münasibətinə təsir edə biləcəyinizi düşündüyünüz halda, özünüzə qarşı mənfi münasibət görsəniz, kimi günahlandıracaqsınız? Əlbəttə ki, özünüzü.

Bu oyunun iyrənc qaydaları və qabaqcadan müəyyən olunmuş nəticələri var. İsa Məsih bu oyuna girişmirdi və sizə də məsləhət görülmür.

Yusifin öz Oğlunun xidmətini bəyənib-bəyənmədiyini bilmirik, ancaq Tanrının razı qaldığını bilirik: «Bu Mənim sevimli Oğlumdur, Ondan razıyam» (Matta 3:17).

Mən ailə üzvlərinizin arzuladığınız dəstəyi sizə verib-verməyəcəyinə söz vermirəm, lakin Tanrının bunu edəcəyindən əminəm. O, ailənizin doldura bilmədiyi yeri tamamlayacaq. Əgər yer üzündəki atanız sizdən razı deyilsə, Səmavi Atanız bunu onun yerinə edəcək.

Bu məsləhəti təcrübi olaraq necə həyata keçirmək lazım olduğunu bilirsinizmi? Çox sadə: Tanrını öz Atanız hesab edin. Onu Rəbbiniz olaraq qəbul etmək başqadır, Onu öz Xilaskarınız olaraq qəbul etmək tamam başqadır, amma Onu Atamız olaraq qəbul etmək üçün tamamilə başqa bir əsas lazımdır.

Tanrını öz Rəbbimiz olaraq qəbul etmək — Onun bütün Kainatdakı suveren və ali hakimiyyətini dərk etməkdir. Onu Xilaskarımız kimi qəbul etmək — Onun çarmıxdakı qurbanını qəbul etməkdir. Tanrını Atamız kimi qəbul etmək isə daha irəli getməkdir. Əslində Ata nə deməkdir? O bizi qidalandıran və qoruyandır. Məgər Tanrı bizim üçün də bunu etmirmi?

O bizim ehtiyaclarımızın qayğısına qalır (Matta 6:25-34-ə bax), şərdən qoruyur (Zəbur 139:5-ə bax), bizi Özünə övlad edib (Efeslilərə 1:5-ə bax) və bizə Öz adını verib (1 Yəhya 3:1-ə bax).

Tanrı Özünü bizim Atamız adlandırmaq hüququnu sübut etdi, bizə isə Ona etibar edən övladlar olmaq şərəfini verdi. Qoy Tanrı ailənizin sizə verə bilmədiyini versin. Qoy Tanrı ailəmizin qəlbimizdə yaratdığı boşluğu doldursun. Bəyənilməni və dəstəyi Onda axtarın. Həvari Paulun sözlərini xatırlayın: «Buna görə də sən artıq kölə deyil, övladsan. Əgər övladsansa, həmçinin Allahın təyin etdiyi varissən» (Qalatiyalılara 4:7; kursiv mənimdir — M. L.).

Özünü xoşbəxt hiss etmək üçün ailən tərəfindən bəyənilmən yaxşı olardı, lakin bu, vacib deyil. Təəssüflər olsun ki, həmişə mümkün də deyil. İsa Məsih ailə münaqişələrinin Tanrının çağırışının qarşısını almasına icazə vermədi və buna görə də bizim bu fəsil yaxşı sonluqla bitir.

İsa Məsihin ailəsində nə baş verdi?

Həvarilərin İşləri Kitabında qiymətli xəzinə gizlənmişdir: «Bundan sonra həvarilər Zeytun dağı adlanan yerdən Yerusəlimə endilər…<…> Onlar şəhərə girib qaldıqları evin yuxarı otağına çıxdılar… <...> İsanın anası Məryəmlə qardaşları və başqa qadınlar da həvarilərlə birlikdə dayanmadan dua edirdi» (Həvarilərin İşləri 1:12-14; kursiv mənimdir — M. L.).

Necə böyük bir dəyişiklik! Bir zamanlar Ona istehza edənlər indi Ona səcdə edirlər. Bir zamanlar Ondan utananlar indi Ona dua edirlər. Əgər İsa Məsih onları rədd etsəydi, onların gələcəyi necə dəhşətli olardı! Ən dəhşətlisi isə Onun ailəsinin tələblərinə boyun əyməsi və dəyişməsi olardı.

Lakin O dəyişmədi. İsa Məsih Öz ailəsinə vaxt və lütf verdi, onlar da dəyişdi. Nə qədər? İsanın qardaşlarından biri həvari (Qalatiyalılara 1:19-a bax), digərləri isə müjdəçi oldu (1 Korinflilərə 9:5-ə bax).

Buna görə də ruhdan düşməyin. Tanrı ailələri dəyişməyə davam edir və Qatranlı Müqəvva sabah sizin ən yaxşı dostlarınız ola bilər.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Sizin Qatranlı Müqəvva sırasından olan qohumunuz varmı? Əgər varsa, onunla ünsiyyət qurmaq nə üçün çətindir?

2. İsa Məsihin ailəsində mövcud olan problemləri öyrənəndə nə hiss etdiniz? İlk dəfə bu barədə oxuduğunuzda münasibətiniz necə oldu?

3. Bu fəsli oxuyun və İsa Məsihin ailəsinin Onun ünvanına söylədiyi bütün təhqiramiz sözləri sadalayın. O, bu təhqirlərə necə münasibət göstərirdi? Bu hadisə bizə nəyi öyrədir?

4. Maks Lukado yazır: «Onu qeyd etməliyik ki, O, heç vaxt ailə üzvlərinin davranışlarını idarə etməyə çalışmırdı və onlara da Onu idarə etməyə icazə vermirdi». Bu prinsipi təcrübədə necə istifadə etmək olar?

5. İsanın ailəsinin Ona qarşı münasibəti necə dəyişdi? Bu sizə ümid verirmi?

Fəsil 15

Məbədin «Gözəl» adlı qapısında əyləşən şikəst kişi

Peter və Yəhya ona diqqətlə baxdı. Peter ona dedi: «Bizə bax»... Sonra sağ əlindən tutub onu qaldırdı. Bu kişinin topuqları və ayaqları dərhal qüvvət aldı...

Həvarilərin İşləri 3:4, 7

BAXIŞ VƏ TOXUNUŞ

Məbədin bu darvazasını Gözəl, yəni ən yaxşı, hörmətli darvaza adlandırırdılar. Ancaq onun qarşısında oturan adam haqqında bunu söyləmək olmazdı.

O gəzə bilmirdi və əllərinin köməyi ilə dizləri üzərində irəliləyə bilirdi. O, hər gün öz vaxtını Süleyman eyvanının²⁹ girişində toplaşan həqiqi və hiyləgər dilənçilərin arasında keçirirdi.

Həmin gün məbədə gələnlərin arasında Peter və Yəhya da var idi.

Həvariləri görən dilənçi səsini qaldıraraq onlardan nəzir istədi. Onların verməyə heç bir şeyi olmasa da, ayaq saxladılar. «Peter və Yəhya ona diqqətlə baxdı. Peter dedi: «Bizə bax» (Həvarilərin İşləri 3:4). Onların gözlərində elə böyük şəfqət var idi ki, «bu kişi onlardan nə isə umaraq gözlərini onların üzünə dikdi» (Həvarilərin İşləri 3:5). Şikəst adama baxan həvarilərin baxışlarında nə utandırıcı maraq, nə də ədəbsiz rəddetmə var idi. Onların baxışlarından əsl şəfqət hiss olunurdu.

Əzabın üzünə baxmaq çətindir. Məgər biz ondan böyük məmnuniyyətlə üz döndərməzdikmi? Çünki əks istiqamətdə həmişə diqqətə layiq nəsə tapılacaq, elə deyilmi? Bundan əlavə, ətrafda diqqətə layiq hədəflər az deyildi.

İnsan əzablarına baxmaq çox çətindir: Pakistan qaçqınlarının toz basmış üzləri, Peru yetimlərinin geniş açılmış gözləri və ya bizim Stenli ilə birlikdə Pensilvaniyada gördüyümüz saçlarına dən düşmüş və saqqalı bir-birinə dolaşmış sərsəri adam.

Mən Stenli Şippi böyük əminliklə öz ruhani atam hesab edə bilərəm. O məndən otuz yaş böyük idi; Rəbb ona qırğı burun, nazik dodaqlar, kənarları ağ saçlarla haşiyələnmiş keçəl baş və Amerikanın yarısı böyüklüyündə geniş ürək vermişdi. Stenlinin ondan istəyən və istəməyən hər kəsə payladığı vizit kartoçkasının üzərində bu məlumat qeyd olunmuşdu: «Stenli Şipp — sizin sadiq qulunuz».

Universiteti bitirdikdən sonra ilk xidmət ilimi onun himayəsi altında keçirtmişdim. Səyahətlərimizin birində Pensilvaniyanın kiçik kənd kilsəsində keçirilən konfransda iştirak etmişdik. Səfil bir adam kilsənin qapısını döydüyü zaman həmin binada yalnız Stenli və mən var idim. Onun ağzından gələn spirtin iyi uzaqdan hiss olunurdu. Elə kandara çatan kimi o, dözülməz dərəcədə ağır güzəranı barədə əzbərlədiyi triadanı ucadan söyləməyə başladı; guya o öz peşəsində həddindən artıq ixtisaslaşıb, hal-hazırkı işi onun üçün deyil. Təqaüdə çıxmaq üçün isə hələ cavandır; guya avtobusa biletini itirib, beli ağrıyır və Kanzasda yaşayan övladları onun qayğısına qalmır və s. Əgər keyfiyyətsiz məzmuna malik musiqilər klassik rok-n-roll hesab olunsaydı, bu oğlan Elvis Preslini kölgədə qoyardı. Mən əlimi qoynuma qoyaraq gülümsədim və Stenliyə ünvanlanmış istehzalı baxışlarım sanki ona deyirdi: «Bu oğlanın uydurmalarına bir bax».

Stenli isə mənim gözüaçıqlığıma əhəmiyyət vermədi. Bütün varlığı ilə bu səfil insanı seyr edən Stenli ondan başqa heç kimi görmürdü. Həmin vaxt bu cür düşündüyümü xatırlayıram: «Görəsən, sonuncu dəfə bu oğlanın üzünə kim belə diqqətlə nəzər salıb?»

Səfil adamın təntənəli dastanı, nəhayət ki, sona çatdı. Sonra Stenli onu kilsənin mətbəxinə apardı, yemək dolu boşqabı və ərzaqlarla dolu kağız qutunu onun önünə qoydu. Kilsəni tərk edən dilənçinin ardınca baxan Stenli gözlərini qıyıb mənim səssiz sualıma cavab verdi:

— Mən bilirəm, bəlkə də o, yalan danışırdı. Bəlkə, danışdıqlarından yarısı həqiqətdir?

Bizim hər ikimiz eyni adama baxırdıq. Mənim baxışlarım bu adamdan yan keçmişdi, amma Stenli onun qəlbinin daxilinə nəzər salmağı bacarmışdı. Vaxtına heyfslənmədən bir insanı görə bilmək nə qədər vacibdir.

Bir dəfə farisey Şimon İsa Məsihin pis ad çıxarmış qadınla xeyirxah davrandığını gördü və Onun bu davranışına qəzəblənərək İsanın peyğəmbərliyinə şübhə ilə yanaşdı. Buna görə də İsa Məsih ondan soruşdu: «Sən bu qadını görürsənmi?» (Luka 7:44).

Şimon görmürdü. O, bu qadına insan kimi deyil, fahişə və küçə pozğunu kimi baxırdı.

Bəs biz...

...körpünün altında gecələyən və boş dəmir çəlləyin içərisində qaladığı ocağın ətrafında büzüşmüş evsizlərlə rastlaşanda, kimi görürük?

...qaçqınlar düşərgəsindəki uşaqlar haqqında çəkilmiş sənədli film səhnələrinə baxanda, nələr hiss edirik?

...1.75 milyard insanın gündəlik qazancının 1.25 dollar olduğu barədə hesabatı eşidəndə, nə düşünürük?³⁰.

Biz kimi görürük? «Lakin izdihamı görəndə İsanın onlara rəhmi gəldi, çünki çobansız qoyunlar kimi taqətsiz və çarəsiz idilər» (Matta 9:36).

Rəhmi gəlmək feli — Müqəddəs Kitabdakı ən qeyri-adi fellərdən biridir. Əhdi-Cədidin yunan dili lüğətində bu sözün mənası belə izah olunur: «Daxili aləminlə hiss etmək» (daxili aləm — sevgi və şəfqət anbarıdır)³¹. Bu fel, həmçinin splanxnologiya (daxili orqanlardan bəhs edən elm) sözü ilə eyni köklüdür. Deməli, rəhm — daxilin yerdəyişməsidir və sanki nəfəs kəsici zərbədir.

Bəlkə elə buna görə güclü emosiyalara dözməyib üz döndərməyə tələsirik. Xüsusilə də kömək etmək iqtidarında olmayanda. Əgər nəyisə dəyişmək mümkün deyilsə, onda əzabın gözlərinin içinə baxmaq nəyə lazımdır?

Bəlkə nə isə etmək mümkündür? Bəlkə bizim diqqətimiz kiminsə ağrısını azaldacaq? Kiminsə əzabın yanından etinasızcasına ötüb keçməyənlərə verilən vədə nəzər salın:

Peter ona dedi: «Nə qızılım, nə də gümüşüm var ki, sənə verim. Nəyim varsa, sənə onu verirəm. Nazaretli İsa Məsihin adı ilə qalx, gəz». Sonra sağ əlindən tutub onu qaldırdı. Bu kişinin topuqları və ayaqları dərhal qüvvət aldı. Atılaraq ayağa qalxdı və yeriməyə başladı. Qaçıb tullana-tullana, Allaha həmd edərək onlarla bərabər məbədə girdi.

Həvarilərin İşləri 3:6-8

Peter belə düşünə bilərdi: «Mənim qızılım və gümüşüm olmadığı üçün susmaq daha yaxşı olar». Şükür Rəbbə ki, o, belə etmədi! Tanrının sevgi torpağında cücərən xardal toxumu boyda bir hərəkət möcüzə yaratdı.

Balıqçının qabarlı və güclü əlləri şikəst adamın zəif və cansız əllərinə toxunur. Bu hadisə mənə Göylərdəki Əzəmətli Tanrının qüdrətli əllərinin yerdəki Adəmə toxunduğu Sikstn kapellasını³² xatırlatdı. Müqəddəs şəfa verici toxunuş. Peter şikəst adamın əlindən tutur və onu ayağa qaldırır. Bu adam nazik ayaqları üstündə dayanmağa çalışan yeni doğulmuş maral balası kimi müvazinətini saxlamağa çalışır. Bir an ona elə gəlir ki, bu dəqiqə yıxılacaq. Lakin yox, o, ayaq üstə dayanmışdı! O, ayaq üstə dayanmağı bacaran kimi sevinclə qışqırmağa başladı. Yoldan keçənlər heyrət içərisində ayaq saxlayırdılar. Onlar şikəst adamın yöndəmsiz tullanışlarına baxdıqca gözlərinə inana bilmirdilər.

Yəqin ki, siz onun özünü təmkinli aparmalı olduğunu düşünmürsünüz? Əlbəttə, o, həmin an tullanmağa başlamadı. Əvvəlcə ehtiyatla bir addım, sonra bir neçə addım və şübhəsiz ki, daha sonra İrlandiya rəqsi «Ciqan»ı oynamağa başladı. O, uzun illər üzərində süründüyü həsiri əlinə alıb yellədə-yellədə rəqs etsəydi, heç təəccüblənməzdim.

Bizim üçlüyümüzü səfillər əhatə edir. Bu arada həvarilər gah tullanıb-düşən, gah da rəqs edən dilənçiyə baxıb sevinirlər. Onları sıx dövrəyə alan digər şikəst adamlar əllərini cındır paltarlarının və əski parçalarının içərisindən çıxarıb fəryad edir və öz möcüzə paylarını tələb edirdilər:

— Mən də şəfa tapmaq istəyirəm! Mənə də toxun! Toxun!

Bu insanların xahişlərini dinləyən Peter onları Qüdrətli Şəfaçının klinikasına dəvət edir və onlara oturmağı təklif edir. «Gördüyünüz və tanıdığınız bu kişi İsanın adı sayəsində, Onun adına olan imanla sağaldı... <…> Beləliklə, günahlarınız silinsin deyə, tövbə edib Allaha tərəf dönün...» (Həvarilərin İşləri 3:16, 19).

Silmək — yunan dilindən tərcümədə «siyahıdan pozmaq» və ya «tamamilə yox etmək» mənasında işlənir. Peter izah edir ki, İsa Məsihə iman — həyatı Tanrı ilə birlikdə sıfırdan başlamaqdı. İsa Məsih bu şikəstin ayaqları ilə birlikdə bizim qəlblərimizə də şəfa verdi. İndi Onun sayəsində biz tamamilə yeni məxluqlarıq!

Baxışların arxasında səmimi iştirakı şəfa toxunuşu, bunları isə əbədiyyət haqqında söhbət izləyirdi. Tanrının adı ilə baş verənlər biz bu dünyanı tərk edəndən sonra da qalacaq.

Gəlin darvazanın önündə ayaq saxlayaq. Gəlin onların ağrısı bizim ağrımıza çevrilməyənə qədər əzab çəkənlərin üzünə diqqətlə baxaq. Gəlin onlardan yan keçməyə, rədd etməyə və baxışlarımızı qaçırmağa tələsməyək. Gəlin riyakarlığı və yalanı bir kənara qoyaq. Gəlin o insanı görənə qədər ona diqqətlə baxaq.

Bizim məbəddə oğlu evsiz-eşiksiz dolaşdığı üçün hədsiz dərəcədə əzab çəkən bir ailə var. Onların oğlu on yeddi yaşı olarkən evdən qaçıb. Həbsxanadan vurduğu bir neçə telefon zəngini və bir dəfə ona orada baş çəkməklərini nəzərə almasaq, valideynləri artıq iyirmi il idi ki, onu görmürdülər. Bir dəfə onun anası məbədin liderlər görüşündə ondan müsahibə götürməyimə izin verdi. Sonra ondan öz hekayəsini hər kəsin qarşısında danışmağa qərar verməsinin səbəbini soruşdum.

— İstəyirəm ki, insanlar evsiz adamlara münasibətlərini dəyişsinlər. İstəyirəm ki, onların problem olduğunu deyil, kiminsə övladı olduğunu görsünlər.

Cənubi Afrikanın ərazisində məskunlaşan zulus xalqı bir-birini salamladıqları zaman belə deyirlər: «Mən səni görürəm»³³. İnsanın həyatındakı dəyişikliklər, bir qayda olaraq, onun dərdinə şərikliklə başlayır.

Dəyişikliklərin davam etməsi isə uzanan kömək əlinin sayəsində baş verir. Mən bu fəsli Efiopiya otellərinin birindəki zəif işıq şüaları altında yazıram. Haqqında indi bəhs edəcəyim Müqəddəs Kitab hekayəsinin müasir forması isə məndən bir neçə mil və saat uzaqda baş verir.

Günəşdən yanmış təpələrdə dövrə vuran torpaq yol düz Bzuneh Tulemanın evinin yanında sona çatır. Onun şlakbeton bloklardan tikilmiş evi üç yüz kvadrat futdan ibarət idi. O, iki kiçik otağı və torpaq döşəməsi olan bu evdə yaşayırdı. O, evinin divarlarını səma rəngli mavi boya ilə boyamışdı və onları İsa Məsihin təsvirlərindən ibarət iki şəkillə bəzəmişdi. Şəkillərdən birinin üzərinə «İsa — Yaxşı Çobandır» yazılmışdı. Otaq dözülməz dərəcədə isti idi və sanki havadan od yağırdı. Bütün bunlardan əlavə, hər yeri inək peyininin iyi bürümüşdü. Mən milçək uda biləcəyimdən qorxduğum üçün dərindən nəfəs almırdım.

Mırıq dişləri ilə gülümsəyən Bzuneh mənimlə üzbəüz oturmuşdu. Yandırıb-yaxan istiyə baxmayaraq, o, əyninə qırmızı gödəkcə, günlüyü əyri qalan beysbol papağı taxmışdı. O, dörd divarı ilə qürurlandığı kimi, heç bir padşah öz sarayı ilə qürurlanmamışdı. Bu otuz beş yaşlı insanın hekayəsini dinləyərkən heç də təəccüblənmədim.

İki il bundan öncə o, yerli sərxoşlardan biri idi. Sərxoşluğu nəticəsində birinci nikahı dağılmışdı və ikinci nikahını da eyni aqibət gözləyirdi. Ayılmadan sərxoşluq etmək onunla arvadını elə bir vəziyyətə gətirib çıxartdı ki, onlar öz övladlarını qonşunun himayəsinə verməli oldular. Onların bu öldürücü vərdişinə mane ola biləcək heç nə yox idi.

Amma onları kimsə görə bildi. Peter və Yəhya məbəddəki şikəst adama diqqətlə baxdıqları kimi, yerli kilsənin üzvləri də bu kədərli vəziyyətə biganə qala bilmədilər. Onlar bu ailəyə yemək və paltar gətirməyə başladılar, onları ibadətə dəvət etdilər. Bzuneha bu təklifə laqeyd yanaşsa da, arvadı Bililye ibadətlərə getməyə başladı. O, daha az-az içməyə və daha çox Məsihin həyatı barədə düşünməyə başladı. Hər şeyi yenidən başlamaq üçün ikinci fürsət və yeni həyat barədə vədlər onu çox maraqlandırdı. Bir sözlə, o, iman etdi.

Bzuneh isə tələsmirdi. O, içməyə davam edirdi. Lakin bir ildən sonra o, elə bərk yıxılır ki, üzündə qalan çapıq indiyə qədər ona həmin günü xatırladır. Dostları onu xəndəkdə tapır, həmin kilsəyə gətirir və ona İsa Məsih haqqında danışırlar. Həmin gündən etibarən, o, bir daha ağzına spirtli içki vurmur.

Amma kasıblıq problemi hələ də həll olunmamış qalır. Bu ailənin boş torpaqdan və geyimdən başqa heç nəyi yox idi. Elə həmin ərəfələrdə «World Vision»³⁴ təşkilatının əməkdaşı Meskerem Tranqo onlara baş çəkir və dərdə həqiqi şəriklik baxışı və şəfaverici toxunuş xidməti davam edir. Sərxoşluqdan şəfa tapmış Bzunehə öz ayaqları üzərində dura bilmək üçün necə kömək etmək olar? Həmin diyarlarda iş tapmaq müşkül məsələdir, həm də bir kənd sərxoşunu kim işə qəbul etmək istəyərdi? Onlara pul vermək məsələnin həlli deyildi, onu içkiyə xərcləyə bilərdilər.

Bzunehin yanında əyləşən Meskerem onlara kömək üsullarına nəzər salmağa başladı. Nəhayət ki, çıxış yolu tapıldı. İnək peyini. «World Vision» təşkilatının səyləri nəticəsində kredit götürüldü və Bzuneh həmin pula inək aldı, tövlə tikdi. O, inək peyinindən metan və həmçinin kənd təsərrüfatı gübrəsi hasil etməyə başladı. Bililye hasil edilən qazın köməyilə yemək hazırlayırdı, gübrə isə satılırdı. Bir ildən sonra Bzuneh krediti bağladı, əlavə dörd inək aldı, bu evi tikdi və övladlarını evinə gətirdi.

— İndi mənim on inəyim, otuz keçim, televizorum, maqnitofonum və mobil telefonum var. Hətta arvadımın da telefonu var, — deyə Bzuneh gülümsədi. — İndi isə dənli bitkilərin satışı ilə məşğul olmağı düşünürəm.

Bu möcüzənin təməli həqiqi dərdə şəriklik baxışı və kömək əlinin uzanması ilə qoyuldu. Bəlkə bəşəriyyətin bəlalarının həlli üçün bu, elə Tanrının çıxış yoludur? Əvvəlcə şəfqət dolu baxışlar əzab dolu baxışlarla qarşılaşır, sonra güclü əllər zəif əllərə kömək edir, daha sonra isə Tanrı möcüzə yaradır. Biz edə biləcəyimiz ən kiçik köməyi edirik, Tanrı isə qalan işləri tamamlayır. Beləliklə də, Gözəl qapının yanında oturan insanın həyatı əbədi olaraq dəyişir.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. «İnsan əzablarına baxmaq çətindir». Siz belə bir əzabın şahidi olmusunuzmu? Kimsə dərdinizə şərik olduğu vaxt tək olmadığınızı fikirləşirsinizmi? Belə vəziyyətlərdə kiminsə sizi görə bildiyini düşünürsünüzmü?

2. Ehtiyac içində olan, xüsusilə sosial nərdivanın ən aşağı pilləsinə yuvarlanan insandan gözlərinizi gizlətmədiyiniz və onlara diqqətlə baxdığınız zaman onlar nə hiss edirlər?

3. Növbəti ayələrdə İsa Məsihin hər şəfaverici toxunuşu ilə yaratdığı möcüzələrə diqqət yetirin: Matta 9:20-22; Mark 1:40-45; Mark 7:32-35; Luka 8:51-55; Luka 13:11-13; Yəhya 9:1-7. İnsanın şəfa tapmasında İsa Məsihin toxunuşu həlledici idimi? Necə düşünürsünüz, Onun toxunuşu həmişə şəfanın bir hissəsi olubmu?

4. Peter və Yəhya şikəst adama onun dilədiyi puldan daha böyük bir şey verdi (Həvarilərin İşləri 3-cü fəsilə bax). Biz ehtiyac içində olan insana puldan başqa necə kömək edə bilərik?

5. Peter və Yəhya dərdə şərik baxışları və şəfaverici toxunuşla Tanrının möcüzəsinə yol açdılar. Bu strategiyanı sizin gündəlik həyatınızda necə reallaşdırmaq olar?

Fəsil 16

Yeşaya

…Ordular Rəbbi müqəddəsdir, müqəddəsdir, müqəddəsdir!

Bütün yer üzü Onun əzəməti ilə doludur. Serafların səsindən qapı çərçivələri ilə kandarları sarsıldı, məbəd tüstü ilə doldu. Mən dedim: «Vay halıma, həlak oldum! Çünki ağzı murdar bir adamam, həm də murdar ağızlı adamlar arasında yaşayıram. Buna baxmayaraq, qarşımda Padşahı — Ordular Rəbbini gözlərimlə gördüm»

Yeşaya 6:3-5

MÜQƏDDƏS FƏRQLƏNMƏ

Con Henninq Spik³⁵ uçurumun kənarında dayanaraq nəhəng su sahəsini seyr edirdi. O, 1858-ci ilin böyük hissəsini bu yerə gəlib çatmaq üçün sərf etmişdi. O öz komandası ilə birlikdə həftələr boyunca Afrika cəngəlliklərindəki kolları qıra-qıra yol açır və dərin çayların dayaz yerləri ilə irəliləyirdi. Dəmir ucluqlu nizələrlə silahlanmış yerli əhali onları izləyirdi, timsahlar gözlərini onlardan çəkmirdi. Nəhayət, cəngəllikdə ağır yol qət etdikdən sonra məqsədlərinə çatdılar.

Gözlərinin qarşısındakı bu möhtəşəm mənzərəni yalnız əsl britaniyalı bu qədər təmkinlə təsvir edə bilərdi. «Biz tamamilə mükafatlandırılmışdıq», — deyə o öz gündəliyində yazırdı.

Gur axan sularda sürətlə tullanıb-düşən, köç edən minlərlə balıq qayıqlarda ora-bura üzən, sonra əllərindəki tilovlarla qaya parçalarının üzərində oturan yerli əhali suda mürgüləyən begemotlar və timsahlar — hamısı bir yerdə fövqəltəbii və fantastik mənzərə yaratmışdı³⁶.

Spik ovsunlanmış kimi donub qalmışdı. O, insanı heyran edən bu mənzərəni dəfələrlə seyr edirdi. Səbəbini təxmin etmək heç də çətin deyildi.

O, vətəni İngiltərədə heç vaxt belə bir şey görməmişdi. Ümumiyyətlə, belə bir heyrətamiz gözəlliyi seyr etmək hər kəsə nəsib olmamışdı. Spikin bəxti gətirmişdi və gördükləri onu heyrətə salmışdı.

On dörd il sonra yer kürəsinin digər tərəfində olan Frederik Dellenbo da az heyrətlənməmişdi. Vətəndaş müharibəsinin veteranı mayor Con Pauelonun komandasına qoşulanda onun on səkkiz yaşı var idi. Onlar ilk dəfə idi ki, Kolorado çayındakı Qrand-Kanyonu üzüb keçmək istəyirdilər. Bir qolu olan cəsur Pauelonun rəhbərliyi ilə kəşfiyyatçılar su sızan qayıqlarda çay boyunca üzürdülər. Birdən gözlənilmədən nəhəng su axını ilə üz-üzə gəldilər. Onların bu vəziyyətdə sağ qalması təəccüblü idi. Onların gördükləri isə daha təəccüblü idi. Dellenbo həmin mənzərəni belə təsvir edir:

Mən qayığın içərisində kandara əks istiqamətdə oturduğum üçün onun yaxınlaşmasını görmədim...Yaxınlaşan gurultu səsləri hər an güclənirdi və birdən mayor qışqırdı: «Su!» Gözlənilmədən qayıq havada dondu və həmin an nəhəng dalğalar qayığa zərbələr endirməyə başladı. Dalğalar qayığı havada fırladır və biz saatda iyirmi beş mil sürətlə uçurduq. Hər dəfə su ilə toqquşduğumuz zaman nəhəng dalğalar bizi tamamilə bürüyürdü. «Suyu bayıra atın!» — deyə mayor qışqırdı. — Bayıra atın, yoxsa hamımızın sonu çatacaq! Avarları kənara tullayıb qayıqdakı suyu boşaltmağa başlasaq da, heç bir dəyişiklik yox idi. Dalğalar qayığı yonqar kimi firladır və ora-bura tullayırdı... su nəhəng qara qaya parçalarının arasından köpüklənərək uğultu ilə gah bir, gah digər tərəfdən şütüyürdü... Əgər saatınız olsaydı, bizi bürüyən xaosun yarım dəqiqədən artıq sürmədiyini görəcəkdiniz. Ancaq bizə elə gəlirdi ki, bu su yelləncəyi uzun müddət davam etdi. Sonra hər şey birdən-birə sakitləşdi³⁷.

Çay kandarları və gur suların axdığı sıldırımlar gənc Dellenbo üçün yenilik deyildi. Lakin bu çay onun əvvəl gördüklərindən çox fərqlənirdi. Birdən-birə gözlərinin qarşısında canlanan hüdudsuz və coşqun çayın önündə avar çəkənlərin nəfəsi kəsildi. Bu gənc artıq bir neçə dəfə gur axan çaylardan keçmişdi, lakin o çaylar bununla müqayisə edilə bilməzdi.

Spikin nitqi qurumuşdu. Tamamilə islanmış Dellenbonu pərəstiş dolu qorxu bürümüşdü.

Yeşaya isə üzü üstə məbədin döşəməsinə yıxılmışdı. Əlləri ilə başını tutan Yeşaya boğuq səslə mərhəmət üçün yalvardı. Birinci yol açan adam kimi o, hələ heç kimin görmədiklərini gördü. Onlardan fərqli olaraq onun gözləri qarşısında heyrətamiz təbiət deyil, Tanrının Özü canlandı. Yeşaya Tanrını gördü.

İsa Məsihin gəlişindən yeddi əsr yarım öncə, qədim İsraildə Yeşayaya ali hakimiyyətin yanında kapellan və ya məhkəmədə kahin olmaq vəzifəsi verilmişdi. O, nüfuzlu ailədən idi. Onun ibrani dili mükəmməl, özü isə nəzakətli, savadlı və uğurlu insan idi. Amma Yeşaya Tanrını gördüyü gün yalnız bu sözləri söyləyə bildi: «Vay halıma, həlak oldum!» O, niyə belə söyləyirdi? O, nə üçün belə qeyri-adi reaksiya verdi? Cavab budur — seraflar onu üç dəfə təkrar edir: «Müqəddəs, Müqəddəs, Müqəddəs».

Onun ətrafında seraflar dayanmışdı. Hər birinin altı qanadı var idi. Qanadının ikisi ilə üzlərini, ikisi ilə ayaqlarını örtmüş, ikisi ilə uçurdular. Biri o birini səsləyib deyirdi: «Ordular Rəbbi müqəddəsdir, müqəddəsdir, müqəddəsdir! Bütün yer üzü Onun əzəməti ilə doludur». Serafların səsindən qapı çərçivələri ilə kandarları sarsıldı, məbəd tüstü ilə doldu. Mən dedim: «Vay halıma, həlak oldum! Çünki ağzı murdar bir adamam, həm də murdar ağızlı adamlar arasında yaşayıram. Buna baxmayaraq, qarşımda Padşahı — Ordular Rəbbini gözlərimlə gördüm».

Yeşaya 6:2-5

Seraflar Müqəddəs Kitabda yalnız bir missiya ilə çıxış edirlər — onlar eyni triadanı dəfələrlə təkrar edib deyirlər: «Ordular Rəbbi Müqəddəsdir, Müqəddəsdir, Müqəddəsdir!»

İbrani dilində təkrar funksiyasını indi müasir dövrdə işıq verən markörlər çox yaxşı yerinə yetirir. Bu, ifadə etmək ünsürüdür, diqqətin cəmləşdirilməsidir. Altı qanadlı mələklər bütün Kainata Tanrının sadəcə müqəddəs və ya müqəddəs, müqəddəs deyil, müqəddəs, müqəddəs, müqəddəs olduğunu bəyan edirdilər.

Tanrının digər hansı fərqli xüsusiyyəti bu qədər sıx-sıx vurğulanır? Biz Müqəddəs Kitabda Tanrı haqqında «müdrik, müdrik, müdrik» və ya «qüdrətli, qüdrətli, qüdrətli» deyilən bir ayə tapa bilmərik. Lakin O, «müqəddəsdir, müqəddəsdir, müqəddəsdir». Tanrının müqəddəsliyi — Onu fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətdir. Bu xüsusiyyət, Tanrını digər bütün xüsusiyyətlərindən daha yaxşı ifadə edir³⁸. Müqəddəs Kitabdakı ilk və son nəğmə Tanrının müqəddəsliyini bəyan edir. Qırmızı dənizi keçərək azadlığa qovuşan Musa və İsrail xalqı belə oxuyur: «Ya Rəbb, allahlar arasında Sənin kimisi varmı? Müqəddəslikdə əzəmətli, zəhmli və alqışlara layiq, möcüzələr yaradan Sənin kimisi varmı?» (Çıxış 15:11) Vəhy Kitabında üzərində qələbə çalan müqəddəslər belə oxuyur: «Ya Rəbb, kim Səndən qorxmaz, kim Sənin adını izzətləndirməz? Çünki yalnız Sən müqəddəssən» (Vəhy 15:4).

İbrani ekvivalenti olan müqəddəs — kadoş sözünün hərfi mənası ayrılmış və ya ayırmaq deməkdir. Beləliklə, Tanrının müqəddəsliyi Onun ayrı olduğunu, xüsusiliyini, bənzərsiz olduğunu, bir sözlə «fərqliliyini» vurğulayır. Tanrı tamamilə unikaldır. Onda olan hər şey Onun yaratdığı dünyada olanlardan çox fərqlənir.

Sizinlə düzəltdiyiniz kağız təyyarə arasında oxşar cəhətlər çoxdurmu? Sizinlə Tanrı arasındakı oxşarlıq da bundan çox deyil. Hələ də şübhə edirsiniz? Bir kağız vərəq götürün və ondan təyyarə düzəldin. Özünüzü öz yaratdığınızla müqayisə edin. Onu yazı qaydaları müsabiqəsinə dəvət edin. Kim qalib gələcək?

Kimin sürətli olduğunu müəyyən etmək üçün onunla yarışa qoşulun. Kim daha sürətlidir? Basketbol meydançasında onun qabiliyyətini yoxlayın. Orada kim padşah və tanrıdır?

Heç şübhə etmədən söyləyim ki, əlbəttə siz. Sizin yaratdığınız müstəqil deyil və onun həyat qabiliyyəti yoxdur. O sizin istəyinizə görə meydana gəlib və yalnız sizin səyləriniz nəticəsində uça bilər. İndi isə özünüzlə kağız təyyarənin arasındakı fərqi sonsuza qədər artırmaqla, Tanrı ilə Onun yaratdıqları arasındakı fərqin ölçüsüzlüyünü anlayacaqsınız.

Tanrını kiminlə müqayisə etmək olar? «Göydə Rəbbin tayı-bərabəri varmı? İlahi varlıqlar arasında Rəbbin bənzəri varmı?» (Zəbur 89:6) «Bəs onda Allahı kimə bənzədərsiniz? Onu nəyə oxşadarsınız?» (Yeşaya 40:18) Hətta Tanrı soruşur: ««Bəs Məni onda kimə bənzədərsiniz ki, Mən ona oxşayım?» deyir Müqəddəs Olan» (Yeşaya 40:25).

Əgər Onun sualının cavaba ehtiyacı varsa, O Özü cavab verərək deyir:

Qədimdən bəri olan hadisələri xatırlayın, çünki Allah Mənəm, başqası yoxdur, Mənəm Allah, Mənə bənzəri yoxdur! Axırı əvvəldən, baş verməmiş hadisələri əzəldən bildirən, «Niyyətim baş tutacaq, istədiyim hər şeyi edəcəyəm» deyən Mənəm. Şərqdən bir yırtıcı quşu, uzaq diyardan niyyətimi yerinə yetirən adamı çağıran Mənəm. Mən bunları dedim, mütləq yerinə yetirəcəyəm, mən niyyət etmişəm, bunu icra edəcəyəm.

Yeşaya 46:9-11

Tanrının oxşarını axtarmaq səyləri boşdur. İnsanın Tanrının hakimiyyətini qəsb etmək səyləri müvəqqətsizliyə məhkumdur. Heç kim və heç nə Onunla müqayisə edilə bilməz. Tanrının heç kimin məsləhətinə və köməyinə ehtiyacı yoxdur. Çünki: «Hökm verən Allah isə həm alçaldır, həm yüksəldir» (Zəbur 75:7).

Biz də qüdrətlə təmin oluna bilərik, lakin O Özü Qüdrətdir. Biz sadəcə olaraq, işıq saçanlar olduğumuz halda, O, Nurun Özüdür. «Allahın adı əbədi olaraq izzətlənsin! Çünki hikmət və qüdrət Ona məxsusdur» (Daniel 2:20).

Ətrafınıza nəzər saldığınız zaman Tanrının nədənsə nəsə yaradan dulusçu deyil, heç nədən nəsə Yaradan Tanrı olduğunu görəcəksiniz. Tanrı bütün varlıqları Öz exnihilo (heç nədən) əmri ilə yaratdı. Onun əlinin altında hansısa əbədi bir vəsait yox idi. Kainat yaranmazdan öncə zülmət, qaranlıq mövcud deyildi, heç nə yox idi: nə Kainat, nə də qaranlıq.

Hətta qaranlığı da Tanrı yaratdı. «Nuru, qaranlığı, sülhü, fəlakəti yaradan Mənəm, bütün bunları edən Rəbb Mənəm» (Yeşaya 45:7). Həvari Yəhya bəyan edir: «Ey bizim Rəbbimiz və Allahımız! Sən izzət, şərəf və qüdrət almağa layiqsən. Çünki hər şeyi Sən yaratdın, hər şey Sənin iradənlə var olub yarandı» (Vəhy 4:11).

Tanrı tərəfindən yaradılmış Kainat Onun qüdrətini bəyan edir. Tanrının qüdrəti Onun hikmətindən doğur. Tanrının hər şeydən xəbərdar olması Onun hər şeyə Qadir olduğunu yönəldir. Onun hüdudsuz biliyi Tanrının hüdudsuz qüdrətini ötüb keçir. «Hikməti dərin, gücü tükənməyən Odur. Ona qarşı duranlardan kim sağ qalıb?» (Əyyub 9:4). «Allah güclüdür, kimsəyə xor baxmaz, güclüdür, dərin şüura malikdir» (Əyyub 36:5).

Diqqətsizlik və qərarsızlıq Onun qüdrətinə xas deyil. Əksinə, Tanrının hikməti Onun qüdrətini bəzəyir və tənzimləyir. Həvari Paul bunu belə izah edir: «Allahın zənginliyi nə böyük, hikməti və biliyi nə dərindir! Onun hökmləri necə də ağlasığmaz, yolları necə də anlaşılmazdır!» (Romalılara 11:33)

Onun sizin haqqınızda olan fikirləri, Kainatı dərk etməsi qədər qüsursuzdur. «Sözlərimi dilə gətirməmişdən əvvəl, ya Rəbb, hamısını tamamilə bilirsən. <…> Dünyaya gəlməzdən əvvəl Sənin gözlərin məni gördü. Ömrüm başlamazdan əvvəl mənə təyin etdiyin hər bir günü kitabına yazmısan (Zəbur 139:4, 16).

Sənin və mənim biliyimi məhdudlaşdıran sirr pərdəsi Tanrı üçün mövcud deyil. Onun üçün dilə gətirilməmiş sözlər, söylənənlərdən daha aşkardır, gizli düşüncələr elan olunanlardan daha aydındır. Gələcək də Onun üçün keçmiş tarix kimidir. O, hər şeydən xəbərdardır: gələcəkdən və keçmişdən, gizlindən və aşkardan. Heç bir şey Ondan gizlin deyil. O, hər şeyə Qadir, hər şeyi Görən və hər yerdə Olandır.

Padşah Davud heyrətlənərək deyir: «Hara gedim ki, Ruhun orada olmasın? Hara qaçım ki, hüzurunda olmayım?» (Zəbur 139:7) Tanrı bizə xatırladaraq deyir: «Mən yalnız yaxında olan Allah deyiləm, həm də uzaqda olan Allaham. <…> Yeri göyü Mən doldurmamışammı?» (Yeremya 23:23, 24)

Tanrının «müqəddəs fərqinin» nədən ibarət olduğunu görürsünüzmü? Yeşayanın şahidi olduğu həmin səhnə bir daha təsdiq edir ki, biz Tanrını nə qədər aydın görürüksə, Onu bir o qədər çox qiymətləndiririk. Tanrı o qədər müqəddəsdir ki, hətta günahsız seraflar belə Ona baxa bilmirdilər!

Onlar üzlərini qanadları ilə örtürlər və çox maraqlıdır ki, qanadları ilə ayaqlarını da örtürlər. Niyə? İbrani dilində ayaqlar və cinsi orqanlar eyni sözdür³⁹. Kobudluğuma görə üzr istəyirəm, ancaq mələklər bu hərəkətləri ilə Tanrının hüzurunda tamamilə gücsüz olduqlarını nümayiş etdirirlər.

Yeşayanı başa düşmək olar. O, Tanrının necə müqəddəs olduğunu gördüyü üçün qürurlanmağı, lovğalanmağı, qeydlər aparmağı, təbliğ planı və ya səyyar seminarlar hazırlamağı ağlına belə gətirmir. Bunun əvəzinə, o, üzü üstə yerə yıxılaraq mərhəmət diləyir. «Vay halıma, həlak oldum! Çünki ağzı murdar bir adamam, həm də murdar ağızlı adamlar arasında yaşayıram. Buna baxmayaraq, qarşımda Padşahı — Ordular Rəbbini gözlərimlə gördüm» (Yeşaya 6:5).

Yeşayaya zahir olan görüntü onun deyil, Tanrının təbiətini və Onun izzətini aşkara çıxartdı. Yeşaya anladı ki: «Diqqət mərkəzində mən yox, Odur». Yeşaya Tanrını axtardığı üçün deyil, Onu seyr etdiyi üçün həlimləşir. Peyğəmbərin özünü «natəmiz» adlandırılan cüzamlılarla və xəstələrlə bir səviyyədə görə bilməsi üçün Tanrıya ötəri baxmaq kifayət etdi. Tanrının müqəddəsliyinin önündə insanın qüruru səsini kəsir.

Bizi müqəddəs edən isə Tanrının mərhəmətidir. Bunun necə baş verdiyinə nəzər salın:

Seraflardan biri mənə tərəf uçdu, əlində də maşa ilə qurbangahdan götürdüyü yanar kömür var idi. O, kömürlə dodaqlarıma toxunaraq dedi: «Budur, bu kömür dodaqlarına dəydi, pisliyin silindi, günahın bağışlandı».

Yeşaya 6:6, 7

Yeşaya heç nə tələb etmir. O, mərhəmət diləyir və eyni zamanda buna layiq olmadığını hesab edir. Lakin səbirli və bol mərhəmətli Tanrı Yeşayanı günahdan təmizləyir və bütün həyatı boyunca onu dəyişdirir. Tanrı Onun adından danışmağa hazır olan insan axtarır. «…Kimi göndərim? Bizim üçün kim gedəcək?» (Yeşaya 6:8)

Yeşayanın qəlbi və əlləri ucaya qalxaraq deyir: «Mən buradayam. Məni göndər» (Yeşaya 6:8). Tanrının müqəddəsliyini ötəri görən Yeşaya, Onun çağırışına cavab verir. O, sanki kanyonun dibinə axıb tökülən coşqun çay mənbəyi tapmışdı. Görüntü ötəri olsa da, bu, Tanrının görüntüsü idi.

Bəs nəticə necə oldu? Yeşaya başqa insana çevrildi, fərqlilik qazandı.

Müqəddəs fərqlilik.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Siz «müqəddəslik» sözünü necə başa düşürsünüz? Heç vaxt Müqəddəs Kitabı oxumayan birinə bu anlayışı necə izah edərdiniz?

2. Tanrının müqəddəsliyi insanın qürurunu necə susdura bilər?

3. Sonuncu dəfə nə zaman Tanrının bol səbirinin və mərhəmətinin şahidi olmusunuz? Nə baş verdiyini danışın.

4. Yeşaya 6:1-8-ci ayələri oxuyun. Yeşayanın Tanrının izzətinə olan münasibəti necə idi? (5-ci ayə) Siz necə münasibət göstərərdiniz? İzah edin.

5. Yeşaya günahlarından təmizləndikdən sonra nə baş verdi? (8-ci ayə) Tanrı Yeşayanın yaşadıqlarını bizim həyatımızda necə istifadə edə bilər?

Fəsil 17

Gerasadan olan cinə tutulmuş adam

İsa qayıqdan düşən kimi qəbir mağaralarından natəmiz ruha tutulmuş bir adam Onunla qarşılaşdı. O, mağaralarda yaşayırdı və heç kim onu hətta zəncirləyərək saxlaya bilmirdi. Neçə dəfə ona buxov, zəncir vurmuşdular, lakin o, zəncirləri qırmış, buxovları parçalamışdı. Heç kəsin onu sakit etməyə gücü çatmırdı. Həmişə, gecə-gündüz qəbiristanlıqda, dağlarda çığırır və özünü daşlarla yaralayırdı.

Mark 5:2-5

CƏHƏNNƏMİN BUXOVLARINDAN QURTULMAQ

Cod və pırtlaşıq saçlar, sinəyə qədər uzanmış saqqal, yaralanmış qanlı bədən. Uzaqlarda azmış və ya həyəcanla vurnuxan baxışlardakı narahat gözlər. Çılpaq, ayaqyalın, yerə səpələnmiş və əlində tutduğu daşlar qarşısında müdafiəsiz. O özünü daşlarla yaralayırdı. Bütün bədəni başdan ayağa qədər mürəkkəb ləkəsinə bənzəyən qançırlarla doludur. Açıq və dərin yaralarını milçəklər bürüyüb.

Onun evi — Qalileya məzarlığındakı əhəngdaşlı məqbərələrdir. (Bu mağaralar dəniz kənarındakı sıldırım qayaların içərisində qazılmışdı). Yəqin ki, o özünü onun getməsinə sevinən dirilərdən çox ölülərin arasında daha təhlükəsiz hiss edirdi. O onlara mane olurdu. Onun topuqlarından sallanan qandallara və biləklərindəki zəncir qırıqlarına baxın. Onu heç kim saxlaya bilmirdi. Bu xaosu necə sakitləşdirmək olardı? İnsanlar qorxduqları üçün o yoldan keçə bilmirdilər (Matta 8:28-ə bax). Yerli sakinlər bu problemlə barışmağa məcbur idilər. Biz isə bu bəxtsiz insana baxdığımız zaman iblisin əməllərindən dəhşətə gəlirik.

Bəs biz öz qeyri-normal davranışlarımızı necə izah edək? Atanın şiddətli qəzəbi, ananın sakit sərxoşluğu, yeniyetmənin gözlənilməz üsyanı, kredit kartındakı pulların tamamilə xərclənməsi, internet-pornoqrafiya və s... Gördüyünüz kimi, iblis sakit dayanmır. Cinə tutulmuş qadaralıya diqqətlə baxdığınız zaman iblisin bizim üçün necə bir gələcək hazırladığını yaxşı anlayacaqsınız.

Özünə işgəncə vermək. Cinə tutulmuş adam özünə işgəncə vermək üçün daşlardan istifadə edirdi. Biz daha kəskin üsullardan istifadə edirik. Məsələn: narkotik, seks, iş, zorakılıq, həddindən artıq yemək. (Cəhənnəm bizi özümüzə işgəncə verməyə itələyir.)

Ölümə və qaranlığa qərq olmaq. Hətta zəncirlərini qıran cinə tutulmuş adam yenə də ölülərin arasında yaşamağa davam edirdi. Burada şər özünü evindəki kimi hiss edir. Ölülərlə söhbət, dirilərin qurban gətirilməsi, ölümə və onunla bağlı hər şeyə anormal maraq. Bütün bunlar Tanrıdan gəlmir.

Əl çəkməyən narahatçılıq. Bu insan gecə-gündüz çığırırdı (Mark 5:5-ə bax). İblis maniakal vəziyyətlər yaratmaqda mahirdir. «Natəmiz ruh... dolaşır... [İsa bunu nə üçün etdiyini izah edir], rahatlıq axtarar...» (Matta 12:43).

Təcridolunma. Cinə tutulmuş insan öz iztirablarında tənha idi. İblisin planı belədir. «Ayıq durun, oyaq olun. Çünki düşməniniz olan iblis nərildəyən və kimisə aşırmaq istəyən aslan kimi dolaşır» (1 Peter 5:8; kursiv mənimdir. — M. L.). Ünsiyyət onun planlarını pozur.

Bəs İsa Məsih?

İsa Məsih də iblisin planlarını dağıtdı. O, içi dolu iki tapança ilə qayıqdan sahilə endi. «Ey natəmiz ruh, bu adamdan çıx!» (Mark 5:8)

Nə danışıqlar aparıldı, nə məsələyə incə yanaşıldı, nə də təmtəraqlı salamlaşma oldu. Pis ruhlar güzəştə layiq deyillər. Onlar elə həmin an İsanın ayağına yıxılıb səcdə qıldılar və onlara mərhəmət etməsi üçün yalvarmağa başladılar. Qoşunun başçısı İsa ilə sövdələşməyə cəhd göstərərək dedi:

…Ey İsa, Allah-Taalanın Oğlu, məndən nə istəyirsən? Səni and verirəm Allaha, mənə iztirab vermə! <...> Sonra İsa ondan soruşdu: «Sənin adın nədir?» O, cavab verdi: «Mənim adım Qoşundur, çünki biz çoxuq. Ruhları bu diyardan qovmasın deyə o, İsaya çox yalvardı.

Mark 5:7, 9, 10

Qoşun — Qədim Romada altı min əsgərdən ibarət nəhəng ordu birliyi idi. Bir insanda məskən salan ağlasığmaz sayda pis ruhları təsəvvür edərkən adamın tükləri ürpəşir. Lakin vəziyyət qeyri-real görünmürdü. Mağaradakı yarasaların sayı nə qədərdir? Bəs cəhənnəmdə olan pis ruhların sayı? Sayıb qurtarmaqla bitməz.

Pis ruhlar nəinki saysız-hesabsızdır, həmçinin silahlıdırlar. Qoşun — tam döyüş hazırlığında olan batalyondur. İblis və onun əlaltıları döyüşmək üçün gəlir. Bu səbəbdən, bizə çağırış edilir: «...Allahın bütün zireh və silahlarını götürün ki, pis gündə müqavimət göstərib, əlinizdən gələn hər bir şeyi etdikdən sonra dayana biləsiniz» (Efeslilərə 6:13).

Bəli, biz mübarizə aparmalıyıq, çünki bizə qarşı duran təlimləndirilmiş düşmən ordusudur. «Çünki mübarizəmiz qandan və ətdən ibarət olan insanlara qarşı deyil, şər başçılarına və hakim olanlara, bu qaranlıq dünyanın hökmranlarına, səmadakı ruhani şər qüvvələrə qarşıdır» (Efeslilərə 6:12). İsa Məsih «ölülər diyarının qapıları» (Matta 16:18-ə bax) sözünü işlədir. Bu da «hərbi cəhənnəm şurasının» mövcudluğunu ifadə edir. Düşmənimizin ordusu mükəmməl hazırlıqlıdır və şərəfsizcəsinə mübarizə aparır. İblisin sivri quyruqlu və yabasını aşağı əyərək qırmızı köynəkdə dolaşan cizgi filmi surətini unudun. İblis qəddar və güclüdür.

Tanrının hüzurunda isə (buna xüsusi diqqət yetirmək lazımdır!) iblis — tamamilə bir heçdir. Onun Tanrıya qarşı mübarizəsi ağcaqanadın atom bombasına qarşı mübarizəsinə bənzəyir.

Orada — dağın yamacında böyük bir donuz sürüsü otlayırdı. Natəmiz ruhlar İsaya yalvardılar: «Bizi donuzlara göndər ki, onların içinə girək». İsa onlara izin verdi. Natəmiz ruhlar adamdan çıxıb donuzların içinə girdi. İki min baş heyvandan ibarət sürü də uçurumdan aşağı, gölə atılıb orada boğuldu.

Mark 5:11-13

İsa Məsihin hüzurunda cəhənnəmin sakinləri necə bir qorxağı alqışlaya bilərlər! Cinlər Onun qarşısında səcdə qılır, Ona yalvarır və Ona itaət edirlər. Onlar hətta İsa Məsihin izni olmadan donuzların içinə belə girə bilmirlər. Bəs onda iblisin insanlara göstərdiyi təsiri necə izah etmək olar?

Yəqin ki, Natali⁴⁰ bu sualı özünə min dəfə vermişdi. Qadaralı adamın hekayəsinin müasir variantının əsas iddiaçıları arasında bəlkə də onun adı birinci yerdədir. Natali, həqiqətən, əsl cəhənnəm əzabı çəkərək böyümüşdü.

Kilsə icmasının heç nədən xəbəri yox idi. Natali bacıları ilə birlikdə hər bazar günü kilsəyə gəlirdi. Onun atası cəmiyyət ağsaqqalı idi, anası isə orqan alətində çalırdı. Kilsə icması onlara hörmət edirdi, Natali isə valideynlərinə nifrət edirdi. O, artıq onları «ata» və «ana» adlandırmırdı. «Şaman» və «cadugər» müraciətinin izaha ehtiyacı yox idi.

Onun valideynləri şeytan sektasının üzvləri idilər. Natali altı aylıq olarkən onu iblisə təslim etmişdilər və cinsi əxlaqsızlıq hədəfinə çevirmişdilər. Kişilər öz cinsi istəklərini məmnun etmək üçün onu istədikləri yerdə və istədikləri vaxt istifadə edirdilər. Həmin vaxtdan etibarən Natali ikilənmiş dünyada yaşayırdı. O, ağ paltar geyinərək kilsə ibadətində iştirak edirdi və bir neçə saatdan sonra isə eyş-işrət üçün soyundurulurdu. Əgər onun bu eyş-işrət məclislərindəki iştirakı qışqırıq qoparmadan və qusmadan keçirdisə, onda ona vaflili dondurma alırdılar. Bu qız baş verənlərdən fikrən ayrılmağı bacarıb «özünə qapanmağı» öyrənməsi nəticəsində sağ qalmağa nail olur.

Natali möcüzəli şəkildə sektadan qaçmağı bacarır. Ancaq öz xatirələrindən qurtula bilmir. Yetkin qadın olanda belə, o özünü müdafiə etmək üçün altı ədəd alt paltarı geyinməyə davam edirdi. Don geyinmək onda zəiflik hissi doğururdu, buna görə də heç vaxt qadın paltarı geyinmirdi. Bir çox şey onda ikrah hissi oyadırdı. Qadın olduğuna, kişilərin onu əhatə etdiyinə və hələ yaşamağa məcbur olduğuna görə özünə nifrət edirdi. Onun yaddaşındakı hansı qorxu qoşununun onu izlədiyini yalnız Tanrı bilirdi. Bəli, O, həqiqətən, bu barədə bilirdi.

Onun qəlbindəki tapdalanmış bataqlığın içərisində ətrafdakı bütün dəhşətlərdən uzaq və əlçatmaz yerdə kiçik, amma təhlükəsiz bir adacıq möhkəm gizlədilmişdi (Natali bu adacığın onun Səmavi Atası tərəfindən qurulduğuna inanırdı). Bu adacıq — kiçik qızcığazın kilsə oturacaqlarında keçirdiyi vaxt idi. Tanrının sevgi sözləri və Onun mərhəmətinə aid oxunan ilahilər Natalinin qəlbində iz buraxırdı. O, bu adaya qaçmağı və oradan Tanrıya dualar etməyi öyrənmişdi. Rəbb onun dualarını eşitdi və təsəlli gəldi. Dəhşətin yerini yavaş-yavaş ümid doldurmağa başladı. Qorxuların yerini günü-gündən möhkəmlənən iman doldurdu. Şəfa prosesi uzun və üzücü idi, lakin onun qələbəsi saleh bir kişi ilə nikah bağlaması sayəsində təntənəli surətdə qeyd edildi⁴¹.

Natalinin azad olmasında sıldırım qayalar, uçurumdan atılan donuzlar iştirak etmirdi. Ancaq onun, həqiqətən, azad olmasına dair heç bir şübhə yox idi. Biz isə bir şeyi unutmamalıyıq: iblis bizə zərər vura bilər, lakin bizə qələbə çala bilməz. İlanın başı əzilib.

Mən bir dəfə belə əzilmənin şahidi olmuşam. Neft emal edən şirkətə boru çəkilişində kömək edə biləcək fiziki qüvvəli, lakin elə də güclü biliyə malik olmayan işçilər tələb olunurdu. Mən bu göstəricilərə mükəmməl uyğun gəldiyimə görə, son məktəb tətillərimi əlimdə bellə Qərbi Texasın uzun xəndəklərində keçirirdim. Nəhəng ekskavatorlar xəndəklər qazırdı, biz isə onun ardınca gedərək belin köməyi ilə artıq torpağı və daşları çıxarırdıq.

Bir gün axşam ekskavator xəndək qazarkən oradan yalnız torpaq çıxartmadı. «İlan» — deyə briqadir qışqırdı. Biz «bir göz qırpımında» xəndəkdən bayıra tullandıq. Sonra yuxarıdan zınqırovlu ilanın yuvasını gözdən keçirməyə başladıq. Böyük ana ilan qıvrılan balalarını qoruyaraq fısıldayırdı. Yenidən xəndəyin içinə düşüb işləməkdən söhbət belə gedə bilməzdi. Birdən işçilərdən biri beli əlinə alıb ilanın başını qopardı. Biz xəndəyin kənarında dayanıb ilanın başsız bədəninin necə qıvrıldığına və burulduğuna tamaşa edirdik. İlanın zərərsizləşdirilməsinə baxmayaraq, o, hələ də bizi qorxudurdu.

Qərbi Texas qazmaçılarının adi iş günündə yaşanan bu hadisə, sanki ruhani həyatımızı təsvir edən ibrətamiz hekayə kimidir. Məgər iblis ilan deyil? Həvari Yəhya onu «İblis və şeytan adlanan qədim ilan» adlandırır (Vəhy 20:2).

Məgər onun başı qoparılmayıb? Əlbəttə bellə deyil, çarmıxla. «Allah başçıları və hakimləri tərk-silah edib, onlara çarmıxda qələbə çalaraq aləmdə rüsvay etdi» (Kolosselilərə 2:15).

Bu bizə nə verir? Əminlik. Bu ayədə yadda saxlamalı olduğumuz ən vacib məqam — İsa Məsihin iblisi idarə etməsidir. Onun bir sözü ilə bütün pis ruhlar donuzlarla birlikdə uçuruma yuvarlanır. Cinə tutulmuş adam isə «geyinmiş və ağıllanmış oturur» (Mark 5:15). Sadəcə bir əmr! Hansısa ruhani seanslara, fokus göstərməyə, yorucu ovsunlara və şamlarla göstərilən kələklərə ehtiyac yoxdur. Cəhənnəm — qarışqa yuvasının səmavi buxar vərdənəsinə qarşı durmasıdır. «O, natəmiz ruhlara belə əmr edir və bunlar da Ona itaət edirlər» — deyə hər kəs heyrətlənirdi (Mark 1:27).

Xəndəkdəki ilan, ya da cəhənnəmdəki Lüsifer, ikisi də bir yuvanın quşudur. İkisi də çoxdan məğlub olduqlarına baxmayaraq, hələ də güclü görünməyə və insanları aldatmağa çalışır. Lakin bütün əminliyimizə rəğmən, biz yenə də ehtiyatlı olmalıyıq. Yoxsa dişsiz qoca yaramaz olan iblis, bizi qapa bilər! O bizi qorxudur, hərəkət etməyə imkan vermir və bir addım atmazdan öncə bir daha düşünməyə vadar edir. Bəs necə edək? «Ayıq durun, oyaq olun. Çünki düşməniniz olan iblis nərildəyən və kimisə aşırmaq istəyən aslan kimi dolaşır» (1 Peter 5:8). Ayıq olmaq vacibdir, lakin təlaşa düşməyə ehtiyac yoxdur. İlan hələ də qıvrılır və burulur, amma artıq onun zəhəri yoxdur. O, məğlub olub və bunu yaxşı bilir! «...Bilir ki, onun az vaxtı qalıb» (Vəhy 12:12).

«…Çünki sizdə olan Ruh dünyada olandan üstündür» (1 Yəhya 4:4). Şübhə etməyin. Xilaskarın qələbəsinə inanın. «Buna görə də Allaha tabe olun. İblisə qarşı durun və o sizdən qaçacaq» (Yaqub 4:7). İblisin bu gün edə biləcəyi ən böyük şey — qıvrılmaqdır.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Maks Lukado yazır: «Cinə tutulmuş qadaralıya diqqətlə baxdığınız zaman iblisin bizim üçün necə bir gələcək hazırladığını yaxşı anlayacaqsınız. Özünə işgəncə vermək. Cinə tutulmuş adam özünə əzab vermək üçün daşlardan istifadə edirdi. Biz daha kəskin üsullardan istifadə edirik. Məsələn: narkotik, seks, iş, zorakılıq, həddindən artıq yemə...» Sizi əhatə edən insanlar özünə nə ilə işgəncə verir? Özünüzə əzab vermək üçün iblis sizə hansı üsulları təlqin edir?

2. Mark 5:1-20-ci ayələri oxuyun. Nə üçün İsa Məsih yalnız bir əmri ilə pis ruhları idarə edə bilirdi? İsa Məsihin iblis üzərində belə bir səlahiyyətə sahib olmasına münasibətiniz necədir?

3. Rəbb İsa sahilə endiyi zaman cinə tutulmuş adam nə üçün Onu qarşılamağa gəldi? (Mark 5:18-ə bax) Nə üçün o qaçmadı?

4. Azad olmuş bu insan Rəbdən nə istədi? (Mark 5:18-ə bax) İsa Məsih ona nə cavab verdi? (Mark 5:19-a bax) O, nə üçün belə cavab verdi?

5. 1 Peter 5:8-10-cu ayələri oxuyun. Siz «möhkəm imanla ona qarşı durursunuzmu?» Əzablardan və sınaqlardan tək keçmədiyimizi bilmək bizim üçün nə qədər faydalıdır? (9-cu ayə) Biz öz ruhani gücümüzü hansı mənbədən alırıq? (10-cu ayə)

Fəsil 18

İsa məsihin şəfa verdiyi cüzamlı

Beləliklə, Allahın seçilmişləri, müqəddəsləri və sevimliləri kimi ürək mərhəməti, xeyirxahlıq, itaətkarlıq, həlimlik və səbirə bürünün.

Kolosselilərə 3:12

ŞƏFQƏT TOXUNUŞU

Sizdən qeyri-adi bir xahiş edə bilərəmmi? Əl barmaqlarınıza diqqətlə baxın. Əvvəlcə üst tərəfə, sonra isə ovuclarınıza baxın. Ayrı-ayrılıqda hər barmağınıza diqqətlə nəzər salın. Sonda isə baş barmağınızı fırladın.

Birdən sizin əlləriniz haqqında sənədli film çəkmək kiminsə ağlına gəlsə, necə olar? Əgər prodüser sizin həyat tarixçənizi əlləriniz vasitəsilə çatdırmaq istəsəydi, biz nə görərdik? Yəqin ki, filmin ilk səhnəsi körpə əllərini nümayiş etdirərdi, sonra anasının əlindən tutan kiçik əlləri daha böyük planda görərdik. Bəs sonra? Çox güman ki, gəzməyi öyrənmək üçün stuldan tutan əlləri görəcəyik. Yaxud yeməyi öyrənmək üçün qaşığı oynatdığınız əllər görünəcək.

Tezliklə ekranda atanızın yanaqlarını oxşadığınız və ya itin qulaqlarından dartdığınız əllər peyda olacaq. Bəs bu nədir? Bir neçə dəqiqədən sonra həmin əllərlə işlənən kobud hərəkətlərin şahidi oluruq: o, qardaşını itələyir və ya onun əlindəki oyuncağı alır. Tezliklə anlayırıq ki, əllərlə yalnız həyati vacib işlər görülmür və o, yalnız hissləri ifadə etmək üçün köməkçi rolunu oynamır. Eyni əl həm kömək edə, həm də itələyə, həm ala, həm də verə bilər, həm yuxarı qaldıra, həm də aşağı ata bilər.

Bu filmi dostlarınıza nümayiş etdirdiyiniz zaman, yəqin ki, oradakı bəzi anlarla qürur duyardınız. Məsələn, sizin əliniz hədiyyə verir, kiminsə zərif əllərinə üzük taxır, kiminsə yarasını sarıyır, şam yeməyi hazırlayır və ya ovuclarınız dua üçün birləşir. Ancaq bu filmdə, çox güman ki, başqa anlar da olacaq. Qəddarcasına günahlandırmaq üçün uzanan işarə barmağı və yaxud zərbə endirmək üçün düyünlənmiş yumruq. Həmçinin bu filmdə verən deyil, alan əllər, təklif edən deyil, tələb edən əllər, sevən deyil, yara vuran əllər də nümayiş etdiriləcək. Bizim əllərimizdə necə böyük güc gizlənmişdir! Əgər bu gücə nəzarəti itirsəniz, onda o, hakimiyyətdən yapışan, rəqibini boğan, məsumları aldadan silaha çevriləcək. Lakin bu gücü cilovlamağı bacarsanız, onda əlləriniz lütf alətinə və nəinki Tanrının əllərindəki alətə, Tanrının Öz əllərinə dönəcək. Onları Rəbbə təslim edin və beş barmaqlı bu mexanizm göylərin əlləri olacaq.

İsa Məsih belə etdi. Bizim Xilaskarımız Öz əllərini tamamilə Tanrının ixtiyarına verdi. Siz Onun əlləri çəkilən filmdə tamahkarcasına qoparan və ya əsassız ittiham üçün qalxan barmaq səhnələrini görməyəcəksiniz. Amma siz İsanın əllərindən bəhs edən filmdə Onun şəfqət dolu toxunuşunu axtaran bol səhnələr görəcəksiniz: qucağında övladlarını gətirən valideynləri, kasıbları, qorxu ilə yüklənənləri, günahkarları, iztirab çəkənləri. İsa Məsih Onun yanına gələn hər kəsə toxunurdu və Onun toxunuşundan xeyir-dua alan hər kəs dəyişilirdi. Onun toxunuşu Matta Müjdəsinin 8-ci fəslində haqqında bəhs edilən adsız cüzamlı qədər heç kimə xeyir-dua və dəyişiklik bəxş etməmişdi.

İsa dağdan endiyi zaman böyük bir izdiham Onun ardınca getdi. Bu zaman cüzamlı bir adam yaxınlaşıb «ya Rəbb, əgər istəsən, məni pak edə bilərsən» deyərək Ona səcdə qıldı. İsa əlini uzadıb ona toxundu və dedi: «İstəyirəm, pak ol!» Dərhal bu adam cüzamdan pak oldu. İsa ona dedi: «Bax heç kəsə bir söz demə, amma get, özünü kahinə göstər. Hər kəsə şəhadət olsun deyə Musanın buyurduğu təqdimi apar».

Matta 8:1-4

Müjdəçi Mark və Luka da bizə eyni hadisədən danışır. Bu hadisəni bizə çatdıran hər üç müəllifə dərin hörmət bəsləyirəm. Ancaq onlardan heç birinin bu hadisəyə lazımi diqqət ayırmadığını qeyd etməliyəm. Bəli, onların üçü də bu insanın hansı xəstəliyə tutulduğundan və şəfa tapdığından bəhs edirlər. Bəs digər vacib məlumatlar haradadır? Onların söhbət açdığı bu hekayə bizdə çoxlu sayda cavabı olmayan suallar doğurur. Müjdəçilər bizə bu adamın adı, həyat tarixçəsi, necə göründüyü barədə heç bir məlumat vermir.

Bəzən düşüncəmdə canlanan təsvirləri cilovlamaqda çox çətinlik çəkirəm. Düşünürəm ki, indi onu azadlığa buraxmağın tam zamanıdır. İsanın şəfqətli toxunuşu sayəsində həyatı dəyişilən bu insanın nə düşündüyünü təsəvvür etməyə çalışacağam. Rəbbə tərəf bir addım, Ondan bir xahiş və Onun bir toxunuşu ilə insanın həyatı kökündən dəyişilərək tamamilə başqa istiqamət alır. Sizi son dərəcə mühüm təsəvvür məhsulumla tanış etməyə icazə verin:

Uzun çəkən beş il ərzində heç bir insan mənə toxunmamışdı. Heç kim. Heç bir canlı məxluq: nə arvadım, nə övladım və də dostlarım. Bütün bu vaxt ərzində heç kimin əli mənə toxunmamışdı. Onlar məni görə və ya söhbət edə bilərdilər. Onların səslərindəki sevgi və gözlərindəki şəfqət qəlbimi isidirdi, lakin onların dostcasına toxunuşunu hiss edə bilmirdim. Çünki onlar yox idi. Heç kim, heç bir canlı məxluq.

Sizin normal hesab etdiyiniz əl sıxaraq görüşmək, diqqət cəlb etmək üçün çiyninə əl vurmaq və nəhayət, qəlbi donduran öpüş üçün susamışdım. Mən bütün bunlardan məhrum idim. Mənə heç kim toxunmurdu və hətta təsadüfi olaraq da mənimlə heç kim toqquşmurdu. Kiminləsə toqquşmaq və ya izdihamın içərisinə girib adi insanlarla çiyin-çiyinə dayana bilmək üçün hər şeyimi qurban verərdim. Amma artıq beş ildir ki, həyatımda buna bənzər heç nə baş vermir. Nə üçün? Çünki şəhərin küçələrində görünmək mənim üçün qadağan idi. Hətta ravvinlər də məndən kənara çəkilirdilər. Mənə sinaqoqdan içəri daxil olmağı qadağan etmişdilər. Hələ bu harasıdır, mənim öz şəxsi evimə girməyə belə heç bir haqqım yox idi.

Mənə toxunmaq olmazdı. Mən cüzamlı idim. Bu günə qədər... heç bir insan mənə toxunmurdu.

Bu insan məndə həqiqi maraq oyadır. Çünki Əhdi-Cədid zamanında cüzam ən dəhşətli xəstəlik idi. Cüzam nəticəsində insanın bədənini çoxlu sayda yaralar bürüyürdü və sözün əsl mənasında, insan diri-diri çürüyürdü. Əl barmaqları əyilir və uzun törəmələrə çevrilirdi. Dərinin bəzi sahələri rəngini itirir və iy verirdi. Cüzamın bəzi növləri dəridəki və əzələlərdəki sinir ucluqlarının öz həssaslığını itirməsi ilə nəticələnirdi. Bu da öz növbəsində, əl və ayaq barmaqlarının, həmçinin əlin və ayağın tamamilə çürüyərək düşməsinə səbəb olurdu. Cüzam insanı addım-addım ölümə yaxınlaşdırırdı.

Cüzama tutulmuş insanın sosial vəziyyəti fiziki vəziyyəti qədər dəhşətli olurdu. Cüzamlı adam yoluxucu xəstə hesab olunurdu və o, çox ciddi təcridolunmaya məruz qalaraq leprozoriyə⁴² göndərilirdi.

Müqəddəs Kitabda cüzam — maksimal rəddolunma simvoludur. Cüzamlı insan yaxınları tərəfindən rədd olunurdu, yad insanlar ondan uzaq qaçırdı. O, bu dözülməz həyata məhkum idi. Əminəm ki, hər bir izqoy⁴³ həqiqətin gözünün içinə baxaraq əvvəlki həyatını həmişəlik itirdiyini qəbul etdiyi günü yaxşı xatırlayır.

Bir dəfə biçin vaxtı dəryaz tutduğum əlimdə əvvəlki gücün olmadığını hiss etdim. Sanki barmaqlarımın ucu donmuşdu. Əvvəlcə bir barmağım, sonra digər barmaqlarım hissiyyatını itirirdi. Bir müddətdən sonra alətləri əvvəlki kimi əlimdə tutmağı bacarsam da, demək olar ki, hiss etmirdim. Fəslin sonunda əlim tamamilə hissiyyatını itirdi. Mən arvadıma heç bir söz deməsəm də, onun nədənsə şübhələndiyini anladım. Necə də şübhələnməsin? Mən yaralı quşun qayğısına qalan kimi əlimin nazını çəkirdim.

Bir dəfə əl-üzümü yumaq üçün əlimi ləyənin içinə saldığım zaman suyun qırmızı rəngə boyandığını gördüm. Barmağımdan qan axırdı, özü də çox sürətlə. Mən isə necə yaralandığımı qətiyyən hiss etməmişdim. Nə vaxt, necə? Bıçaqla? Əlimi bıçağın iti ucu sivirmişdi? Axı mən ağrı hiss etməli idim. Lakin heç nə hiss etmirdim.

— Sənin paltarın da qan olub, — deyə arvadım dilləndi. O mənim arxamda dayanmışdı. Çevrilib ona baxmazdan öncə paltarımdakı al qan ləkəsini nəzərdən keçirtdim. Mən gözlərimi əllərimə zilləyərək uzun müddət ləyənin yanında donub qaldım. Hər şey aydın idi: mənim həyatım həmişəlik dəyişdi.

— Mən də səninlə birlikdə kahinin yanına gəlim? — deyə o soruşdu.

— Yox, — mən dərindən nəfəs aldım. — Tək gedərəm.

Mən arxaya çevrilib onun yaşla dolu gözlərinə baxdım. Bizim üç yaşlı qızımız da onun yanında dayanmışdı. Çömbələrək oturdum və səssizcə onun yanaqlarını sığallayaraq gözlərimi qızımın simasına dikdim. Nə deyə bilərdim? Ayağa qalxdım və yenə də arvadımla göz-gözə gəldik. O, əlini mənim çiynimə qoydu və mən sağlam əlimlə onu qucaqladım. Bu bizim son qucaqlaşmamız idi.

Artıq beş ildir ki, mənə heç kim toxunmur. Bu günə qədər.

Kahin mənim əlimə toxunmadı. O, indi cındır parçası ilə örtülü olan əlimə uzaqdan nəzər saldı və sonra şəfqətsiz baxışları ilə üzümə baxdı. Onun sözlərinə görə onu günahlandırmıram. O, öyrədildiyi kimi davrandı. O, bir əli ilə ağzını örtdü, digər əlini isə qabağa uzadaraq dedi: «Murdar». Bu hökm o demək idi ki, mən öz ailəmi, evimi, gələcəyimi və dostlarımı əbədi olaraq itirdim.

Şəhər darvazasının yanında arvadımı gözlədim və o mənim üçün paltar, çörək və bir az pul gətirdi. O susurdu. Orada dostlarımı da gördüm. O zaman onların gözlərindəki ifadə məni heyrətə salmışdı. Lakin indi hər bir baxışda gördüyüm ölümcül qorxu və yazıqlıq hissinə öyrəşmişəm. Mən onlarla görüşmək üçün irəli addımladım, amma onlar tələsik geri çəkildilər. Onların bu xəstəlik qarşısında qorxusu məni incitmək qorxusundan daha böyük idi. Buna görə də onlar və mənimlə qarşılaşan hər kəs məndən uzaq qaçırdı.

Cüzamlının rədd olunması çox qəddar görünür. Lakin Qədim Şərqin zəif və yoluxucu xəstəliyə tutulmuş həmvətənlərinə qarşı münasibətini qeyri-adi hal hesab etmək olmaz. Bəlkə biz belə adamlar üçün xüsusi yer tikmirik və onları gördüyümüz zaman ağzımızı əlimizlə tutmuruq. Amma onlarla öz aramızda divarlar ucaldırıq və utanaraq gözlərimizi qaçırdırıq. Bu gün insanlar tərəfindən rədd olunmaq üçün cüzama tutulmaq vacib deyil.

Mənim ən ağrılı xatirələrim dördüncü sinifdə oxuduğum zaman dostluq etdiyim Cerri ilə bağlıdır⁴⁴. O, səhərdən axşama qədər idman meydançasında oynadığımız oğlanlar dəstəsinin bir üzvü idi. Bir dəfə onun oyun meydançasına gəlib-gəlməyəcəyini soruşmaq üçün evlərinə zəng vurdum. Dəstəkdən eşidilən sərxoş səs əvvəlcə söyüş söyüb bağırdı, sonra isə Cerrinin nə bu gün, nə də heç vaxt küçəyə çıxmayacağını bildirdi. Mən baş verənləri yoldaşlarıma danışdım. Dostlarımdan biri Cerrinin atasının əyyaş olduğunu söylədi. O zaman bu sözün nə demək olduğunu yaxşı başa düşməsəm də, onun mənasını çox tez anladım. İkinci cəbhədəki oyunçu Cerri, qırmızı velosiped sürən Cerri, qonşu küçədə yaşayan dostum Cerri, birdən-birə «Əyyaşın oğlu Cerri»yə çevrildi. Uşaqlar həddindən artıq qəddar davrana bilirlər və bizim onunla nə üçün belə davrandığımızı xatırlaya bilmirəm. Atasının əyyaşlıq etməsində onun heç bir günahı olmasa da, onunla cüzamlı və yaxud yoluxucu xəstəliyə tutulmuş biri kimi rəftar edirdik. Sanki cüzamlı kimi o da kənddən qovulmuşdu.

Boşanmış insanlara bu hiss tanışdır. Fiziki qüsuru olanlar, işsizlər, təhsil ala bilməyən insanlar da bunun nə olduğunu bilir. Bəzi adamlar tənha analardan qaçır. Biz depressiya yaşayanlardan, sağalmaz xəstəliyə tutulanlardan uzaq qaçmağa çalışırıq. Biz miqrantlar üçün ayrı məhəllələr, qocalar üçün evlər, əqli geriliyi olanlar üçün məktəblər, narkomanlar üçün reabilitasiya mərkəzləri, cinayətkarlar üçün həbsxanalar tikirik.

Biz sadəcə olaraq, onlardan uzaq olmaq istəyirik. Nə qədər belə Cerrilərin könüllü təcridxanalarda əzab çəkdiyini, nə qədər tənha insanların rəddolunma qorxusuna tutulduğunu və bu vəziyyətə qalib gəlmək üçün uğursuz cəhdlərini xatırlayaraq əzab çəkdiyini yalnız Tanrı bilir. Onlar rəddolunma ağrısını yenidən yaşamaqdansa, toxunulmazlıq statusu ilə razılaşmağı daha üstün tuturlar.

Ah, mənə baxan insanlarda necə də ikrah hissi yaradırdım. Beş illik cüzam mənim əlimi şişkin törəməyə çevirmişdi. Mən əl barmaqlarımı, onlarla birlikdə burnumun və qulağımın bir hissəsini də itirmişdim. Məni görən atalar uşaqlarının gözlərini bağlayır, analar uşaqlarını bağrına basaraq üzlərini örtürdülər. Uşaqlar mənə gözlərini bərəldir və barmaqla göstərirdilər.

Geyindiyim cındır paltarlar bədənimi çürüdən yaraları gizlətmirdi, baş örtüyüm də gözlərimdəki qəzəbi. Ümumiyyətlə, mən heç onları gizlətməyə də çalışmırdım. Mən gecələr dəfələrlə şikəst yumruqlarımı səssiz səmaya qaldıraraq soruşurdum: «Nə üçün?» Cavabında səssizlik.

Kimisi məni, kimisi də valideynlərimi günahkar hesab edirdi. Mühakimə etmək mənim işim deyil. Lakin bir şeyi bilirəm ki, bütün bunlardan çox yorulmuşdum və daha çürüyərək üfunət iyi verən evsizlərin arasında yaşamaq istəmirdim. İnsanlara yaxınlaşdığımı xəbər verən boynumda gəzdirdiyim zınqırova nifrət edirdim... O nəyə lazımdır? Onlar məni görən kimi qışqırıb deyirdilər: «Murdar! Murdar! Murdar!»

Bir neçə həftə bundan öncə öz kəndimizə yaxınlaşmağa cəsarət etdim. Mən kəndin içinə girmək istəmirdim. Rəbb şahiddir ki, mən yalnız öz tarlama, öz evimə və əgər bəxtim gətirsə uzaqdan arvadımın üzünə baxmaq istəyirdim. Onu görmədim. Lakin otlaqlarda oynayan uşaq dəstəsi ilə rastlaşdım. Ağacın arxasında gizlənərək onların necə tullanıb-düşdüyünə, qaçdığına baxırdım. Onların üzündən sevinc tökülürdü və gülüşləri o qədər məftunedici idi ki, bir anlıq, sadəcə bir anlıq öz cüzamımı unutdum. Mən yenə də özümü fermer, ata, insan kimi təsəvvür etdim.

Onların xoşbəxtliyindən ruhlanıb ağacın arxasından çıxdım, qamətimi düzəltdim, dərindən nəfəs aldım... və birdən onlar məni gördülər. Mən geri çəkilməyə imkan tapmamış, onlar qışqıraraq ora-bura səpələndilər. Ancaq bir qız addımlarını yavaşıtdı, dayandı və mənə tərəf baxdı. Dəqiq deyə bilmərəm, lakin mənə elə gəldi ki, o mənim qızımdır. Əmin deyiləm, səhv etməyə qorxuram, amma onun öz atasını axtardığını düşünmək istəyirəm.

Onun baxışları məni bu gün bu addımı atmağa vadar etdi. Bəli, məntiqsizdir. Bəli risklidir, lakin daha itirəcəyim bir şey yoxdur. O Özünü Allah Oğlu adlandırır. O mənim şikayətimə qulaq asdıqdan sonra istəyir öldürsün, istəyir şəfa versin. Artıq buna qərar vermişəm. Mən imanla deyil, üsyankarlıqla və məyusluğumdan doğan qəzəblə Onun qarşısına çıxdım. Bu bəlanı mənim üzərimə Allah gətirib. Buna görə də ya bu bəlanı yox etsin, ya da məni!

Lakin sonra Onu gördüm və Onu gördüyüm zaman dəyişdim. Unutmayın ki, mən şair deyil, fermerəm və buna görə də gördüyümü təsvir etmək üçün söz tapmaqda çətinlik çəkirəm. Bəzən Yəhudeyada səhərlər hava o qədər təravətli, şəfəq o qədər möhtəşəm olur ki, onu seyr etdiyin zaman dünənin bürküsünü və səni izləyən ağrıları unudursan. Onun üzünə baxdığım an həmin Yəhudeya səhərini gördüm.

O, ağzını açmamış, Onun mənə olan sevgisini hiss etdim. Bilmirəm necə, amma Onun mənim xəstəliyimə mənim qədər nifrət etdiyini anladım (yox, daha çox!). Mənim qəzəbim imana, məyusluğum ümidə çevrildi.

Qayanın arxasında gizlənib, Onun təpədən aşağı enməsini gözlədim. Onun arxasınca izdiham gəlirdi. Onun mənim dayandığım yerə yaxınlaşdığını gözlədim və gizləndiyim yerdən çıxdım.

— Ya Rəbb!

O, ayaq saxladı və bütün izdihamla birlikdə mənə tərəf çevrildi. İzdihamı qorxu bürüdü. Üzlərini örtmək üçün əllər yuxarı qalxdı. Uşaqlar valideynlərinin arxasında gizləndilər. Hər tərəfdən qışqırıq səsləri eşidildi: «Murdar!» (mən yenə də onları günahlandırmıram). Onların mənim kimi diri-diri çürüyən birisinə qarşı başqa münasibəti ola bilməzdi. Lakin onların əvvəllər də min dəfələrlə gördüyüm təlaşını demək olar ki, indi güclə eşidirdim. Ancaq Onun şəfqət dolu baxışlarını... Mən əvvəllər belə bir şey görməmişdim. Ondan başqa hər kəs məndən geri çəkildi. O isə mənə tərəf addımladı (mənə tərəf!).

Sonuncu dəfə beş il bundan öncə arvadım mənə yaxınlaşmışdı, indi isə O. Mən yerimdə donub qalmışdım və tərpənməkdən qorxub dedim:

— Ya Rəbb, əgər istəsən, məni pak edə bilərsən.

Əgər O mənə yalnız sözlə şəfa versəydi (məsələn, dua ilə) çox xoşbəxt olardım və sevincdən atılıb-düşərdim. O isə yalnız sözlə kifayətlənmədi. O, yalnız yaxınlaşmadı. O mənə toxundu. Mənə beş il bundan öncə arvadım toxunmuşdu. O vaxtdan bəri buna heç kim cəsarət etməmişdi. Bu günə qədər.

— İstəyirəm, — Onun səsi də toxunuşu kimi zərif idi, — pak ol!

Sanki şumlanmış tarlaya hücum edən sel kimi, hansısa bir qüvvə məni titrətdi. Həmin an buz kimi bədənimi istilik bürüdü və demək olar ki, tamamilə hissiyyatını itirmiş barmaqlarımda güc hiss etdim. Qamətim düzəldi, başım yuxarı qalxdı, çiyinlərim açıldı. Həmin ana qədər elə bükülmüşdüm ki, Onun beli mənim gözlərimlə eyni səviyyədə idi. İndi isə düz Onun gözlərinin içinə baxa bilirdim. Onun gülən gözlərinə!

O, üzümü ovuclarının arasına aldı və məni özünə o qədər yaxınlaşdırdı ki, Onun nəfəsinin istiliyini hiss edə bilirdim. Onun gözləri yaşla dolmuşdu:

— Bax, heç kəsə bir söz demə, amma get özünü kahinə göstər. Hər kəsə şəhadət olsun deyə Musanın buyurduğu təqdimi apar.

Elə mən də bu dəqiqə ora yollanacağam. Özümü kahinə göstərəcəyəm və onu qucaqlayacağam. Özümü arvadıma göstərəcəyəm və onu qucaqlayacağam. Qızımı qucağıma alacaq və onu bağrıma basacağam. Mən, mənə toxunmağa cəsarət Edəni heç vaxt unutmayacağam. O məni bir kəlmə sözü ilə də sağalda bilərdi. O isə mənə şəfadan daha böyük bir şey vermək istədi. O məni diqqəti ilə şərəfləndirdi, məmnunluğunu ifadə etdi, məni yeni adla çağırdı. İnsanın toxunuşuna layiq olmayan birisi Tanrının toxunuşuna layiq görüldü!

Bilirsinizmi, cüzamlı bu toxunuşla şəfa almadı. Mattanın Müjdəsi bu əzabkeşin İsanın toxunuşu ilə deyil, söylədiyi söz sayəsində şəfa tapdığına heç bir şübhə saxlamır. «İsa əlini uzadıb ona toxundu və dedi: «İstəyirəm pak ol!» Dərhal bu adam cüzamdan pak oldu» (Matta 8:3).

Cüzam İsa Məsihin sözü ilə məhv oldu.

Ancaq tənhalıq hissi Onun toxunuşu ilə sağaldı.

İlahi toxunuş nə qədər qüdrətlidir! Siz ki bunu yaxşı bilirsiniz. Bədənə şəfa verən həkim və ya göz yaşlarını silən müəllim... Bəlkə bu, dəfn mərasimində sizi qucaqlayan qollardır və ya ağır sınaqlar zamanı çiyninizdə olan əldir... Yeni iş yerində sizə dostcasına əl uzadandır... Canınıza və ruhunuza şəfa verən pastor vəzidir... Bəli, ilahi toxunuşun gücü bizə tanışdır.

Bəs biz də öz növbəmizdə eyni toxunuşu təklif edə bilərikmi?

Bizlərdən bir çoxumuz dəfələrlə İsa Məsihin nümunəsini təkrarlamışıq. Bəzilərimizə ən qüdrətli Həkimin toxunuşu tanışdır. Biz də dua etmək üçün əllərimizi xəstələr üzərinə qoyuruq, zəiflərə xidmət edirik. Onlara şəxsən toxunmaq imkanımız olmadığı halda, məktub yazmışıq, zəng vurmuşuq, kökə bişirmişik. Biz toxunuşun gücünü dadmışıq.

Lakin bəzilərimiz unutqandır. Qəlbimiz xeyirxahdır, lakin yaddaşımız zəifdir. Biz bir toxunuşun həyatları necə dəyişə biləcəyini unutmuşuq. Biz nəyisə düzgün söyləyə və düzgün baxa bilməyəcəyimizdən, səhv edəcəyimizdən qorxuruq. Buna görə də, səhv etmək qorxusu üzündən heç bir şey etməməyə üstünlük vermişik.

Nə yaxşı ki, İsa Məsih başqa cür düşünürdü. Əgər siz səhv etmək qorxusuna görə hərəkət etmirsinizsə, onda müasir cüzamlıların aqibətinə baxın. Düzdür, onlar tələbkar deyil və yersiz ehtiyatlılıqdan əziyyət çəkmirlər. Lakin çox tənhadırlar və hələ də Tanrının toxunuşunu hiss etməyə ümid bəsləyirlər.

İsa Məsih toxunulmazlara toxundu. Siz də Onun izləri ilə gedəcəksinizmi?

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Bu və ya başqa yolla kimisə rədd etmisinizmi? Əgər belədirsə, bu necə rəddedilmə olub? Bu nə üçün baş verib? Həmin insanla münasibətlərinizin yenilənməsinə nə təkan verə bilər?

2. Cüzamlıya İsa Məsihin sözləri şəfa versə də, Maks Lukado bizim diqqətimizi həmin insanın İsa Məsihin zərif toxunuşu vasitəsilə tənhalıqdan azad olmasına yönəldir. Bəs sizin həyatınızda yalnız səssiz toxunuş vasitəsilə hər şeyin söyləndiyi vəziyyət olubmu?

3. Matta 8:1-4-cü ayələrdə cüzamlının saf olması barədə hadisəni yenidən oxuyun. Nə üçün İsa Məsih bu insana toxunmağı vacib hesab etdi? Bu toxunuş olmadan həmin hadisə bu qədər həyəcanlı olardımı? İzah edin.

4. Mark 1:40-45-ci ayələri oxuyun. İsa Məsih cüzamdan şəfa tapmış adama tapşırır ki, baş verənlər barədə heç kəsə danışmasın. Lakin həmin adam bu barədə hər yerdə, hər kəsə danışmağa başladı. Əgər siz belə bir möcüzənin şahidi olsaydınız, susa bilərdinizmi? İzah edin.

5. Mərhəmət ruhuna sahib olan kimisə xatırlamağa çalışın. Həmin ruh onun hərəkətləri, danışığı və xarakteri vasitəsilə necə təzahür edir? Rəbbin köməyi ilə siz necə belə şəfqət göstərə bilərsiniz?

Fəsil 19

Mefiboşet

Davud dedi: «Şaul nəslindən sağ qalan kimsə varmı? Yonatanın xatirinə ona yaxşılıq edim». Şaulun nəslində Siva adlı bir xidmətçi var idi. Onu Davudun yanına çağırdılar və padşah ona dedi: «Siva sənsənmi?» O dedi: «Qulun özüdür ki, var». Padşah dedi: «Şaul nəslindən bir adam qalmayıb ki, ona Allah xatirinə yaxşılıq edim?» Siva padşaha dedi: «Yonatanın iki ayağından şikəst bir oğlu var». Padşah ona dedi: «İndi o haradadır?» Siva padşaha dedi: «Budur, indi o, Lo-Devarda Ammielin oğlu Makirin evindədir».

Padşah Davud adam göndərib Lo-Devardan Ammielin oğlu Makirin evindən Mefiboşeti gətirtdi. Şaul oğlu Yonatanın oğlu Mefiboşet Davudun yanına gəldi və üzünü yerə qoyub təzim etdi. Davud dedi: «Mefiboşet!» O, «Budur, qulun özüdür ki, var!» dedi. Davud ona dedi: «Qorxma, atan Yonatanın xatirinə mütləq sənə yaxşılıq edəcəyəm və baban Şaulun bütün torpağını sənə qaytaracağam. Sən həmişə mənim süfrəmdə yemək yeyəcəksən». Mefiboşet təzim edib dedi: «Axı bu qulun kimdir ki? Mənim kimi ölü bir köpəyə tərəf nə üçün üz tutursan?»

Padşah Şaulun xidmətçisi Sivanı çağırıb dedi: «Şaula və onun nəslinə aid olan hər şeyi sənin ağanın nəvəsinə verdim. Ağanızın nəvəsinin torpağını sən, oğulların və qulların becərəcək. Məhsulunu ona verəcəksiniz ki, azuqəsi olsun. Ağanızın nəvəsi Mefiboşet isə həmişə mənim süfrəmdə yemək yeyəcək». Sivanın on beş oğlu və iyirmi qulu var idi. Siva padşaha dedi: «Mən ağam padşahın bu quluna əmr etdiyi hər şeyi edəcəyəm». Beləliklə, Mefiboşet padşah oğullarından biri kimi Davudun süfrəsində yemək yeyirdi.

Mefiboşetin kiçik bir oğlu var idi. Onun adı Mika idi. Sivanın evində yaşayanların hamısı Mefiboşetin xidmətçiləri idi. Bundan sonra Mefiboşet Yerusəlimdə qaldı, çünki həmişə padşahın süfrəsində yemək yeyirdi. O, iki ayağından şikəst idi.

2 Şamuel 9:1-13

LÜTFÜN KÖK SALMASI

İtmiş oğul yorğun-yorğun yol gedirdi. Ondan gələn donuz peyininin qoxusu o qədər güclü idi ki, yoldan ötənlər onun yanından keçməmək üçün böyük dövrə vururdular. O isə bunu görmürdü. Çünki başını aşağı əyib ətrafına baxmadan irəli addımlayır və əzbərlədiyi bu sözü dayanmadan təkrar edirdi: «Atacan, — onun səsi güclə eşidilir, — mən göyə və sənə qarşı günah işlətmişəm və sənin oğlun adlanmağa layiq deyiləm». O, bu sözləri söyləyərkən, bəlkə, nəsə əlavə etməyi və yaxud ağzını açmamağı, bəlkə də, ən yaxşısı geri dönüb donuz tövləsinə qayıtmağı düşünürdü. Axı o, atasının bütün mirasını puç etmişdi və onun adını ləkələmişdi. O, son bir il ərzində həyatını, hansısa rok-ulduzun həyatı kimi, içkiyə, qadınlara, tatuirovkalara xərcləmişdi. Atası onu bağışlaya biləcəkdimi? «Bəlkə, işləyib əvəzini qaytarmaq üçün mənə vaxt verməsini xahiş edim?» Gənc adam o qədər gələcəyini planlaşdırmağa qapılıb ki, atasının... onu qarşılamaq üçün qaçdığını görmür!

Atası başdan-ayağa qədər çirkaba bulaşmış oğlunu, sanki müharibədən qəhrəman olaraq qayıdırmış kimi bağrına basır. Ata qullarına oğlu üçün paltar, üzük və ayaqlarına çarıq gətirməsini əmr edir. O sanki bununla: «Yox, mənim oğlum hansısa pinti adam kimi görünməməlidir» demək istəyir. Qullarına əmr edərək deyir: «Ət qızardın, şərab gətirin, gəlin, yeyib-şadlanaq!»

Bu arada böyük qardaş artırmada dayanıb bu görüşü uzaqdan acıqlı-acıqlı izləyir. «Mənim üçün heç vaxt belə bir şənlik qurulmayıb» — deyə o, əllərini qoynunda çarpazlayıb öz-özünə deyinir.

Atası ona izah etməyə çalışsa da, qısqanc oğul eşitmək istəmir. O inciyir, çiyinlərini çəkir və ucuz lütf barədə nəsə donquldaya-donquldaya öz ayğırına minib oradan uzaqlaşır. Siz bu hekayəni yaxşı bilirsiniz. Həmin məsəldəki lütfkar ata və qeyri-səmimi böyük oğulla tanışsınız (Luka 15:11-32-ci ayələrə baxın).

Sonra nə baş verdiyini bilirsinizmi? Hekayənin davamı çox maraqlıdır! Kiçik qardaş özünü nağıllar aləmində hiss etməsin deyə, böyük qardaş onun «qanını qaraltmağa» qərar verir. «Əgər atam onu layiqincə cəzalandıra bilmədisə, onda bu işlə özüm məşğul olacağam».

Bir dəfə böyük qardaş kiçiyinə deyir: «Qardaşım, nə gözəl paltarın var, diqqətli ol ki, onu ləkələməyəsən. Bircə dənə ləkə düşsə, atamız səni kimyəvi təmizləməyə göndərəcək».

Kiçik qardaş onun sözlərinə əhəmiyyət vermədi. Lakin atası ilə növbəti qarşılaşmasında, paltarında ləkə olub-olmadığını yoxlamaq üçün onu diqqətlə nəzərdən keçirdi.

Bir neçə gündən sonra böyük qardaş kiçik qardaşı üzüyə görə xəbərdar edib deyir:

— Atamızın sənə verdiyi üzük çox qiymətlidir. O, bu üzüyü sənin baş barmağında görmək istəyərdi.

— Böyük barmağımda? O mənə bu barədə heç nə deməyib.

— Elə şeylər var ki, ruhani insanlara onu xatırlatmaq lazım deyil.

— Axı o mənim baş barmağıma balacadır?

— Hansı daha vacibdir — atamızı razı salmaq, yoxsa şəxsi rahatlığımızın qayğısına qalmaq? — deyə ruhani nəzarətçi istehza ilə gülür və uzaqlaşır.

Böyük qardaşın niyyəti hələ tamamilə həyata keçməyib. O, mədə həzmsizliyindən əziyyət çəkən vergilər müfəttişliyinin auditoru kimi hiyləgərcəsinə xəbərdarlıq edərək deyir:

— Əgər atamız çarıqlarındakı ipi açaraq gəzdiyini görsə, onları səndən alacaq.

— Almayacaq. Bu, hədiyyədir. O, bunu etməz... yoxsa edər?

Keçmiş itmiş oğul çarıqlarının ipini daha möhkəm bağlamaq üçün aşağı əyilir və atasının hədiyyə etdiyi paltarı ləkələdiyini görür. O, çarığın iplərini bərkitməyi unudaraq paltardakı ləkəni təmizləməyə çalışır. Bu zaman üzüyün lazımı barmaqda olmadığını görür. Bu an birdən atasının səsini eşidir: «Salam, oğlum».

Paltarını ləkələdiyi, üzüyünü düzgün barmağa taxmadığı və çarığının ipləri açıq qaldığı üçün qorxudan sarsılan gənc pıçıltı ilə: «Ata, məni bağışla», — deyib oradan uzaqlaşır.

Üzərində çox məsuliyyət var: paltarını ləkədən qorumaq, üzüyü ona rahat olmayan barmaqda gəzdirmək və hələ üstəlik çarığın iplərinin qayğısına qalmaq. Bu tələblərə kim cavab verə bilər? Atanın hədiyyələri gənc adama yük olmağa başlayır. Atasını razı sala bilmədiyini hiss etdiyi üçün onunla görüşdən qaçmağa cəhd göstərməsi çox təbiidir. O, daha atasının verdiyi hədiyyələri geyinmir, çünki onları korlamaqdan qorxur. O, hətta donuz otardığı vaxtlardakı sərbəst günləri üçün darıxmağa başlayır: «Heç kim məni öz qaydaları ilə bezdirmirdi».

Beləliklə, hekayəmizin sonuna çatırıq. Onu haradan tapdığımı bilirsinizmi? Qalatiyalılara Məktubdan! Həvari Paulun məktublarını oxuyan bəzi qanun sevən «böyük qardaşlar» lütfdən uzaqlaşıb, qanuna əməl etmək fikrinə düşmüşdülər. «Zond udmaq» vasitəsilə mədənin endoskopiyası insana nə qədər sevinc gətirirsə, həmin vaxtdan etibarən məsihçilik də onlara o qədər sevinc bəxş edirdi. Həvari Paul çaşqınlıq içərisində yazır:

Heyrətlənirəm ki, Məsihin lütfü ilə sizi çağıran Allahı belə tezliklə tərk edib başqa bir müjdəyə tərəf dönürsünüz. Əslində başqa müjdə yoxdur. Amma sizi lərzəyə salıb Məsihin Müjdəsini təhrif etmək istəyənlər vardır. <...>

Lakin biz bilirik ki, insan Qanuna əməl etməklə deyil, yalnız İsa Məsihə iman etməklə saleh sayılır. Biz də Məsih İsaya iman etdik ki, Qanuna əməl etməklə deyil, Məsihə olan imanla saleh sayılaq. Çünki Qanuna əməl etməklə heç bir insan saleh sayılmaz.

Qalatiyalılara 1:6, 7; 2:16

Məsihçiləri onların sıralarına qanunsuz sevincin nüfuz etməsindən qoruyan qısqanc nəzarətçilər roma kilsəsində də var idi. Həvari Paul onlara bu sözləri xatırlatmağa məcbur idi: «Lakin əməl etməyib allahsız adamları saleh sayan Allaha iman edən şəxsin imanı ona salehlik sayılır» (Romalılara 4:5).

Filipidəki məsihçilər də eyni ağılsızlığa yoluxmuşdular. Oradakı yerli «böyük qardaşlar» üzüyü baş barmağında daşımağı tələb etmirdilər. Ancaq yeni iman edənlərin xilas olması üçün onları sünnətin vacibliyinə inandırırdılar (Filipililərə 3:2, 3-cü ayələrə baxın).

Hətta o dövrün iman flaqmanı sayılan Yerusəlim məbədi də yeni dəbdə olan «İmanın keyfiyyətinə nəzarət edən məşvərətin» vəzlərindən yan keçməmişdilər. Qeyri-yəhudi məsihçiləri təkidlə inandırıb təlim verməyə çalışırdılar ki: «Əgər siz Musanın qoyduğu adətə görə sünnət olmasanız, xilas ola bilməzsiniz» (Həvarilərin İşləri 15:1).

Cəmiyyətlər də bədnam böyük qardaş kimi eyni xəstəlikdən — lütf tıxanıqlığından əziyyət çəkirdilər. Bu xəstəliyin əlamətləri belədir: onlar söyləyirlər ki, Səmavi Ata sizi əbədi həyatın darvazalarına qədər gətirəcək, amma Onun masasının ətrafındakı yeri özünüz qazanmalısınız. Allah sizin xilasınıza görə qiymət ödəyib, lakin siz xeyirxah işlərlə bu borcu geri qaytarmalısınız. Göylər sizə qayıq verir, ancaq qarşı tərəfdəki sahilə keçmək istəyirsinizsə, onda avar çəkmək sizin işinizdir.

Lütf tıxanıqlığı. Dadmaq, ancaq içməmək. Dodaqlarını islatmaq, amma susuzluğunu söndürməmək. Bulağın yanında bu cür sözlər yazılmış lövhəni təsəvvür edirsinizmi: «Xahiş edirik, suyu udmayın. Mədənizi deyil, ağzınızı doldurun».

Axmaqlıqdır. İçə bilmədiyin suyun sənə hansı faydası toxuna bilər? Əgər həyatımı dəyişdirməyə izni yoxdursa, onda lütfün mənə hansı faydası toxuna bilər?

Yoxsa icazəsi var? Siz qəlbinizin vəziyyətini nə ilə müqayisə edərdiniz? Yanğın söndürən borudan fışqıran suyun altında atılıb düşən və başdan-ayağa qədər islanan dəcəl uşaqla, yoxsa tikanlı səhraların sakini olan çöl bitkisi ilə? Bu, çox asan yolla müəyyən edilir. Özünüzə sual verin. Mən Tanrının lütfkar xüsusiyyətlərinə malikəmmi? Qəlbin dərinləklərinə nüfuz etmiş lütf, əbədi olaraq insanın əsl mahiyyətini müəyyən edir.

Lakin mərhəməti bol olan Allah bizi böyük məhəbbətlə sevdiyi üçün təqsirlərimiz üzündən ölü olduğumuz halda bizə Məsihlə birlikdə həyat verdi. Onun lütfü ilə xilas oldunuz. Allah bizi Məsih İsada, Onunla birlikdə dirildib səmada oturtdu. Bunu Məsih İsada bizə etdiyi xeyirxahlıqla lütfünün hədsiz zənginliyini gələcək dövrlərdə də göstərmək üçün etdi. Çünki iman vasitəsilə, lütflə xilas oldunuz. Bu, sizin nailiyyətiniz deyil, Allahın hədiyyəsidir. Əməllərlə deyil ki, heç kim öyünə bilməsin.

Efeslilərə 2:4-9

Lütfün bizi hansı xüsusiyyətlərlə mükafatlandıradığına nəzər salın. İndi biz:

• Ruhən diriyik: «bizə Məsihlə birlikdə həyat verdi» (5-ci ayə);

• Səmada məskən salmışıq: «Səmada oturtdu» (6-cı ayə);

• Allahla birləşdirdi: «Onunla birlikdə» (6-cı ayə);

• Lütfü nümayiş etdiririk: «bizə etdiyi xeyirxahlıqla lütfünün hədsiz zənginliyini... göstərmək üçün» (7-ci ayə);

• Allahın sevimli övladlarıyıq: «lütflə xilas oldunuz. Bu, sizin nailiyyətiniz deyil, Allahın hədiyyəsidir» (8-ci ayə).

Lütf insanı öz xüsusiyyətləri ilə mükafatlandırır. Lütf insanın qəlbinə nüfuz edəndə, bütün dünyəvi damğalar öz parıltısını itirəcək. Ətrafınızdakı insanlar konservləşdirilmiş qabları kəsib hazırlayan qurğu kimi, sizə damğalar yapışdırmağı heç vaxt unutmayacaqlar: axmaq, uğursuz, astagəl, boşboğaz, tənbəl, xəsis və s... Lakin lütf qəlbimizə hopduqda, o, bütün tənqidi məzəmmətləri yuyub aparır. Bunun sayəsində dərk edirsiniz ki, siz əslində başqalarının düşündüyü kimi insan deyilsiniz. Siz Tanrının düşündüyü kimi insansınız: ruhən diri, göylərin vətəndaşı, Tanrı ilə birləşmiş, lütfü nümayiş etdirən və ümumiyyətlə, Tanrının sevimli övladısınız.

Əlbəttə, bizim boynumuzdan asılmış damğaların hamısı pis deyil. Bəzi insanlar sizi gözəl, ağıllı, uğurlu və peşəkar hesab edirlər. Hətta prezident köməkçisinin vəzifəsi belə, sizin hazırki statusunuzla müqayisəyə gəlməz. Axı siz «İsa Məsihlə birlikdə səmada oturmusunuz». Lütf məsihçi sonluğunu yazır.

Heç şübhəsiz ki, o, Mefiboşet üçün də eyni xidməti göstərmişdi. Gəlin lütfün insanın həyatını necə dəyişdirdiyinə nəzər salaq. Şaulun taxtında oturan Davud soruşur: «Şaul nəslindən sağ qalan kimsə varmı? Yonatanın xatirinə ona yaxşılıq edim» (2 Şamuel 9:1).

Bildiyiniz kimi, Filiştlilər Şaul üzərində qələbə çalmışdılar. Müharibə dumanı dağılandan sonra Davud Şaul nəslinə yaxşılıq etmək qərarına gəlir. Siva adlı bir xidmətçi padşaha deyir: «Yonatanın iki ayağından şikəst bir oğlu var» (2 Şamuel 9:3). Müşahidə etdiyiniz kimi, onun sözlərində uşağın adı deyil, xəstəliyi vurğulanır. Bundan əvvəlki fəsillərin birində həmin bədbəxt hadisə barədə oxuyuruq. Şaul və Yonatanın ölüm xəbəri paytaxta çatdığı zaman Yonatanın evindəki dayə onun beş yaşlı oğlunu qucağına alıb qaçır. Ancaq tələsdiyi üçün ayağı ilişərək uşaqla birlikdə yıxılır və uşaq hər iki ayağından zədə alır.

Belə bir uşaq üçün kimdən kömək istəsin? O gəzə və işləyə bilmirmiş. Onun atası və babası ölüb. İflasa uğrayan bir liderin şikəst nəvəsi hara getsin?

Bəs Lo-Devar necədir? Belə bir ad qulağa elə də xoş gəlmir. Bu ad sanki Texas ştatındakı Keçəlabad, Oreqon ştatındakı Alaqlıq və ya İndiana ştatındakı Sümürgənə bənzəyir. Lo-Devar, İsrail. Bura adı çətin tələffüz olunan və sanki yırtılmış kağız paketdən yerə düşmüş yemiş kimi zədələnən Mefiboşet üçün ən uyğun yer idi. Bundan daha pis yer ola bilməzdi! Həyatını Lo-Devarın ucqar yerində sona çatdırmaq üçün kifayət qədər pis idi.

Sizin onun görünüşündən xəbəriniz varmı? Əgər sizi nə vaxtsa tərk ediblərsə, onda xəbəriniz var. Əgər sizi siyahıdan siliblərsə, yoldaşlarınız tərəfindən rədd olunmusunuzsa, komandadan kənarlaşdırılmısınızsa, kimsəsizlər evinə tərk edilmisinizsə, xəbəriniz var. Siz hələ üstəlik axsayırsınız. İnsanlar sizin adınızı xatırlamır, amma zəifliyinizi unutmayıb.

— O, içki düşkünüdür.

— O! Əlbəttə! Əlbəttə, onu yaxşı xatırlayıram. O duldur.

— Siz Tarakanxanadan olan boşanmış qadını deyirsiniz?

— Yox, o, Lo-Devardandır.

Bu damğaları sizə bərk-bərk yapışdıracaqlar.

Sonra hər şey nağıllar aləmindəki kimi dəyişir. Padşahın qulluqçuları sizin qapınızı döyür. Sizi arabaya otuzdurub padşahın qəbuluna aparırlar. Siz başınıza gələ biləcək ən pis şeyləri təsəvvür edərək, kamera yoldaşınızın bərkdən xoruldamaması üçün dua etməyə başlayırsınız. Qulluqçular isə sizi həbsxanaya aparmırlar, padşah masasının ətrafında otuzdururlar. Boşqabınızın əks tərəfindəki qonaq kartoçkasında sizin adınız yazılıb. «Beləliklə, Mefiboşet padşah oğullarından biri kimi Davudun süfrəsində yemək yeyirdi» (2 Şamuel 9:11).

Çarlz Suindoll Müqəddəs Kitabdakı mövzulardan ruhlanaraq möhtəşəm surətlər yaratmışdır. Mən daha çox Davudun sarayının təsvir olunduğu səhnəni sevirəm.

İnteryerin qızıldan və tuncdan olan əşyaları solğun işıqda bərq vururdu. Uca taxta sütunlar geniş zala bəzək verirdi... Davudla övladları şam etmək üçün bir masa arxasına toplaşıblar. Masanın arxasında günəşdən qaralmış və öz cazibəsi ilə qadınların ürəyini fəth edən Avşalom və həmçinin gözəl Tamar da oturmuşdu. Nahar zəngi çalınır və padşah hər kəsin masa arxasında olub-olmadığını yoxlamaq üçün boylanır. Bəli, bir nəfər yoxdur.

Tık-tık, tup-tup, tık-tık, tup-tup. Yaxınlaşan tıqqıltı səsləri zalın sütunları arasında əks-səda verir. Tık-tık, tup-tup, tık-tık, tup-tup. Nəhayət, ayaqlarını çətinliklə tərpədən adam qapıda peyda olur və öz stuluna yaxınlaşır. O, Davudun mərhəməti sayəsində padşah masasında oturmağa izin verilən şikəst Mefiboşetdir. Masa örtüyü onun ayaqlarını gizlədir. İndi ziyafətə başlamaq olar⁴⁵.

Lo-Devardan — saraya, tanınmazlıqdan — padşah ailəsinin üzvlüyünə, ümidsizlikdən — padşah masasına. Mefiboşet üçün heyrətamiz karyera yüksəlişi! Bizim üçün də heyrətamiz xatırlatma. O bizim palçıqdan padşahlığa gedən yolumuzun nümunəsidir. Tanrı bizi Lo-Devardakı komadan götürüb Öz masasının arxasında oturtdu. «...bizi Məsih İsada, Onunla birlikdə səmada oturtdu...» (Efeslilərə 2:6).

Bu ayəni də «Göylərdəki Atamız» duası kimi əzbərləyin. Növbəti dəfə sizə dünənki çətinlikləri xatırladan quraq səhra küləkləri əsdiyi zaman, əlinizi ilahi lütf qədəhinə uzadın və onu sona qədər için. Lütf sizin əsl mahiyyətinizi müəyyən edir. Sizdən daim narazı olan atanızın mühakimələri, qocalara xas olan düşkünlüklə sizə səmimi qəlbdən pərəstiş edən dayınızın rəğbəti qədər həqiqətdən uzaqdır. İnsanların sizin barənizdə fikirlərinin əhəmiyyəti yoxdur. Əksinə, Tanrının sizin haqqınızda fikirləri tamamilə böyük əhəmiyyətə malikdir. Tanrı əmin edir ki, siz Ona məxsussunuz. Vəssalam. «Çünki biz Allahın yaratdığı əsərlərik, əvvəlcədən hazırladığı yaxşı əməllərinə görə həyat sürmək üçün Məsih İsada yaradıldıq» (Efeslilərə 2:10).

Mefiboşetin bu ayədən xəbərdar olduğunu ehtimal edirəm. O, hələ Lo-Devarda olduğu vaxt kiminsə Mefiboşetə belə sözlər söylədiyini təsəvvür edin: «Kədərlənmə, dostum. Bundan sonra sənin rəqs edə bilməyəcəyin, qaçmayacağın aydın məsələdir. Başqaları küçədə topun dalınca qaçanda, sən pəncərədən sallanmağa məcbursan. Amma bilirsənmi, Tanrı sənin hekayəni yazıb. O Öz əsərində sənin rolunu müəyyən edib. Üç min ildən sonra sənin hekayən, iyirmi birinci əsrin bəzi oxucuları üçün əsl lütf nümunəsi olacaq».

O, buna inanardımı? Bilmirəm. Ancaq sizin inanmanız üçün dua edirəm. Axı siz — Tanrının şah əsəri və Onun lütf qalereyasının danılmaz şahidlərisiniz.

Təxminən yüz il bundan öncə dəniz kənarındakı şotland mehmanxanalarından birində balıqçı dəstəsi istirahət edirdi. Onlar balıqçı hekayələri danışırdılar. Onlardan biri əllərindən qaçan balığın böyüklüyünü göstərmək üçün qollarını uzadanda, əli çay məcməyisinə dəydi. Məcməyinin içərisindəki dəm çaydanı havada uçdu və ağardılmış divara dəyərək sındı. Çaydanın içərisindəki dəm divarda qonur rəngli qarışıq ləkə yaratdı.

Dəymiş zərəri nəzərdən keçirən mehmanxana sahibi köksünü ötürüb dedi:

— Gərək bütün divarı yenidən rəngləyək.

— Hələ onu bilmək olmaz, — deyə mehmanxana müştərilərindən biri dilləndi. — Onu mənim öhdəmə buraxın.

Mehmanxana sahibi bir şey itirməyəcəyini düşünüb razılaşdı. Naməlum adam öz şəkil qovluğundan karandaşlar, fırçalar, bir neçə şüşə kətan yağı və içərisində boyalar olan qablar çıxartdı. O, çay ləkəsinin ətrafında eskiz çəkərək boyanın köməyi ilə qəhvəyi ləkənin üzərini yüngülcə rənglədi. Tədricən divarda budaq şəkilli nəhəng buynuzları olan maral təsviri canlanmağa başladı. Kişi şəklin altına öz imzasını qoydu, mehmanxana ilə hesablaşdı və oradan uzaqlaşdı. Sən demə, həmin naməlum adam məşhur rəssam cənab Edvin Lendsir imiş⁴⁶.

Xoşagəlməz ehtiyatsızlıq onun əllərində şah əsərə çevrildi⁴⁷.

Tanrının da əlləri dayanmadan eyni möcüzələri yaradır. Tanrı həyatımızın hər tərəfinə səpələnmiş ləkələri məharətlə birləşdirir və onlara Öz sevgisi ilə başqa forma verir. Beləliklə də, biz Onun şah əsərinə çevrilirik: «...Bunu Məsih İsada bizə etdiyi xeyirxahlıqla lütfünün hədsiz zənginliyini gələcək dövrlərdə də göstərmək üçün etdi» (Efeslilərə 2:7).

Sizin şəxsiyyətinizi kim müəyyən edir? Hansı hadisə sizin üçün daha həlledici olacaq? Sizi şikəst etdikləri gün, yoxsa padşah masasına əyləşdiyiniz gün?

Özünüzə Tanrının şah əsəri kimi baxın. Onun lütf bulağından böyük qurtumlarla doyunca için. Lütflə tam doyduqdan sonra Lo–Devarın kiçik bir nöqtəyə çevrildiyini görəcəksiniz. Dəhşətli keçmişiniz öz təsirini itirəcək, çünki siz artıq padşah sarayının sakinisiniz.

Deməli, siz artıq bu dünyadakı istənilən «böyük qardaş»a necə cavab vermək lazım olduğunu bilirsiniz. Müxtəlif ləkə çıxarıcıları və zinət əşyalarının taxılma qaydalarını unudun. Sizin əməlləriniz sizi xilas etməyəcək və xilasınızı qorumayacaq. Yalnız lütf bütün bunların öhdəsindən gələcək. Növbəti dəfə «böyük qardaş» köpək sürüsündən daha bərk nərildəsə, çarıqlarınızın ipini açın, adsız barmağınızdakı üzüyünüzü düzəldin və lütf həvarisinin söylədiyi sözləri bəyan edin: «Amma indi hər nəyəmsə, Allahın lütfü ilə eləyəm...» (1 Korinflilərə 15:10).

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. «Lütfü qəbul etmək» «qanuna əməl etməkdən» nə ilə fərqlənir? Nə üçün qanuna əməl etmək bizi sevincdən məhrum edir? Qalatiyalılara 1:6, 7; 2:16-cı ayələri oxuyun. Həvari Paulu ən çox heyrətləndirən nə idi?

2. Bəzən biz hansı yollarla Tanrının masası arxasında yer qazanmağa çalışırıq?

3. Lütf — insanın sarsıntılarını, ağrılarını, məyusluğunu və fiziki qüsurlarını Tanrının izzətinə necə çevirə bilər? Lütf sizin həyatınızı necə formalaşdırıb? O bizim indiki davranışlarımıza necə təsir göstərib?

4. 2 Şamuel 9:1-13-cü ayələri oxuyun. Davud nə üçün Mefiboşetə belə qayğı göstərdi? (1-ci ayə) Mefiboşet padşah sarayına gəlmək əvəzinə qaçmağa çalışsaydı, nə baş verərdi? Padşahdan qaçmaqla özümüzü Onunla bir masa arxasında oturmaq xeyr-duasından məhrum etdiyimiz anları xatırlayırsınızmı?

5. Mefiboşet özü haqqında nə düşünürdü (8-ci ayə)? O, hansı şərəfə nail oldu (11-ci ayə)?

Fəsil 20

Yoşiya

Yoşiyanın önündə Baal bütlərinin qurbangahlarını dağıtdılar. Onların üzərində qoyulan buxur qurbangahlarını kəsib atdı. Aşera bütlərini, oyma bütləri və tökmə bütləri sındırdı, onları əzib toz etdi və bu bütlərə qurban gətirənlərin qəbirləri üzərinə səpdi. Öz qurbangahlarında onların kahinlərinin sümüklərini yandırdı, beləcə Yəhudanı və Yerusəlimi təmizlədi... Aşera bütlərini və oyma bütləri toz edənə qədər əzdi, bütün İsrail ölkəsində buxur qurbangahlarının hamısını kəsib atdı, sonra Yerusəlimə qayıtdı.

2 Salnamələr 34: 4, 5, 7

MİRASA ÜSTÜN GƏLMƏK

Miras haqqında danışmağa hər kəsdən çox Stefanın haqqı var. O, miras sayəsində yaxşı dolana bilir. Onun ailəsi artıq dörd yüz ildir ki, Almaniya ərazisində yerləşən meşə sahəsinin sahibidir. Bu gün ona gəlir gətirən ağaclar yüz səksən il bundan öncə ulu babası tərəfindən əkilmişdi. Onun özünün əkdiyi ağaclar isə nəticəsi dünyaya gəldiyi zamanlarda bəhrə gətirməyə başlayacaq.

Stefan nəsil zəncirinin bir hissəsidir.

«Hər bir nəsil seçim qarşısındadır, — deyə o mənimlə söhbət edirdi. — Ya dağıtmaq, ya da əkmək. Torpağı viran etmək və varlanmaq da olar, səmərəli şəkildə becərib, gələcək nəsillərə miras qoyaraq sənin nəslinə lazım olduğu qədər bəhrələnmək də olar»⁴⁸.

Stefan toxumu ulu babaları tərəfindən əkilmiş ağacların bəhrəsini biçir.

Stefan özü də indi gələcək nəsillərin biçə biləcəyi toxumlar əkir.

Keçmişlə əlaqə və gələcək qarşısında məsuliyyət, Stefanın da bir hissəsi olduğu qırılmaz nəsil zəncirini yaradır.

Yəni bizim kimi. Biz əcdadlarımızın davamçıları, gələcək nəslin əcdadlarıyıq. Biz keçmiş nəslin öz əməyi ilə əldə etdiyi bəhrələrinin varisləriyik. Biz özümüz əkmədiyimiz meşədə doğulmuşuq.

Buradan belə bir sual meydana çıxır: «Bəs bizim meşəmizdə vəziyyət necədir?»

Əcdadlarınız sizə hansı mirası qoyublar? Sizə ötürülmüş miras sizdə hansı hisslər doğurur?

Qürur? Ola bilər. Bəzilərimizə dərin köklərə malik palıd ağacları kimi sarsılmaz iman və ruhani həqiqətlərlə dolu düzənliklər miras qalıb. Belə meşədə atalarımızın mirası ilə qürurlanıb, başımızı dik tutaraq gəzə bilərik. Bu mirasa görə yalnız onlara minnətdarlıq etmək qalır, çünki hər kəs sizin kimi şanslı olmaya bilər.

Çoxumuz isə öz nəsil ağacına görə utanır. Bəzilərimizə — kasıbçılıq, utanc, qəddarlıq kimi quraq ərazilər miras qalıb. Onların torpaqları talan olub, meşələrindəki ağacları kəsilib, ancaq yerinə toxum səpilməyib.

Bəlkə də ifrat mövhumatçılıq mühitində tərbiyə aldığınıza görə müxtəlif azlıqlara qarşı hədsiz dözümsüzlük qazanmısınız. Bəlkə sizin ailənizdə xəsislik normal hesab olunduğu üçün doymaq bilməyən varlanmaq istəyinə sahibsiniz.

Uşaqlıq xatirələrinizin sizə sevinc deyil, ağrı gətirdiyinə təəccüblənmərəm; keçmişinizin izlərində əvvəlki əzabları, alçalmaları və laqeydliyi eşitsəm, heyrətlənmərəm. O zaman siz bu cür davranışları normal hesab edirdiniz, lakin indi bunun belə olmadığını anlayırsınız.

Siz öz keçmişinizi sahmana salmağa çalışırsınız.

İndi sizə bəhs edəcəyim insan da, yəqin ki, eyni düşüncələrə qapılmışdı. Ona çox dəhşətli bir miras qalmışdı. Onun babası öz övladlarını dini mərasimlərdə zorakılığa təslim edən qatil və şeytana səcdə edən insan olmuşdu. Onun atası da cahil insan idi. O, məbədləri soyur və Tanrıya iman edənlərə rişxənd edirdi. Yeri gəlmişkən, o, iyirmi dörd yaşında... öz dostları tərəfindən qətlə yetirilir.

Qohumların bu cür davranışı heç də qeyri-adi hesab olunmurdu, əksinə, o dövrün ən səciyyəvi yaşayış tərzi idi. O zaman fahişələrin iş yeri məbəd hesab olunurdu. Cadugərlər xəstəlikləri usandırıcı ovsunlar donquldamaqla sağaldırdılar. O vaxt xalq ulduzlara səcdə edir və ulduz fallarına inanırdı. Onların düşüncələri övladlarının təhsili ilə məşğul olmaqdan çox vudu kultu kimi müxtəlif mövhumatlarla məşğul idi.

Bəli, belə bir qorxunc zamanda dünyaya gələn insanların, sözün əsl mənasında, bəxti gətirməmişdi. Babası cadugər, atası cahil, həmvətənləri əxlaqsız və xəyanətkar olan birini hansı gələcək gözləyirdi?

Onların izləri ilə getmək? Bəziləri mənim bəhs etdiyim adamın «ailə ənənəsini» davam etdirməyə məhkum olduğunu düşünürlər. O, hələ doğulmazdan öncə ona cinayətkar damğası vurublar. Yəni atası gəzən ağacı balası budaq-budaq gəzər... Sonra isə onun arxasınca pıçıldamağa başlayırlar: «Görərsiniz, o öz atasını kölgədə qoyacaq».

Ancaq onlar səhv edirdilər. O, heç kimin izləri ilə getmədi. O, tamamilə əks tərəfə istiqamət alaraq ehtimal nəzəriyyəsinə qarşı durdu. Sanki torpaq bənd kimi dövrünün adət-ənənələrinin yolunda dayanıb, xalqının gələcəyini tamamilə başqa istiqamətə yönəltdi. Onun nailiyyətləri o qədər önəmli idi ki, iyirmi altı əsr keçməsinə baxmayaraq, hələ də onun hekayəsindən bəhs edirik.

Bu, padşah Yoşiyanın hekayəsidir. Dünya bir çox müdrik rəhbərlər, daha zəngin padşahlar, daha qüdrətli siyasi xadimlər tanıyıb. Amma tarix boyunca gənc padşah Yoşiya kimi qorxu bilməyən birisi olmamışdı.

İsa Məsihdən altı əsr öncə dünyaya gələn Yoşiyaya yerində laxlayan taxt, şərəfsiz tac, xarabalığa çevrilmiş məbəd, tamamilə itirilmiş Qanun və xoşuna gələn hər allaha səcdə edən xalq miras qalmışdı. Lakin Yoşiyanın otuz bir illik hakimiyyətinin sonunda məbəd bərpa olmuş, bütlər dağıdılmış, Qanun öz əvvəlki gücünü və təsirini bərpa etmişdi.

Meşə yenidən törəməyə başlamışdı.

Yoşiyanın babası Menaşşe «…Rəbbin gözündə pis olan işlər edərək yəhudalılara etdirdiyi günahdan başqa çoxlu günahsız qan töküb Yerusəlimi başdan-başa qana bulayan» padşah kimi yaddaşlara həkk olunmuşdu (2 Padşahlar 21:16). Yoşiyanın atası Amon öz əyanları tərəfindən qətlə yetirilmişdi. Onun məzar daşı üzərində: «O, Rəbbin gözündə pis olan işlər etdi» sözləri yazılmışdı.

Xalq padşah Amona qəsd hazırlayanların hamısını qırdı və onun yerinə on səkkiz yaşlı oğlu Yoşiyanı təyin etdi. O öz hakimiyyətinin başlanğıcında möhtəşəm bir seçim etdi: «O, Rəbbin gözündə doğru olan işlər etdi, hər işdə babası Davudun yolu ilə gedərək ondan kənara çıxmadı» (2 Padşahlar 22:2).

Yoşiya nümunə götürəcəyi ulu babalarından birinə rast gəlməyənə qədər ailə albomunu vərəqləməyə davam edir. O, atasının nümunəsini rədd edir, babasının həyatına nəzər salmır. O, Davudu tapana qədər ailə şəcərəsini araşdırmağa davam edir. Bundan sonra qərar verərək deyir: «Mən onun kimi olacağam».

O, bu prinsiplə hərəkət edirdi: biz valideynlərimizi seçə bilmərik, lakin rəhbərlərimizi seçmək bizim ixtiyarımızdadır.

Beləliklə, Yoşiya Davudu seçir (bildiyimiz kimi, o, Tanrı tərəfindən seçilmişdi) və bundan sonra hər şey başlayır.

Yoşiyanın önündə Baal bütlərinin qurbangahlarını dağıtdılar. Onların üzərində qoyulan buxur qurbangahlarını kəsib atdı. Aşera bütlərini, oyma bütləri və tökmə bütləri sındırdı, onları əzib toz etdi və bu bütlərə qurban gətirənlərin qəbirləri üzərinə səpdi. Öz qurbangahlarında onların kahinlərinin sümüklərini yandırdı, beləcə Yəhudanı və Yerusəlimi təmizlədi... Aşera bütlərini və oyma bütləri toz edənə qədər əzdi, bütün İsrail ölkəsində buxur qurbangahlarının hamısını kəsib atdı, sonra Yerusəlimə qayıtdı.

2 Salnamələr 34:4, 5, 7

Xalq arasında dövlət başçıları tərəfindən edilən çox nadir tədbir idi. Lakin Yoşiya bütün həqiqətlərlə və yaxud yalanlarla dost qazanmaq fikrində deyildi. O, qəti qərar verərək bəyan edir: «Mən, atalarımın mənə öyrətdiyini öyrətməyəcəyəm. Mən onların seçimini rədd edirəm».

İş bununla bitmədi. Dörd ildən sonra Yoşiyanın iyirmi altı yaşı olanda, o, diqqətini xarabalığa çevrilmiş məbədə yönəltdi. Məbəd, demək olar ki, tamamilə dağıdılmışdı. Ancaq bu, Yoşiyanı təşvişə salmadı. Onun daxilində baş verənlər onda məbədi bərpa etmək arzusu alovlandırdı. Estafet ötürülmüşdü, məşəl yandırılmışdı.

Taxtda oturan Yoşiya əcdadı Davudun Allahına xidmət etməyə qərar vermişdi. İndi isə o, başqa birini Rəbbə xidmət etmək üçün seçir: «Padşahlığının on səkkizinci ilində ölkəni və məbədi təmizlədikdən sonra Yoşiya Asalya oğlu Şafanı... öz Allahı Rəbbin məbədini təmir etmək üçün göndərdi» (2 Salnamələr 34:8; kursiv mənimdir — M. L.).

Tanrı onun Tanrısı oldu. Davudun imanı Yoşiyanın imanına çevrildi. O, Davudun Allahını tapmaqla öz Allahını tapdı. Məbədin bərpası zamanı işçilərdən biri əlyazması tapdı. Sən demə, həmin əlyazmada min il bundan öncə Tanrının Musaya dediyi sözlər yazılmışdı!

Bunu eşidən Yoşiyanı heyrət bürüdü. O, xalqının Rəbdən bu qədər uzaq düşməsinə və Tanrının Sözünün onların həyatından yox olmasına görə ağladı.

O, xidmətçisini bu sözlərlə birlikdə peyğəmbər qadının yanına göndərdi ki, ondan soruşsun: «Mənim xalqımın başına nələr gələcək?»

Qadın Yoşiyaya dedi ki, o, tövbə etdiyi üçün bu sözləri eşidən xalq Rəbbin qəzəbindən qurtulacaq (2 Salnamələr 34:27-ə bax). İnanılmazdı! Padşahın bütün xalqı öz rəhbərlərinin hikməti sayəsində Rəbbin qəzəbindən qurtulmuşdu.

Rəbb onu elə buna görə dünyaya gətirməmişdimi?

Rəbb bizi də bunun üçün dünyaya gətirməyibmi?

Bəlkə də sizin keçmişinizdə fəxr ediləsi heç nə yoxdur. Bəlkə də siz aşkar zorakılığın şahidləri olmusunuz. Lakin indi siz də Yoşiya kimi seçim etməlisiniz. Gələcəyi dəyişmək üçün keçmişinizə qalib gələcəksinizmi? Yoxsa çirkin hərəkətlərinizə bəraət vermək üçün keçmişinizin sizə üstün gəlməsinə izin verəcəksiniz?

Çoxları ikinci üsulu seçir.

Bir çoxları mənəvi rahatlığı, fiziki və əqli sağlamlığı seçir, ancaq daha arzulamaqdan əl çəkirlər. Onlar təəssüf kreslosuna söykənib ora-bura yellənərək eyni məğlubiyyət sözlərini təkrarlayırlar. Onların nə pıçıldadığına diqqətlə qulaq asın: «Əgər...» Bu, ruhani təslimin ağ bayrağıdır.

— Əgər...

— Əgər mən başqa ölkədə dünyaya gəlsəydim...

— Əgər mənimlə yaxşı rəftar etsəydilər....

— Əgər mənim sevən valideynlərim, çoxlu pulum, firavan yaşayışım olsaydı...

— Əgər məni lap kiçik yaşlarımdan güvəcə öyrətsəydilər, az döysəydilər, marçıldatmadan yeməyi öyrətsəydilər...

Bəlkə də sizin başqa bəraətləriniz var. Mübahisə etməyəcəyəm, yəqin ki, sizin buna əsaslı səbəbləriniz var. Siz də rinqə çıxan kimi nokaut alacağınızı düşünən hakimin ona qədər saymağa başladığını eşidən Yoşiya kimisiniz. Siz də nümunə götürə biləcəyi bir əcdadını axtarmaq üçün ailə albomunu əks istiqamətdə vərəqləyən Yoşiya kimisiniz.

Əgər belədirsə, onda hara müraciət edəcəyinizi sizə söyləmək istəyirəm. Ailə albomunuzu bir kənara qoyun və Müqəddəs Kitabı əlinizə götürün. Yəhyanın Müjdəsini açın və İsa Məsihin sözlərini oxuyun: «Bəşərdən doğulan bəşərdir, Ruhdan doğulan ruhdur» (Yəhya 3:6).

Bir düşünün, ruhani həyat Müqəddəs Ruh vasitəsilə verilir! Valideynləriniz sizə öz genlərini miras veriblər, Rəbb isə — lütfünü. Valideynləriniz sayəsində fiziki bədən əldə etmisiniz, lakin Tanrı sizin ruhunuzun qayğısına qalıb. Siz zahiri görünüşünüzə görə ananıza oxşaya bilərsiniz, ruhani varlığınız isə sizə Səmavi Ata tərəfindən bəxş edilib.

Yeri gəlmişkən, Onun sizin çətinliklərinizdən xəbəri var. Ailələrinizin sizə verə bilmədikləri ilə sizi təmin etməyi Ondan başqa kim arzulaya bilər?

Sizin ata sarıdan bəxtiniz gətirməyib? Tanrı sizin Atanız olacaq.

Buna görə də sən artıq kölə deyil, övladsan. Əgər övladsansa, həmçinin Allahın təyin etdiyi varissən.

Qalatiyalilara 4:7

Nümunə götürə biləcəyin heç kim yoxdur? Bunun üçün Rəbbə baxın.

Beləliklə, sevimli övladlar kimi Allahdan nümunə götürün.

Efeslilərə 5:1

Yanınızda göz yaşlarınızı siləcək kimsə yoxdur? Yaxşı-yaxşı düşünün. Sizin bir damla göz yaşınız da Onun diqqətindən yayınmır.

Dərdlərimi saydın, göz yaşlarımı tuluğuna yığ. Bunlar Sənin kitabında yazılmayıbmı?

Zəbur 56:8

Rəbb sizi atalarınızdan miras aldığınız çətinliklərin ixtiyarına buraxmayıb. Siz də Yoşiya kimi əcdadlarınıza görə cavabdeh deyilsiniz. Siz özünüzə görə Tanrıya cavabdehsiniz. Keçmişiniz sizin həbsxananız olmamalıdır. Siz öz taleyinizi, öz həyatınızı və öz yolunuzu seçməkdə azadsınız.

Düzgün addım atın və bir gün sizdən sonrakı nəsillər, nəvələriniz, nəticələriniz sizin əkdiyiniz toxumlara görə Tanrıya minnətdar olacaq.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. «Biz valideynlərimizi seçə bilmərik, amma rəhbərlərimizi seçmək bizim ixtiyarımızdadır». Siz özünüzə necə rəhbərlər seçmisiniz? Siz nə üçün həmin insanları seçmisiniz?

2. Keçmişinizin sizdə hansı hisslər oyatdığını bir sözlə ifadə edin: minnətdarlıq, qəzəb, məyusluq, qürur, sıxıntı?

3. Öz keçmişimizə bizi idarə etməyə izin veririkmi? Nə üçün? İzah edin.

4. «Ruhani həyat Müqəddəs Ruh tərəfindən verilir! Valideynlərimiz bizi öz genləri ilə, Tanrı isə lütflə təmin edib». Bu prinsip sizin ailə tarixçənizə baxışlarınızı necə dəyişdirib?

5. Siz hal-hazırda hansı ruhani mirasa sahibsiniz? Onu təsvir edin.

Fəsil 21

Əyyub

Qulaqlarıma sorağın çatmışdı, indisə Səni gözlərimlə görürəm.

Əyyub 42:5

RƏBB QASIRĞANIN İÇİNDƏN CAVAB VERİR

Hər şey bir gündə baş verdi. Onun hələ dünən qolf oynamaq üçün ölkənin ən yaxşı meydançasını seçmək imkanı var idi, amma bu gün hətta keddi⁴⁹ vəzifəsində belə işləyə bilməzdi.

O, hələ dünən Las-Veqasın «Miraj» kazinosunda keçirilən ağır çəkililərin döyüşünə baxmaq üçün şəxsi təyyarəsində ölkəni dolaşa bilirdi. Lakin bu gün şəhərdaxili avtobusların gediş haqqını ödəyə bilmirdi.

Gəlin rahat və firavan həyatımızın necə xaosa çevrilməsi barədə danışaq...

İlk növbədə onun imperiyası zərər gördü. Fond birjasının dağılması müəssisə hissələrinin azalmasına və dəyərdən düşməsinə gətirib çıxardı ki, bu da öz növbəsində onların pula çevrilmə qabiliyyətinin azalmasına səbəb oldu. Qiyməti hər gün bahalaşan səhmlər birdən-birə dəyərdən düşdü və Əyyub iflasa uğradı. İndi isə o, tezliklə hərraca çıxarılacaq qırmızı ağacdan hazırlanmış masanın arxasındakı dəri kresloda oturub. Birdən telefon çalır və ona ikinci faciə haqqında xəbər verilir.

Onun uşaqları kurortda dincəldikləri zaman tufan qopmuş və onlar ölmüşdü.

Dəhşətə düşmüş və çaşıb qalmış Əyyub, sözün əsl mənasında, gözlərinin qarşısında qaralan səmaya baxır. O, dua etməyə başlayır, Tanrıya şikayətlənərək deyir ki, bundan daha dəhşətli heç nə ola bilməz. Amma yenə də səhv edir.

Köksündə qalxan ani ağrıdan Əyyub ürəyini tutur. Yox, bu, dünənki şam yeməyində doyunca yediyi xəngələ görə ola bilməz. Bir az keçməmiş onu «təcili yardım» maşınında silkələyir, sinəsinə hansısa cihaz qoşulur və barmaqlarına iynələr batırılırdı.

Bütün bunlar bələdiyyə xəstəxanasındakı palatada onun kardiomonitor cihazına qoşulması ilə nəticələnir. Yanındakı yataqda ingilis dilində bir kəlmə də bilməyən qeyri-leqal miqrant uzanıb.

Bir sözlə, Əyyub söhbət etmək halında deyildi.

Əvvəlcə onu həyat yoldaşı ziyarət edir. Son günlərdə baş vermiş faciələrdən pərişan olmuş bu qadını kim məzəmmət edə bilərdi? Əyyuba verdiyi məsləhətə görə kim onu mühakimə edə bilərdi? Tanrıya küfr etmək... Tanrıya küfr etmək və ölmək?! Bu, artıq bütün hədləri aşıb keçmək idi. Əyyub bu vaxta qədər özünü güclə ələ almağa çalışırdı, ancaq arvadının bu sözlərindən sonra, həqiqətən, ölmək istəyirdi.

Sonra dostlar peyda olur. Hər biri zabit formalı geyimləri, qəddar canıyananlığı və balta ilə silahlanaraq Əyyubu ziyarət edirlər. Yəni onların ilahiyyat mülahizələrindən bu nəticəyə gəlmək olardı: «Dostum, sən, deyəsən, əməlli-başlı yolundan azmısan! Hər kəs bilir ki, Rəbb yaxşıdır. Əgər sənin başına bu qədər ağlasığmaz faciələr gəlibsə, deməli, buna layiqsən». Vəssalam.

Əyyubun onları susaraq dinlədiyini düşünürsünüz? Heç də!

Sizlərsə yalandan mala çəkirsiniz, hamınız dəyərsiz həkimlərsiniz. Kaş hamınız səsinizi kəsəydiniz, onda hikmətli görünərdiniz (Əyyub 13:4-5).

Başa düşməyənlər üçün tərcümə edirəm: «Niyə görə öz fəlsəfənizi onu götürdüyünüz donuz damına soxmursunuz?»

«Mən heç bir pis iş görməmişəm» — deyə Əyyub etiraz edir. — Mən vergiləri ödəyirdim. Vətəndaşlıq borcumu yerinə yetirməkdən boyun qaçırmırdım. Bilin ki, mən — humanitar yardım göstərmək üçün vəsait toplayan xeyriyyə cəmiyyətinin baş sponsoru idim. Həmçinin tibb müəssisələrinə xidmət edən xeyriyyə hərracının könüllülərindən idim».

Əyyub özünü ləyaqətli insan kimi görür. Ləyaqətli insan isə, onun fikrincə, ləyaqətli cavaba layiqdir.

«Sənin əzabların sənin xeyrinədir» — deyə seminariyanı yenicə bitirmiş gənc kahin Elihu Əyyubu inandırmağa çalışır. O, ədəbsizliyə yoluxmaq üçün hələ çox gəncdir və nə zaman susmaq lazım olduğunu anlamaq üçün lazımi qədər əzab çəkməyib. O, qoltuğunun altına qoyduğu Müqəddəs Kitabla xəstəxana palatasında gəzişir və gah kimisə hədələyir, gah da əksinə, danılmaz sübutlardan istifadə edərək işarə barmağını havada yellədirdi.

«Bax Allah bütün bunları insanlara ya iki dəfə ya da üç dəfə edər ki, onların canını quyudan xilas etsin, onlar həyatın nurunu görsün» (Əyyub 33:29, 30).

Əyyub tennisçilərin topu bir-birinə ötürməsini izləyən tamaşaçı kimi, başını o tərəf bu tərəfə çevirərək onun hərəkətlərini izləyirdi. Bu gəncin ilahiyyat nəzəriyyələri inandırıcı səslənir, amma onda da dəhşətli mərhəmət çatışmazlığı var. Əyyub tədricən ona əhəmiyyət vermir və get-gedə yorğanın altına çəkilir. Başı ağrıdan parçalanır, gözləri yumulur və ayaqları ağrıdan qıvrılır. Onun daha mənasız nəsihətləri dinləməyə halı yoxdur.

O, hələ də: «Ya Rəbb, bu nə üçün mənim başıma gəldi?» — sualına cavab tapa bilmir.

Bu zaman Tanrı danışmağa başlayır.

Onun səsi qasırğanın içindən eşidilir və Əyyub kimi eyni sualdan əzab çəkənlərin üzərində guruldayır. Tanrı hər kəsə cavab verir:

• Əlində qızılgül tutaraq oğlunun açıq qəbri üzərində dayanmış atalara;

• Əlində bayraq tutaraq ərinin açıq qəbri üzərində dayanan arvadlara;

• Ümidsizliklə dualar edən sonsuz ər-arvadlara;

• Maşının çatlamış şüşəsindən Tanrını görməyə çalışanlara;

• «Əgər Rəbb Qüdrətlidirsə, qoy onda....» deməyə cəsarət edənlərə.

Rəbb qasırğanın içindən və qasırğa vaxtı cavab verir, çünki Əyyub həmin vəziyyətdə idi. Bu, Tanrını ən yaxşı eşidə biləcəyimiz vəziyyətdir.

Tanrının səsi otaqda guruldayır. Elihu oturur, Əyyub isə yatağından qalxır. Bu iki nəfər daha heç vaxt əvvəlki kimi olmayacaqdılar.

«Məsləhəti savadsız sözlərlə qaranlığa salan bu kimdir?» (Əyyub 38:2).

Əyyub susur.

«İndi kişi kimi belinə qurşaq bağla, sual verəcəyəm, Mənə cavab ver» (Əyyub 38:3)

«Mən yerin təməlini qoyarkən haradaydın? Anlayışın varsa, söylə» (Əyyub 38:4).

Əyyub üçün bir sual da bəs idi, lakin görünür, Tanrının başqa məqsədi vardı.

«İndi ki bilirsən, de görüm, yerin ölçüsünü kim qoydu, yaxud yer üstündə ölçü xəttini kim çəkdi? Nəyin üstündə onun təməlləri quruldu? Kim onun guşədaşını qoydu? Onda dan ulduzları birgə nəğmə oxuyurdu, bütün ilahi varlıqlar sevincdən haray salırdı» (Əyyub 38:5-7).

Sual axını artmağa başlayır. Bu suallar qəlbin dərinliklərindən fışqıran amansızlıq, heyrət və dəhşətlə, sanki leysan kimi Əyyubun üzərinə tökülürdü. Bizim hər birimiz Əyyub kimi sükut içərisində dayanıb, bütün Kainat üzərində Öz suveren hüquqlarından bəhs edən Yaradanı seyr edirik.

«Sən ömründə səhərə buyruq verdinmi? Şəfəqə yerini göstərdinmi? Belə ki yer üzünün ucqarlarını tutsun, üstündən pisləri çırpıb atsın» (Əyyub 38:12-13).

Tanrı suallar verməklə Əyyubu öyrətmək deyil, heyrətləndirmək istəyir. O Öz sualları ilə düşüncələrə aydınlıq gətirməyi deyil, vicdanları oyatmağı düşünür. Onun sualları Əyyuba beynini işə salmağı deyil, diz çökməyi təklif edir.

«Ölüm dərgahı sənə göstərilibmi? Ölüm kölgəsinin qapılarını görmüsənmi? Dünyanın həcmini dərk edə bilirsənmi? De görüm, bunların hamısını bilirsənmi? İşıq məskəninə gedən yol haradadır? Qaranlığın yeri haradadır? Onları yerlərinə apara bilərsənmi? Evlərinin yolunu bilirsənmi? Əlbəttə, heç nə anlamırsan, çünki onlarla eyni vaxtda doğulmusan! Yaşın bu qədərdir» (Əyyub 38:17-21).

Tamamilə gücdən düşən Əyyub təslim əlaməti olaraq əllərini qaldırır və Tanrı susur. Əyyubun onu Sorğulayana cavabı heç də qısa olmur:

«Mənim gərəksizliyimə bax, Sənə necə cavab verim, ağzımı əlimlə tutmuşam. Bir dəfə danışdım, daha cavabım yoxdur, artıq ikinci dəfə nə danışım» (Əyyub 40:4-5).

Rəbbin sözlərindən bu nəticəyə gəlmək olar:

• Əyyub — Padşaha padşahlığını necə yönəltmək lazım olduğunu göstərən rəncbər idi.

• Əyyub — E. E. Kamminqsə⁵⁰ baş hərflərin nə üçün vacib olduğunu izah edən savadsız idi.

• Əyyub — Beyb Ruta⁵¹ öz zərbələri üzərində işləməyi məsləhət görən oğlana oxşayır.

• Əyyub — dülgərə onu bu qədər möhkəm əzməməyi məsləhət görən palçıqdır.

«Kim Mənə bir şey verib ki, ona geri qaytarım? — deyə, Tanrı yüksək külək uğultusu ilə bəyan edir, — Bax göylər altında hər şey Mənimdir» (Əyyub 41:11).

Əyyub etiraz edə bilməz. Tanrı heç kimə heç nə borclu deyil. O, izah etməyə, üzr istəməyə, kömək istəməyə məcbur deyil. Onun nə maddi, nə də mənəvi borcları var. Tanrı insanlıq qarşısında borclu deyil.

Bu zaman Onun bizə qarşı olan ağlasığmaz səxavəti daha heyrətamiz görünür.

Sizin fikrinizcə, Tanrı nə üçün Əyyubla danışdı? Əlbəttə, əgər istəsəniz, Onun heyrətləndirici monoloqunu utandırıcı boşboğazlıq adlandıra bilərsiniz. İnsanı vahiməyə salan cavabsız suallar siyahısını da Tanrının nəzakətsizliyinin, qəddarlığının və rədd etməsinin sübutu kimi istifadə edə bilərsiniz. Əyyubun kitabında belə bir fikrin təsdiqini də görə bilərsiniz: Əlbəttə, Tanrı bizi sual yağışına tutur, ancaq onlara cavab vermir. Əgər belə düşünürsünüzsə, onda sizə qayçı lazım olacaq. Bu cür hökmlər daha inandırıcı görünsün deyə, Əyyubun kitabının qalan hissəsini kəsib atmalı olacaqsınız.

Çünki sizin bütün fərziyyələriniz Əyyubun eşitdikləri ilə üst-üstə düşmür. Əyyub bütün həyatı boyu tərifə layiq insan olmuşdu. O, bütün həyatı boyu Tanrıya inanmışdı, Onu araşdırmışdı, Onun haqqında şəxsi fikirlərini formalaşdırmışdı və Ona dualar etmişdi.

Başına gələn tufan zamanı isə Əyyub Tanrını görür!

O, ümid etdiyi, sevdiyi, dağıdan, bəxş edən, alan, arzulayan, xilas edən Kəsi görür.

Əyyub Tanrının qəzəbində Onun zərifliyini və çox vaxt anlaşılmayan sonsuz sevgisini görür. Əyyub hər şeyi yandırıb-yaxan İlahi Qüdrətin alovu qarşısındakı saman çöpünə bənzəyir. Yaradan pərdəni azacıq qaldırıb, göz qamaşdırıcı nurunun yer üzünə saçmasına izin verdiyi zaman, onun Tanrıya qarşı iradları mum kimi əriyir.

Əyyub Tanrını görür.

Ancaq indi Tanrı səhnəni tərk etmək üçün tamamilə haqlı görünür. Hakim çəkicinin son zərbəsi səsləndi, hökm çıxarıldı, Əbədi Hakim deməli olduğu bütün sözləri söylədi.

Lakin Tanrı Əyyuba qəzəblənməmişdi. Ciddidir? Hə. Səmimidir? Şübhəsiz. Məntiqli və inandırıcıdır? Tamamilə. Bəs O, qəzəblidir? Yox, burada heç bir qəzəbdən söhbət gedə bilməz!

Hətta düzgün işıqlandırılmayan səmimi axtarışlar da Tanrını hiddətləndirə bilməz.

Əgər siz Əyyubun kitabında hansısa ayənin altından xətt çəkmisinizsə, onda bu ayəni də mütləq qeyd edin: «Qulaqlarıma sorağın çatmışdı, indisə Səni gözlərimlə görürəm» (Əyyub 42:5).

Əyyub Tanrını görür və bu, ona tamamilə kifayət edir.

Lakin bu, Tanrı üçün kifayət deyildi. İllər keçəcək və biz yenə də qırmızı masa arxasında əyləşmiş sağlam və uğurlu Əyyubu görəcəyik. Onun dizləri üstündə əvvəlcə övladlarını, sonra nəvələrini, nəticələrini və kötükcələrini — onun dörd nəslini görəcəyik!

Bəlkə də Əyyub Tanrının ondan aldığı övladlarını nə üçün geri qaytarmadığı barədə düşünürdü. Lakin bunu dilinə gətirmirdi. Çünki çoxdan görmədiyi övladlarının Onun hüzurundan başqa bir yerdə bu qədər xoşbəxt olmayacağını bilirdi.

Mənə elə gəlir ki, Əyyub yenidən Tanrının səsini eşidib, Onun hüzurunda olmaq üçün bir daha bu qasırğanın içindən keçməkdən qorxmazdı. Fikrimcə, Tanrı Əyyuba yataqdan qalxmaq və müalicə pulu üçün zəmanət verməsəydi belə, o, geri çəkilməyəcəkdi.

Çünki Tanrı Əyyuba dilədiyindən daha çox şey verdi. Tanrı Əyyuba Özünü hədiyyə etdi.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Başınıza gələn ən çətin vəziyyəti təsvir edin. Bu, kimə aid idi? Nə baş verdi? Nə qədər davam etdi? Siz Tanrıya suallarla müraciət etdiniz, yoxsa Onu günahlandırdınız? Nəticə necə oldu? Bu hadisə sizə nəyi öyrətdi?

2. Həmin çətin dövrünüzdə sizə «məsləhətlər» verən dostlarınızı xatırlayın. Onlar sizinlə hansı hikməti bölüşmüşdülər? Çətinliklərlə üzləşənlərə nə məsləhət verərdiniz?

3. Əyyub 1:8-12; 2:3-7-ci ayələri oxuyun. Tanrı Əyyubun həyatında belə bir faciənin baş verməsinə nə üçün izin verdi? Bu məlumat Əyyubun başına gələnlərə başqa nöqteyi-nəzərdən baxmağa necə kömək edir? Bu bilik sizin və ya tanışlarınızın həyatındakı əzablara aydınlıq gətirirmi? Əgər belədirsə, necə olduğunu izah edin.

4. Maks Lukado yazır ki, Tanrını tufan vaxtı daha aydın eşitmək olur. Siz bu fikirlə razısınız? Bəli? Yox? Niyə?

5. Tanrı Öz monoloqunu bitirdikdən sonra Əyyub deyir: «Qulaqlarıma sorağın çatmışdı, indisə Səni gözlərimlə görürəm» (Əyyub 42:5). Əyyub bu hadisənin sonunda nə əldə etdi?

Fəsil 22

Peter

Düşmənlərimin qarşısında mənim üçün süfrə açırsan…

Zəbur 23:5

BANLAYAN XORUZ VƏ MƏN

Özünü göstərməməyə çalışan o oğlanı görürsünüz? O, Peterdir. Peter — həvaridir. O, tez coşan və özündən çıxan adamdır. O, hətta bir dəfə suyun üzərində gəzmişdi. Qayıqdan düz gölün üzərinə doğru addım atmışdı. Sonra o, minlərlə insana vəz etmişdi. Peter dostları ilə də, düşmənləri ilə də mərd davranırdı. Ancaq bu gün suyun üzəri ilə gəzməkdən qorxmayan adam gizlənməyə tələsir. İnsanları alovlandıran vəzlər edən birisi, indi əzabdan hönkürtü ilə ağlayır.

O, sadəcə olaraq, burnunu çəkmirdi və ya gözlərindən kişilərə məxsus bir damcı göz yaşı axıtmırdı. Peter saqqallı üzünü kobud balıqçı əlləri arasında gizlədərək hönkür-hönkür ağlayır və var gücü ilə bağırırdı. Onun hönkürtüsü gecə vaxtı bütün Yerusəlimdə əks-səda verirdi. Onu incidən nə idi? O əməlinə görə, yoxsa heç vaxt etməyəcəyinə dair söz verib etdiyi bir şeyə görə əzab çəkirdi?

«O, İsaya cavab verdi: «Ya Rəbb, mən Səninlə zindana da, ölümə də getməyə hazıram». Amma İsa dedi: «Peter, sənə bunu deyirəm: bu gün xoruz banlamazdan əvvəl sən Məni tanıdığını üç dəfə inkar edəcəksən» (Luka 22:33,34).

İsaya xəyanət edildiyi gecə Onu inkar etmək öz-özlüyündə çox dəhşətli idi. Bəs heç vaxt belə bir hərəkət etməyəcəyi ilə öyünmək nə demək idi? Hətta bir inkar nifrətə layiq olduğu halda, o, üç dəfə inkar etməyi necə bacardı? Rəbbi üç dəfə danmaq onsuz da ağlasığmaz idi, hələ üstəlik and içmək daha dəhşətli idi! «Peter özünü qarğıyıb and içərək dedi: «O Adamı tanımıram» (Matta 26: 74).

Beləliklə, əzab burulğanında boğulan Peter gizlənir. O hönkürüb ağlayır, lakin tezliklə yenidən balıq tutmağa yollanacaq.

Təəccüblüdür, görəsən, balıq tutmaq onun nəyinə lazımdır? Onu Qalileyaya nəyin gətirdiyini yaxşı bilirik. Ona deyilmişdi ki, dirilmiş Məsih orada Öz şagirdləri ilə görüşəcək. Görüş yeri isə dəniz deyil, dağ idi (Matta 28:16-ya bax). Əgər İsa Məsih Öz şagirdləri ilə dağda görüşməyi planlaşdırmışdısa, onda zəhmət olmasa, deyin görüm, onlar qayıqda nəyi unutmuşdular? Heç kim onlardan balıq tutmağı xahiş etməmişdi, onlar isə məhz bu işlə məşğul idilər. «Şimon Peter onlara «balıq ovuna gedirəm» dedi. O birilər də ona «biz də səninlə gedirik» dedilər» (Yəhya 21:3). Bəs Peter balıqçılıq işinə son qoymamışdı? İki il öncə İsa Məsih onu «insan tutan balıqçı» edəcəyinə söz verdiyi vaxt məgər Peter torlarını atıb Rəbbin ardınca gəlməmişdi? Həmin vaxtdan bəri onu bu işlə məşğul olan görməmişdilər. Bəs indi onu balıqçılıq etməyə vadar edən nə idi? Xüsusilə də indi! İsa Məsih ölülərdən dirilib və Peter Onun boş qəbrini öz gözləri ilə görüb. Belə bir vaxtda balıq tutmaq kimin ağlına gələrdi?

Bəlkə onlar acmışdı? Bəlkə məsələ bu idi? Bəlkə acından qarınları guruldadığı üçün belə bir axmaq fikrə düşmüşdülər?

Bəlkə onlar bu yersiz hərəkətləri ilə məyus qəlblərinin ağrısını sakitləşdirmək istəyirdilər?

Gördüyünüz kimi, Peter öz xəyanətini unutmamışdı. Boş qəbir onun düşüncəsindəki banlayan xoruz səsini susdurmamışdı. Məsih geri qayıdıb, Peter isə Onunla görüşməkdən boyun qaçırır. Həvari getməli olduğunu düşünür: «Mənim etdiklərimdən sonra, O mənim kimi biri ilə görüşmək istəyərmi?»

Biz də bu şəkildə boyun qaçırırıq. Məgər Peter heç vaxt etməyəcəyinə söz verib, amma sözünü yerinə yetirməyən yeganə insandır?

— Ər-arvad xəyanəti? Mən bunu heç vaxt etmərəm!

— Daha öz dilimi yüyənləməyə çalışacağam.

— Daha şübhəli sazişlər bağlamayacağam. Dərsimi aldım.

Bizim lovğalığımız nə qədər böyük, utanc girdabımız nə qədər dərindir!

Lovğalığa qarşı durmaq əvəzinə, onunla zarafatlaşırıq.

Qeybətə qarşı durmaq əvəzinə, onu başqalarına da yoluxdururuq.

Dürüstlükdən möhkəm yapışmaq əvəzinə, ondan üz döndəririk.

Nəticədə isə xoruz banlayır, bizi günahkarlıq hissi bürüyür və küncə sıxışdırılmış Peterin yanında yoldaş peyda olur. Biz də hönkür-hönkür ağlayırıq və sonra Peterin ardınca balıq tutmağa gedirik. Yenə öz əvvəlki həyat tərzimizə, məsihçi olmazdan öncəki vərdişlərimizə qayıdırıq. Ruha görə davranmaq əvəzinə, cismə görə hərəkət edirik və bizim kimi birisinin İsaya lazım olub-olmadığını düşünüb özümüzə əzab veririk.

İsa Məsih bu suala cavab verir. O sizə, mənə və məsihçi həyatında heç olmasa bir dəfə də olsa Peter kimi utancverici vəziyyətə düşən hər kəsə cavab verir. İsa Məsih elə dənizin sahilində Peterə cavab verir. Onun nə etdiyini bilirsinizmi? Dənizi iki yerə böldü? Qayığı qızıldan, torları da gümüşdən etdi? Yox, İsa daha əhəmiyyətli bir şey etdi. O, Peteri səhər yeməyi yeməyə çağırdı. Bəli, İsa Məsih şagirdləri üçün səhər yeməyi hazırlamışdı.

Əlbəttə, bu səhər yeməyi həmin unudulmaz səhərin yeganə heyrətamiz hadisəsi deyildi. Onlar həmin səhər çoxlu balıq tutdular və sahildəki naməlum şəxsin İsa Məsih olduğunu bilən hər kəsi heyrət bürüdü. Bundan sonra Peter suya atıldı, digər şagirdlər sevinclə avar çəkdilər. Onlar sahilə çatıb, ocağın yanında onları gözləyən İsa ilə görüşdülər. Közün üzərində balıqlar qızarırdı. Cəhənnəmə Qalib gələn və Göylərin Sahibi Olan çörəyi bölür. O, dostlarına oturmağı və bir az güc toplamağı təklif edir.

Həmin ocağın ətrafında oturanlar içərisində heç kəs Peter qədər minnətdar deyildi. Şeytanın buğda kimi xəlbirdən keçirdiyi şəxs, indi Rəbbin əlindən çörək yeyirdi. Peter İsa Məsihin süfrəsinə dəvət olunmuşdu. Şeytan və onun elçiləri İsanın «düşmənlər qarşısında süfrə açmasının» şahidi oldular.

Razıyam, Peter bu fikri başqa cür ifadə edərdi, ancaq Davud məhz belə söylədi: «Düşmənlərimin qarşısında mənim üçün süfrə açırsan...» (Zəbur 23:5). İsanın Peterlə davranışı, qayğıkeş cobanın davranışlarına çox bənzəyirdi.

Bu məzmuru yazan Davud, yəqin ki, hələ də dağdakı otlaqlar və qoyunlar haqqında düşünürdü. O öz sürüsünü günəşdən alışıb-yanan quraq dərələrdən yüksək dağ zirvələrindəki otlaqlara necə apardığını xatırlayırdı. O, çobanın üzərinə düşən məsuliyyəti unutmamışdı. Çoban mütləq otlaq hazırlamalı idi.

O öz sürüsünü yeni torpaqlara aparır, buna görə də ehtiyatlı olmalı idi. Əslində, onun axtardığı otlaq yeri düzənlik yer olmalıdır: yastı zirvələri olan təpələr, ya da yaylaqlar. Çoban zəhərli otları axtararaq otlağı diqqətlə nəzərdən keçirir. O, həmçinin içmək üçün yararlı su mənbəyi tapmalıdır, yaxınlıqda qurdların, ayıların və çaqqalların olub-olmadığına əmin olmalıdır.

Çobanı ən çox narahat edən səbəblərdən biri də, torpaq oyuqlarında yaşayan kiçik və boz rəngli gürzə ilanıdır. Gürzələr qoyunları burnundan sanca bildikləri üçün çox təhlükəlidirlər. İlan zəhəri çox vaxt xəstəlik törədə və hətta öldürücü təsir göstərə bilər. Çoban qoyunlarını ilan zəhərindən qorumaq məqsədilə hər bir ilan yuvasına zeytun yağı tökür. Həmçinin həmin yağdan qoyunların burnuna da sürtür. Yağ tökülmüş torpaq sürüşkən olduğu üçün ilanın yuvadan çıxmasını əngəlləyir. Qoyunların burnundan gələn zeytun yağının iyi isə ilanları qovur. Çoban, sözün əsl mənasında, öz qoyunları üçün süfrə hazırlayır⁵².

Sizin Çobanınız da öz sürüsünün qayğısına qalan çoban kimi sizin qayğınıza qalmırmı? Deyək ki, O sizin düşməniniz olan şeytanın öhdəsindən gəldi və sizin üçün gözəl təamları olan təhlükəsiz yer hazırladı. İsa Məsih sizinlə də Peterlə davrandığı kimi davrana bilməzmi? Müvəffəqiyyətsizliyə uğradığınız bir anda Onun sizi Öz süfrəsi arxasına dəvət etdiyini təsəvvürünüzdə canlandırın! Onun məhz belə etdiyini bilsəniz, münasibətiniz necə olardı?

İsa həbs olunmazdan öncəki gecə Öz dostları üçün süfrə hazırlamışdı.

Pasxa quzusu qurban kəsildiyi Mayasız Çörək bayramının ilk günü şagirdləri İsadan soruşdular: «Sənin Pasxa yeməyin üçün haraya gedib hazırlıq görməyimizi istəyirsən?» İsa da şagirdlərindən ikisini göndərdi və dedi: «Şəhərə girin, orada qarşınıza səhənglə su daşıyan bir nəfər çıxacaq. Onun ardınca gedin. O hansı evə girərsə, oranın sahibinə deyin: «Müəllim deyir: ‹Şagirdlərimlə birgə Pasxa yeməyini yeyəcəyim qonaq otağım haradadır?›» Ev sahibi sizə yuxarı mərtəbədə döşənib hazırlanmış böyük bir otaq göstərəcək. Orada bizim üçün hazırlıq işləri görün.

Mark 14:12-15

Hər şeyi kimin «hazırladığına» diqqət yetirin. O, böyük qonaq otağının qayğısına qalmışdı və şagirdlərini həmin yerə aparacaq insanla razılaşmışdı. İsa Məsih otağın və yeməyin hazır olduğuna əmin idi. Şagirdlərə nə qalırdı? Onun dediklərinə diqqətlə əməl etmək və doyunca şam etmək.

Çoban süfrə hazırlamışdı.

İsa Məsih yalnız süfrə hazırlamamışdı, həmçinin ilanın da işini həll etmişdi. Bildiyiniz kimi, həmin gecə şagirdlərdən biri tələsik süfrəni tərk edir. «Axşam yeməyi zamanı iblis artıq Ona xəyanət etmək fikrini Şimon İskaryot oğlu Yəhudanın ürəyinə qoymuşdu» (Yəhya 13:2). Yəhuda yeməyə başlamaq istəyirdi, lakin İsa onu bitirməyə izin vermədi. Yəhuda İsaya tabe olaraq ziyafət otağını tərk etdi. «...İsa ona «Nə edəcəksənsə, tez et!» dedi. <…> Yəhuda tikəni alan kimi dərhal bayıra çıxdı. Artıq gecə idi» (Yəhya 13:27, 30).

Yəqin ki, siz də bu qovulmanın çox ağır olduğunu düşünürsünüz. İsa Məsih düşmənlər qarşısında süfrə açmışdı. Yəhuda bu süfrəyə yalnız göz gəzdirə bildi, lakin ondan yeməyə icazə verilmədi.

«Sənin burada olmağına şad deyilik. Bu süfrə mənim övladlarım üçündür. Sən onları sanca və büdrədə bilərsən. Lakin heç vaxt onlarla bir masa arxasında otura bilməyəcəksən».

Bax, O bizi bu qədər güclü sevir!

Peter və digər şagirdlər — Onun süfrəsi ətrafında bizə də yer varmı? — sualları ilə şübhə içində qalmasınlar deyə, İsa Məsih kasanı onlara uzadıb həmin anı yaddaşlarımıza həkk edir: «Sonra bir kasa götürdü və şükür edib onu da şagirdlərə verərək dedi: «Bundan hamınız için! Çünki bu, Əhdin bağlanması və günahların bağışlanması üçün çoxları uğrunda axıdılan Mənim qanımdır» (Matta 26:27, 28).

«Bundan hamınız için». Özünün layiq olmadığını hiss edənlər bundan içsin. Utanc hissindən məhv olanlar bundan içsin. Çaşqınlıq içində olanlar bundan içsin.

Sizə həyatımda bu üç hissi eyni zamanda yaşadığım dövr barədə danışmaq istəyirəm.

On səkkiz yaşıma qədər spirtli içkilərə çox böyük aludəçiliyim vardı. Bədənim ona o qədər öyrəşmişdi ki, altı şüşə pivə artıq ona heç bir əhəmiyyətli təsir göstərmirdi. Lakin iyirmi yaşım olanda, Rəbb məni nəinki ölümdən, sonra gözləyən cəhənnəmdən, həmçinin mənim üçün bu dünyada hazırlanmış cəhənnəmdən azad etdi. Məni gözləyən təhlükə barədə müəyyən təsəvvürüm olsa da, hansı uçurumun kənarında olduğumu yalnız O bilirdi.

Buna görə də, Məsihin ardınca getməyə qərar verərkən nəinki pivədən, ümumiyyətlə, hər növ spirtli içkidən imtina etdim.

Lakin pivəyə olan meylliliyim hələ də məni tərk etməmişdi. Yaxşı bir pivə içmək fikrinin bütün günü məni təqib etdiyini və ya düşüncəmi tamamilə bürüdüyünü söyləyə bilmərəm. Yox, belə deyildi. Lakin həftədə iki və ya üç dəfə belə fikirlər mənə çox cəzbedici görünürdü. Spirtli içkilərin mənim üçün hələ də təhlükəli olduğunu sübut edən daha bir dəlil, mənim spirtsiz pivəyə qətiyyən maraq göstərməməyim idi. Onun da eyni dadı var, lakin insanda heç bir təəssürat yaratmır. Nəhayət ki, iyirmi yaşımdan sonra sərxoşluqdan azad olmuşdum.

Lakin bir neçə il bundan öncə az qala büdrəmişdim. Bir az sayıqlığımı itirmişdim. Kababın yanında bir şüşə pivə heç də pis olmaz. Sonra Meksika yeməyinin yanında bir şüşə pivə. Növbəti dəfə isə heç bir səbəb olmadan bir şüşə pivə... Pivədən tam imtina etdiyim halda, iki ay ərzində həftədə bir və ya iki şüşə pivə içməyə vərdiş etdim. Təkrar edirəm, bəlkə də bir çoxları üçün bu, heç bir problem yaratmırdı, lakin mənim üçün bu cür dəyişikliklər əməlli-başlı təhlükəyə çevrilə bilərdi.

Başımın üzərindəki buludların sıxlaşdığını nə vaxt hiss etdiyimi bilirsinizmi? Çox isti bir cümə günü idi və mən avtomobilimə əyləşib hər il keçirilən kişilər toplantısında çıxış etmək üçün həmin yerə yollandım. Söylədiyim kimi, hava çox isti idi. Sanki cəhənnəmdə yanırdım. İçmək istədim. Mineral su içmək istəmirdim. Buna görə də bir şüşə pivə almaq üçün tanışlarımla qarşılaşa bilməyəcəyim hər-hansısa bir yer barədə düşünməyə başladım.

Mən artıq bu fikirlərlə finiş xəttini keçmişdim. Çünki gizlində iş görməkdənsə, onu etməmək daha yaxşıdır. Lakin mən yenə də düşündüyümü etdim. Mən gözdən uzaq bir ərazidə yerləşən mağazanın qarşısına gəldim, maşını saxladım və mağazanın tamamilə boşalmasını gözlədim. Mağazaya daxil olaraq pivə aldım və heç kim görməsin deyə, onu sinəmə sıxıb iti addımlarla maşına yaxınlaşdım.

Elə bu zaman mənim xoruzum banlamağa başladı.

Maşına yaxınlaşarkən cinayətkar kimi ora-bura boylandığım üçün xoruz banladı. Mən düzgün davranmadığımı anladığım üçün xoruz banladı. Ən kədərlisi də bu idi ki, hələ dünən axşam qızlarımdan birini mənimlə səmimi olmadığı üçün danlamışdım. İndi isə mənim nə etdiyimi görürsünüzmü? Bax, elə buna görə xoruz banladı.

Şüşəni zibil qutusuna atdım və Rəbdən məni bağışlamasını dilədim. Bir neçə gün sonra öz çətinliyim barədə cəmiyyət ağsaqqalları və bəzi cəmiyyət üzvləri ilə bölüşdüm. Bundan sonra rahat nəfəs alıb, irəli getmək istəyirdim.

Lakin bacarmadım. Utanc hissi mənə əzab verirdi. Mən belə bir axmaqlığa necə yol verə bilərdim? Mənim bu davranışıma görə nə qədər insan əziyyət çəkə bilərdi. Bu mənim üçün bağışlanmaz hərəkət idi. Özü də xidmətə yollandığım bir vaxtda. Necə böyük ikiüzlülük!

Mən özümü çox alçaq adam hesab edirdim. Demirəm ki, Rəbbin məni bağışladığını düşünmürdüm, lakin bu fikri qırx altı santimetrlik bir məsafədən qəlbimə endirmək üçün müəyyən olunmuş lift sıradan çıxmışdı.

Bazar günü yetişdiyində özümü tamamilə küncə sıxışdırılmış hiss edirdim. Məbəddə birinci sırada oturub vəz edəcəyim vaxtı gözləyirdim. Bir daha xatırladım ki, mən Tanrı ilə, cəmiyyət ağsaqqalları ilə və öz-özümlə səmimi idim. Lakin hələ də şübhələrlə mübarizə aparırdım. Görəsən, Tanrı mənim kimi birisinin vəz etməsini istəyirmi?

Cavab Rəbbin süfrəsi zamanı gəldi. Peter üçün süfrə hazırlayan İsa Məsih onu mənim üçün də hazırlamışdı. Şeytan üzərində qələbə çalan Çoban onu yenidən Öz çiyinləri üzərinə qoydu. Dənizin sahilində ocaq qalayan Xilaskar mənim qəlbimdə közərən bir neçə odunu yenidən alışdırdı.

«Bundan hamınız için». Mən də belə etdim. Yenidən Onunla bir süfrə arxasına oturmaq necə də xoş idi!

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. Siz də Peter kimi etməyəcəyinizə and içdiyiniz nəyisə etmisinizmi? Bu nə idi?

2. Ruhani məğlubiyyətdən sonra köhnə həyatınıza qayıtdığınız və ya «balıq tutmağa yollandığınız» vaxtlar olubmu? Əgər belədirsə, onda həmin vaxt nə hiss etmisiniz?

3. İsa Məsihin bizim kimi birisini qəbul edəcəyinə nə üçün şübhə ilə yanaşırıq? Heç bir dəfə də olsun bu sualla qarşılaşmısınızmı? İzah edin.

4. Necə düşünürsünüz, İsa Məsih nə üçün Yəhudaya Rəbbin süfrəni görməyə izin verdi? O nə üçün Yəhudanı şagirdlər gəlməzdən öncə qovmadı?

5. Bu iki hekayə (Peter və Maks Lukado) əsl tövbəni necə nümayiş etdirir? İsa Məsih əsl tövbəyə necə münasibət göstərir? Bunu dərk etmək nə üçün bu qədər vacibdir?

Fəsil 23

Çarmıxdan asılmış cinayətkar

Çarmıxa asılmış cinayətkarlardan biri Ona böhtan ataraq deyirdi: «Məgər Sən Məsih deyilsən? Özünü də, bizi də xilas et!» O biri cinayətkarsa ona qadağan edərək deyirdi: «Sən heç Allahdan qorxmursan? Sən özün də eyni cəzaya məhkum olmusan! Biz ədalətlə məhkum olunmuşuq, çünki əməllərimizə layiq olan əvəzi alırıq. Bu Adamsa heç bir haqsızlıq etməmişdi». Sonra İsaya dedi: «Ey İsa, Öz Padşahlığına gələndə məni xatırla!» İsa ona dedi: «Sənə doğrusunu deyirəm: bu gün sən Mənimlə birlikdə cənnətdə olacaqsan.

Luka 23:39-43

ÇARMIXA ÇƏKİLMİŞ FIRILDAQÇININ HEKAYƏSİ

Bu xahişin yerinə yetəcəyinə zəmanət vermək xahişin özündən daha ağlasığmaz idi. Bu səhnəni bir anlıq təsəvvür etmək belə insanın ağlını başından çıxarır: bu həyatda üzünə bir çox qapılar bağlanan keçmiş dustaq, Allahın Oğlundan əbədi həyat diləyir. İsa Məsihin bu xahişi nəzərə alacağını ehtimal etmək isə çox fantastik olardı!

Lakin nə qədər cəfəngiyat kimi görünsə də, məhz bu, baş vermişdi. Cəhənnəmin ona görə nəinki ağladığı, hətta fəryad etdiyi cinayətkar üçün cənnətə gedən yol açılır. Biz isə çaşqınlıq içərisindəyik. Zəhmət olmasa, deyin görüm, İsa Məsih bununla bizə nə öyrətmək istəyirdi? Heç vaxt mərhəmət edilməmiş bir qatili bağışlamaqla İsa Məsih nəyi sübut etmək istəyirdi? Yoxsa o insan buna layiq nəsə bir şey etmişdi?

Mənim bir fərziyyəm var. Lakin onu izah etmək üçün sizə ağlasığmaz bir hadisə danışmaq istəyirəm.

Böyük şəhərlərdən birinin ticarət mərkəzinə iki naməlum adam daxil olur. Onların avara və ya fırıldaqçı olduğu məlum deyil. Onların ticarət mərkəzinə qanunsuz girişini heç kim hiss etmir. Bu da onların hiyləgər məqsədlərini yerinə yetirmək üçün uzun müddət orada qalmasına və heç kimə görünmədən gizlənməsinə şərait yaradır. Hələ ki, qeyri-adi heç nə yoxdur. Ancaq onların orada törətdikləri adi məsələ deyildi. Yox, onlar heç nəyə toxunmamışdılar. Heç nəyə. Əşyalardan heç biri oğurlanmamışdı, mağazanın əmlakı zərər görməmişdi. Onların törətdiyi iş, həqiqətən, çox gülməli idi.

Onlar oğurluq etməyi planlaşdırmamışdılar, lakin demək olar ki, bütün malların üzərindəki qiymət kağızlarının yerini dəyişdirmişdilər. Nəticədə hər bir malın yeni qiyməti var idi. Məsələn, bu diribaş zarafatcıllar dəyəri üç yüz doxsan beş dollar olan fotoaparatın qiymət kağızını dəyəri beş dollar olan məktəbli ləvazimatları qutusuna yapışdırmışdılar. Dəyəri beş dollar doxsan beş sent olan kitabın qiymət kağızını motorlu qayıqların asma mühərrikinin üzərinə yapışdırmışdılar. Bir sözlə, onlar mağazadakı bütün malları «yenidən qiymətləndirmişdilər»!

Cəfəngiyatdır? Amma bizim hekayəmiz bununla sona çatmır. Əsl cəfəngiyat qabaqdadır və o, növbəti günün səhəri baş verir (İnanmayacaqsınız!) Ticarət mərkəzi həmişəki vaxtında açılır. İşçilər öz yerlərini tutur. Alıcılar alış-veriş etməyə başlayır. Qiymətlərin dəyişdirilməsi üzə çıxana qədər dörd saat ərzində yaxşı alış-veriş baş tutur.

Dörd saat! Bu vaxt ərzində kimlərsə çox səmərəli alış-veriş edə bilir, bəziləri isə çox baha qiymətlərin qurbanına çevrilir. Dörd saat ərzində heç kim qiymətlərin dəyişdirildiyini bilmir!

İnanmaq çətindir? Təəssüf ki, biz belə şeylərin baş verdiyini hər gün görürük. İçində olduğumuz korlanmış dəyərlər sistemi, artıq çoxdandır ki, ümumdünya səviyyəsində daşqına uğrayıb: həyatımızdakı əbədi dəyərlər hərraclarda dəyər-dəyməzinə satılır, lakin heç bir dəyəri olmayan şeylər milyonlara satılır.

Buna saysız-hesabsız nümunələr gətirmək olar. Onların bir neçəsi ilə elə keçən həftə qarşılaşmışam.

Öz hiyləsini «Gəlin bizneslə mədəniyyəti bir-birinə qarışdırmayaq» sözləri ilə müdafiə etməyi düzgün hesab edən satıcı.

Həddindən artıq məxfi məlumatı altı min dollara satan (öz vicdanı ilə birlikdə) hərbi məmurlar.

Yarı qiymətli daş-qaş hiyləgərliyi üstündə həbs olunmuş qüdrətli bir dövlətin nazirlər kabinetinin üzvü.

On iki yaşlı qızını öldürdüyünü etiraf edən ata. Səbəb? Qızı onunla cinsi əlaqəyə girməkdən imtina etmişdi.

Biz nə üçün bu əxlaqsızlıqları törədirik? Adi bir boz rəngi əldə etmək üçün ağ rəngi qara rənglə niyə qarışdırırıq? Nə üçün hədsiz dəyəri olan mənəvi normalar tullantı qiymətinə satılır, axmaq standartlar eyni zamanda həyatın normasına çevrilir? Bizi bədənimizi izzətləndirib, ruhumuza nifrət etməyə nə vadar edir? Nə üçün üz dərimizi sığallayıb onun qayğısına qaldığımız halda, qəlb paklığımız ləkələyirik?

Bizim dəyərlərimiz tamamilə bir-birinə dolaşıb. Kimsə bizim mağazamıza girib və bütün qiymət kağızlarını dəyişdirib. İnsanın dəyəri bir qara qəpiyə dəymədiyi halda, heç bir dəyəri olmayan oyun-oyuncaqlar inanılmaz dərəcədə bahalı qiymətə satılır.

Belə bir devalvasiyanın səbəbini müəyyən etmək üçün alim olmağa gərək yoxdur. Hər şey bəşəriyyətin heç bir yerə getmədiyinə inandırılmağımızla başladı. Guya insanın heç bir təyinatı yoxdur. Guya biz dairə vururuq. Guya bizim bu cəfəng mövcudluğumuzun heç bir mənası yoxdur. Guya biz bu həyat adlı çirkabın içərisində mənasızcasına vurnuxmaya məhkumuq. Guya yer kürəsi mənasız Kainatda dövrə vuran məqbərədən başqa bir şey deyil. Guya bütün yaradılış — təsadüfün nəticəsidir və deməli, bəşəriyyət — təkamülün sonrakı nəticəsidir.

Çox kədərlidir, elə deyilmi?

İkinci nəzəriyyə daha pisdir. Əgər insanın təyinatı yoxdursa, deməli, onun heç bir məsuliyyəti də yoxdur. Borc yoxdursa, məsuliyyət də yoxdur. Əgər insanın heç bir təyinatı yoxdursa, onda nəyin düzgün olub-olmadığını ona kim söyləyəcək? Ərin öz arvadını və uşaqlarını tərk etməməsini ona kim söyləyəcək? Abortun yolverilməz olduğunu kim söyləyəcək? Nikahsız əlaqələrin əxlaqsızlıq olduğunu kim söyləyəcək? Kim söyləyəcək ki, məqsədə çatmaqdan ötrü başqalarını əzmək olmaz? Sizin dəyərlər sisteminiz mənim dəyərlər sistemimə əksdir. Heç bir qayda, heç bir mənəvi norma, nizam-intizam, standart yoxdur. Həyat əyləncədən, pul qazanmaqdan, həzz almaqdan ibarətdir. Nəticədə isə — faciə.

Jan-Pol Sartr yazır: «Ekzistensialist — əksinə, Tanrının yoxluğundan narahatdır. Çünki Tanrı ilə birlikdə bu dünyada hansısa dəyərlər tapmaq imkanını da itiririk.... Əgər Tanrı yoxdursa, deməli, hər şeyə icazə var. Elə buna görə də insan başlı-başınadır, o, nə özünə, nə də başqalarına arxalana bilir»⁵³.

Əgər insanın heç bir məsuliyyəti və təyinatı yoxdursa, onda insan həyatının dəyərsiz olduğu ən məntiqli fikirdir. Əgər insanın gələcəyi yoxdursa, onun heç bir dəyəri yoxdur. Bu halda onun bir ağac və ya daş qədər dəyəri var. Onlardan qətiyyən fərqlənmir. Əgər həyatın mənası yoxdursa, deməli, onun dəyəri də yoxdur.

Biz bu cür nəzəriyyələrin nəticələri ilə də yaxşı tanışıq. Bizim dünya quruculuğu sistemimiz sıradan çıxır. Öz faydasızlığımızı və lazımsızlığımızı hiss edərək pis yollara düşürük, qumar oyunlarına aludə oluruq və yanlış dəyərlər sistemi yaradırıq. İnsanın yalnız gözəl olduğu halda dəyərli olduğunu, yaradıcı olduğu təqdirdə faydalı olduğunu elan edirik. Biz insanın dəyərini onun basketbol səbətinə top atmaq bacarığı ilə və yaxud beysbol oyununda yuxarıdan atılan topu tutmaq qabiliyyəti ilə ölçürük. Adınızın qarşısına «dosent» və ya «elmlər namizədi» titulunun artırılması sizin dəyərinizi artırır. Əgər məvacibiniz yüksəkdirsə və bahalı maşınınız varsa, onda çox bəyənilirsiniz.

Bizim dövrümüzdə dəyər iki meyara əsasən müəyyən olunur: zahiri görünüş və effektivliklə.

Seçim olduqca qəddar meyardır, elə deyilmi? Bəs bu dəyərlər sistemində əqlən geri qalanların, eybəcərlərin və savadsızların yeri haradadır? Qocaların və ya fiziki qüsurluların yeri haradadır? Hələ doğulmamış körpələr üçün o nə qədər ümid təklif edir? Çox cüzi. Daha doğrusu, heç nə. Biz lazımsız siyahıda adsız bəndə çevrilirik.

Lakin bütün bunların Tanrının deyil, insani dəyərlər sisteminə aid olduğunu unutmayın. Onun bizim barədə fikirləri daha ümidlidir. Tanrı gözlərindəki parıltı ilə üzərində fəlsəfi cızma-qaralar edilmiş qrifel lövhəsinə yaxınlaşır və bitmək bilməyən, daim təkrarlanan tarixi dövrü silərək onun yerinə ümid və vədlərlə dolu nazik bir düz xətt çəkir. O, hər kəsin diqqət mərkəzində olduğuna əmin olmaq üçün çiyninin üzərindən sinfə boylanır və həmin xəttin sonuna ox işarəsi çəkir.

Tanrının elmi nəzəriyyəsində insanın məqsədi və mükəmməl təyinatı var. Biz məbəd girişindən keçərək Məsihin gəlini olmağa hazırlaşırıq. Biz Onunla yaşamağa, Onunla padşahlıq etməyə, Onunla bir taxtda oturmağa hazırlaşırıq. Bizim həyatımızın mənası və hədsiz dəyəri var. Ən önəmlisi də budur ki, bizim dəyərimiz dəyişməzdir! Çünki bizim dəyərimiz anadangəlmədir.

Yuxarıda deyilənlərdən belə nəticəyə gəlirik ki, İsa Məsihin bizim hər birimizə çatdırmaq istədiyi həqiqət belə səslənərdi: insan öz-özünə qiymətlidir; o, sadəcə insan olduğu üçün qiymətlidir. O, buna görə bizimlə bu cür davranır. Bu barədə düşünün. O, zina üstündə tutulmuş gənc qadını bağışlayır. Ondan şəfa diləyən heç kəsin toxunmadığı cüzamlıya toxunur. İnsanların fikirlərinə məhəl qoymayaraq gözlərinin görməsi üçün var gücü ilə qışqıran kor insana nəzər salır. Hovuzun yanında uzanan və gücdən düşmüş qoca çərənçiyə şəfa verir!

İnsani dəyərləri araşdırarkən, Lukanın müjdəsində bəhs edilən çarmıxdan asılmış cinayətkar barədə klassik nümunəni unutmayın.

Əgər bu dünyada ən faydasız və lazımsız insan var idisə, bu, o idi. Əgər bu dünyada ölümə ən çox layiq olan insan var idisə, bu, o idi. Əgər ən uğursuz insanın adını söyləmək lazım olsaydı, onda bu oğlan namizədlər siyahısında birinci yerdə olardı.

Bəlkə də insanlıq barədə nə düşündüyünü bizə göstərmək üçün İsa Məsih onu seçmişdi.

Bəlkə də bu cinayətkar Məsihin sözlərini eşitmişdi. Bəlkə də Onun rədd olunmuş insanlara necə sevgi göstərdiyinin şahidi olmuşdu. Bəlkə də Onun öz süfrəsini günahkarlarla və zalımlarla necə bölüşdüyünü görmüşdü. Bəlkə də yox. Bəlkə onun Məsih haqqında bildiyi yeganə məlumat indi gördüklərindən ibarət idi: döyülmüş, hər yerindən qan axan, çarmıxa mismarlanmış vəzçi.

Sanki o, indi daha yaxşı bir əhatədə olduğunu hiss edirdi. Sanki o, həyatının son və yeganə fürsətindən istifadə etməli olduğunu anlayırdı. O, dua etməli olduğu Şəxslə qarşılaşdığı üçün Ona dua etməli idi.

— Əgər mümkündürsə, mənim haqqımda yaxşı bir söz söylə. (Sərbəst tərcümə).

— Artıq söylədiyimi düşün.

İsa Məsih nə üçün belə etdi? Zəhmət olmasa, deyin görüm, İsa Məsih bu başkəsənə nikah masası ətrafında şərəfli yer təklif etməklə nəyə nail oldu? Görəsən, bu cinayətkar necə əvəz qaytaracaqdı? Quyunun yanındakı samariyalı qadını anlayırıq. O, şəhərə qayıdaraq Rəbb haqqında danışa bilərdi. Zakkayın isə başqalarına paylamaq üçün çoxlu pulu var idi. Bəs bu adam necə? O nə edə bilərdi? Heç nə!

Elə əsas məsələ də bundan ibarətdir: İsa Məsihin sevgisi bizim Onun üçün etdiklərimizdən asılı deyil. Qətiyyən. Siz Padşahın gözündə var olduğunuz üçün qiymətlisiniz. Siz faydalı görünməyə və faydalı davranmağa məcbur deyilsiniz. Siz anadangəlmə dəyərlisiniz.

Vəssalam.

Heç olmasa bir anlıq bu barədə düşünün. Siz sadəcə mövcud olduğunuz üçün dəyərlisiniz. Nəyəsə nail olduğunuz üçün deyil, sadəcə doğulduğunuz üçün dəyərlisiniz. Bunu unutmayın. Kiminsə axmaq mülahizələri sel kimi üstünüzə gəldiyi zaman bu barədə düşünün. Hansısa qoçaq sizin şəxsi ləyaqət hissinizə ucuz qiymət damğası vurmağa çalışdığı zaman bu barədə düşünün. Kimsə sizi ucuz əşya kimi qələmə verdiyi zaman bu barədə düşünün. İsa Məsihin sizə necə böyük dəyər verməsi barədə düşünün... və gülümsəyin.

Mən gülürəm. Mən gülürəm, çünki bu sevgiyə layiq olmadığımı düşünürəm. Heç kim layiq deyil. Əgər biz dürüst olsaq, onda fəxr edə biləcəyimiz hansısa bir uğurun tamamilə dəyərsiz olduğunu anlayacağıq. Hətta aramızda ən kamil olanlar belə, Göylərə bu cinayətkardan daha artıq layiq deyildir. Bizim hər birimiz özümüzün deyil, İsa Məsihin kredit kartından istifadə edirik.

Rəbbin lütfü haqqında yer üzündəki minlərlə ilahiyyatçıdan daha çox şey bilən keçmiş dustağın, göylərdəki qızıl küçələrdə sevinclə gəzişdiyini təsəvvür etdiyim zaman gülümsəyirəm. Heç kim bu insana görə dua etməzdi. Amma ölüm kandarında olarkən malik olduğu yeganə şey — dua idi. Yalnız bunun ona kifayət etməsi nə böyük xoşbəxtlikdir!

İsa Məsihin Xilaskar adlandırılması heç də təəccüblü deyil.

DÜŞÜNMƏK VƏ MÜZAKİRƏ ETMƏK ÜÇÜN SUALLAR

1. İndiki müasir dövrdə insanı cəmiyyətin gözündə dəyərli edən nədir? Müasir cəmiyyət insan dəyəri haqqında fikirlərini necə dəyişə bilər?

2. Növbəti ayələr Tanrının insan dəyəri haqqında fikirlərini necə aşkar edir: Romalılara 5:8; Efeslilərə 2:4-5; Titə 3:4-7; 1Yəhya 4:9-10?

3. Biz əbədi dəyərə malik olduğumuzu anlayırıqmı? Əgər insanlar bu həqiqətə səmimi qəlbdən inansaydılar, hansı sosial problemlər kökündən həll edilərdi?

4. Luka 23:32-43-cü ayələri oxuyun. Oxuduğunuz ayələrdən iki cinayətkar haqqında nə öyrənmək olar? İsa Məsih nə üçün cinayətkara cənnətdə yer vəd etdi?

5. Necə düşünürsünüz, çarmıxdan asılmış cinayətkar bir kəlmə ilə lütfə necə tərif verərdi?

Mənbələr

«Bu insanlar kimdir?»2 kitabındakı məzmuna görə bütün hüquqlar müəllif Maks Lukadoya məxsusdur.

Bu kitabın fəsilləri Maks Lukadonun aşağıdakı kitablarından götürülüb:

1. Yair. Görünməyəni görmək: He Still Moves Stones, fəsil 17.

Şimon və Məryəm. Təmənnasız sevgi: And the Angels Were Silent (M. Lukado. Mələklər susurdu. SPb.: Şandal, 2006), fəsil 6.

3. Yaqub. Keçmişlə mübarizə: God Came Near, fəsil 28.

4. Korneli. Təkəbbürü cilovlamaq: Outlive Your Life, fəsil 14.

5. Qanaxmadan əziyyət çəkən qadın. Axmaq fikir və cəsarətli ümid: He Still Moves Stones, fəsil 7.

6. Filip. Maneələri dağıtmaq. Outlive Your Life, fəsil 12.

7. İflic. Tanrı üçün nə daha asandır? He Still Moves Stones, fəsil 12.

8. Nuh. Ümidini tamamilə itirəndə: A Love Worth Giving (M. Lukado. Sevgi ənamı. SPb.: Visson, 2010), fəsil 14.

9. Zina üstündə tutlmuş qadın. Utanca qalib gəlmək: He Still Moves Stones, fəsil 2.

10. Peter və Yəhya. Təqib vaxtları: Outlive Your Life, fəsil 8.

11. Nikodim. Yalnız Tanrının hakimiyyəti altında olan: He Still Moves Stones, fəsil 13.

12. Xananya və Şaul. Rədd etməyə tələsməyin: Outlive Your Life, fəsil 13.

13. Davud. Böyük biabırçılıq: Facing Your Giants, fəsil 16.

14. İsa Məsihin qardaşları. Ailə münaqişələrinin həlli: He Still Moves Stones, fəsil 4.

15. Məbədin «Gözəl» adlı qapısında əyləşən şikəst kişi: Baxış və toxunuş: Outlive Your Life, fəsil 7.

16. Yeşaya. Müqəddəs fərq: İt’s Not About Me, fəsil 4.

17. Gerasadan olan cinə tutulmuş adam. Cəhənnəmin buxovlarından qurtulmaq: Next Door Savior, fəsil 8.

18. İsa Məsihin şəfa verdiyi cüzamlı. Şəfqət toxunuşu: Just Like Jesus, fəsil 3.

19. Mefiboşet. Lütfün kök salması. Come Thirsty, fəsil 3.

20. Yoşiya. Mirasa üstün gəlmək: When God Whispers Your Name, fəsil 15.

21. Əyyub. Rəbb qasırğanın içindən cavab verir: In the Eye of the Storm, fəsil 17.

22. Peter. Banlayan xoruz və mən: Traveling Light (M. Lukado. Yüksüz səyahət. SPb.: Şandal, 2005), fəsil 14.

23. Çarmıxdan asılmış cinayətkar. Çarmıxa çəkilmiş fırıldaqçının hekayəsi: No Wonder They Call Him the Savior, fəsil 4.

Qeydlər

[←1]

NCV (New Century Version)dən sitat: Müqəddəs Kitabın uşaqlar üçün işlənib hazırlanmış tərcüməsi. — Tərüm. qeydi.

[←2]

Coşqun iyirmilər — XX əsrin 20-ci illərinin bədii ifadəsidir və bu dövr sürətli urbanizasiya, çiçəklənmə, həyata yüngül baxışlar və ciddi problemlərə laqeyd yanaşma dövrü idi. Bu dövr həmkarlar ittifaqının inkişafı və sol qüvvələrin çıxışı kimi ictimai proseslərin sürətləndiyi, «Quru qanunun» tətbiq olunduğu və spirtli içkilər və s. kimi qanunsuz ticarətlə bağlı cinayətkarlığın inkişaf etdiyi bir dövr idi. «Coşqun iyirmilər» filminin televiziya ekranlarına çıxmasından sonra, bu ad bütün on illiklərə həkk olundu. – Tərcüm. qeydi.

[←3]

Matta xronoloji olaraq 20-ci fəsildə ortaya çıxmalı olan hekayəni öz müjdəsinin 26-cı fəslində qeyd edib. Yəhyanın Müjdəsindən xatırladığımız kimi, burada bəhs olunan məsh, Məryəm vasitəsilə Bet-Anyada bir şənbə gecəsi baş tutmuşdu. (Yəhya 12:1-ə bax). Nə üçün Matta bu hekayəni nəql etməyə tələsmir? Sanki o, bu ardıcıllığı qəsdən pozur. Axı İsa Məsihin həyatının son həftəsi kədərli hadisələrlə doludur. Matta Müjdəsinin 26 və 27-ci fəsilləri başdan-ayağa xəyanət səhnələri ilə doludur. Əvvəlcə dini liderlər Ona xəyanət edir, sonra Yəhuda, sonra həvari Peter və Pilat. Nəhayət, İsanın əleyhinə qalxaraq «çarmıxa çəkilsin» deyən izdiham. Bəlkə də, bu qədər xəyanətə heç olmasa bir həqiqi iman hekayəsi əlavə etmək istədiyi üçün Matta Şimon və Məryəm obrazlarını 26-cı fəsilə qədər gətirib çıxarıb.

[←4]

Praqmatizm — gerçəkliyin obyektivliyini inkar etmək və yalnız praktik fayda verən şeyi həqiqət kimi qəbul etmək. — Tərcüm. qeydi

[←5]

Leprezori — (latınca leprosus) — cüzam xəstələrinin müalicəsi, təcridi və tez bir zamanda aşkarlanması ilə məşğul olan xüsusi müalicəviprofilaktika müəssisəsi idi. — Tərcüməçinin qeydi.

[←6]

Gavan Daws, Holy Man; Father Damien of Molokai (Honolulu: University of Hawaii Press, 1984).

[←7]

Alfred Edersheim, The Life and Times of Jesus the Messiah, unabridged edition (Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1993), 62-63.

[←8]

Qırmızı mundir — Müstəqillik uğrunda müharibə zamanı ingilis əsgərinin ləqəbi idi. Bu ad ingilis ordusu dövründə əsgərlərin hərbi geyiminin rəngi ilə əlaqələndirilir. — Tərcüm. qeydi.

[←9]

Ehram — qədim romalıların bədənlərinə sarıdıqları üst geyimi idi. Ehram roma vətəndaşlığının rəmzi idi və gənclik yaşına (17) çatmış oğlanlara təntənəli surətdə təqdim olunurdu — Tərcüm. qeydi.

[←10]

Mezuza — Təmi (haram olmayan) heyvanın dərisindən hazırlanmış və üzərinə Tövratdan bir hissə olan dəri parçasıdır. Dəri parçası bükülür və xüsusi qutuya yerləşdirilərək yəhudilərin evlərinin qapı çərçivəsinə bərkidilir. — Tərcüməçinin qeydi.

[←11]

Bob Ray Sanders, «Blossom’s in the Dust Movie Fine, but the Woman Was Amazing», Fort Worth Star-Telegram, November 17, 2002, www.angelfire.com/tx5/adoptee/sanders.html

[←12]

Leqislatura — Böyük Britaniyada Amerikanın bir çox ştatlarında və digər ölkələrdə qanunverici orqanların adıdır — Tərcüm. qeydi.

[←13]

S-4 sualtı gəmisi 1927-ci il dekabrın 17-də Keyp-Kod burnunda sınaqlar keçirdikdən sonra suyun üzünə çıxmağı planlaşdırırdı. Hava şəraitinə görə görüntü pis olduğundan sahil mühafizə gəmisi «Paulding» tərəfindən taranla vurulmuşdu. Ekipajı xilas etmək mümkün olmamışdı. — Tərcüm. qeydi.

[←14]

Charles Swindoll, The Tale of the Tardy Oxcartand 1,501 Other Stories (Nashville: Word Publishing, 1998), 275.

[←15]

Hope Diamond — 45,52 karatlıq «Ümid» adlı brilyant – ABŞ-nın Vaşınqtonda yerləşən Milli təbii sərvətlər muzeyində ən məşhur eksponatlardan biridir. Bu gün o, dünyada ən qiymətli əşya hesab olunur və qiyməti 200 milyon dollarla dəyərləndirilir. Yəni bir karatı təxminən 5 milyon dollar edir. – Tərcüm. qeydi.

[←16]

«Of all those arts in which the wise excel nature’s chief masterpiece is writing well» — Bu sitat ingilis dövlət adamı, mesenat, şair, esseist Bukinqem hersoqu Con Şeffildə məxsusdur (1648-1721). — Tərcüm. qeydi.

[←17]

CIA, The World Factbook, 2009, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html

[←18]

Malatya: The Story of The First Martyrs of The Modern Turkish Curch, www.malatyafilm.com

[←19]

CIA, The World Factbook, 2009.

[←20]

dc Talk and the Voice of the Martyrs, Jesus Freaks: Stories of Those Who Stood for Jesus: The Ultimate Jesus Freaks (Tulsa, OK: Albury Publishing,1999), 208-9.

[←21]

Həvarilərin İşləri 5-ci fəsildə bəhs olunan Xananya ilə səhv salmayın.

[←22]

«İnklinqlər» (ing. İnklings) — təxminən iyirmi il ərzində (1930-1950) Oksford universitetində fəaliyyət göstərən qeyri-rəsmi bədii müzakirələr aparan qrup idi. Onun bəzi üzvlərinin fəaliyyətlərində məsihçi dəyərləri mövcud olsa da, bu müzakirə qrupunun qeyri-ruhani iştirakçıları da var idi. Qrupun əsasını C. P. P. Tolkin və K. C. Luis qoyub — Redak. qeydi.

[←23]

Pontifik (lat. Pontifeks Maksimus — «ən böyük körpü quran») Qədim Romada Pontifiklər Kollegiyasında (Collegium Pontificum) ən yüksək rahib rütbəsi idi. Bu rütbə Qədim Roma dinində ən mühüm mövqe olaraq qəbul edilirdi — Tərcüm. qeydi.

[←24]

Domen ad – domenin şəbəkədə məşhur olduğu addır. Nöqtələrlə ayrılmış işarələrin ardıcıllığından ibarətdir. – Tərcüm. qeydi.

[←25]

San Antonio Express News, «Does Texan have a prayer of trading domain name?» April 23, 2005.

[←26]

Mastektomiya – süd vəzilərinin götürülməsi ilə baş tutan cərrahi əməliyyat. – Tərcüm. qeydi.

[←27]

Ençilada – qarğıdalı lavaşının içərisində acı və çili ədviyyatlı içlik olan milli Meksika yeməyi.

[←28]

Uoltonlar – Böyük depressiya zamanlarında yaşayan virciniyalı kasıb bir ailənin həyatından bəhs edən serial. – Tərcüm. qeydi

[←29]

Süleymanın eyvanı — içəri həyətin şərq tərəfi boyunca uzanan bağlı eyvan. — Tərcüm. qeydi.

[←30]

UNICEF, The State of the World’s Children 2009: Maternal and Newborn Health, www.unicef.org/sowc09/report/report.php

[←31]

James Strong, New Strong’s Exhaustive Concordance (Nashville: Thomas Nelson, 1996), s.v. «compassion.»

[←32]

Sikst kapellası — Vatikanda Renessans dövrü italyan incəsənətinin ən görkəmli abidələrindən biri. Kapellanın yerləşdiyi bina (1473-81, memar C. de Dolçi) 1483-cü ildə Papa IV Sikst vaxtında müqəddəsləşdirilmişdir. 1481-83-cü illərdə kapellanın divarlarına Musanın və İsanın həyatından səhnələr təsvir olunan freskalar çəkilmişdir (S. Bottiçelli, D. Girlandayo, P. Perucino və başqalar). 1508-1512-ci illərdə Mikelancelo kapellanın tavanının (plafon), 1536-1541-ci illərdə isə mehrab divarının («Məhşər günü») rəsmlərini yaratmışdır. Sikst kapellası həm də muzeydir — Tərcüm. qeydi.

[←33]

Bill Gates Sr. with Mary Ann Makin, Showing Up for Life: Thoughts on the Cifts of a Lifetime (New York: Broadway Books, 2009), 155.

[←34]

«World Vision» — Amerika Birləşmiş Ştatları da daxil olmaqla, dünyanın 100 ölkəsində ən kasıb insanların həyatının dəyişməsinə kömək edən məsihçi humanitar təşkilatıdır. — Tərcüm. qeydi.

[←35]

Con Henninq Spik (1827-1864) – Afrikanı tədqiq edən ingilis tədqiqatçısı. – Redak. qeydi

[←36]

Darren Brown, ed., The Greatest Exploration Stories Ever Told: The Tales of Searchand Discovery (Guilford, CT: Lyons Press, 2003), 207-19.

[←37]

Ibid., 223.

[←38]

Jerry Bridges, The Pursuit of Holiness (Colorado Springs: Nav-Press, 1978), 64.

[←39]

Edward W. Goodrick and John R. Kohlenberger, Zondervan NIV ExhaustiveConcordance, 2nd ed., James A. Swanson, ed. (GrandRapids: Zondervan, 1999), 1487.

[←40]

Uydurulmuş ad.

[←41]

Linda Dillow and Lorraine Pintus, Gift-Wrapped by God: Secret Answers to the Question, «Why Wait?» (Colorado Spings, CO: WaterBrookPress, 2002), 59-64.

[←42]

Leprozoriyə — cüzamlılar üçün hazırlanmış xüsusi xəstəxana.

[←43]

İzqoy — öz əvvəlki vəziyyətini itirdiyinə görə cəmiyyətdən təcrid olunmuş adam – Tərcüm. qeydi.

[←44]

Uydurulmuş ad.

[←45]

Charles Swindoll, The Tale of the Tardy Oxcartand, 1,501 Other Stories (Nashville: Word Publishing, 1998), 250.

[←46]

Edvin Lendsir (1802-1873) — əsasən heyvan şəkilləri çəkməklə məşhur olan ingilis rəssamı. – Tərcüm. qeydi.

[←47]

Ron Lee Davis with James D. Denny, Mistreated (Portland, OR: MultnomahPress, 1989), 147-48.

[←48]

Stefan Riçard-Uillmesə minnətdarlıq edirik.

[←49]

Keddi – qolf oyunu zamanı top və qolf ağacı daşıyan oğlan – Tərcüm. qeydi.

[←50]

Eduard Estlin Kamminqs (1894-1962) – avropalı futuristlərə daha yaxın olan amerika şairidir. Bütün ömrü boyu snobizmi, konformizmi və insanların azadsızılığına qarşı duran üsyançı kimi çıxış etmişdir. O, saxta ağılların hökmranlıq edən qayda qaydalarını qarşı üsyan qaldırmış, həmçinin hər kəsin qəbul etdiyi bir çox qramatik qaydalardan, durğu işarələrindən, baş hərflərdən və bir çox «şərtiliklərdən» imtina etmişdi (həmçinin öz adının yazılma qaydasından). – Tərcüm.qeydi.

[←51]

Beyb Rut – qeyri-adi bacarığına görə «zərbələr sultanı» adlandırılan əfsanəvi beysbolçudur.

[←52]

Charles W. Slemming, He Leadeth Me: The Shepherd’s Life in Palestine (Fort Washington, PA: Christian Literature Crusade, 1964), sitat Charles R. Swindoll, Living Beyond the Daily Grind, Book 1: Ref lections on the Songs and Sayings in Scripture (Nashville: W Publishing Group, 1988), 77-78.

[←53]

Walter Kaufman, ed., Existentialism from Dostoyevsky to Sartre (New York: Meridian Books, 1956), 294-95.