СТОРМИ ОМАРТИАН
СЫЙЫНУУЧУ КҮЙӨӨНҮН КҮЧҮ

МАЗМУНУ
Майкл Омартиандан сөз
Сыйынуунун күчү
1 Бөлүм. Сиз үйлөндүңүз
2 Бөлүм. Анын руханий жашоосу
3 Бөлүм. Анын сезимдери
4 Бөлүм. Анын энелик касиети
5 Бөлүм. Анын көңүлү
6 Бөлүм. Анын никеси
7 Бөлүм. Анын күйөөсүнө баш ийгендиги
8 Бөлүм. Анын адамдар менен болгон мамилеси
9 Бөлүм. Анын баалуулуктары
10 Бөлүм. Анын сулуулугу
11 Бөлүм. Анын интимдик жашоосу
12 Бөлүм. Анын коркунучтары
13 Бөлүм. Анын максаттары
14 Бөлүм. Анын ишенүүсү
15 Бөлүм. Анын коопсуздугу
16 Бөлүм. Анын каалоолору
17 Бөлүм. Анын жумушу
18 Бөлүм. Анын өткөн жашоонун кишендеринен бошонуусу
19 Бөлүм. Анын Кудайга тил алуусу
20 Бөлүм. Анын келечеги

Жакшы аял тапканы — ырыс тапканы, Теңирден ырайым көргөнү.
Сулаймандын накыл сөздөрү, 18:22
МАЙКЛ ОМАРТИАНДЫН СӨЗҮ
Бизге, эркектерге, никеге биз өзүбүздүн көп жылдык тажрыйбабызды, өз адаттарыбызды, жеке сапаттарыбызды, эскерүүлөрүбүздү, өзүбүздүн туура деп эсептеген ишенимдерибизди жана сезимдерибизди алып келгенибизди моюнга алышыбыз керек. Биздей эле биздин никеге өзүнүн көп жылдык тажрыйбасын, өз адаттарын, жеке сапаттарын, эскерүүлөрүн, жалган ойлорун жана амбицияларын алып келген аял менен биз өмүр бою байланабыз. Эми биз мамилелешүүгө милдеттүүбүз, компромисске баруу, бири-бирибизге жол берүү жана жеке өзүмчүлдүктү жок кылуу — жеңил эмес тапшырма экендиги анык. Же Кудай өтө тамашакөй, же биздин дайыма өсүүбүз жана жеткилеңдикке жетүүбүз Ага жагат. А мүмкүн бул дагы, тиги дагы туурадыр.
Кудай биздин никеге туруу аркылуу бакытка ээ болушубузду каалайт, бирок бул үчүн биз өз жубайыбызды Машайак бизди сүйгөндөй сүйүшүбүз керек. Ошондуктан күйөөнүн аялы менен мамилелешүүсүндөгү ийгилиги анын Асмандагы Ата менен мамилесинен көз каранды. Аялы үчүн сыйынуу абдан чоң күчкө ээ. Кудай дайыма бизди угат — биздин ар бир сөзүбүздү угат. Ооба, Кудай, баарынын Жаратуучусу, бизге Өз кулагын төшөйт, бир гана Теңирдин жардамы менен Кудай бириктиргенди талкалоого аракет кылуу максатында душмандын койгон жардыргыч миналарын зыянсыздандыра алабыз. 
Биз өз аялыбыздан өзгөрүүлөрдү көргүбүз келеби? Бул өзгөрүүлөр үчүн сыйынуу менен биз Кудайдын биздин жашообузга киришин жана улуу иштерди жасашын суранабыз. Эгер биз сыйынбасак, анда биздин үй-бүлөлүк жашообуздун ийгилиги биздин жеке акылмандыгыбыздан жана жумшаган күчүбүздөн көз каранды болот. Бирок сыйынган учурда биз кандай сонун жыргалчылыктын булагына ээ болобуз! Биз өз аялыбыздын өзгөрүүсүн гана көрбөйбүз, биз өзүбүз да өзгөрүп баштайбыз.
Сторми менен бирге жашаган бардык жашоо жылдарымда көптөгөн жолу мен ал үчүн сыйынуумдун таң калыштуу таасирлеринин күбөсү болдум, мисалы, мурунку жашоосунан болгон коркунучтардан бошонуу, кооптуу учурда анын өмүрүнүн сакталып калышы, жазуучу катары анын ийгилиги. Менин сыйынуум Стормиге пайда алып келип жатканын канчалык көбүрөөк түшүнгөн сайын, Кудай бул сыйынууларды менин ишенимимдин бекемделиши үчүн колдонуп жатканын, Ал мага бата берип жатканын жана руханий өсүүмө жардам берип жатканын ошончолук жакшыраак көрүп жатам.
Кудай аялы үчүн күйөөнүн сыйынууларын жооп берээрине толук ишеним менен мен сизге бул китепти окууну сунуш кылам. Мен бул китепти окуу сиз үчүн кызыктуу боло турганын билем, себеби Сторми бул китепти жазып жатканда, мен дайыма ал үчүн сыйынууда болдум.
Майкл Омартиан

СЫЙЫНУУНУН КҮЧҮ
Мен сиздин бул китепти окуп жатканыңыз үчүн ыраазымын. Эч ким сизге тапанчаны такап, окуганга мажбур кылбагандыгына мен ишенем, бирок эгер мындай аял бар болсо да, сиз бул китепти улантып окуй турганыңызды айтып, анын отун өчүрө аласыз.
Мен өзүмө ишенгендей болуп көрүнгүм келбейт, бирок мен сиздин бул китепти окугандардын төмөндө көрсөтүлгөн түркүмүнүн бирине туура келээриңизге ишенем. Кайсынысына кире турганыңызды өзүңүз чечиңиз:
1. Сиз бул китепти же өзүңүздүн сүйүктүү креслоңуздан, же сандыктын жанындагы полдон, же өзүңүздүн дипломатыңыздан, же аспаптар салынган кутудан, же өз машинаңыздын алдыңкы отургучунан, же телевизордун пультунун жанынан таптыңыз (бул китеп ал жерде табышмактуу түрдө пайда болуп калган).
2. Сиздин сыйынуучу аялыңыз сиз ал үчүн сыйынбаганыңызга өзүңүздү мындан кийин эч качан күнөөлүү сезбешиңиз үчүн, атайын сиз үчүн сатып алып келди.
3. Сиз өзүңүз бул китепти сатып алдыңыз, анткени сиз өз аялыңыз үчүн сыйынгыңыз келет, бирок кантип сыйынууну билбейсиз.
4. Сиз өз аялыңыздан, өзүңүздөн, никеңизден өзгөрүүлөрдү көргүңүз келет жана бул китеп сизге аларды иш жүзүнө ашырганына жардам берээрине үмүттөнөсүз.
5. Сиз жакшы, акылдуу, аялыңызды сүйгөн сыйынуучу күйөөсүз жана аялыңызга мол бата алып келе турган жаңы жолдорду билгиңиз келет.
6. Бул китепти сизге досуңуз сунуш кылды, сиз аялыңызга болгон сындуу мамилеңизге карабастан, мындан эмне чыгат деген ой менен, аны окууну чечтиңиз.
7. Сиздин никеңиз кооптуу абалда, сиз бул китепти окуп, үй-бүлөңүздү сактап калуу үчүн чоң бааны төлөбөстүрмүн деп ойлоп, бул китепке жармаштыңыз.
Кандай гана себеп менен сиз бул китепти окууну чечкен болсоңуз да, мен сизди кубаттаймын. Менин көз алдымда сиз — эркек уруусундагы алпсыз. Мен сизди кылган аракеттериңиз жемишсиз калбай турганына, ал эми кетирген убактыңыз — текке кетпегенине жана алдыда сизди улуу сыйлык күтүп тураарына ишендиргим келет.
Эмне үчүн китептин автору эркек эмес, аял болуп калды?
Сиз: «Эмне үчүн бул китепти күйөөсү Майкл эмес, Сторми жазды», — деп сурайт чыгаарсыз. Жооп жөнөкөй: себеби ал киши да сиз сыяктуу, — дайыма көптөгөн жерге баруусу керек болгон, көп адамдар менен жолугушуусу керек болгон, көп жумуштары бар, үй-бүлөнү багуусу керек, өзүнүн хоббиси бар, гольф ойноону каалаган, сүйүктүү бейсбол командасы үчүн «жан тарткан», дагы телевизор көргөнгө убакыт тапкан, китеп жазууга келгенде чыдамы таптакыр жетпеген, дайыма бош эмес болгон күйөө. Майклды сыйынбайт деп айтууга болбойт. Ал сыйынат, болгону ал абдан кыска (анын сүйүктүү командасы «Чикаго Кабз» жеңилгенде жалынган сыйынууларына салыштырмалуу) сыйынат. Ага адамдар: «Эмне үчүн Сыйынуучу күйөөнүн күчү деген китепти сиз жазган жоксуз?»— деп суроо беришкенде, дайыма аларга: «Эгер мен жаза турган болсом, анын калыңдыгы буклеттикиндей гана болмок», — деп олуттуу түр менен жооп берет.
Кош интервал менен.
Көптөгөн сүрөттөр менен.
Эгер ал калыңдыгы буклеттикиндей болсо — бул мен үчүн чоң мааниге ээ болмок эмес. Эгер күйөө чындап эле сыйынып жатса, кыскалыгы анчалык маанилүү эмес. Маңызын алып караганда, күйөөнүн сыйынуусу узакка созулбаган жана майда-чүйдөсүнө чейин болбошу мүмкүн. Маңыздуу кыскача сыйынуулар зор күчкө ээ болушу мүмкүн, себеби Кудай күйөөгө руханий сферада өзгөчө бийлик берген. Ал өз сыйынууларына жооп алабы? Бул анын өз бийлигин канчалык деңгээлде колдоно алаарынан көз каранды (бул жөнүндө биз кийинки бөлүмдө сөз кылабыз).
Сыйынуучу аялдын күчү китебимдин ийгилигинин негизинде мен көп өлкөлөргө саякаттаганга жана миңдеген аялдар менен аңгемелешкенге, кээ бирлери менен жеке жолугушканга мүмкүнчүлүк алдым. Мен алардын күйөөлөрү менен болгон мамилеси жакшырышын, алардын үй-бүлөсү кайрадан төрөлүшүн жана алардын бардык жакындары үчүн кубанычтын булагы болушун абдан каалагандарын көрдүм. Бул аялдар Кудайга жага тургандай сыйынган учурда кандай керемет жоопторду алгандары жөнүндө мен чоң канааттануу менен уга алдым.
Каттарда жана жеке жолугушууларда аялдар менден Сы­йынуучу күйөөнүн күчү китебин жазуумду аябай көп жолу суранышты. Мен эркектерден ушул суранычты укканга чейин буга өтө деле олуттуу маселе катары караган жокмун.
«Сыйынуучу күйөөнүн күчү китебин качан жазасыз?» — деп менден көптөгөн күйөөлөр сурашты. 
«Эгер мен жаза турган болсом, аны силер чындап эле окуйсуңарбы?» — деп мен аларга жооп катары сурадым.
«Албетте, — деп жооп беришти алар. — Биз өз аялыбыз үчүн сыйынууну каалайбыз, бирок кантип сыйынууну билбейбиз».
Мен алардын жообунун олуттуулугуна таң калдым жана алардын сөзүндө болгон чынчылдыгы терең көңүлүмдү козгоду.
Көптөгөн күйөөлөр жана алардын сыйынуучу аялдарынын мага кайрылган көп сандаган суранычтары тууралуу Майклга айтканымда, ал телевизордун экранынан көзүн албай туруп, мен мындай китеп жазуум керектигине ошол замат макул болду.
«Сага анын автору мүмкүн сен болушуң керектей сезилип жаткан жокпу?» — деп мен сурадым. Ал мага мен дайыма дүкөнгө барам деген сунушума алган жообумдай болгон көз караш менен карады.
«Жок, жазуучу — сен эмессиңби, а мен — музыкантмын», — деп Майкл андан ары талкуулагысы келбеген үн менен айтты. Көп учурда, сүйлөшүп жаткан нерсе ага кызыксыз болсо, өзгөчө эгер ал оюндун жүрүшүнө кирип кеткен болсо, ал бир нече сөз менен гана чектелет.
«КАНА, БОЛ, АЛДЫГА!» — деп күтүүсүздөн отургучунан тура калып кыйкырды.
Бул кыйкырыктар мага эмес, «Чикаго Кабздын» бир оюнчусуна айтылганын түшүнгөндө жумушка токтобостон киришүү үчүн мен кетейин деп жатканмын.
«Мүмкүн, сен жок дегенде киришүү жазасың?» — деп Майкл ордуна отургандан кийин мен сүйлөшүүнү улантууга тобокел кылдым.
«Ооба, албетте», — деп жооп берди ал экранга караган бойдон. Кокусунан кыйкырды: «Сен токто, жок, жок, керек эмес! КЕЛЕСОО!» Мен мындай кыйкырыкка кандай жооп берүүнү билген жокмун.
Андан кийин мага кайрылып, Майкл: «Бул калыс — чыныгы келесоо экен! Тиги жигиттин баары өз ордунда болчу!» — деп түшүндүрдү. 
Мындай комментарий мага тийиштүү эмес экендигин түшүнүү менен терең дем алып, мен сүйлөшүүнү улантууну чечтим.
«Мындай болсо, мүмкүн, сен мен үчүн сыйынганда Кудайдан алган жоопторуң жөнүндө мага айтып бересиңби?» — деп сурадым.
«Азыр эмес да, — деп каршы болду ал. — Албетте, бирок жетинчи менен сегизинчи топту берүүнүн аралыгында айтып берем».
«Мен кийинки бир нече айдын аралыгында деп айтмакчымын», — деп жай түшүндүрдүм.
«ОШОНДОЙ! ОШОНДОЙ! ЖАКШЫ! ЖАКШЫ!» — деп ал кыйкырды да, андан кийин мага карап: «Сен бир нерсе дедиңби?» — деп сурады.
Мен: «Ооба, — деп жооп бердим. — Мен бул китепти жазып жатканда, сен мен үчүн сыйынууңду каалайм».
«Бир гана азыр эмес. Жетинчи менен сегизинчи топту берүүнүн аралыгында», — деген жооп угулду.
«Мен бир жыл аралыгында деп жатам».
«И-и-и».
«Сен убада бересиңби?»
«Ооба», — деп жооп берди ал.
Ошентип, өз күйөөмдүн жана көп сандаган жубайлардын көмөгү менен бир добуштан мен бул китептин жаралышы үчүн жоопкерчиликтүү болуп тандалдым. Мага көрсөткөн бул чоң ишенимге мен абдан олуттуу карадым. Менин жолдошум «Сыйынуучу күйөөнүн күчү» китебинин автору болгондон баш тартса да, ал эгер качандыр-бир убакта бул темага мюзикл жазыла турган болсо, ошол чыгарманын оркестрлештирүүсүн жасаганга өзүнүн даяр экендигин билдирди.
Бул китепти окуш керектигинин дагы бир себеби
Мен Кудайдан бул китептин автору чындап эле мен болушум керекпи деп сураганымда, бир кызыктуу ачылыш алдым. Теңир дал мага бул китепти тапшыргандыгынын негизги себептеринин бири мага төмөнкүдөй болуп сезилди: эгер менин сунушум боюнча аялдар үчүн сыйынуу эркек тарабынан жазылган болсо, алар утилитардык (котормочу: бардык нерседен пайда чыгарып алууга умтулуучулук) жана ошондой эле өзүнүкүн көздөгөн абалда болуп калмак. Бирок мен сизди бул китепте келтирилген сыйынуулардын үлгүлөрүн колдонууга чакырам, анткени мен бул сиздин аялыңыз үчүн жана анын жолдошу катары сиз үчүн да улуу бата болооруна ишенем.
Канча эркек киши мени бул китепти жазуумду сурангандарын эсептөөгө аракет кылуу менен, мен төмөнкүдөй жыйынтыкка келдим: эгер мага шайлоочулардын каттоосун өткөрүүгө туура келсе (шайлоо мезгилинде болгондой), анда мен мамилешкен бардык эркектердин санынын бир кыйла көп бөлүгүн көрө алмакмын. Бул менин «шайлоочуларым» берген суроо боюнча сиздин ойлоруңузду да чагылдырат дегенди түшүндүрөт. Мындан төмөнкүдөй жыйынтык чыгат, сиз дагы, мен дагы БУЛ КИТЕПТИН ЖАРАЛЫШЫ ЧЫНЫНДА СИЗДИН ОЙ-КААЛООҢУЗ экендигине кошулабыз!
Биздин өткөн жашообуз
Биздин 28-жылдык үй-бүлөлүк жашообуздун биринчи жарымы улуу каршылыкта жана бири-бирибизди басынтууда өттү, анткени биз рух боюнча эмес, күнөөкөр табияттын каалоосу менен жашоого аракет кылдык. Биздин ар бирибиз, бири-бирибиздин өзгөрүшүбүздү кааладык, биз буга бизди өзгөртө ала турган Кудайдын күчүнө таянуунун ордуна, өз күчүбүз менен жетиштик. Өзүбүздүн күч-аракетибиз менен кылган нерселердин баары сооронучсуз жемиштерди алып келди. Майкл ачуусунун жардамы менен үй-бүлөнү башкарчу, ал эми мен болсо буга муздактык жана андан алыстоо менен жооп берчүмүн.
Албетте, менин үч сөздөн турган, сүйүктүү сыйынуум бар болчу, мен дайыма ошону колдончумун. Сиз аны билесиз: «Теңирим, аны өзгөрт!» Бирок Кудай эч качан бул сыйынууга жооп берген жок. Бир да жолу Ал буга жооп берген жок. Бир жолу, Майкл менен болгон катуу жаңжалдан кийин, менин оорум көтөрө алгыс болуп кеткен учурда, мен Кудайга жардам сурап жалындым. Ошондо Кудай мага, эгер мен Майкл үчүн сыйынууга өз жашоомду арноого макул болсом, Ал менин сыйынууларым аркылуу менин күйөөмдүн өзгөрүшүнө жана Ал кандай кааласа ошондой болгонго жардам бере тургандыгын ачып берди. Бирок бул үчүн мен Кудайга мага жаңы жүрөк берүүсүнө жол беришим керек эле жана Майклга Кудайдын көзү менен карап башташым керек эле. Мен буга макул болгонумда жана Майкл үчүн Теңир мага буйругандай сыйынып баштаганымда, мен анын орунсуз ачуусунун себептерин түшүнө баштадым. 
Майклды ага абдан катаал мамиле кылган бийликтүү жана талапты катуу койгон апасы тарбиялаган. Ал баласына анын мүмкүнчүлүктөрүнөн жана жөндөмдүүлүктөрүнөн жогору турган талаптарды, ошондой эле анын умтулууларына жана Кудайдын ойлоруна туура келбеген талаптарды койгон. Ал Майклдын эң мыкты окуучу болуусун каалаган, ал эми ал болсо дислексиядан азап чеккен, бул оорусу үчүн ал уулун текшертип, диагноз да койдурган эмес. Апасы өз кыялында Майклды дарыгер катары көргөн, Майкл болсо музыкага өтө берилген болчу. Апасы өз уулунун бардык нерседе ийгиликке жетишкенин көргүсү келген, ага болсо окуу кыйынга турган. Апасы анын кыйынчылыгын түшүнө алган эмес. Ал тургай Майкл өзү да түшүнгөн эмес.
Ал учур кандай гана болбосун, апасынын Майклга болгон мамилесин мындай түшүндүрүүгө болот: анын үй-бүлөсү мурун Арменияда жашаган, ал жакта анын туугандарынын көпчүлүгү түрктөрдүн оккупациялык армиясынын аскерлери тарабынан кордук менен өлтүрүлгөн. Анын апасын, Майклдын чоң энесин, балдарын өлтүрүп жатышканда карап турууга мажбурлашкан. Аны бардык майда-чүйдөсү менен айтсаң ушунчалык шумдук, ошондуктан мен алар жөнүндө бул жерде айтпай эле коеюн. Жакындары өлгөндөн кийин Майкл­дын чоң энеси Америкага качып кеткен жана ал жаңы үй-бүлө күткөн, Майклдын апасы ошол жакта төрөлгөн.
Коркунучтуу эскерүүлөр, кыйынчылыктар, жакырчылыктын натыйжасы, билимдин жетишпестиги, чоочун жана душман болгон өлкөдө этникалык аз сандагы элге таандык болгондугу — булардын баары чоң энесинин, ошондой эле Майклдын апасынын жүрөгүн да талкалаган. Алар бир нерсеге бекем ишенишкен: бул азап эч качан кайталанбастыгы үчүн аябай тырышып окуу керек жана көп иштөө керек. Ошондуктан ийгиликке жетпеген үй-бүлөнүн ар бир мүчөсү керексиз жүк катары саналган. Алардын ою бонча музыкант болуу олутсуздук болгон, муну келечеги бар чыныгы жумуш катары эсептөөгө болбойт дешкен.
Улуу Депрессия мезгилинин кыйынчылыктары Майклдын апасынын коркунучтарын күчөткөн. Майклдын балалыгы Депрессиядан кийинки жылдарга туура келгендиктен, апасынын сөздөрүндө «жашоо, тирүү калуу», «коопсуздук», «эмгекти сүйүү», «жетишүү» жана «ийгилик» деген сөздөр басымдуулук кылган. Ал «окууга жөндөмсүздүк», «көркөм темперамент», «музыкалык жөндөмдүүлүк» же «кудайлык чакыруу» деген сөздөрдүн маанисин түшүнгөн эмес.
Ал уулун оор жана аз сүйлөгөн бала катары санаган. Ал эми уулу болсо кандай болсо, ошондой гана болгон, жана дайыма апасынын талабына туура келбей тургандыгы жөнүндөгү ойлордон азап чеккен.
Мунун баарын мен Майклдын апасынан билдим. Биз Майкл экөөбүз үйлөнөөрдүн алдында мен аны менен абдан жакын болуп калдым жана аны жакшы көрүп калдым. Рак анын күчүн кетиргенге чейинки кыска убакытта эч качан болуп көрбөгөндөй ал менин апам болуп калды. Ошол учурда болгон жашоо үчүн күрөш анын дүйнөгө болгон көз карашын түп тамырынан өзгөрткөн. Ал өзү бул тууралуу мага айтып берди.
Биз Майкл экөөбүз баш кошкондон кийин, бир жолу ал мага: «Мен ага абдан катаал мамиле жасаганмын, — деп айтты. — Азыр мен кандай туура эмес кылганымды көрүп жатам. Өлүмдүн алдында турганда, чынында жашоодо эмне маанилүү экендигин түшүнөсүң. Мен ойлойм, Майкл анын мектеп жылдарында кылган менин мамилемдин айынан ачууга жана депрессияга тартылып турат».
«Ошол учурда эмне туура, эмне туура эместигин билгендер аз эле болчу. Сиз өзүңүз туура деп эсептегенди жасагансыз», — деп мен аны соороттум. 
Ал: «Жок, мен аны аябай катуу эзгенмин, абдан көп сындагамын. Мен абдан көптү каалаганмын», — деп жооп берди жана биздин тоюбузга чейин Майкл кабардар кылган окуяны мага айтып берди.
Апасы өз кыялынын аткарылышын уулунан көрүүнү каалап, басымдын алдында тарбиялагандыктан, Майкл анын үмүтүн актай албагандыгы үчүн дайыма кыйналган. Анын жыйынтыгында ал он тогуз жашта нерв жагынан ооруга чалдыккан. Ошол учурда ал дислексиядан азап чеккен адам үчүн абдан кыйын болгон колледждеги бардык сабактарга катышкан жана мындан сырткары түнкү клубда музыкант катары иштеген. Бул ал үчүн абдан оор жүк болгон. Майклдын апасы аны үй-бүлөлүк дарыгерге көрсөткөн, дарыгер болсо аны өзү­нүн офисинен жана Майклдын үйүнөн алыс эмес жайгашкан психиатрия ооруканасына жаткырууну сунуш кылган. Доктурдун ою боюнча Майкл эс ала турган жана керектүү дарыланууну ала турган башка ылайыктуу орун жок болгон.
«Майклды психиатрия ооруканасына жайгаштыруу абдан чоң ката болгон, — деди Майклдын апасы. — Анын абалы ошончолук оор эмес болчу, мындай чара колдонууну талап кылган эмес, андан сырткары ал жабык жерде жана дарыланууга муктаж болгон чындап оорулуу адамдардын шумдуктуу иштеринин күбөсү болуп калды. Бул текшерүү максаты менен жүргүзүлгөн тажрыйба жардам бергендин ордуна, Майклга күчтүү зыян келтирди».
Ооруканага жөнөтөөрдөн бир күн мурун Майклдын туугандарынын бири аны Теңир менен жолугушу үчүн сыйынуу чогулушуна чакырган. Ишенүүчү болсо да Майкл рухий түшүнүктөргө ээ эмес болгон. Жыйынтыгында психиатрия ооруканасында болуу ал үчүн катуу коркунучтардын булагы болуп калды. Ал өзүн оорулуумун, абалым чынындыгында абдан оор деп коркту. Мына ошентип, ооруканада бир нече жума болгондон кийин, Майкл ал жактан жүрөгү толгон коркунуч менен чыкты. Баарынан да ал жакка кайрадан түшүп калуудан коркту. Он беш жыл бою бирге үй-бүлөлүк жашоодон кийин да, стресс жана кайгы учурунда аны коркуу жана тынчсыздануу ээлеп алып, ал кайгыга чөгүп кетчү. Мындай абалдын себеби андагы коркунуч эле. 
«Кийинчерээк доктур менден кечирим сурады. Ал Майклды психиатрия ооруканасына жайгаштыруу чоң ката болгонун мойнуна алды. Бул чынында эле ошондой болду, себеби ошондон бери Майклды дайыма депрессия жана тынчсыздануу коштоп жүрөт», — деп Майклдын апасы кайгылуу айтып берди.
Кайненемдин айтканы Майклдын ачуусунун чыныгы булагына менин көзүмдү ачты. Эмне үчүн ал менден өз ачуусун чыгара турганы жана таарынычын апасынан чыгара турганы мага ачык түшүнүктүү болду, ал апасына ачуусу келет, ал эми мен болсо «шерик болуу үчүн» кошулуп калчу экем. Бирок мен ошол убакта мага болгон мындай мамилени туура кабыл алууга даяр эмес болчумун, анткени мен өзүмдүн өткөн жашоомдун таасиринин алдында болчумун. 
Мени психикалык жактан токтоно албаган апам тарбиялаган. Ал көп учурда өзүн агрессиялык түрдө алып жүрчү жана мени сарайга камап койчу. Мына ошондуктан мени өмүр бою, жетилген куракка чейин дайыма коркунуч, депрессия, үмүтсүздүктү жана тынчсызданууну сезүү коштоп келген. Мен өзүмдү апам ар дайым кайталагандай, менин үлүшүм — ийгиликсиз адам болуу деп эсептечүмүн. Апамдын мага болгон мындай мамилеси мени Майклдын жүрүш-турушуна сезимтал кылып койгон, мага ал өзүн менин апамдай алып жүрө тургандай сезилчү. Мен биздин никеге коргоно албастык сезимин алып келгендиктен, Майклдын кескин сөздөрү мени жаралап, жооп катары мен андан алыстачумун. Менин көз алдымда ал мен ишене албай турган адам болчу, анткени ал кайсы учурда мага сыноонун же соттоонун жаңы соккусун ура турганын билчү эмесмин.
Турмушка чыкканымдан кийин алган жарааттар мен үчүн чыдагыс болуп калган учурда, мен Майклдан кетүүнү чечтим жана ажырашуу тууралуу ойлоно баштадым. Мына так ошол учурда Кудай мага, мен үйдөн качуу жөнүндөгү оюмду калтырып, Майкл үчүн арачы болуу үчүн Анын эркине баш ийсем, Ал мени анын боштондукка чыгуусу үчүн курал катары колдоно турганын ачып берди. Мен Теңир мени үйрөткөндөй күйөөм үчүн сыйынууга макул болсом, — бул үчүн мен өзүм түп-тамырым менен өзгөрүүгө туура келди, — анда Ал менин сыйынууларыма жооп берерин айтты. Кийинки жылдарда мен үйрөнгөн бардык нерселер Сыйынуучу аялдын күчү деген китебимдин негизи болуп калды.
Өзүмдүн Кудайдын эркин аткарууга болгон чын жүрөктөн чыккан каалоомо карабай, мен Теңирден: «Бирок эмне үчүн мен гана өзгөрүшүм керек? Буга мен сыяктуу эле Майкл деле так ошондой муктаж болгон жокпу?», — деп сурадым.
Бирок Теңир мага: «Кеп ким өзгөрүүгө муктаж экендигинде эмес, ким өзгөрүлүүнү каалаганында. Эгер сен өзгөрүүнү кааласаң, Мен сен аркылуу азыр иштей баштайм», — деди.
Мен өзүмдүн өзгөрүүмө болгон каалоомо ишене алган жокмун, бирок мен Кудайга тил алчаак болууну абдан кааладым. Ошондуктан мен «ооба» дедим. Ошондон тартып мен Майкл үчүн Кудай мага буйругандай, чын жүрөгүмдөн сыйына баштадым, ошондо мен өз күйөөмдөгү өзгөрүүлөрдү көрө баштадым. Анын ачууланганы азайды; өзүнүн өткөн жашоосуна жаңыча мамиле жасай баштады.
Бир жолу Майкл мага мындай деди:«Мен эми билдим, менин атам бул анын милдети болгондуктан, биз үчүн сыйын­ган болсо, биздин үй-бүлөдө баары башкача болмок. Ал ишенимдүү ата жана күйөө болгон, үй-бүлөнү караган, бирок ал менин өмүрүмө аз таасирин тийгизген. Ал мени сүйгөнүн билчүмүн. Ал жаман киши эмес болчу, болгону ал демилгесиз адам болгон. Ал эч качан менин жашоомо активдүү катышкан эмес. Көп жылдар бою мен бул абалга апамдын көзү менен карай алган жокмун, бирок азыр мен апама мен үчүн жаңы болгон боорукердик сезими менен караймын. Анткени ал баа­рын өзү жасашына туура келген жана үй-бүлөдө оор жүктү көтөргөн. Атам ал үчүн Кудайдын алдында арачылык кылып сыйынган эмес, үйдө да нормалдуу мамилелешүү болгон эмес. Ал кырк төрткө чыкканда, рак менен ооруп калды, ал эми элүү жашында көз жумду. Жыйынтыгында, анын мурунку жашоосу аны өлтүргөнүнө мен ишенем».
Өткөн жашоосу тууралуу болгон жаңы түшүнүк Майклга өзүнүн үй-бүлөсү үчүн сыйынуунун маанилүүлүгүн түшүнгөнгө жардам берди. Бул аны мен үчүн сыйынууга ойготту. Менин жашоомдогу ийгиликтеримдин көп бөлүгү анын сыйынууларынын негизинде экендигин билем.
Күч жана бийлик
Сыйынуучу күйөө ээ болгон күч аялынын үстүнөн башкаруу үчүн каражат боло албайт. Чындыгында мындай болбойт, себеби Кудай биздин башка адамдарды башкаруубузду каалабайт; Ал биздин Анын башкаруусуна жол берүүбүздү каалайт. Кудайдын алдында өзүбүздү моюн сундуруп, бизди Ал башкаруусуна жол берүү менен, биз Анын биз аркылуу иштөөсүнө мүмкүнчүлүк беребиз. Сиз өз аялыңыз үчүн арачылык кылып сыйынганда Кудай сизди Өзүнүн күчүнүн куралы катары колдонот.
Сиздин сыйынууңуздун күчү Кудайдан чыгат. Аялыңыз үчүн сыйынуу менен сиз Кудайдан Анын күчүн аялыңыздын жашоосунда колдонушун суранасыз. Сиздин сыйынууңуз сизди жубайыңызга Кудайдын үнүн жакшыраак укканга жана Анын чакыруусуна жооп бергенге мүмкүнчүлүк берет. Бирок буга карабастан, Кудай эч качан адамдын эркине каршы чыкпайт. Эгер кимдир-бирөө Анын эрки менен жашоону каалабаса, Ал бул адамга тоскоол болбойт. Ошондуктан сиздин сыйынууларыңыз сиздин аялыңыздын жашоосуна таасир эткен абдан чоң күчкө ээ болгонуна карабастан, эгер анын же сиздин эркиңиз Кудайдын эркине каршы болсо, анда бул күчтүн мүмкүнчүлүгүнүн чеги болот. «Анын алдында кандай кайраттуулукка ээбиз: Анын эрки боюнча эмнен сурасак да, Ал бизди угат» (1 Жкн.5:14).
Кудай биздин бардык нерсе жөнүндө сыйынуубузду каалайт, бирок ошондой эле Ал биздин Анын эркине ылайык сыйынуубузду каалайт. Ошондуктан Кудайдан бизге Өзүнүн эркин ачып берүүсүн жана ага ылайык сыйынууну бизге үйрөтүүсүн сурануубуз керек. Кудай сиздин сыйынууңузда эмнени уккусу келгендигин түшүнөөр замат, сиз чын жүрөктөн жана туруктуулук менен сыйынууну үйрөнөсүз. Биз өзүбүздүн жубайыбызды биздин каалообуз боюнча жасоого мажбурлай албагандай, биз Кудайга да эмнени кылуу керектигине көрсөтмө бере албайбыз, себеби биздин эмес, Анын эрки аткарылышы керек.
Сизге аялыңыздын жашоосун өзгөртүүгө жөндөмдүү өзгөчө рухий күч берилген. Сиздин рухий күчүңүз Кудайдан чыккандыктан, ал Анын ойлоруна туура келгендей колдонулушу керек. Ал Анын сүйүүсүнөн тамактанып, Аны даңкташы керек. Кудай тарабынан берилген рухий бийликтин негизи моюн сунуу болушу керек, бул сиз башка адамдарды башкарууну эмес, бирок Кудайга кызмат кылууну көбүрөөк каалашыңыз керек дегенди билдирет. Кудай сиздин «душмандын бардык күчүн» тебелөө менен (Лк.10:19) жана сиздин аялыңыздын жашоосуна тийиштүү душмандын пландарын талкалоо менен, Ага кызмат кылышыңызды каалайт. Эгер сиз душмандын сиздин үй-бүлөлүк союзга чабуул койгонун көрсөңүз, кайраттуулук менен мындай деп жарыялаңыз:
«Мен душмандын биздин никени талкалашына жол бербеймин».
«Мен душмандын менин жана аялымдын ортосуна от коюусуна жол бербейм».
«Мен душмандын менин аялымды кантип алдап жатканын карап, жөн отура албайм».
«Мен душмандын менин аялыма чабуул койгонуна жол бербейм».
«Мен биздин мамилелерибизде бири-бирибизди түшүнбөстүк басымдуулук кылуусуна жол бербейм».
«Мен биздин өткөн каталарыбыз, ал тургай кечээ күнкү катачылыктардын биздин келечегибизге таасирин тийгизүүсүнө жол бербейм».
Андан кийин сыйыныңыз, сыйыныңыз, сыйыныңыз. Анткени сиз сыйынган учурда, «сизге каршы жасалган бир да курал сизди жеңе албайт» (Ыш. 54:17 кара).
Өз никеңизди учурдун эркине тапшырбаңыз
Китептин башында келтирилген Ыйык китептен алынган аят сиздин эсиңиздеби? Анда сиз батага ээсиз, анткени сиздин аялыңыз бар (Нак.сөз. 18:22 кара). Кудай сиз үчүн өзгөчө батаны сиз үйлөнгөн адам болгонуңуз үчүн даярдап койду, себеби Ал силерге бир бүтүн катары карайт (Мат. 19:4–6 кара). Силердин бирөөңөрдүн жашооңордо болуп жаткандын баа­ры ошол замат башкаңардын жашооңордо чагылып турат. Эгер сиздин аялыңыз бактылуу болсо, сиз дагы бактылуу болосуз; эгер сиз баталуу болсоңуз, анда ал да баталуу болот жана тескерисинче. Эгер сиздин аялыңыз бактысыз болсо, сиздин да бактысыз болооруңуз шексиз, анын көйгөйү негизи, сиздин көйгөйүңүз. Мына ошондуктан сиздин ал үчүн сыйынууларыңыз ушунчалык маанилүү: анткени алар экөөңөргө тең тийиштүү.
Эгер сиз өз жашооңуздагы кандайдыр-бир маселенин чечилиши үчүн сыйынбасаңыз, анда аны сиз учурдун эркине берип саласыз. Эгер бул сиздин никеңизде болуп жаткан болсо, абдан аянычтуу.
Учур никени оор сыноого кабылтат: жубайлардын ортосунда ар кандай келишпестиктер, уруш-жаңжалдар келип чыгат, күйөөсүндө да, аялында да бири-бирине болгон таарынычтар топтолуп баштайт. Бул учурдун бийлиги менен сиздин никеңизге өзүмчүлдүк жана бири-бирине каршы эрегишкендик эшик ачып, кирип келет. Эгер биз өзүбүздүн бардык маселелерибиздин чечилишин учурдун эркине берүүнү чечсек, анда биз чыга албай кала турган жагымсыздыктын айлампасына түшүп калуубуз ыктымал. Бирок эч нерсеге карабастан, бул түйүндү сыйынуунун жардамы менен чечүүгө болот.
Эгер төмөнкү нерселердин айынан: жумуштан бошобостуктун, карьерага умтуулунун, кечирүүнү каалабагандыктын, үй-бүлөлүк кериш-тартыштын, балдар менен болгон кыйынчылыктын, кызыгуулардын дал келбестигинин, зеригүүнүн жана бир нерсеге болгон көз караштын бөлүнүүсүнүн айынан сиз менен аялыңыздын ортосунда алыстоонун дубалы пайда болгон болсо, — эгер мунун баары сиздин жашооңузда бар болсо, Кудай сиздин сыйынууңуздун жардамы менен сиз менен аялыңызды бөлгөн дубалды талкалап, сиздин союзуңузду айыктырууга жөндөмдүү. Бул сизге Кудай баарынын кунун төлөп, калыбына келтирип жана оңдой ала тургандыгына үмүттөнүүгө күч берет. Аялыңыз үчүн сыйынуу бир гана анын эмес, сиздин да жүрөгүңүздү жумшартат.
Мындан ары сиз өлүк никеде жашабайсыз. Кемсинүү жана ажырашуу жөнүндөгү ойлор түбөлүккө сиздин үй-бүлөлүк жашооңуздагы күн тартибинен алынып салынат. Сиз менен аялыңыздын ортосунда эмне гана болбосун, Кудай баарын оңдой ала турганы эсиңизде болсун. Ал — айыгуунун жана калыбына келүүнүн Кудайы. Ал сиз тарапта. Ал сизге күч жана бийлик берген. Аларды колдонуңуз.
Кантип өз аялыңызды чындап сүйүүгө болот
Ыйса, сүйүүнүн эң улуу көрүнүшү — бул башкалар үчүн өз жанын «берүү» — деп айткан (Жкн. 15:13 кара). Аялы үчүн денелик жактан өлбөстөн эле, өз жанын «берүүнүн» көптөгөн жолдору бар. Алардын бири өз жашооңузду ал үчүн сыйынуу­га арноо. Ага жакшы болуусу үчүн болгон, — жыйынтыгында сиз үчүн да боло турган, — бул курмандык убакытты өтө көп деле талап кылбайт.
Аял өз күйөөсүнөн көптөгөн жагымдуу сөздөрдү угууну каа­лайт, бирок төмөнкү үчөө биринчи орунда турат: «Мен сени сүйөм», «Сен бүгүн абдан сулуусуң», «Бардык эсеп төлөндү». Бирок мен ар бир аял угууга суусаган дагы бир сөздү билем, анткени бул фраза ага өзүн сүйүктүү экенин сезгенге жардам берет. Ал сөз: «Мен бүгүн сен үчүн сыйынам».
Эгер аял анын күйөөсү ал үчүн сыйына турганын билсе, ал өзүн сүйүктүү жана коопсуз сезет. Ал күйөөсү үчүн баалуу экенин билет. Эгер сиз Кудайдын сиздин аялыңыздын жүрөгүнө тийишин же силердин мамилеңерде бир нерсени оңдоосун, же сиздин никеңизди байытуусун, же сиздин үй-бүлөлүк жашооңуздун бир нукка түшүүсүн кааласаңыз, анда өз аялыңыз үчүн сыйыныңыз. Эгер сиздин аялыңыз сиз үчүн бардык нерсеге даяр болушун кааласаңыз, андан: «Сен үчүн мен кантип сыйынайын?» — деп сураңыз (мени уятка калтырбагыла, эже-сиңдилер; мен силердин буларды окуп жатканыңарды билем). Мейли, жакшы, мүмкүн мен бир аз ашыра чаап жаткандырмын, бирок мен сиздин аялыңыз эгер сизден бул суроону укса, сизди күчтүрөөк сүйүп баштаарына ишенем. Анткени бул сөздөрдө сиз ага жана силердин никеңерге өз берилгендигиңизди көрсөтүп жатасыз. Албет­те, эгер сиз ал үчүн сыйынып жатам деп айтсаңыз, бирок өзүңүз андай кылбай жатсаңыз, анда мен сиздин ордуңузда чагылгандуу жаан учурунда үйдөн чыгууга тобокел кылмак эмесмин.
Эгер аялыңыз ишенбөөчү болсочу?
Көпчүлүк аялдар жашоодо материалдык кызыкчылыктардан башка рухий нерселер бар экендигин билишет. Муну менен ишенбеген жана эч кандай диний системага кирбеген аялдар да макул болот. Алар кандайдыр бир жашоо образында жашап, чыныгы бакытка ээ болууга мүмкүн экендигин, ал рухий чындык менен байланышта экендигин моюндарына алышат.
Сыйынуу дайыма биз сыйынган адамдын жүрөгүн өзгөртөт. Эгер сиздин аялыңыз Кудайга ишенбесе, баары бир ал үчүн сыйыныңыз, бул китептеги бардык сыйынууларды колдонуңуз жана жоопту күтүңүз. Ыйык Китепте «Теңирге ишенбеген аялы Теңирге ишенген күйөөсү аркылуу ыйыктала» (1 Кор. 7:14 кара) тургандыгы жазылган. Сиздин сыйынууңуз сиздин аялыңыздын айланасында кандайдыр бир рухий катмарды түзөт. Бул Теңирди таанып билүүнү алмаштырбайт, бирок бул сиздин сыйынууңуз сиздин жубайыңыздун жашоосуна оң жана күчтүү таасирин тийгизет. Өзүңүздүн жарымыңыз тууралуу сыйынган ар бир убакта бул жөнүндө эстеңиз, Кудайдан Анын Сөзүнүн чындыгын таанып билиши үчүн анын жүрөгү ачылсын деп жана анын бүт жашоосун өзгөртө турган Аны менен болгон жолугушууну белек кылсын деп сураныңыз.
Бөлүмдөрдүн түзүлүшү
Бул китептин ар бир бөлүмү сыйынууда сизди окутуу үчүн, кайрат берүү үчүн жана шыктандыруу үчүн белгилүү бир темага арналган. Бул китепте мен сиз менен өз тажрыйбамдан эмнеге үйрөнгөн болсом жана Кудай мени эмнеге үйрөткөн болсо, ошолор менен бөлүшөм. Ар бир бөлүмдүн аягында төмөнкүдөй төрт бөлүк жайгаштырылган:
1. Аялдардын муктаждыгы
Бул бөлүк мен өлкөнү кыдырып, жүздөгөн америкалык аялдар менен мамилелешүүдө жүргүзгөн суроо-жооптун негизинде түзүлгөн. Мен алар өз күйөөлөрүнөн эмне күткөндүгүн, тагыраак айтканда: алардын ою боюнча күйөөлөрдүн өз аялдары үчүн сыйынуулары кандай бо­лушу керектигине кызыктым. Мен барган бардык шаарлардагы жооптор бирдей болгондугу мени абдан таң калтырды.
2. Күйөөлөрдүн күбөлүгү
Бул бөлүктө күйөөлөрдүн өз аялдары үчүн сыйынгандыгы жана алган жооптору жөнүндөгү окуялар жазылган. Алардын алган ачылыштары мени кубандырды, күлдүрдү, жүрөгүмө тийди жана мени шыктандырды, сиз менен да ушундай боло тургандыгына мен ишенем.
3. Сыйынуу 
Бул бөлүктө бөлүмдүн темасы боюнча сыйынуулар сунуш кылынат. Сиз алардын кандай сунуш кылынган формада болсо ошол бойдон же ага өз суранычтарыңызды кошуу менен колдоно аласыз. Бул сыйынуулар — сиз үчүн болгону үлгү.
4. Сиздин сыйынууңузду бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү Ыйык китептен алынган аяттар
Бул бөлүктө сиз бул же тигил маселе тууралуу сыйынып жатканда сизге жардам берип, сиздин сыйынууларыңыздын таасирин күчөтө турган Ыйык Китептен алынган аяттар жайгаштырылган. Сиз кандай гана абалда болбосун, аялыңыз үчүн сыйынган мезгилде Кудайдын Сөзүндөгү чындыктарды катуу жарыялай аласыз же Ыйык Китептен алган аяттарды колдоно аласыз.
Сыйынууну баштоого шашпаңыз 
Сыйынууда бир эле учурда бардык маселелерди Кудайга айтууга шашпаңыз, бир сыйынганда эле сиздин аялыңыздын жашоосундагы бир нече сферасы жөнүндө сыйынуунун кереги жок. Ар бир жолу бир муктаждыкты алып жана ошонун аткарылышы үчүн сыйынуу жакшы. Ар бир күнү же бир жума бою бир бөлүмдөн окуп, өз көңүлүңүздү кандайдыр-бир сыйынууга бурушуңуз мүмкүн. Мен сизди канчалык узакка сыйыныңыз деп айтпайм, бирок Ыйык Жазууда: «...аз эккен аз жыйнайт, мол эккен мол жыйнайт» (2 Кор. 9:6), — деп айтылган. Сиз канчалык көп сыйынган сайын, сиздин жемишиңиз ошончолук мол болот. Эгер сиз Кудай тарабынан жасалган сиздин аялыңыздагы, өзүңүздөгү жана сиздин никеңиздеги тез өзгөрүүлөрдү көргүңүз келсе, анда белгилүү бөлүмдө токтоп жана бир нече жума күн сайын берилген тема боюнча сыйынууга аракет кылыңыз. Сиздин жана аялыңыздын жүрөгүндө бирдеме башталган жокпу, байкоо жүргүзүңүз.
Кээде менден: «Бирөөлөр тарабынан түзүлгөн сыйынуу­лар менен сыйынууга болобу? Сыйынуу чын жүрөктөн болушу үчүн, башка бирөөнүн сөздөрүн кайталоодон баш тартуунун кереги жокпу?» — деп сурашат. Бул суроолорго мен кадыресе төмөнкүдөй жооп берем: «Бирөө тарабынан жазылган даңктоо ырларын ырдаса болобу?». Мен ишенем, болот. Өзүңдүн жеке мактоо ырларыңызды жазуу — бул керемет жана Кудайга жагымдуу, бирок сиздин сыйынууларыңыз менен ырларыңыз сиздин жүрөгүңүздөн чыгып жатканы маанилүү. Бирөөлөр тарабынан түзүлгөн, бирок сиз өзүңүз ой жүгүрткөн сыйынуулар менен кайрылууну каалайсызбы? Бул сыйынууларга Кудай жооп берет деп ишенесизби? Эгер сиз бул суроолордун бирине эле оң жооп берген болсоңуз, анда сиздин сыйынууңуз күчкө ээ болот. Жана аны ким жазганы мааниге ээ эмес.
Көбүнчө биз өз жубайларыбыз үчүн сыйынганда кечиктирилбес муктаждыктарды сурайбыз, бул туура, бирок биз бул учурда «көмөк берүүчү сыйынууларды» унутуп калабыз. Мындай сыйынуулар маселенин келип чыгуусун алдын алат. Алар ачуунун учкундары жалынга айланып кеткенче эле аларды өчүрөт. Бул китептеги сыйынуулардын көпчүлүгү ушундай сыйынуулар болуп саналат. Эгер өз аялыңыз үчүн арачылык кылып сыйынууда, бир жылда бир нече жолу бул китепте сунуш кылынган сыйынуулардын бүт комплексин колдоно турган болсоңуз, сиздин үй-бүлөлүк жашооңуз жаңыланат жана айыгат, ал эми сиздин аялыңыз сизди кубандырып, бактылуу болот.
Сиз мен сунуш кылган сыйынууларды же өзүңүздүкүн колдоносузбу — маанилүү эмес. Эң негизгиси — сыйынууңузду токтотпоңуз жана көңүлүңүздү чөктүрбөңүз. Кээде сыйынууга жооптор тез эле келет, бирок көп учурда мындай эмес. Ыйса: «...дайыма сыйынуу жана чөкпөө керек», — деп айткан (Лука 18:1). Сыйынууңузду токтотпоңуз, ошондо сиз Кудайдын жообун аласыз. Жооп кандай формада келе тургандыгы жөнүндө ойлонбоңуз, анткени бул сиздин түйшүгүңүз эмес. Сиздин милдетиңиз — сыйынуу; сыйынууга жооп берүү — Кудайдын иши. Ага ишениңиз, Ал Өз жумушун жасайт.

БИРИНЧИ БӨЛҮМ
СИЗ ҮЙЛӨНДҮҢҮЗ
Бир жолу мен футболдук матч көрүп отурганмын, талаанын ээси болгон команда жеңилип жаткан, ал эми оюндун бүтүшүнө болгону он беш секунд убакыт калган. Оюнчулар жеңүү үчүн оюндун жүрүшүн өзгөртүүлөрү керек эле. Бирок баары тескерисинче болуп жатты, ушунча аз убакыттын ичинде бир нерсени өзгөртүүгө эч кандай үмүт жок эле. Оюн аягына чыгайын эле деп калды, атаандаштардын күйөрмандары жеңишти майрамдап башташты, көрүүчүлөр болсо стадиондон кете башташты. Бирок жеңилип жаткан команда жана алардын машыктыруучусу чегинишкен жок жана рухтары түшкөн жок. Анын ордуна алар виртуалдык оюн көрсөтүштү жана таң калычтуу болгон бир нече өткөрүп берүүлөр менен матчтын жүрүшүн өзгөртүп, акыркы секунддарда жеңишке жетишишти. Бул ушунчалык укмуштуу болгондуктан, журналисттер болгон окуяны керемет деп аташты.
Сиздин никеңиз бул футболдук матчка окшош. Сиз аялыңыз менен бирге бир командасыз, ал бардыгы талкаланган учурда да, душман салтанат куруп баштаганда да, бардыгын жоготкондой сезген учурда да, сиздин ишенимиңиз абалды өзгөртүүгө жөндөмдүү экендигине ишенгиси келет. Ал сизде эсепти түп-тамырынан өзгөрткөнгө жана жеңишти душмандын колунан тартып алганга жөндөмдүү запастык ыктарыңыз бар экендигине ишенүүсү керек. Ал сиздин Кудайга таяганыңызды жана Ал үчүн мүмкүн эмес эч нерсе жок экендигине ишенгениңизди, эч качан маселенин керемет жол менен чечилишине таянууну токтотпошуңузду каалайт.
Эгер сиздин аялыңыз сиздин сыйынып жатканыңызды билсе, булардын баары ишке ашаарына ишене алат.
Мен суроо берген аялдардын 85% бул жарык дүйнөдө алардын сыйынуучу күйөөлөрү чыныгы эркек болушун, үй-бүлөнүн башчысы болушун, башкача айтканда Кудай кандай көргүсү келсе, ошондой болушун каалай тургандыгын моюндарына алышты.Так ушул маанилүү пункттан күйөөнүн сыйынуусу башталышы керек.
«Сыйынууңарга тоскоолдук болбошу үчүн»
Сыйынуудагы (же сыйынуунун негизинде пайда болгон татаал учурларда, — бул ага болгон сиздин мамилеңизден көз каранды) эң сонун нерсе — бул сыйынуу үчүн биз өз жүрөгүбүздү Кудайга ачуубузда жатат. Биз мындан эч качан кача албайбыз, бул ар кандай күнөөлүү ойлор, туура эмес көрсөтмөлөр, жүрөктүн катууланышы, өзүмчүлдүктүн негизинде жасалган иштер Теңирдин алдында ачык моюнга алынуусу керек дегенди билдирет. Биз Кудайга ысык каалоо менен жана чын жүрөктөн сыйынганыбызда, бизге өзүбүздүн тереңде жаткан кемчиликтерибиз ачылат. Бул дайыма жагымсыз, кээде кордоо сыяктуу да болот.
Эгер бул убакытта мен бирдемеге үйрөнгөн болсом, ал — биринчи кезекте эгер биз кечиргибиз келбесе, эгер биз өзүбүздү гана ойлосок, текебер болсок, эгер бизди ачуу жана кыжырдануу ээлеп алса, эгер биз өз жолдошубуздан алыстап жатсак, анда биздин сыйынуулар жоопсуз кала тургандыгы. «Эгерде мен жүрөгүмдөн мыйзамсыздыкты көргөн болсом, анда Теңир мени укмак эмес» (Заб. 65:18). Биз сыйынып жатканда биздин жүрөгүбүз таза болушу керек. Биз баарыбыз — эркектер да, аялдар да — таза жүрөк менен сыйынбасак, өз сыйынууларыбыздын таасирин өзүбүз алсыратабыз.
Өз сыйынууларыбызга жооп ала турганыбыз — бул биздин сыйынуубуздун мазмунунан эмес, биздин жүрөгүбүздүн абалынан көз каранды. Ошондуктан, Кудайга сыйынуубузду алып келүү менен, биз биринчи кезекте Ал бизден өзүбүздүн жеткилең эместигибизди ачык моюнга алуубузду жана бизди ар кандай абийирсиз иштерден тазалоону суранышыбызды күтө турганы эсибизде болушу керек. Анын шарты ушундай; Ал биз менен Анын ортосунда эч кандай тоскоолдук калбастыгы үчүн бизден ушуну талап кылат. 
Ыйык Китепте: «...Ошондой эле силер, күйөөлөр, аялзатынын алсызыраак экенин эске алып, аялыңарга туура мамиле кылгыла. Сыйынууңарга тоскоолдук болбошу үчүн, аларга урмат көрсөткүлө, анткени алар да ырайымдуу жашоонун мураскорлору», — деп айтылган (1 Пет. 3:7).
Аялыңарга туура мамиле кылгыла дегенди мындай түшүнсө болот: ал коргоого жана сүйүүгө муктаж. Ал да сизге окшоп ырайымдуу жашоонун мураскору болгондуктан, сиз ага өз ойлоруңузда, сөздөрүңүздө жана иштериңизде ага урмат көрсөтүшүңүз керек. Эгер сиз муну жасабасаңыз, анда сиздин сыйынууңузда тоскоолдук болот. Бир гана аялыңыз үчүн сыйынууда эмес, бардык сыйынууларда тоскоолдук болот. Көптөгөн эркектер өз сыйынууларына жооп алышкан жок, анткени ушул убакытка чейин чындыкты таанып билише элек. Өз аялына урмат көрсөтүүнүн эң жакшы жолу — ал үчүн Кудайдын алдында таза жүрөк менен сыйынуу. 
Кудайдан сиздин жүрөгүңүздүн түпкүрүн көрсөтүшүн сураныңыз. Мүмкүн сиздин никеңиз эң сонундур жана сиз бактылуусуздур, бирок баары бир аялыңызга Кудай каалагандай мамиле жасабай жаткан чыгаарсыз. Кудайдын алдында Ал көрсөткөн бардык күнөөлөрүңүздү мойнуңузга алыңыз. Теңирдин алдында өзүбүздүн татыксыз ойлорубузду жана каалоолорубузду ачык мойнубузга алуу менен биз алар менен күрөшүүгө Андан жардам жана күч алабыз. Сыйынган күйөөнүн абдан чоң кыйынчылыгы аялы үчүн сыйынууга убакыт коротуу керектиги эмес, өз жүрөгүн Кудайдын алдында ачуу керектигин сиз биле аласыз. Ошондуктан аял үчүн сыйынуу анын күйөөсү үчүн сыйынуудан башталат.
Тынчсызданбаңыз, Кудай сыйынуучу аялдарда да ушул эле принципти сактоону милдеттендирген. Көп аялдар мага так ушул жерге келгенде, китепти ыргытып: «Жоооок! Муну жасоону мен каалабайм!» — дегендерин айтышкан. Албетте, Ыйык Рух аларды эсине келтирди, анан алар кайрадан китепти алып, окууну улантышкан. Эгер сиз да: «Жок! Бул мен үчүн эмес!» — деп китепти бөлмөдө ыргытууну кааласаңыз, анда муну азыр жасаңыз. Мен билем, сиз аны кайрадан аласыз, себеби бир аз убакыттан кийин эле жоопсуз сыйынуулардан чарчайсыз.
Экөө бир бүтүн
Кудай Адамды жараткан учурда, эркек өзүнүн канчалык улуулугуна карабастан ага дал келе турган сырдашка жана жардамчыга муктаж экендигин Ал билген (Башт.2:18 кара). Ошондуктан Кудай Обону жараткан. Кымбаттуу бир тууган, сиздин бардык жетишкендиктериңизге карабастан, Кудай сиз үчүн сиздин кадыр-баркыңыздын уландысы жана сиздин бактыңыздын кепилдиги болуп белгиленген аялыңызды жаратты. Сиз да ал үчүн ушундайсыз.
Кудай сиз менен сиздин тандаганыңыз никеге турган мезгилде, силер «экөөңөр бир дене» боло турганыңарды айтат (Башт. 2:24 кара). Биздин жубайыбыз менен бир дене боло тургандыгыбыз таң калычтуу нерсе эмеспи? Мамиленин өрчүүсүнүн башында мындай болгонго биз мүмкүндүк беребиз. Биз жөн гана дос болгондон жогору нерсе белгиленгенин билгенибизде, бизде бир дене болушу керектиги тууралуу алдын ала сезүү келип чыгат. Кам көрүү процессинде биз биримдикти сезип баштайбыз. Элдин алдында үйлөнүүгө убадалашканыбызды жарыялоодо, биз бири-бирибиз менен бир болууга убада беребиз, ал эми никелешүүдө өзүбүздүн биригүүбүз жөнүндө билдиребиз. Ысыкчылык айында биздин биримдикти сезүүбүздөн аябай кубанабыз. Өз үйүбүздү жайлаштырып баштаганда биздин өмүрүбүздү толкундоолор коштойт. Андан кийин арасы алыстоонун дат басуусу биздин союзду жеп баштайт.
Эмне үчүн мындай болот?
Мына үч себеп: дүйнө, күнөөкөр табият жана шайтан. Дүйнө биздин никебизге балдарды тарбиялоо менен байланышкан кыйынчылыктар аркылуу, биздин мансапка умтулуубуз жана күнүмдүк түйшүк аркылуу таасирин тийгизет. Биз өз жубайыбызга караганда бул маселелерге көбүрөөк көңүл буруп баштайбыз. Биздин күнөөкөр табиятыбыз жогору көтөрүлүп, өзүбүздү курмандык кылууну үйрөнгөндүн ордуна, жеке өзүбүзгө көп көңүл бөлөбүз. Ошондой эле шайтан бар.
Нике Кудай тарабынан түзүлгөн жана шайтан дүйнө жаратылгандан бери эле аны талкалаганга кылган аркетин токтоткон жок. Сиз жана сиздин аялыңыз Кудайдын бейнесинде жаратылгансыңар (Башт. 1:27 кара). Шайтан сизден өз бейнесин жасоону каалайт. Ал сиздин никеңиз бактылуу болушун каалабайт жана аны кантип талкалоону пландаштырат. Бирок сизге, кымбаттуу бир тууган, душмандын бул чабуулдарын токтотууга күч жана бийлик берилген. Аялыңыз үчүн болгон сиздин сыйынууларыңыз дүйнөнүн кумарынан кармап турат: алар өзүмчүл жүрөктү өзгөртөт жана шайтандын пландарын талкалайт. Эгер Кудай сиздин душмандарыңыз үчүн сыйынууга буюрган болсо, анда Ал сиздин сүйгөнүңүз үчүн жана өз өмүрүңүздү түбөлүк бириктирген адам үчүн сыйынууңузду канчалык күчтүү каалайт! Бирок баарынан мурун өзүңүз үчүн сыйынууңуз керек. 
Кудай сизди кандай көргүсү келсе, ошондой күйөө болуунун беш жолу
Кудай Өз Сөзүндө бизге: «...баарыңар бир ойдо болгула, кайрымдуу болгула, бир туугандарыңарды сүйгүлө, боорукер жана момун болгула...», — деп буйрук кылат (1 Пет. 3:8). Бул беш буйрукту аткаруу сиздин жашооңузду жана никеңизди өзгөртүшү жана Кудай көргүсү келген күйөөдөй кылышы мүмкүн. Ушундай күйөө болуу үчүн сыйынуунун керек экендиги шексиз.
1. Бир ойдо болгула
Жубайлардын ортосунда согуш болуп жаткан мезгил коркунучтуу. Бул бизди кемсинтет; бул биздин бардык сферабызга таасирин тийгизет, балким, жер бетинде мүмкүн болгон тозокко алып бара турган эң кыска жол. Эгер бул жетишээрлик узакка созулса, баары талкаланышы мүмкүн. Ыйса айткан: «...ич ара бөлүнгөн падышачылык кулайт. Ич ара бөлүнгөн шаар кыйрайт, ич ара бөлүнгөн үй-бүлө бузулат» (Мат. 12:25). Алдын-ала айтылган абдан коркунучтуу сөз. Бирок сыйынуу — бул биздин жубайлык мамилебизди сактап кала турган ачкыч.
Күйөө жана аял бири-биринен көз карандысыз жашай албайт жана бул үчүн жогорку бааны төлөбөй койбойт. Бул алардын экөөсүн тең бириктирет. «...бирок Теңирдин алдында аял эркекке, эркек аялга көз каранды» (1 Кор. 11:11). Бирок эркек жана аял өтө айырмаланып турушкандыктан, алар өздөрүнүн жалпы жолунан оңой эле бурулуп кетишет жана ар бири өз жолу менен жүрүп башташат. Аябай бекем союзда да жубайлар идеалдуу өнөктөш боло алышпайт. Сиз менен аялыңыздын кесиби ар түрдүү, кызыкчылыктар жана кызыккан нерселери ар түрдүү, бирок эгер силер бир-бириңер үчүн регулярдуу түрдө сыйынсаңар, силердин мамилеңерде гармонияны сактап каласыңар. Сыйынууда жетилген жан менен рухтун биригүүсүз жаныңдагы жубайыңдын жок экендигине көнүп кетүү жеңил эле. Эгерде силердин бирөөңөрдүн жүрөгүңөргө арасы алыстоонун көлөкөсү кирип калса, анда эмне болуп жатканын өзү байкабай калат да, ал жубайынан ою менен, денелик жактан же сезим жагынан алыстап баштайт.
Күйөөсү жана аялы бир ишенимде болушу жана бирдей көз карашты карманышы абдан маанилүү. Сыйынууну мына ушудан баштоо керек. Эгер бул иште чогуу болбосоңор, силердин жубайлык мамилеңер үзүлөт. Мисалы, башка жыйынга баруу же жубайлардын бирине жакпаган жыйынга баруу, же жубайлардын бирөө жыйынга барат, ал эми экинчиси жыйынга каттабаса — бул абалдардын баары алардын союзу бузулушуна түрткү берет.
Эгер сизге аялыңызды сизден алыстата турган дагы башка нерселер белгилүү болсо, анда ал нерсенин силердин жубайлык мамилеңерден жок болушу үчүн сыйыныңыз. Сиздин аялыңыздын жүрөгү өзгөрүлсүн жана сиздин союзуңуз калыбына келсин деп Кудайдан сураныңыз. Эгер сиздин аялыңыздын кандайдыр-бир көңүлү жана көз караштары оңдоого муктаж болсо, ошол аткарылышы үчүн сыйыныңыз. Эгер силер бир ойдо болсоңор, силердин никеңер жакшылыктын бузулбас тиреги болот.
2. Кайрымдуу болгула
Сиздин аялыңыз азап тартып жатат, ал эми сиз болсо өзүңүздү жоготуп, эмне кылаарыңызды билбей калган учурлар болду беле? Кээ бир эркектерди мындай абал кыжырдантат, башкалар өзүн жоготот жана четке чыгып кетүүгө аракет жасашат. Эгер бул сиздин никеңизде да болуп жатса, Кудайдан кайрымдуу жүрөк берүүсүн сураныңыз. Өз аялына кайрымдуу болуу — бул ага оору алып келген бардык нерсеге терең көңүл буруу, ошол ооруну жеңилдетүү үчүн ага бүт жаныңыз менен боор ооруу. 
Кайрымдуу боло алуу — бул адамды уга алуу. Өз жубайыңызга: «Менин буга караганда абдан маанилүү жумуштарым бар. Айт, бирок тезирээк», — деген көз караш менен кароонун ордуна, аны көңүл коюп угууга аракет кылыңыз. Ал сиздин  анын көйгөйлөрүн чечип, баарын ордуна коет деп үмүттөнбөйт, болгону ал анын жүрөгүнүн оорусу жана анын сезимдери сиз үчүн баары бир эмес экендигин билгиси келет. 
Мурун мени угуп, андан кийин кетүү үчүн менин жолдошумдун чыдамы үч гана секундга жетчү (мен атайын убакытты белгилечүмүн). Эгер мен баарын айтууну кааласам, анда мага аны кууп жетүүгө же өз оюмду кийинки жолугушууда бүтүрүүгө туура келчү. Кээде мен аны отургузуп жана мен сүйлөп жатканда мени карап турууга мажбурлай алсам да, ал мени угуп жаткандыгын билүүм үчүн кандайдыр-бир белги берип тур деп суранчумун. Көбүнчө мен Майклга: «Мени угуп жатканыңды билишим үчүн жок дегенде көзүңдү ирмеп турчу», — деп суранчумун. Азыр ал мени көңүл коюп уга алат жана мени тынчсыздандырган бардык нерсеге катыша алат. Мындай көңүл буруу жана кайрымдуу болгон мүнөттөр биздин никеге жемиштүү таасир этти.
Сыйынууда Кудайдан өз аялыңызга кайрымдуу болууга жана ал муктаж болгон учурда аны чыдамдуулук менен угууга үйрөтүүсүн сураныңыз. Бул сиздин кыялыңызга да келбеген мүмкүнчүлүктөрдү ачып бере турган жана өрчүтө турган сонун белек, жөндөмдүүлүк.
3. Бир туугандарыңарды сүйгүлө
Ыйса биздин кемчиликтерибизге карабастан, бизди ушунчалык сүйөт. Эгер күйөө өз аялын Машайак бизди сүйгөндөй сүйбөсө, ал өзүнүн авторитетин кетирет жана үй-бүлөнүн башчысы катары өзүн кемсинтет, жыйынтыгында өз аялын да кемсинтет. Сиз өз жубайыңыз менен бир бүтүн болгондуктан, өз денеңизге кандай мамиле кылсаңыз, ага да ошондой мамиле кылууга милдеттүүсүз. Себеби сиз өзүңүзгө атайын зыян келтирбейсиз жана өз денеңизди жок кылбайсыз. Сиз аны сүйөсүз жана ал жөнүндө кам көрөсүз. «Силерге тиешелүүсү болсо бул: күйөөсү аялын өзүн сүйгөндөй сүйсүн...» (Эф. 5:33).
Биздин жыйындын 23 жыл бою кайтаруучусу болгон Джек Хейфорд дайыма күйөөнүн сүйүүсүн сезген аял жыл өткөн сайын дагы жакшынакай болот деп айтчу. Ал аял сүйүктүү болсо, убакыт өткөн сайын соолубай турган, тескерисинче ачыла турган ички сулуулук тууралуу айткан. 
Сиз аялыңыз үчүн сиздин сүйүүңүз канчалык көпкө тураарын элестете да албайсыз. Ага болгон өз сезимдериңизди жашырбаңыз, болбосо сиз аны жоготуп коесуз. Ыйык Китепте айтылган: «Жакшылык кылууга мүмкүнчүлүгүң бар болуп турганда, муктаж болгон адамга жакшылык кылуудан баш тартпа» (Нак.сөз. 3:27). Кудайдан аялыңызга болгон сиздин сүйүүңүздү бекемдешин жана сиздин жубайыңыз дагы жакшырышы үчүн өз сезимдериңизди көрсөтө алууга сизди үйрөтүүсүн сураныңыз.
4. Боорукер болгула
Сиздин аялыңыздын жүрүш-турушундагы эмне сизди көбүрөөк тынчсыздандырат? Мүмкүн анын сөздөрү же кылган иштери сизди кыжырдантат чыгаар? Өз аялыңыздагы бир нерсени өзгөрткүңүз келеби? Сиз муну өз алдыңызча жасоого аракет кылганыңызда эмне болот? Сиздин кыжырданууңузга ал кандай жооп кайтарат? Сизде: «Пайдасыз. Ал эч качан өзгөрүлбөйт», — деп айтып, баарын таштап салууга каалоо пайда болду беле?
Биз баарыбыз өзгөрүү кандай кыйын экендигин билебиз. Биз канчалык аракет кылсак да, муну жасоо колубуздан келбейт. Бир гана Кудайдын күчү бизди өзгөртүүгө жөндөмдүү. Ошондуктан сыйынуу — сиздин аялыңыздын мүнөзүндө өзгөртүүлөрдү жасай турган бир кыйла жумшак жана ишеничтүү курал.
Мүмкүн сиздин аялыңыз дайыма кечигер, ал эми сиз болсо дайыма баарын убактысында жасаганга көнүп калган чыгаарсыз? Чынында анын кыймыл аракетинде эч кандай жамандык жок. Болгону ал өз убактысын уюштурганды билбейт чыгаар, же өзү кыла ала турган жоопкерчиликтен көп нерсени мойнуна жүктөп алгандыр. Кудайдан же аны өз күнүн акылмандык менен уюштурганды үйрөтүүсүн, же өзүнүн күчүнө туу­ра келбеген көптөгөн жүктү жүктөп албастыгын сурап, сыйыныңыз. Кандай гана болбосун, өзүңүздү ачууга алдырбаңыз, аялыңыз менен орой сүйлөшүүгө же кандайдыр-бир жол менен аны кемсинте турган нерсени жасоого жол бербеңиз. Аялыңызга карата айтылган сын пикирлер таасир этпейт, сиз каалаган жыйынтыкты эч качан ала албайсыз. Жалгыз таасир этүүчү каражат — сыйынуу.
Өз аялыңыздын алсыз жагын көрүп кыжырдануунун ордуна, анын бул кемчиликтерден бошонуусу үчүн сыйына алышыңыз үчүн сиздин жүрөгүңүздү жумшартуусун Кудайдан сураныңыз. Анын алсыз жактарын сиздин мүнөзүңүздөгү күчтүү жактар кантип толуктай алаарын сизге көрсөтүүсүн Кудайдан сураңыз. Эсиңизде болсун: окшош мүнөздөр силерди бириктирет, ал эми силердин ортоңордогу айырмачылыктар силердин мамилеңерге ар түрдүүлүктү берет.
5. Момун болгула
Сиз өз аялыңыз менен эч качан башка тааныш адамдар менен же чогуу иштегендер менен сүйлөшкөндө жол бербей турган добуш менен сүйлөшөсүзбү? Мүмкүн, сиз күн бою адамдарга этияттык менен жана сыйлоо менен мамиле кыласыз да, ал эми үйдө бардык ачууңузду аялыңыздан чыгараттырсыз? Башка адамдардын алдында аялыңызды сындайсызбы? Эгер ушундай болсо, анда мен экөөңөрдү тең чын жүрөктөн сүйгөн Теңирдеги бир тууган катары сизге бул китептин бетиндеги биринчи олуттуу эскертүү жасайм:
ТЕЗ АРАДА ТОКТОТУҢУЗ!
Үй-бүлөлүк жашоо ансыз деле кыйын; ал тараптардын бири башка тарапка оройлук же көңүл бурбастык кылбаса дале оор жашоо. Эгер жубайлардын бири башкасына орой жана сыйлабастык менен мамиле кылса, нике жер бетинде тозокко айланышы мүмкүн. Жубайлардын бири экинчисин сыйлабаса, момундук менен мамиле кылбаса, андай нике абдан кайгыртат, эзет, кыйноо тарттыруучу оору алып келет. Мен бир нече талкаланган үй-бүлөнү билем, күйөөсүнүн аялына узак убакытка созулган орой мамилеси аялын жабык, ачуулуу жана бактысыз аялга айландырган. Башка сөз менен айтканда, ал эч качан өзү каалабаган адамга айланып калды. Биз өзүбүздүн жубайыбызга өз сөзүбүз жана иштерибиз менен кайгыртпай турган, оору алып келбеген мамиле жасоого милдеттүүбүз.
Балким, күчтүү жана өтө таасирдүү эркектин үнүнөн жакшы добуш чыкпашы мүмкүн. Бир бүтүн болуп бириккен бир нече эркектердин үнүнөн кооз нерсе чыгышы мүмкүнбү? Бирок ошол эле учурда эркектин үнү өзгөчө аялдар жана балдар үчүн коркунучтуу угулат. Көптөгөн эркектер өздөрүнүн үнүнүн чыныгы күчү тууралуу түшүнүктөрү да жок. Эркек тарабынан айтылган сөз кура турган күчкө же буза турган күчкө ээ. Анын сөздөрү курч бычактай жаралашы же өлтүрүп да коюушу мүмкүн, же айыктыруучу жана тирилтүүчү бальзам катары төгүлүшү мүмкүн. 
Мен сиздин аялыңыз менен өз жашооңордогу кандайдырбир маанилүү нерсени бирге талкуулабашыңар керек деген жокмун, тескерисинче, силердин ойлоруңар жана сезимдериңер бири-бириңердин алдыңарда ачык болсун. Бирок сиздин сөздөрүңүз сиз сактагыңыз келген нерсенин баарын талкалай турган сындоонун куралына айланып кетүүсүнө жол бербешиңиз керек. Кээде биздин эркибизден сырткары чыдамдуулуктун жетишпестигинен жана аябай чарчагандыктан биздин сөздөрүбүз жамандык алып келүүчү сөз болуп калат. Келгиле, «Кудайдын Падышачылыгы сөз аркылуу эмес, күч аркылуу көрүнөт» (1 Кор 4:20) дегенди эске алалы. Негизги нерсе сиз айткан сөздө эмес, ошол сөздөрдүн Кудайлык күчүндө. Эгер оорулуу темага кайрылгандан мурун сиз сыйына турган болсоңуз, сиздин сөздөрүңүз адил жүрөктөн чыгат, демек алар күчкө ээ болот.
Аял сизге Кудайдан белек катары берилген, Жазууда: «эркек аял үчүн эмес, аял эркек үчүн жаратылган» (1 Кор. 11:9), — деп айтылгандай, ал сизди толуктап туруу үчүн арналган. Ошондуктан ага сиз үчүн улуу бата болууга жөндөмдүү болгон Кудайдын белеги катары мамиле жасоо керек. Эгер сиз аны сүйүп жана сыйлай турган болсоңуз, сиздин аялыңыз сиз үчүн абдан баалуу табылга боло алат. Бизге «эмне сурасак да Андан алабыз, анткени Анын осуяттарын аткарып жатабыз жана Ага жакканды кылып жатабыз», — деген убада берилген (1 Жкн. 3:22). Кудайдан аялыңыз менен Ага жага тургандай, кичи пейилдик жана ынактык менен сүйлөшүүнү үйрөтүүсүн сураныңыз; өз жубайыңызга оройлук менен жана одоно мамиле кылсаңыз, өз күнөөңүздү мойнуңузга алып, тобо кылууга жардам берүүсүн Андан сураныңыз.
Ушул беш жөнөкөй Ыйык китептик осуяттарды аткарууну сиздин үйрөнүшүңүз тууралуу сыйынуу сиздин никеңизди өзгөртөт. Кудай аны мыкты кылгысы келет. Ал бизге «өзгөрүлүүнү» буйруп жаткандыктан, бизге дайыма руханий өсүү талап кылына тургандыгы жөнүндө жыйынтык чыгара алабыз (Рим. 12:2). Мындан биздин жеке өсүүбүздүн негизинде биздин никебиз да жеткилеңдикке жетишерин көрөбүз. Сүйүүдөн кийинки сиз аялыңызды бактылуу кыла ала турган улуу белек болуп сиздин ички толуктугуңуз саналат. Сиздин жубайыңыздын эң көксөгөн каалоосу — сизди Кудай кандай жараткан болсо, ошондой эркек болушуңуз. Бул сиздин да каалооңуз болуп калышы керек. Кудай сизге кылымдардан бери чыныгы эркекке таандык болгон бардык сапаттарды, денелик күчтү, акылды, өзүнө ишенүүчүлүктү, бийликти, сүйкүмдүүлүктү берген. Кудайдын берген жөндөмдүүлүктөрүн туура пайдаланууга жана Ага даңк алып келүү үчүн кызмат кылууга үйрөтүүсүн Кудайдан сураңыз. Теңир сиз жана аялыңыз дайыма бир жеңилбес команда болгондой кылат.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, сиз өзүңүз үчүн:
• Кудайга жаккан эркек болуу үчүн;
• өз аялыңызды кантип чындап сүйүүнү билүү үчүн;
• кандай гана чечим болбосун, Ыйык Рухтун жетегинде болуу үчүн;
• өзүңүздүн оройлугуңузду токтотуу үчүн;
• талкалабастан, кура турган сөздөрдү сүйлөө үчүн;
• аялыңыз үчүн сыйынууну каалоо үчүн;
• руханий өсүү үчүн, сезим жана акыл жактан өрчүү үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Үн жазуу фирмасынын жумушчусу жана композитор — Майкл Омартиан айтып берет. Ал жана анын аялы Сторми 28 жыл никеде турушат жана үч бойго жеткен балдары бар.
Жакында мен күйөөсүнүн чыдай алгыс жүрүш-турушуна жана орой сөздөрүнө чыдаган бир аялдын кайгылуу окуясын уктум. Анын аягы ажырашуу менен бүттү. Бул никеде аялдын ою эч кандай бааланган эмес, ал өзүн кемсинтилген, сүйкүмсүз, бир нерсени өзгөртүүгө алсыз жана керексиз сезген. Эң шумдуктуусу мындай нерселер машайакчылардын үй-бүлөсүндө да көп кездешет. Анткени көп эркектер Ыйык китептеги аяттарды үзүп алып, таң каларлыктай колдонушат. Бул ката талкуулоолор ушул суроодо эркектин түркөйлүгүнүн себебинен, ошондой эле алардын кээ бирлери өз үйүндө өзүн кудуреттүү үстөмдүк кылуучу катары сезүүгө умтулгандыгынын себебинен болуп жатат. Эмне үчүн феминисттер ушундай эркиндик кыймылын алгандыгы эми түшүнүктүү.
Көп аялдар эркиндикке чыгуу кыймылынан азап чексе да, бул көрүнүштүн алгачкы себебин түшүнүү татаал эмес. Биз, эркектер, өз аялыбызды Машайак Өзүнүн Жыйынын сүйгөндөй сүйсөк, бул абалды жакшы жакка өзгөртө алабыз. Мен өз аялымды сүйө ала турганымды билем жана мен муну аткара алышым үчүн сыйынам. Эгер биз сыйынсак, Кудай бизди аялдарыбызга жагымдуу болгондой кылып, аларды сыйлоого, сүйүүгө жана көмөк көрсөтүүгө үйрөтө турганына ишенем.
Машайак Жыйын үчүн өлгөн. Биз Теңирден аялдарыбыздын кызыкчылыгын өзүбүздүкүнөн жогору койгонду үйрөнүүбүз үчүн руханий өсүүгө жардам сурап сыйынышыбыз керек. Мына ошондо гана биздин нике өзгөрүлөт.
Сыйынуу
Теңирим, менин ичимде таза жүрөк жарат жана рухумду жаңыла (Заб. 50:12). Мага Сага жакпаган, өзгөчө менин аялыма тийиштүү болгон ойлорду жана каалоолорду көрсөт. Мендеги кечире албастыкты ачыкка чыгар; мен дайыма айкын ой жүгүртө алышым үчүн мени ачуудан бошот. Эгер мен татыксыз иштери жасап жатсам, менин жүрүш-турушумду оңдогонго жардам бер. Сен мага ачып бергендин баарын Сенин алдыңда күнөө катары мойнума алам жана тобо кылам. Мени Сенин жүрөгүңө жаккан эр кылчы. Сен мени кандай көргүң келсе, ошондой үйдүн жана үй-бүлөнүн башчысы болууга жардам бер.
Теңирим, мени жубайымдын (аялыңыздын аты) үстүнөн сыйынуучу жабуу түзгөнгө мени үйрөт. Мени сыйынууда мага тоскоол болбостугу үчүн, аны менен бир ойдо болгонго жана сыйлаганга үйрөтчү (1 Пет. 3:7 кара). Биздин бири-бирибизге болгон сүйүүбүздү жаңыла. Биздин ортобуздагы бардык айыга элек жарааттарды айыктыр. Мага чыдамдуулук, түшүнүү жа­на кайрымдуулук бер. Мени Сен Өз Сөзүңдө бизге осуят кылгандай, сүйө алган, жардамын аябаган жана боорукер күйөө болгонго жардам бер (1 Пет. 3:8 кара). Сен менин аялымды кандай сүйсөң, мен да аны ошондой сүйгөнгө үйрөт.
Теңирим, мен Сенден өтүнөм: биз өз ойлорубузда бир болушубуз үчүн биздин союзду калыбына келтир. Мени туура иш жасаганга үйрөт; менин оозума жаралабай турган, тескерисинче айыктыра турган сөздөрдү сал. Менин жүрөгүмдү Өзүңдүн сүйүүңө толтур, менин оозумдан жарата турган, кура турган гана сөздөр чыга тургандай болсун. Мен Сенин жолуңдан чыгып кеткенимди мага көрсөт. Мени Сен кандай кааласаң, ошондой адам жана эркек болуума жардам бер.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Ошондуктан адам ата-энесин таштап, аялы менен биригет. Ошентип, экөө бир дене болот. <...> Силерге тиешелүүсү болсо бул: күйөөсү аялын өзүн сүйгөндөй сүйсүн, аял болсо күйөөсүн урматтасын.
Эф. 5:31,33
Мыйзамды уккусу келбей кулагын жапкан адамдын сыйынуусу да жийиркеничтүү.
Нак.сөз. 28:9
Күйөөлөр, аялыңарды Машайак Жыйынды сүйгөндөй сүйгүлө. Машайак Жыйын үчүн Өзүн берген...
Эф. 5:25
Ошондуктан айыгышыңар үчүн, бири-бириңерге күнөөлөрүңөрдү ачык айтып, бири-бириңер үчүн сыйынгыла. Адил адамдын күчтүү сыйынуусу көп нерсени аткара алат.
Жкп. 5:16
Ошол сыяктуу эле күйөөлөр да аялдарын өздөрүнүн денесин сүйгөндөй сүйүшү керек. Аялын сүйгөн адам өзүн сүйөт. Анткени эч ким эч качан өзүнүн денесин жек көрбөйт, тескерисинче, Машайак Жыйын үчүн кам көргөн сыяктуу, өз денесин азыктандырат, жылытат...
Эф. 5:28–29

ЭКИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН РУХАНИЙ ЖАШООСУ
Сиздин аялыңыз кээ бир нерселери менен автомобилге окшош. Автомобиль ар кандай болушу мүмкүн: күч-кубаттуу италиялык спорт моделин­де­ги автомобиль, кооз кымбат немец седаны, бекем жана бы­шык жүк машинасы же «Pebble Beach Concours d,Eleganse» шоусунун катышуучусу болгон көрктүү автомобиль болушу мүмкүн.
Аны күчтүү алты цилиндрлүү автомобиль катары же бир кыйла ылдам жүрүүчү жана кымбат баалуу V-8 түрүндөгү машина катары элестетип көрүүгө мүмкүн. Мүмкүн сиздин аялыңыз да ар кандай төрт дөңгөлөктүү транспорттук каражаттай ар кандай шарттардан — аба-ырайынан көз карандыдыр; же жакшы аба-ырайы болсо деле тоодон түшкөн учурда анын тормозу баш бербей калаттыр. Сиздин жубайыңызды кандай гана автомобилдин түрүнө салыштырбайлы, ал — кичинекей же чоң болбосун, бардык эле машина сыяктуу анын тең салмактуу жүрүшүн камсыз кыла турган отундун запасына муктаж.
Адамдын ичиндеги рух (азыркы учурда сиздин аялыңыздын) автомобилдин багындагы бензин сыяктуу таасир этет. Машина эң мыкты кыймылдатуучу бөлүктөргө, сонун интерьерге, керемет сүйрү формалуу сызыктарга, мышыктай болуп мыелогон моторго, укмуштуу арткы отургучтарга, кооз капотко жана учурга дал келген аксессуардын толук топтомуна ээ болушу мүмкүн, бирок эгер ага бензин куйбаса, ал ордунан жылбайт. Анын сырткы көрүнүшү мурдагыдай эле кооз бойдон калат, бирок анын ички күчү жок. Сиздин машинаңыз бак толгон бензинге эле эмес, заряддалган аккумуляторго, таза майга, тормоз суюктугунун запасына жана суук түндөрдө колдонуу үчүн жетиштүү өлчөмдөгү антифризге ээ болушу керек.
Күн сайын Ыйык Рух толтурбаса, биз — жөн гана бош идиштербиз. Сиздин аялыңыз өзү да билбестен «куру» жүрүшү мүмкүн. Кээ бир аялдар өздөрүнүн эсеп көрсөткүчтөрүн карашпайт жана жыйынтыгында отундун толук түгөнгөнүн көрүп таң калышат. Эгер аял Теңир менен күнүмдүк сүйлөшүүгө, Кудайдын Сөзүн окуп үйрөнүүгө убакыт бөлбөсө, ал бут алдындагы негизин жоготот жана ошондо душман аны жеңиши мүмкүн. 
Мүмкүн, сиздин аялыңыз ишенимде бекемдир жана өзүнүн куткарылуусуна, түбөлүк өмүр берген Кудайдын убадасына жана Анын ырайымына, кайрымдуулугуна шектенбейт. Бирок шайтан Кудайдын ага берген баалуу таланттарына жана ага өзгөчө нерсе белгилеп койгондугуна шектенүү берет. Ал кээде: «Менин жашоомдогу болуп жаткан бардык нерселер чындыгында эле мен үчүн жакшылыкка болобу?» — деген суроолорду бере баштайт. Бул же тигил убакытта бардык аялдар кабыла турган жөнү жок айыптоолордун жыйынтыгында алардын күчү түгөнөт. Душмандын чабуулунун басымы астында көпчүлүгүндө денелик, сезимдик жана нервдик үзгүлтүккө учуроо болот, бул жөнүндө өздөрү да күмөн санашпайт. Ал эми бул болгон нерсенин жыйынтыгы көпкө күттүрбөйт жана сөзсүз сиздин никеңизге таасирин тийгизет. Аялыңыздын Кудай менен болгон мамилеси силердин жекече мамилеңерге күчтүү таасирин тийгизет.
Сиз үйдүн башы болгондуктан жана сизге «душмандын бардык күчүн тебелеп таштаганга бийлик берилгендиктен» (Лк. 10:19 кара), сиз шайтанга сиздин аялыңызга эч кандай жалган айтканга жана Кудайдын чындыгын бурмалаганга жол бербей тургандыгыңыз жөнүндө жарыялай аласыз. Сиз аялыңыз дайыма рух боюнча иш жасашы үчүн, дайыма душмандын жалганын айырмалап билип, аны четке кагып жана бир гана Кудайдын үнүн угушу үчүн сыйына аласыз.
Менин байкоолорум боюнча, аялдардын көпчүлүгү баарынан көп бир нерсе тууралуу — күйөөлөрү алардын чындыкта жүрүшү үчүн сыйынуусун каалашат. Сиздин аялыңыз Кудай ага күч беришин, анын Кудай менен болгон мамилеси бекем болушун жана ишеними солкулдабай турган болушун каалайт. Аялдар күнүмдүк жашоодо туура айтканда, ар канча бөлүккө «чачырап жаткандыктан», алар чыдамдуулукка, сүйүүгө тынчтыкка жана алардын жашоосунда Ыйык Рухтун башка жемиштери болуусуна абдан муктаж.
Сиздин аялыңыз Кудайдын эркин билгиси келет жана ошого ылайык иш жасап жатканына толук ишенгиси келет. Кудай аны эмнеге чакырганын ачык билүү, андан кийин Анын буйруктарын аткаруу анын жүрөгүн тынчтык менен толтурат. Мисалы, эгер ушул учурда ал үйдө болуп, балдар үчүн кам көрүшү Кудайга жага турган болсо, муну ал чын жүрөгү менен кубанып, ишке ашыруу үчүн, аны сөзсүз Кудайдан угушу керек. Сиздин сыйынууларыңыз анын Кудайды угушуна жана жандык абалынан көз карандысыз канааттануу сезимин сезгенге жардам берет. 
Сиз аялыңыздын чындыкта жүрүшү тууралуу сыйынышыңыз керек, анткени экөөңөр тең Теңирге таяна турган болсоңор, экөөңөргө тең жакшы болот. Ошондо силер бир-бириңерге таянбайсыңар жана силердин үмүтүңөр акталбаса да көңүл калуу болбойт.
Сиздин аялыңызды автомобилге салыштыруу темасын улантуу менен бир нерсени белгилегим келет, эгер анын «бензин куюлуучу багы» бош болсо, бирок сигналдык системасы иштеп жатса да жана сыртынан ал нормалдуу көрүнсө да, баары бир анын дөңгөлөктөрү кыймылдабайт жана ал ылдамдык менен жүрүү эмес, ордунан да козголбойт. Анын руль менен башкаруусу иштен чыкты жана ал өзүнүн кыймылын башкара албайт. Тормоз иштебейт жана ал керек болгон учурда да токтоно албайт. Ал күн сайын Ыйык Рухтун «запасына» толуп туруусу керек. Анын «отун багы» толтура болгон учурда жана климат-контроль иштеп жатканда, ал узак аралыкты жай басып өтө алат. 
Сиздин аялыңыз бүгүнкү жол үчүн керектүү нерселердин баары менен камсыз болдубу? Анын руханий идиши эң жогорку сапаттагы «күйүүчү зат» менен толгонбу? Муну Кудайдан сураңыз, Ал сизге жооп берет.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, өзүңүздүн аялыңыз үчүн:
• анын ишеними бекемделиши үчүн;
• руханий өсүшү үчүн;
• Кудайдын Сөзүн окууга жана сыйынууга убакыт бөлүшү үчүн;
• тез баамдагыч жана акылдуу болушу үчүн;
• Кудайдан күч алышы үчүн;
• башка адамдарга жарык болушу үчүн;
• Кудайдын эркин билип, аны аткарышы үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Жарык кылуучу приборлорду сатуу менен алектенген фирманын кожоюну Майкл Голдстоун айтат. Ал жана анын аялы Дебранын үйлөнгөндөрүнө 28 жыл болгон жана эки бойго жеткен баласы, бир небереси бар.
Мен өз аялым үчүн көп жылдар бою дээрлик күн сайын сыйынганмын. Эртең менен бири-бирибизден бөлүнөөрдөн мурда мен аны кучактайм жана ал үчүн сыйынам. Мен дайыма бардык нерсеге, өзгөчө ал үчүн маанилүү болгон: анын ден-соолугуна, анын башка адамдар менен болгон мамилесине, анын кызматына жана анын сезимдерине көбүрөөк көңүл бурууга аракет кылам. Дебраны өзүмө бек кысуу менен, мен Кудайдан ошол күнү ал үчүн маанилүү болгон анын жашоосундагы сфераларда таасир этишин суранам. Мен анын коопсуздугу үчүн сыйынам, ал Кудайдын катышуусун күн бою сезиши үчүн, анын жанында болушун Кудайдан өтүнөм. 
Бул үчүн эки мүнөттөн ашпаган убакыт кетиши мүмкүн, бирок мен күн сайын өзүмдүн эртең мененки миссиямды аткарууга аракет кылам. Кудай дайыма ишенимдүү жана менин сыйынууларыма жооп берет, Дебрага зор сооронуч берет, ага көмөк көрсөтөт жана менин ага болгон сүйүүмдүн далили катары кызмат кылат. Ушул убакытка чейин биз өзүбүздү жаңы үйлөнгөндөй сезебиз — бизге бирге болуу ушунчалык кызыктуу жана эң эле сонун. Мен мында сыйынуунун чоң роль ойногонун билем.
Сыйынуу
Теңирим, мен өз аялымды кандай гана сүйсөм да, Сен аны көбүрөөк сүйөсүң. Мен анын бардык муктаждыктарын канааттандыра албай турганымды жана анын бардык үмүттөрүн актай албай турганымды түшүнөм. Мен Сенден суранам: ага баарынан мурун Сени терең таанып билгенге мүмкүнчүлүк берчи. Эч кандай шектенбестен жана олку-солку болбостон, Сенин жолуңда жүрүүгө болгон өз каалоосунда бекем болгонго жардам бер. Анын рухун бекемде жана ага Сен анын сыйынууларына жооп бере тургандыгыңа дайыма өсүүчү ишеним бер.
Күн сайын Сен үчүн, Сенин Сөздөрүңдү окуу үчүн жана сыйынуу үчүн убакыт тапканга үйрөт. Анын сы­йынуусу боюнча Сен анын каалоолорун орундатышың үчүн, Сенин Сөздөрүң анын жүрөгүнө жашырыла тургандай болсун (Жкн. 15:7 кара). Ага Сени терең тааныганга жардам бер. Ал Сага өзүнүн Кеңешчиси катары кайрыла тургандай болсун. Ага көрөгөчтүк бер жана аны жашоодо жетектөө үчүн Сени укканга үйрөт. Ал эч качан Сен койгон жолдон чыгып кетпеши үчүн, анын айланасында болуп жаткан ар кандай толкундарга карабастан, дайыма өзүнүн көңүлүн Сага бурганга жардам бер. Ал Сенин Рухуңдун толтуруусуна муктаж болгон учурда, мен бул тууралуу сыйынуум үчүн, мага көрсөт.
Ал өзүнүн досторуна жана жакындарына Сенин бейнеңди көрсөтүүнү каалайт, ошондуктан ага бардык адамдар менен мамилешүүдө чыдамдуулук бер. Сенин Рухуңа аны ушунчалык толтур, адамдар аны менен сүйлөшкөндө Сенин катышууңду сезе тургандай болушсун. Мен анын Сага кызмат кылгысы келгенин билем, бирок ага «жок» дей турган учурду жана өзү көтөрө албаган жоопкерчиликти албаганды түшүнүүгө үйрөт. Ал Сени өзүнүн иштери менен даңктай тургандай болсун. 
Теңирим, Сенин Сөзүңдө Сени тапкандар өмүрдү табат жана Сенден ырайым ала тургандыгы айтылган (Нак.сөз. 8:35). Ошондуктан менин аялым бүгүнкү күндө Сенден өмүрдү таба алышы үчүн жана ага төгүлгөн Сенин баталарың менен кубана алышы үчүн сыйынам. Ал Сен кандай көрүүнү кааласаң, ошондой чыгармачыл жана күчтүү аял болушу үчүн анын бардык иштеринде жетекте. Менин аялымды Сенин эркиңди таанып билүүгө үйрөт, Сенин жакшы жана жеткилең эркиң дайыма анын жашоосунун борборунда болсун. Аны Сага бүт жүрөгү менен ишенүүгө, Сага таянууга жана өзүнүн акылына таянбаганга үйрөт. Ал өзүнүн бардык жолдорунда Сени таанып билсин (Нак.сөз. 3:5–6).
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Адилеттикке ачыккандар жана суусагандар бактылуу, анткени алар тоюшат.
Мт. 5:6
Эгерде Менин ичимде болсоңор, Менин сөздөрүм силердин ичиңерде болсо, эмне кааласааңар да сурагыла, силерге берилет.
Жкн. 15:7
...Ал эми Мен берген суудан ичкен адам түбөлүк суусабайт. Мен бере турган суу анын ичинде түбөлүк өмүргө алып баруучу булакка айланат.
Жкн. 4:14
...эгерде силердин сары кычы данындай эле ишенимиңер болсо, бул тоого: «Бул жерден тиги жерге жыл», — десеңер, ал жылат. Силер үчүн мүмкүн болбогон эч нерсе болбойт...
Мт 17:20
Анын ыйык ысымы менен мактангыла, Теңирди издегендердин жүрөгү кубансын.
Заб. 104:3

ҮЧҮНЧҮ БӨЛҮМ
АНЫН СЕЗИМДЕРИ
Сиздин аялыңыздын жүрөгүн кооз скрипка менен салыштырууга болот. Ал идеалдуу түрдө күүгө келтирилген учурда, баарын сонун музыка менен кубандырат. Бирок скрипка курчаган чөйрөгө абдан сезимтал, өтө назик аспап болгондуктан, ал чөйрөнүн жагымсыз таасиринен олуттуу түрдө зыян тартышы мүмкүн. Сизге эч кандай байкалбаган температуранын, нымдуулуктун өзгөрүлүшү ага күчтүү таасир тийгизиши мүмкүн. Анын үнүн уккандар өздөрүн бактысыз сезиши үчүн аспаптын бир аз эле күүсүн бузуп койгонуң жетиштүү болот.
Бир учурда скрипка сонун, угуу үчүн жагымдуу үн чыгарышы мүмкүн, башка учурда — кескин, дисгармониялуу, кыйчылдаган жана кыжырданткан үн болушу мүмкүн. Үндүн кандай чыгуусу скрипканын кайда кармалып турганына байланыштуу, бирок баарына мурда бул, аны ойногон музыканттын чеберчилигинен көз каранды. Эгер сиздин аялыңыздын сезимдери душмандын колунда болсо, анда айланадагы бардык нерсе талкаланат жана мунун жыйынтыгы өтө эле аянычтуу. Эгер музыкант Кудай боло турган болсо, сезимдер өзгөчө баалуулукка ээ болот, мунун жыйынтыгында, сиздин үй-бүлөңүздө тынчтык болот.
Сиздин аялыңыздын сезимдик абалы сиздин жашооңузда кандай күчтүү таасир тийгизе тургандыгы сизге маалым болсо керек. Эгер бирдеме аны тынчсыздандырып же эзип жатса, эгер ачуу же таарыныч аны муунтуп жатса, анда сиз кандайдыр-бир жолдор менен бул сезимдердин таасиринин алдына кабыласыз. Эркектер бул абалга ар кандай реакция кылышат. Бирөөлөр эмне болуп жатканын таптакыр түшүнүшпөйт жана эч нерсе укпаш үчүн четке чыгып кетүүгө аракет жасашат. Башкалар өз аялдарынын тынчсызданууларынын жыйынтыгын минимумга жеткирүү үчүн, аларга өзгөчө маани беришпейт. Үчүнчүлөр болсо бул табышмактуу маселени өз өмүрлөрүнөн сызып салууну ойлоп, өздөрүнүн жашоо тонусун жогорулатып башташат. Бирок мен эркектердин мындай жүрүш-турушунун себеби алардын кош көңүлдүгүндө деп айтпаймын, бул алардын күчү жеткенге кыйын болгон алсыздыгынын жана түшүнбөстүгүнүн негизинде дегенге жакыныраак.
Өз аялыңыздын сезимдик абалындагы маселени чечүүнү Кудайга чынында сиздин аялыңыз эмне сезип жатканын көрсөтүшүн сурап жана ошол билимге ылайык сыйынууну сизге үйрөтүшүн сурап кайрылуудан баштоо керек. Аялдардын жүрөгүндө болгон көп нерселер анын акылында башталат.
Душман сиздин аялыңызды эзген, ачууландыра турган, кайгырткан, тынчсыздандырган, коркуткан ойлорду берип, аны өзүнүн күчүнө шектенүүгө жана өзүн жалгыз сезүүгө мажбурлайт. Шайтан бул ойлордун баары Кудайдан, Ал ага анын өмүрү тууралуу ачылыш берип жатат деп ынандыргысы келет. Душман жалган айтып, анын акылына ар кандай адашууну бергенге чейин, Кудай сиздин сыйынууларыңызды булардын баарын токтотуп, сиздин аялыңызга ал муктаж болгон тынчтыкты берүү үчүн колдонот. Сиздин сыйынууңуздун негизинде анын акылы ачылат, анын сезимдери жоошуйт, ага чындык ачылат жана анын көздөрү Кудайга тигилет.
Эгер биз никеге турганга чейин руханий жетилген адамдар болгон болсок, биздин жубайлык жашообуз мыктыраак болмок. Бирок руханий жетилүү процесси өмүрдүн аягына чейин созулушу мүмкүн, а биз болсо ошончо көп күтүүнү каалабайбыз. Бирок биздин жандык айыгуубуз үчүн керектүү шарттар никенин өзүндө бар. Жандык жарааттардын айыгуусу чын дили менен берилген, шартсыз сүйүүгө негизделген мамилелешүү абалында батыраак ишке ашат, анткени ооруну сезген адам мындай шартта өзүнүн өткөн жашоосуна тынч тике карай алат. Мындай адамдарга өз сезимдерин жашыруунун, башка бирөөдөй болуунун, же бардыгы жайында деп анткорлонуунун кереги жок. 
Эгер үйлөнгөндөн кийин сиз ойлобогондой, сиздин аялыңызды терс сезимдер өзүнө тартып баштаганын байкап баштасаңыз, анын жандык айыгуусунун оңой эмес мезгилинде ал үчүн көмөк көрсөтүүчү катары сизди татыктуу деп эсептешкендери жөнүндөгү ойдон канааттануу алууга үйрөнүңүз. Бул миссиядан четтебеңиз жана андан коркпоңуз. Сизден сиздин аялыңыздын жанын айыктыруу, баарын оңдоо жана бардык суроого жооп берүү талап кылынбайт. Бир гана Кудай жандык ооруну жеңилдете алат, анткени Ал ичтен таасир этет. Ал эми сиздин сыйынууларыңыз сиздин аялыңызда айыгуу процесси жүрүп жаткан учурда шайтанды басуу үчүн керек. 
Мен өзүм бала чагымда алган жандык жарааттардан айыгуу алгандыктан (бул жөнүндө мен өзүмдүн Сторми деген китебимде жазганмын), менден бул жөнүндө аялдары сезимдик стресстерден азап чегип жатканына тынчсызданган күйөөлөр көп сурашат. Алардын бири: «Мен аялым депрессияга учураган кезде, эмне менен жардам берүүнү билбейм. Мен эмне деп айтышым керек? Ал үчүн эмне жасай алам? Мен бир нерсени өзгөртүп жиберүүгө күчүм жетпейт», — деп, жалпы эркектердин оюн билдирди.
Бул нерсеге мен мындай жооп бердим:
«Сиздин аялыңыздын көп сезимдери анын өткөн жашоосунда болгон стресстерден пайда болгон. Сизге муну түшүнүү кыйын, себеби сиз ал өскөн чөйрөдө өскөн эмессиз. Бирок Кудай сиздин аялыңызды айыктырып, ага жандык саламаттык бергиси келет, ошондуктан Ал бул сыноолорду азыр ал сизге турмушка чыккан мезгилде жиберип жатат. Бул сиз, анын күйөөсү катары, аны руханий коргоону камсыз кылуу үчүн, башкача айтканда, анын айыгышына шарт түзүп берүү үчүн чакырылгандыктан болуп жатат.
Өз аялыңыз үчүн сиз жасай ала турган эң жакшы нерсе — аны өз сөздөрүңүз жана иштериңиз менен көрсөткөн шартсыз сүйүү менен курчоо. Баарынан мурда ага сиздин көмөгүңүз керек. Ага сиз ал үчүн сыйынып жатканыңызды жана сиз ал муктаж болгон учурда аны менен бирге сыйынууга даяр экениңизди айтыңыз. Кудайдан анын сезимдерин түшүнүү үчүн жана аларга позитивдүү реакция кылуу үчүн сизди үйрөтүшүн сураныңыз. Теңирден анын жандык айыгуусу жөнүндө сыйынууга караганда маанилүү болгон, анын сезимдерине боорукер болгудай кылышын сураныңыз. Сиздин аялыңыз оңолгонун сезип, айыгуунун белгилерин көрүп баштаганда, аны таштап койбоңуз жана өз көмөгүңүздөн аны айрылтпаңыз».
Сиздин аялыңыз үчүн сыйынууңуз Кудай сиздин камкордугуңузга ишенип берген баа жеткис музыкалык аспап дайыма идеалдуу түрдө күүгө келтирилген бойдон болушуна жөндөмдүү кылат. А бул өз кезегинде, сизге сиздин үйүңүздө дайыма керемет музыка чыгып турганына кепилдик берет.
Аялдардын муктаждыгы
Өз аялыңыз үчүн:
• жандык тең салмактуулукта болушу үчүн;
• күчтүү жана ачык акылга ээ болушу үчүн;
• өзү жөнүндө жалган сөзгө ишенбестиги үчүн;
• сиздин сүйүүңүздүн кучагында өзүн коопсуз сезиши үчүн;
• Теңир менен болгон мамиледен кубаныч алышы үчүн;
• сиз анын сезимдерин түшүнгөнүңүз үчүн кубанышы үчүн;
• өз жүрөгүндө тынчтыкка ээ болушу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Кайтаруучу, Church on the Way («Церковь по пути») жыйынынын негиздөөчүсү, Лос-Анжелестеги (Калифорния штатында) Королдук коллеждин жана руханий семинариянын ректору — Жек Хейфорд айтат. Ал аялы Анна менен бирге 47 жылдан бери никеде турат, төрт баласы жана он бир небереси бар.
Менден сыйынуучу күйөө катары, аялым Анна үчүн кантип сыйынаарымды сурашат. Бир нече убакыт ой жүгүртүүдөн кийин, мен өтө маанилүү нерсени түшүндүм; аялым үчүн сыйынуумдагы эң жоопкерчиликтүү учурда, эң биринчи мен өзүм үчүн сыйынуум керек экен. Мен төмөнкү нерселер жөнүндө:
• абалды ал кандай көрсө, ошондой көрүүгө, өзүмдүн аялым үчүн ишенимдүү таяныч боло алышым үчүн, башкача айтканда анын сезимдерин түшүнө алган жана маселенин маңызын анын көз карашы менен карай алган адам болушум үчүн;
• Ыйса «биздин алсыздыктарыбызда биз үчүн боор ооруган» болсо, аялыма мен да боор ооруп, жетиштүү чыдамдуулукка жана жандык жоомарттыкка ээ болушум үчүн (Эвр. 4:15 кара) сыйынышым керек.
Биздин бирге өмүр сүргөн убакытта Ыйык Рух мени аялды Машайак Жыйынды кандай сүйсө, ошондой сүйгөндү түшүнүүгө мени үйрөттү (Эф. 5:25 кара), демек, анын сезимдерине көңүл коюп мамиле жасоо керек. Мен Анна үчүн күн сайын кырк жылдан ашык жубайлык жашоомдо сыйындым жана мен өз аялым үчүн жасай ала турган эң чоң нерсе — бул Ыйык Рухка менин жүрөгүмдү жумшартышы үчүн жана Аннаны тынчсыздандырган жана ал алектенген бардык нерсеге: анын максаттарына, кубанычтарына, шектенүүлөрүнө, көңүл калууларына, муктаждыктарына түшүнүү менен мамиле кылууга жол берүү экендигин түшүндүм.
Мындай сыйынуу сөзсүз бир шартты — менин жүрөгүмдүн Аннанын алдында таза болушун талап кылат. Күнүмдүк жашоодогу стресстердин айынан болгон кыжырданууларга карабастан, менин эркектик принциптерим менен анын аялдык логикасынын кагылышканынан кайнап чыккан чыдамсыздыкка карабастан, мен ал үчүн аны түшүнүү менен, жардам берүү жана бирге тынчсыздануу менен, сыйынуума тоскоол болгон сезимдерге берилбешим керек. 
Мунун баары мен үчүн оңойго турган жок жана бат эле боло койгон жок. Бирок Анна дайыма менин аракетиме түшүнүү менен мамиле кылгандыктан, мен көп нерсеге жетише алдым! Мындан мен анын мен үчүн сыйынуусунун таасирдүүлүгүнүн дагы бир далилин көрө алам!
Сыйынуу
Теңирим, менин аялыма Сен терең ойлонууга жана сезүүгө жөндөмдүүлүк бергениң үчүн Сага ыраа­зычылык айтам. Мен Сенин муну ага жакшы болушу үчүн жасаганыңды билем, бирок ошондой эле душман бул жөндөмдүүлүктөрдү жамандыкка колдонгусу келип жатканын да билем. Мени анын тактикасын түшүнүүгө жана ошол түшүнүккө ылайык сыйынууга үйрөт.
Сен менин аялыма (аялыңыздын аты) «коркунучтун рухун эмес, күчтү, сүйүүнү жана туура ой жүгүртүүнү» бергениң үчүн Сага ыраазымын (2-Тим. 1:7). Аны жалгандын атасынан сакта жана ага «Кудайды таанып билүүгө каршы турган ар кандай ойлорду, менменсинүүчүлүктү талкалап жана ар кандай ой жүгүртүүлөрдү Машайакка тил алдыруу үчүн туткундоого» жардам бер (2 Кор. 10:5 кара). Ал өзү тууралуу эмне билсе, баарын анализдегенге аны үйрөт. Сенден өтүнөм: ага өзү жөнүндө, өзүнүн өмүрү жана келечеги жөнүндө жалгандарды тез арада айырмалап билиши үчүн жөндөмдүүлүк бере көр. Ага анын акылында болуп жаткан согушту көргөнгө жана душмандын тактикасын түшүнүүнү үйрөнгөнгө жардам бер. Ага руханий согушту жүргүзүүдөгү Сенин пландарыңды карманууга жана Сенин Сөзүң болгон руханий кылычка таянууга жардам бер (Эф. 6:17 кара). Капаланткан, жаман жана тынчсыздандырган ойлорго берилигенден көрө, ал Сага кайрыла тургандай болсун.
Мен аны менен бардык анын ойлорун жана сезимдерин ачык талкуулай алышым үчүн, руханий согуштун маанисин көргөнгө жана түшүнүүгө мени үйрөт. Биздин ортобузда турганга душмандын эч кандай мүмкүнчүлүгү болбостугу үчүн, биздин мамилебизге тартипсиздикти сээп, түшүнбөстүктү алып келбеши үчүн, бири-бирибиз менен өзүбүздүн проблемаларыбыз жөнүндө ачык сүйлөшө ала тургандай кыла көр. Мени келишпестик учурунда андан алыстап кетпешим үчүн, аялымдын жүрүш-турушуна туура реакция кылганды, чыдамдуу болгонду жана кайрымдуу болгонду үйрөт. Сыйынуу анын сезимдик абалына акыркы эмес, менин биринчи реакциям боло тургандай болсун.
Мен анын бардык талаптарын канааттандыра албайм, бирок мен Сенин кыла ала турганыңды билем. Мен андан жана анын муктаждыктарынан алыстагым келбейт, бирок мен алардын кээ бирлерин бир гана Сен толтура ала турганыңды билем. Анын бактылуу болушуна белгилүү бир терс сезимдер коркунуч туудурганда, ал биринчи кезекте Сага кайрыла тургандай болсун, анткени аны бир гана Сен алардан куткара аласың. Сенден суранам, Теңирим, аны «Өз жүзүңдүн алдында» жашыра көр (Заб. 30:21 кара).
Теңирим, мен Сенден өтүнөм: менин аялым Сенин жана менин сүйүүмө коргонуу менен өзүн коопсуз сезиши үчүн, анын жанына күч бер (Заб. 22:3 кара), анын талкаланган жүрөгүн айыктыр жана анын жарааттарын таң (Заб. 146:3 кара). Аны ар кандай коркунучтан, шектенүүдөн жана көңүл калуудан арылт жана ага акылдын ачыктыгын, кубаныч жана тынчтык бере көр.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Баарынан да, сактай тургандардан жүрөгүңдү сакта, анткени өмүрдүн булагы анда.
Нак. Сөз. 4:23
Теңир Өз кулдарынын жанын куткарат, Ага таянгандардын бири да өлбөйт.
Заб. 33:23
Бул дүйнөгө ылайыкташпагыла, тескерисинче Кудайдын жакшы, Өзүнө жаккан жана жеткилең эрки эмне экендигин таанып билүү үчүн, акыл-оюңарды жаңылантып туруу аркылуу толугу менен өзгөрүлгүлө.
Рим. 12:2
Күнөөкөр табияттын каалоосу жөнүндө ойлоо өлүмгө дуушар кылат, Рухтун каалоосу жөнүндө ойлор өмүр жана тынчтык берет.
Рим. 8:6
Чыдамдуулук менен жаныңарды сактап кала аласыңар.
Лк. 21:19

ТӨРТҮНЧҮ БӨЛҮМ
АНЫН ЭНЕЛИК КАСИЕТИ
Эркектин жумушунун баары айкын. Ал өзүнүн жумуш күнү качан башталып, качан бүтөөрүн билет. Ал качан жана эмнеде ийгиликке жеткенин жана жетпегинин билет. Ал дайыма өзүнүн эсептеринин абалы жөнүндө кабардар. Башкы милдети «энелик касиет» болгон аял болсо, булардын баары жөнүндө эч нерсе билбейт. Ал күнү-түнү эмгектенет, анын жумуш күнү нормаланган эмес, анын жумуштары бүтпөйт. Ал «оорулуу баракчасын алып» жөн отура албайт, эгер ал эс алууну кааласа да, убактылуу башка жакка кете албайт. Анын жумушу жогорку квалификацияны талап кылат, ал эми өзү болсо өзүнүн каталары аркылуу үйрөнүүгө аргасыз болот. Ал өзүнүн эмгегинин жыйынтыгын көрбөйт, бул кызматка орношконунан 25 жыл өткөндөн кийин да, анын көп жылдык эмгеги ийгиликтүү болоорун албетте билбейт. Урмат-сый чоң болгонуна карабастан, анын эмгегинин баасы эгер бар болгон болсо да, эң эле кичинекей. 
Аялдар менен сүйлөшүүдө, мен алардын жашоосундагы үч баалуу сферанын бири (руханий жана сезимдик абалдан ки­йинки) энелик сезими деп санаша турганын, күйөөлөрү биринчи кезекте ушул нерсе үчүн сыйынуусун каалай тургандарын түшүндүм. Аялдар үчүн балдарды тарбиялоодогу татаал милдет болуп, жакшы эне жана жакшы аял болуунун ортосун табуу керектиги саналат. Бул алтын орто тууралуу күрөштү ар бир эне күн сайын жүргүзүшү керек. Ал үнүн чыгарып айтабы же жокпу, ал баары бир же күйөөсүнө, же балдарына тийиштүү көңүл бура албай калгандыгы тууралуу өзүн күнөөлүү сезет. Бирок кеп бөлүнгөн убакыттын санын салыштырууда эмес, себеби өз алдынча боло алган, жетилген адам болгон күйөө менен таптакыр алсыз баланы салыштырууга болбойт. Аял анын күйөөсү кийине ала тургандыгын, эртең мененки тамагын ичип, жумушка бара ала турганын билет. Ал өз алдынча чечим чыгарууга жөндөмдүү. Балдарга болсо апасы дайыма керек, алар канчалык кичине болгон сайын, энелик камкордукка көбүрөөк муктаж. Башка көптөгөн жоопкерчиликтен айырмаланып, энелик жоопкерчиликти башка бирөөгө оодара салуу мүмкүн эмес.
Сиздин аялыңыз гармонияга ээ болууга жардам бере турган сиздин сыйынууларыңызга муктаж. Эгер ал буга жетише алса, анда сиз бүт үй-бүлөңүз менен жеңишке ээ болосуз. Тоодой болгон эмгек ал үчүн көтөрө алгыс жүк болуп калганга чейин, сиздин сыйынууларыңыз балдарды тарбиялоодогу иште анын көтөргөн оор жүгүн жеңилдете алат. Эң башкысы — сиздин сыйынууларыңыз аркылуу Кудай иштейт, анын негизинде балдарды тарбиялоо сиздин аялыңыз үчүн кубанычтуу иш болуп калат, ал эми анын жүрөгүнө тынчтык келет. Ал балдар менен болгон учурда анын жүрөгүндө дайыма Кудайдын тынчтыгы болуш керек, анткени ансыз балдар өсүп, өз уясынан чыга турган мезгилде ага кыйын болот. Ал үчүн энелик касиеттин эмне боло турганы — кубанычсыз жана алсыратуучу жоопкерчиликпи же өмүр бою кубаныч алып келе турган кызматпы, түздөн-түз сиздин сыйынууларыңыздан көз каранды.
Баласыз аялдын оорусу
Ар бир аялда төрөлгөндөн тартып эле ал үчүн белгиленген нерсени аткарууга каалоо бар. Аялдын денеси бала төрөө үчүн жаратылган; аялга баланы кучактоо үчүн колдор берилген жана бирок ал колдор көпкө чейин бош кала турган болсо, анда анын жүрөгүндө да боштук пайда болот. Бул же тигил себеп менен балалуу болбоону чечкен аялдар да, убакыт өткөн сайын колуна бала кармаганга абдан күчтүү каалоону сезишет. Өз балдарына ээ болгонду күчтүү каалаган, бирок мындай мүмкүнчүлүгү жок болгон башка адамдар какшаткан ооруну сезишет, муну Өзүнүн катышуусу менен бир гана Кудай жеңилдете алат. Жазууда: «Тукумсуз жатын эч качан тынчтык таппайт», — деп айтылган (Нак.сөз. 30:15–16 кара). 
Эгер сиздин аялыңыз эне болууну кааласа жана боло албай жаткан болсо, өз тынчсыздануулары тууралуу эч нерсе айтпаса да, ал сооронуч табышы үчүн сыйыныңыз. Эгер сиз аялыңыз менен бирге балалуу болбоону чечкен болсоңуз жана ал Кудайдын эркине каршы эмес болсо, анда баары жайында. Бирок ата-эненин бирөөсү каалап, экинчиси — каалабаса, анда силер кайгыга, алыстоого, мүмкүн, толугу менен ажыроого алып бара турган жолдосуңар. Бирок Кудай бул тема жөнүндө силердин талашып-тартышууңарды каалабайт, ошондуктан эгер сиз аялыңыз менен келише албай жатсаңыз, анда силер бирге бүт жүрөгүңөр менен Теңирдин жүзүн издешиңер керек жана бири-бириңерди түшүнө алышыңар үчүн, Кудайдын эркине ылайык чечим чыгарышыңар үчүн сыйынуу керек. Аялдардан сураган мезгилде, аялдардын эң күчтүү каалоолорунун бири — бул балалуу болуу каалоосу экендигин көрсөткөн жыйынтык таң калаарлык. Ошондуктан сыйынууда бул көйгөй толугу менен чечилиши үчүн, Кудайдан сиздин жана аялыңыздын денесинде керектүү өзгөртүүлөрдү жүргүзүшүн сураныңыз. Аркага чегинбеңиз. Мен жылдар бою бала үчүн сыйынып, Кудайдан мындай же тигиндей жол менен жооп алган көп адамдарды билем. Бул Кудайдан керемет күткөн аялдардын жана күйөөлөрдүн узакка созулган жана жалындаган сыйынууларысыз мүмкүн эмес эле. Көбүнчө улуу кереметтер бүт жүрөгү менен аябай каалаган адамдардын жашоосунда болот. 
Жумушта иштеген эне
Кандай гана болбосун, бала төрөлгөндөн тартып сиздин аялыңызда күнөөлүү сезим пайда болот («Жасай алган нерсенин баарын жасадымбы?», «Ашыкча аракеттенген жокмунбу?»). Бирок, эгер сиздин аялыңыз жана сиздин балдарыңыздын энеси үйдөн сырткары да иштей турган болсо, аны дайыма күнөөлүү сезим жүрөгүн өйкөйт. Бала төрөлгөндөн же пайда болгондон тартып анын жашоосунда жанынын бир бөлүгү дайыма балдары менен бирге болот. Ошондуктан узак убакытка алардан алыс болуу ага кыйын. Балдарды мектептен тосуп алууга мүмкүнчүлүктүн жок болгону, алар жаңы бирдемени үйрөнүп жана таанып жатканда жанында боло албагандык, бала ооруп жатканда аны менен бирге боло албастык, алар менен бирге спорттук машыгууларга, спектаклдерге, оюндарга бара албагандык, алар менен бирге жүрүштөргө чыга албастык жана ошол эле учурда, анын баласы жөнүндө кам көрүү тапшырылган, андан бөлөк эч ким мыкты жасай албай турганын билген адам өз милдеттерин жакшы эле аткара алып жатамбы деген тынчсыздануусу — мунун баары энеге оору алып келбей койбойт жана ага күнөөлү сезим берет. 
Аял кандай гана жакшы жана берилген эне болбосун, балдарды тарбиялоодогу кызматты кандай гана жакшы аткарбасын, ал дагы бир кыйла жеткилең эне болушу үчүн сыйынууга муктаж. Жумушта иштеген энелер мындай сыйынууларга абдан муктаж, себеби алардын түйшүгү оор, ал эми убактысы аз. Эгер сиздин аялыңыз иштеп жатса, ал балдар менен көбүрөөк убакыт өткөрө алышы үчүн сыйыныңыз. Кудайдан ага азыраак иштөөгө же такыр эле иштебегенге мүмкүндүк берүүсүн сураныңыз; ал толугу менен өзүн-өзү соттоонун эзүүсүнөн бошонушу үчүн сыйыныңыз.
Аталар да өздөрүн күнөөлүү сезишет
Мен билген ар бир эркек өз балдарынын жашоосуна көбүрөөк аралашууну каалай тургандарын билем, алардын көп убактысы жумушка кете турган болсо, алар өздөрүн күнөөлүү сезишет. Албетте, эркек жумуш иштеп, үй-бүлөнү камсыз кылууга милдеттүү. Бул эң сонун. Бирок, көп учурда эркектердин аракети жана үй-бүлө үчүн кам көргөнү татыктуу түрдө бааланбайт. Коом эркекти ийгиликке умтулууга мажбурлап, ага күчтүү басым жасайт, бирок ал ийгиликке жетпесе, көңүлү чөгөт, өзүн жакын жана башка адамдардын үмүтүн актай албаган, жолу болбогон киши катары эсептей баштайт. Бул жана башка себептер мени Сыйынган аялдын күчү китебин жазуу­ма түрткү болгон, анткени мен эркектердин өз аялдарынын сыйынуусуна өтө муктаж экендигин билем.
Жогоруда айтылгандардын баарынан кийин мен сизди үйдүн атасы катары шыктандыргым келет жана сиздин үйдө болушуңуз аябай керек экендигин айткым келет. Бул сиз ойлогондон да маанилүү. Сиз үйдө болгон мезгилде сиздин жакындарыңыз өздөрүн коопсуздукта, сүйүүнүн жана кам көрүүнүн кучагында сезишет. Сиз балдар менен болуп, алардын көздөрүнө карап, алардын көйгөйлөрү тууралуу сүйлөшүп, аларды шыктандырууга убакыт тапсаңыз, алар өздөрүн керектүү жана сүйүктүү сезишет. Сиздин балдарыңыз үчүн алардын жашоосуна катышканыңыз кандай улуу жардам боло турганын элестете да албайсыз. 
Сизге балдарга жакындаганга жардам бере турган, алардын күнүмдүк жашоолоруна катышып, сиз каалагандай алардын муктаждыктарын бир эле убакта толтура ала турган каражат бар. Бул каражат — алар үчүн сиздин сыйынууңуз. Албетте, сыйынуу сиздин балдар менен болгон жеке мамилеңизди алмаштыра албайт, анткени баары бир башка нерсеге караганда ата көбүрөөк керек. Эгер сиз бир жакка кетишиңиз керек болсо, ар бир балаңызга ал үчүн сыйына турганыңызды айтыңыз жана эмне жөнүндө сыйына ала турганыңыз жөнүндө алардан сураңыз. Ар бир балаңыз үчүн бир күндө бир нече жолу сыйыныңыз, алар өз өмүрлөрүндө сиздин жана Кудайдын катышуусун сезе алышат. Мында чоң күч бар.
Эгер сиз өз балдарыңыз үчүн аялыңыз менен бирге сыйынсаңыз, бул абдан жакшы. Анткени: «Дагы силерге айтарым, жер үстүндө араңардан экөөңөр макулдашып алып, асмандагы Атамдан бир нерсе жөнүндө сурасаңыр, сураганыңарды аласыңар», — деп айтылган эмеспи (Мт. 18:19). Эгер бир адам миңди кууса, ал эми экөө — он миңди кууй турган болсо (Мыйз. 32:30 кара), анда сиздин аялыңыз менен бирге балдарыңар үчүн сыйынууңар кандай күчкө ээ экендигин элестетип көрүңүз. Аялыңыздан ар бир балаңыз жөнүндө анын ою кандай экендигин айтып беришин сураныңыз, ага сиз түйшүк менен жүрүп, байкабай калган нерселер белгилүү. Ал алардын бардык көйгөйлөрүн, алсыздыктарын жана жакшы сапаттарын билет жана сиз да аларды билишиңизди каалайт. Сиздин балдарыңыз үчүн сыйынып жатканыңыз жөнүндөгү ой сиздин аялыңызга тынчтык жана кубаныч алып келет. 
Сиздин жумушуңүз үчүн кандай гана жогорку сыйлык болбосун, аялыңыз жана балдарыңыз үчүн сыйынууга курмандык кылган убактыңыз бир кыйла жогору турат. Чындыгында, бул баа жеткис нерсе. Алар үчүн сыйынуу менен, сиз жалпы келечегиңер үчүн салым кошуп жатасыз, себеби асманда кенч топтоп жатасыз. Сиздин аялыңыздын балдарыңыздын энеси катары аткарып жаткан жумушун баалоо менен, менин жолдошум Донна Саммер менен бирге жазган ыр саптарын мисал келтиргим келет: «Ал көп эмгектенет жана көп табат, ошондуктан ага урматтоо менен мамиле кылгыла». Сыйыныңыз, сыйыныңыз, сыйыныңыз!
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, өз аялыңыз үчүн:
• балдарды тарбиялоо ишинде аны Кудай жетектесин деп;
• ал балдарды тарбиялоодо чыдамдуу болсун деп;
• ал балдарды тарбиялоодо акылдуу болсун деп;
• ал балдарга Теңирди таанып билүүнү үйрөтсүн деп;
• ал ар бир бала үчүн кантип сыйынууну билсин деп;
• балдарды тил алчаактыкка жана аны сыйлоого үйрөтсүн деп;
• анын балдары чоңойгон учурда ал үчүн бата болсун деп сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Ырчы жана композитор Стивен Кертис Чапмен айтат. Ал жана анын аялы Мэри 16 жылдан бери бирге жашашат жана төрт баласы бар.
Биздин никеде сыйынуунун күчү көп жолу көрүнсө да, эң таң калычтуу көрүнүш эки-үч жыл мурун болду. Биздин кызыбыз Эмили 13 жашка чыкканда кичүү сиңдилүү болгусу келген каалоосу жөнүндө бир нече жолу айтты. Биз ага, бул үчүн биз, анын ата-энеси, кичинекей кызды багып алышыбыз керектигин түшүндүрдүк. Чоочун балдарды асырап алган үй-бүлөлөргө бизде зор урмат-сый жана сүйүү болгонуна карабастан, өз үй-бүлөсүнө бир нече баланы кабыл алган жакын досторубузга дайыма көмөк көрсөткөнүбүзгө карабастан, менин аялым бул жумушта биздин ролубуз башкаларга жардам берүү менен гана чектелиши керек деген ойдо катуу турду. Бирок, мен көптөн бери биздин үй-бүлөдө өкүм сүргөн сүйүү менен үй-бүлөсүндө муну ала албаган кайсы-бир бөбөк менен бөлүшүү тууралуу ойлонгонмун. Мен жетим жана жесирлерге кам көрүү тууралуу жазылган элчи Жакыптын катына көп кайрылчумун жана менин кыялымдын орундалышы жөнүндө ой жүгүртчүмүн. 
1999-жылы жазында мени асырап алган балдардын иши боюнча бир уюм үчүн акча жыйнаган кайрымдуулук кечте ырдап берүүмдү суранышты. Биз бул уюмдун иштеринде бир нече жыл бою активдүү катышчубуз. Мени менен бирге Эмили бар болчу, а Мэри ошол кечте биздин эркек балдарыбыз менен бирге болуп, келе албай калды. Ошол кечте Эмили үйгө бала асырап алуу темасындагы толтура китептерди алып келди жана Кытайда бала асырап алгысы келген үй-бүлөлөрдүн аз экендиги тууралуу айтты. Мурда Мэри бул суроо боюнча Эмили эмне китеп алып келсе, окуй турганын убада кылган, бирок менин аялым бул иш анын жанына жакпай жатканын көрсөттү. Ошондо биз сыйынып баштадык. Биз бир нече убакыт сыйындык, бирок бул процесстин активдүү катышуучулары мен жана Эмили болдук. Менин толук даярдыгыма жана ишке ашырууга болгон каалоомо карабастан, Мэринин жүрөгүн өзгөртүүгө, аны тынчтык менен толтуруп жана бул кадамды таштоого каалоо болушу үчүн Кудайдын катышуусу керектигин мен жакшы түшүнчүмүн. 
Мэри болсо, сүйүүсү жана кайрымдуулугу жетпейт деп, өзүнүн үч баласын сүйгөндөй, багып ала турган баланы сүйө албай калам деп коркуп жатты. Мындай карама-каршылык менен күрөшүү ага канчалык кыйын болгонун көрүп, биздин бала багып алалы деген чечимибиз туурабы деп ойлой баштадым? Мэри мындай деди: «Мен жээндеримдин жалаягын алмаштыра албайм. Өзүңдүн балдарың менен баары башкача. Эгер багып алган бөбөк менен ушундай болуп калса, эмне болот?» Биз документтерди бүтүрүп жана максатка өжөрлүк менен жакындап баштаганда да, ал түнү менен ыйлап, мындай кадам таштаганга өзүнүн даяр эместигин айтып жатты. Бирок Эмили экөөбүз сыйынганыбызды улантып жаттык. 
Көбүнчө мен мындай сыйынып жаттым: «Асмандагы Ата, Сен биздин өз жашообузда көп акылсыз иштерди жасаганыбызды билесиң, балким, бул анын бирөөсүдүр. Мен биздин жолубузда бирдемени Сен жылдырып жаткандай сезип жатам. Мен Сенин жеткилең оюңда болгон биз үчүн Өзүң караштырып койгон нерсенин жанынан кыя өтүп кетким келбейт. Бирок биздин бала багып алышыбыз Сенин эркиңде болсо, анда аны Мэриге ачып бер жана ага муну кабыл алганга жардам бер. Мен аны эзбешим керек. Ал менин мамилемди билет, ал эми мен баарын Сенин колуңа тапшырам. Эгер бул биз үчүн болбосо, биз моюн сунууга макулбуз. Баары Сенин эркиңдегидей болсун, суранам».
Кудай иштеди. Качандыр-бир убакта биз бул тууралуу китеп жазабыз жана анда бардыгы жөнүндө майда-чүйдөсүнө чейин айтып беребиз, ал эми азыр айткым келет, 2001-жылы 16-мартта Эмили, Кейлеб, Уилл Франклин жана мен чыныгы кереметтин күбөсү болдук: Шаоханн деп аталган баалуу ором Мэринин колуна тийгенде, анын көзүндө эч кандай анын кызы эместиги тууралуу шектенүү болгон жок. Мен ишенем, ошол заматта Мэри-Бет өзүнүн балдары үчүн кандай өмүрүн бергенге даяр болсо, ошондой эле Шаоханн үчүн да берүүгө даяр эле. Мэри өзү анын оозунан шектенүү сөздөрү чыккандыгына өзү ишене албай тургандыгын айтып берет. Ооба, Кудай Өзү гана жасай ала турганды жасады, биз бул үчүн Ага абдан ыраазыбыз. Жана билесиңерби, кызыктуусу эмнеде? Жалаяк тууралуу сөз болгон да жок!
Сыйынуу
Теңирим, Сенден өтүнөм: менин аялыма (аялыңыздын аты) биздин балдар үчүн жеткилең эне болууга жардам бер. Бул үчүн ага күч бер жана ал аны бекемдеген Ыйса Машайак аркылуу баарын кыла ала турганын түшүнүүгө үйрөт (Флп. 4:13 кара). Ага чыдамдуулук, боорукердик, назиктик жана акыл-дааналык бер. Анын сүйлөгөн сөзү талкалабастан, бекемдеши үчүн, өлүм эмес, өмүр алып келиши үчүн аны көзөмөлдө. Ар бир балага тийиштүү чечим кабыл алганда аны жетекте. Мага ишенүүчү катары, күйөө жана ата катары берилген бийлик менен биздин балдарыбыздын жүрөгүндөгү бардык каршы чыгуучулукту жана тил албастыкты талкалайм (Лк. 10:19 кара). Ошону менен бирге мен... (балаңыздынн аты) үчүн сыйынам жана Сен... (балдарыңыздын анык бир муктаждыгы) канааттандырып берүүңдү өтүнөм.
Теңирим, мен Сенин катышууңсуз өз балдарыбызды туура тарбиялай албай турганыбызды билем. Ошондуктан мен Сенден суранам: бул жүктү биздин ийнибизден алып сал жана балдарды тарбиялоодо биздин жардамчыбыз бол. Мага жана аялыма балдарыбызды окутуу, үйрөтүү үчүн, тартипке үйрөтүү үчүн жана алардын ар бири үчүн кам көрүүдө чыдамдуулук, күч жана акылмандык бер. Ар бир баланын муктаждыгын түшүнүүгө жана аларды канааттандырууга үйрөт. Биздин үйүбүзгө телекөрүү, китептер, фильмдер, видеооюндар, журналдар жана Интернет аркылуу эмне алып кирип жатканыбызга түшүнүү бер. Бизге ачылыш бер жана эмнени көрүшүбүз керек болсо, ошону көргөнгө жөндөмдүү лүк бер. Ар бир балага болгон Өзүңдүн каалооңду жана анын келечектеги жетишкендиктерин бизге ачып бер. Бизди балдарды ашыкча кам көрүү менен өз алдынча жашаганга эркиндик берүү убактысынан эрте кое берип жиберүүнүн дал ортосун тапканды үйрөт. Эгер биз күнөөкөр болуп туруп, өз балдарыбыз жөнүндө кам көрүүнү билсек, анда Сен, биздин Асмандагы Атабыз, андан бетер биз сураган бардык жакшылыкты бизге бересиң (Мт. 7:11 кара). Ошондуктан мен биздин балдарыбызга акыл-эс, күч, жөндөм, акылмандык беришиңди суранам. Аларды ар кандай кырсык ишке, ооруга жана жаман таасирлерге кабылуусунан сакта. Эч качан душмандын бир да планы алардын жашоосунда ишке ашпасын. Алар дайыма Сенин артыңдан ээрчип, Сенин Сөзүңдү угушу үчүн, балдарды экөөбүзгө тең тил алып, сыйлоодо тарбиялообузга жардам бер. Мен аялым дайыма эне катары канааттанышы үчүн жана эч качан Ыйса Машайакта ким экендигин унутпашы үчүн сыйынам. 
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Балдары туруп, аны сыйлашат, күйөөсү туруп, аны мактайт.
Нак.сөз. 31:28
Балдар — Теңир берген мурас. Перзенттер — Ал берген сыйлык.
Заб.126:3
Алар текке эмгектенбейт, балдарын кайгы үчүн төрөбөйт, анткени алар Теңирдин батасын алган тукум болот, алардын укум-тукуму өздөрү менен бирге болот.
Ыш.65:23
...Теңирдин алдында жүрөгүңдү суудай төк. Көчөлөрдүн булуң-бурчтарында ачарчылыктан өлүп жаткан балдарыңдын жаны үчүн Ага колуңду сун.
Жер.ыйы 2:19
Мен Кудайга ушул баланы сурап сыйынгам, Теңирим мага сураганымды берди.
1 Шем. 1:27

БЕШИНЧИ БӨЛҮМ 
АНЫН КӨҢҮЛҮ
Мен сиздин азыр эмне жөнүндө ойлогонуңузду билем: «А эмне үчүн ал бул теманы «Анын сезимдери» деген бөлүмгө кошкон жок?». Мен мындай кылбаганымдын себеби сезимдерге арналган тема конкреттүү мүнөзгө ээ. Сезимдер же терс, же оң болушу мүмкүн. Бул жерде сөз боло турган көңүлдү сүрөттөө бир кыйла татаал. Аларды идентификациялоо жана анализдөө кыйын. Алар көбүнчө көзгө илээшпеген, күтүүсүз жана логикасыз болгондуктан, эркектердин көбү бул табышмактуу сферага кирүүнү, түбүнө чейин казууну андан бетер каалашпайт. Бирок мен аялдардын көңүлүн түшүндүрүүгө аракет кылам, бул сизге кандайдыр-бир нерсени түшүнүүгө жардам берерине жана мүмкүн, сиз үчүн белгилүү мааниге ээ болоруна үмүттөнөм. 
Баарынан мурда аялдардын акылында жана жан-дүйнөсүндө дайыма эркектер жана айланадагы адамдар эч кандай күмөн санабаган кандайдыр-бир процесс жүрөт. Аялдардын жашоосун түзгөн нерсенин баары — камкордуктар, коркунучтар, гормоналдык фондун өзгөрүшү, жоопкерчиликтер, мурунку таарынычтары тууралуу эскерүүлөр, мурунку түндө канча саат уктай алгандыгы жөнүндөгү ойлор, шайтандын пландары жана ал тургай чачынын жасалгасы анын көңүлүн дайыма ээлеп турат. Кээде мунун баары бир эле учурда боло турган болсо, ал өзүн-өзү кармана албай калат. Бир нече көз ирмем мурун эмне болгону мааниге ээ эмес, аны менен сиз акыркы жолу эмне жөнүндө сүйлөшкөнүңүз маанилүү эмес, себеби ал ошол убакта болгон. Ал эми бул болсо азыр болуп жатат. Азыр сиз абдан таң калып жаткандырсыз, себеби сизге эч качан мындай нерселер жөнүндө айтышкан эмес. Бирок бул себеп боюнча кайгырбаңыз, себеби сиздин аялыңыз сизге окшоп эле эмне болуп жатканын түшүнбөйт. 
Түшүнгөнгө аракет кылыңыз: эркек катары сизде жетиштүү түрдө жөнөкөй жана түшүнүктүү керектөөлөрүңүз бар — тамак, секс, ийгилик, репутация жана бош убакыт. Сиз менен аялыңызды салыштырганда — ал бир кыйла татаал жан. Анын талап кылган нерсеси ушунчалык оригиналдуу болгондуктан, аялыңыз алардын табиятын түшүндүрө да албайт. Бир гана анын Жаратуучусу болгон Кудай муну түшүнө алат.
Мисалы, айыз цикли аялдын жандык абалына чоң таасирин тийгизет. Анын эмоционалдык сезимталдыгы этек кир башталганга чейин бир нече күн мурун күчөйт, бул оор күндөрдө ошол бойдон калат жана бүткөндөн кийин бир нече убакыт сакталышы мүмкүн. Айдын ортосунда ал жандык тең салмактуулукта болгон учурда үч күндөй жагымдуу убакыт калат, алардын бир күнүндө овуляция жүрөт, бул күнү сизди эмне күтө турганын ойлоп табуу гана калат. Ошентип, эркек өзүн толук коопсуздукта сезген эки гана күн калат. Мындан сырткары, эгер аял стрессти башынан өткөрүп жатса; эгер күйөөсү ушунчалык бош эмес болгондуктан, аны менен иши жок болсо; эгер ал отуздан өткөн болсо жана өзүнүн кыялын ишке ашырганча өмүрү өтүп кетет деп сезсе; эгер анын балдары абдан кичинекей жана дайыма ага муктаж болушса; эгер анын балдары чоңоюп кетип, ага муктаж болбой калышса; эгер ал чыгармачыл адам болуп, ошону көрсөткөнгө мүмкүнчүлүгү болбосо; эгер ага шайтан анын жашоосу маңызсыз деп ынандырып жатса — анда аялдын айланасындагы бардык нерсе өлчөмсүз кайгынын жана көңүл калуунун караңгылыгына батып калат. Мындай абалда бирдемени оңдоо мүмкүн эместей көрүнөт.
Эгер сиздин аялыңыз ушундай абалда экенин качандыр-бир убакта байкай турган болсоңуз: «Бүгүн сага эмне болгон?», — деп сурабагыныңыз оң. 
«Теңирим, менин аялым менен эмне болуп жатканын мага ачып бер жана мени туура жасаганды үйрөт», — деген сыйынуудан баштаңыз.
Андан кийин: «Сенин баталуу башыңда эмне болуп жатканын мага айтып берчи», — деп сураныңыз.
Мүмкүн, сиз ойлогондой ал өзүнүн көйгөйүнүн маңызын айтып бере албайттыр, бирок ал үчүн сиз аны укканыңыз маанилүү. Эгер сиздин аялыңыз өзүнүн кандай жийиркеничтүү экендигин жана сиз андан эмне жакшы нерсе тапканыңызды түшүнө албаганын айтып баштаса — муну менен макул болбоңуз. Эгер ал сиздин аны оңтойсуз абалда калтырганыңызды унутпаганын айтып баштаса — актанбаңыз. Эгер ал өзүнүн кайсы-бир алыс жакка качып кеткиси келген же кимдир-бирөөнү өлтүргүсү келген жашыруун каалоосу менен бөлүшүп баштаса: «Мен сага туура келе турган башка жумушту табууда жардам берсем болобу?», — деп сураңыз.
Бул учурда башыңызды айландырбаганга, саатка же телевизордун пультуна карабаганга аракет кылыңыз, жакын жаткан гезитке же өзүңүздүн кагаз иштериңизге карабаңыз. Эң негизгиси — бул учурда сиз кыйла маанилүү деп эсептеген нерсе жөнүндө ойлобогонго аракет кылыңыз. Аялдар мындай ойлорду элүү метрдик аралыкта да таап кое турган өзгөчө талантка ээ.
Мен бул толкундуу суудан өткөнгө сизге жардам берет деп үмүттөнгөн кичинекей кеңеш бергим келет. Мен сиздин көңүлүңүздү бир нече пайдалуу жана дайыма эффективдүү болгон фразаларга бурдургум келет. Сиз аларды өз аялыңызга кандай иретте айтканыңыз маанилүү эмес, бирок мындан кийин ал үчүн сыйынууну унутпаңыз. Булар төмөнкү фразалар:
1. «Мен сени сүйөм».
2. «Сен дүйнөдөгү эң сонун аялсың».
3. «Сен көңүлүң чөккөн мезгилде абдан сулуусуң» (мүмкүн, «көңүлүң чөккөн» дегендин ордуна «капалуу» деген сөз жакшы туура келет).
4. «Сени эмне кыйнап жатканын мага айтчы, мен капа болбогонго убада берем».
5. «Мен сени кантип оңтойсуз абалда калтырганымды мага айтып берчи».
6. «Сени сооротуш үчүн мен эмне кылайын?»
7. «Жакшы уктадыңбы?»
8. «Мына азыр сен эмне каалайсың?»
9. «Мен баарын билбейм. Бирок Кудай билет».
10. «Бул жөнүндө бирге сыйынуубузду каалайсыңбы?»
Сыйынуу менен бирге ушулардын бардыгын аткарууга сиздин он беш мүнөттөн ашпаган убактыңыз кетет жана бул убакытта сиздин аялыңызга каршы куралданган бардык күчтөр тарап кетет. Ушунча улуу жетишкендикке болбогон аз убакытты коротуу жакшы эмеспи?
Бирок эч качан аялыңызга: «Эмне сенде дагы оор күндөр башталдыбы?» — деген суроо бербеңиз. Ал анын азап чегүүсү ушундай кабыл алынуусун каалабайт. Бирок, ушундай күндөр анын башына түшсө да жана анын көңүлү чөккөндүгүнүн чыныгы себеби ушул болсо да, ушул учурда ал муну түшүнө албай турган абалда. Бул темага басым жасоо — пайдасыз. 
Сиз өз аялыңыздын көйгөйүн түшүнүүгө аракет кылып жатканыңызда, ал сөзсүз кандайдыр-бир жүрөктөгү каалоосу жөнүндө айтат — бул сырдаш сыяктуу жакындыкты каалоосу, аны түшүнүүсүн жана татыктуу баалануу каалоосу, жөн гана «баары жакшы болот» деген сөздү уккусу келген каалоо болушу мүмкүн. Аялыңыз эмне каалаганын түшүнүүгө сизге жардам беришин жана кантип сыйынуу керектигин көрсөтүп беришин Кудайдан сураныңыз.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, бул нерселер жөнүндө:
• сиздин аялыңыз Кудайдын тынчтыгына ээ болсун деп;
• ал жеке көңүлүнүн өйдө-ылдый болгонунан азап чекпесин деп;
• анын гормондук фону дайыма нормада болсун деп;
• ал сиз бар болгон мезгилде өзүнүн сезимдерин ачык көрсөтө алсын деп;
• ал сиздин аны сүйөөрүңүзгө ишенсин деп;
• сиз дайыма аны көңүл коюп угушуңуз үчүн;
• сиздин жубайыңыз дайыма Теңирге таянышы үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Композитор — Майкл Хэрритон айтат. Ал жана аялы Терри 23 жыл никеде жана бой жеткен үч баласы бар.
Эркектер, силердин аялыңар: «Мага тийбе!» — деп катуу кыйкырып, төшөккө жатып, кечки жетиде эле жарыкты өчүрүп салган мезгилде, чынында ал: «Мени таштаба. Мага келчи. Мени куткар. Мага жардам бер!» — дегендигин билдирет. Эгер сиз анын колун кармагыңыз келсе, ал колун булкуп жулуп алып жатса, бул: «Муну кайталачы, суранам. Бул мага керек. Мени таап, мени депрессиядан куткарчы» дегенди билдирет.
Менин аялым сулуу жана таланттуу аял, ал дайыма бардык нерседе мага жардам берүүгө даяр, студиялык үн жазууларды жасайт, үндөрдү ордуна коюуда сабак берет, менин курьеримдин милдетин аткарат, даамдуу тамак даярдайт, үй жумуштарын эң мыкты жасайт, менин кардарларым менен иштешет, жыйында кызмат аткарат жана бир эле учурда менин каалаган кыялым болгонго жетишет! Бирок сезимдер аны түз айтканда жамгыр шатыраткандай болгон күндөр да болот. Көбүнчө мында мен өз айыбымды көрөм. Кээде мен кийим салынган шкафтан сүйүктүү байпагымдын бирөөсүн эле таба турган болсом, ага атырылып бир тийем.
Мындай күндөрү аялым үйдөн безип кеткенге же циркке иштегени барууну, же космонавттардын командасына жазылууну, же эч ким жашабаган аралга жеткен жагына чейин эле билет сатып алууну каалап кетет. Ал муну менин алдымда мойнуна алып айтты. Ушундай күндөрдүн биринде мен ага колумду тийгизген учурда, ал менден пес оорулуудан качкандай секирип кетти. Мен дагы бир жолу аракет кылдым, дагы жыйынтыксыз (эмне аялдарга муну кайсы-бир жерде окутуп үйрөтөбү?). Жыйынтыгында ал айтты: «Мен сулуу ЭМЕСМИН, мен таланттуу ЭМЕСМИН, мен ЭЧ НЕРСЕГЕ жарабайм, мен ЭЧ КИМГЕ керек эмесмин, мен үчүн ЭЧ ЖЕРДЕ ОРУН ЖОК! Мен — жолу болбогон адаммын. Сен менден эмне таптың?»
Эркектер, силерди бул жөнөкөй эмес суроо кыйнабасын — баары жакшы бүтүшү үчүн бүт күчүңөрдү жумшагыла. Мүмкүн, силерди аялыңар сынап жаткандыр. Силер бул сыноодон ага анын бардык жакшы жактарын кооздоп айтуу менен өтүшүңөр керек. Эгер мен бул куралды боор ооруунун, кечирим суроонун талап кылынган дозасы менен колдоно турган болсом, ал сөзсүз таасир этет. 
Сыйынуу
Теңирим, мен өз аялым үчүн (аялыңыздын аты) сыйынам жана анын рухун тынчтандырышыңды, ага азыр сооронуч жана тынчтык берүүңдү өтүнөм. Аны жалгандын торуна салганга аракет кылган душмандын үнүн басып сал. Анын Сага тил алышы үчүн ар бир өзүнүн оюн туткундаганга жардам бер (2 Кор. 10:5 кара). Ага анын акылына кирип жаткан бардык жалгандарды ачып бер жана аны чындык жолуна кайтар. Сенин үнүңдү гана укканга ага жардам бер. Аны Өзүңдүн Ыйык Рухуңа толтур жана Сенден болбогон бардык нерсени анын жашоосунан алыстат.
Ал дайыма оор басырыктуу болушу үчүн, анын организмдеги процессти тең салмакта. Ага сырткы шарттардан көз карандысыз ички тынчтануу бер. Ал өз жашоосундагы бардык нерсени туура баалашы үчүн, айлананы Сен көргөндөй көрүүгө үйрөт. Коркунуч менен шектенүү аны басышына жол бербе. Ага баарын толук көрсөт жана маанилүүнү маанисизден ажыратууга үйрөт. Анын сыйынууларына Сен жооп бергениңди көргөнгө үйрөт. Менин аялым менин ага болгон сүйүүм жөнүндө билгендей кылып, ага көрсөткөнгө жардам бер. 
Теңирим, мен Сенин «бизди тынчтыкка чакырганыңды» билем (1 Кор. 7:15 кара). Бул чакырыкты экөөбүз тең укканга жана акыл жеткис тынчтыкта жашоого үйрөт. Мен аялыма айтам: «Сенин жүрөгүңдө Кудайдын тынчтыгы бийлик кылсын (Кол. 3:15 кара), сен ага ыраазы болосуң». 
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Анткени Теңир мындай дейт: «Мына, Мен ага тынчтыкты дарыядай агызып жатам ...».
Ыш.66:12
Мен өзүмдүн жанымды эмчектен чыккан баладай жоошуткан жок белем? Менин жаным эмчектен чыккан баладай болчу.
Заб. 130:2
Жаштыктын кумарларынан кач, Теңирди чын жүрөктөн чакыруучулар менен бирге адилеттикти, ишенимди, сүйүүнү жана тынчтыкты сактоого умтул.
2 Тим. 2:22
...Кечинде — ый, эрте менен болсо — кубаныч.
Заб. 29:6
Ошондо Кудайдын акыл жеткис тынчтыгы силердин жүрөгүңөрдү жана ойлоруңарды Машайак Ыйса аркылуу сактайт.
Флп 4:7

АЛТЫНЧЫ БӨЛҮМ
АНЫН НИКЕСИ
Сегиз жашка чейин мен мал баккан фермада жашадым. Биз өзүбүздү өзүбүз тамак менен толук камсыз кылчубуз. Бир жолу кышында, мен тогуз жашка чыга элегимде, кар бороону биздин бүт малды кыйратты, ал эми кийинки жылы болсо мөндүр биздин бардык түшүмүбүздү жок кылды. Биз талкаландык. Жай бүтөөрдө атам фермалык иш абдан оор деди, биз бир кыйла жеңил турмушту убада кылган шаарга көчүп келдик.
Фермада жашоо менен мен сенин жашооң көз каранды болгон бак канчалык эмгекти талап кылганын түшүндүм, түшүм жакшы болбосо, анда жей турган эч нерсе жок. 
Сиздин багыңызда бир нерсе өсүп чыккан болсо, анда эң биринчи кезекте топурак үчүн кам көрүү керектигин түшүндүм. Пайдубалсыз үй курганга мүмкүн эместей эле, жакшы семиртилген топураксыз жемишти көп алып келүүчү бакты өстүрүү мүмкүн эмес. Андан кийин запаста жакшы урук болушу керек. Сиздин түшүмүңүз урукту жакшы тандаганыңыздан көз каранды болгондуктан, сиз эмне эгип жатсаныңызга абдан көңүл бурушуңуз керек. Урукту сепкенден кийин жөөктөрдү жакшылап сугарып, пайда болгон бүчүрлөрдүн айланасындагы отоо чөптөрдү жок кылуу үчүн тырышчаактык менен отоо керек; аларды зыянкечтер, аба-ырайы жана башка шарттар жок кылбастыгы үчүн көңүл бөлүп, кароо керек. 
Сиздин жубайлык жашооңуз ушундай бакка окшош. Никедеги «жер» сыйынуу менен даярдалат жана «жер семирткич» берилет, андан кийин керектүү «уруктар» — сүйүүнүн, ишенимдүүлүктүн, сыйлоонун, көңүл буруунун жана мамилелешүүнүн жакшы үрөндөрү отургузулат.
Сүйүүнүн үрөнү
Сүйүүнүн үрөнүн отургузуу баарынан жеңил, жемиштер болсо иш жүзүндө ошол замат пайда болот. Эгер сүйүүнүн үрөнү биздин жубайыбыз тарабынан отургузулган болсо, анда биздин жүрөгүбүздө жемиштер: үмүт, тынчтык, бакыт өсүп чыгат. Бул бизге коркунучка, ийгиликсиздикке жана жаңылыштыкка тике кароого күч берет. Бул жемиштер жашоо жолундагы бардык тоскоолдуктан өткөнгө жардам берет. 
Албетте, бактан бардык ашыкча нерселерди жок кылуу керек. Отоо чөптөрдү тазалоо — багбан үчүн кызыктуу нерсе эмес, бирок анын маанилүү милдеттеринин бири. Эгер сиздин жубайлык багыңызда таарыныч, душмандык, түшүнбөстүк, сындоо, өзүмчүлдүк жана ачуулануу эркин эле өсүп жатса, анда жакын арада алар бардык пайдалуу өсүмдүктөрдү «муунтуп, жок кылат». Эгер биздин багыбызда сүйбөстүктүн уругу себилген болсо, биз соолуйбуз жана акырындап өлөбүз. Кээде мындай болот: бак жакшыдай эле көрүнөт, бирок андагы өсүмдүктөр ичинен өлгөн, болгону жерге жатып кала элек. Жубайлык союзда да ушундай болушу мүмкүн. Сыртынан алар толугу менен жакшы көрүнөт, бирок ичинен алар өлгөн. Бул Кудайдын оюна туура келбейт жана Теңирди даңктабайт.
Эгер сиздин никеңизде сизди жогору көтөрө турган жана Кудай көргүсү келгендей, чыныгы Кудайдын жаратуусу кыла турган мындай сүйүү жок болсо, бул сиздин мамилеңизде өзүмчүлдүктүн, коркунучтун, өзүн-өзү башкаруунун же башка ар кандай отоо чөптөрдүн бар экендигин текшере турган убакыт келгенин билдирет. Эгер сиздин мамилеңизде олуттуу көйгөйлөр бар болсо, Кудай сиздин сыйынууңуз аркылуу керемет жасай ала тургандыгын билиңиз. Ал көз ачып-жумганча адамдардын көз караштарын жана жүрөктөрүн өзгөртө алат. Ал күнөөнү тамыры менен жулуп таштаганга, өлгөн сүйүүнү тирилтүүгө жана аны жөн гана өсүүчү эмес, гүлдөй турган даракка айлантууга жөндөмдүү. Ыйык Китепте айтылган: «Сүйүүңөр жалган болбосун; жамандыктан баш тартып, жакшылык кылууга умтулгула» (Рим.12:9). Бүт жүрөгүңөр менен силердин никеңерде жакшы болгон нерсени кармагыла. Силердин багыңарга шайтан сепкиси келген бардык нерсени четке каккыла. Кудайдан силерди шартсыз сүйүүнүн жаңы үрөнүн себүүнү үйрөтүүсүн жалынып сурангыла (бакчада жыл сайын кайра себүү сунуш кылынат). Жакшы камкордук көрүлө турган болсо, сүйүүнүн үрөнү абдан мол түшүм берет. 
Ишенимдүүлүктүн үрөнү
Биздин багыбыз ачка жаныбарлар үчүн тамак жей турган орун болуп калбастыгы үчүн, биздин ээлигибизге кирүүгө тоскоол болушу үчүн, ишенимдүү дубал менен курчоо керек. Биздин никебиз мындай коргоого муктаж. Эгер биз анын чек арасын коргобосок, андагы нерселер сөзсүз андан уурдала турган болот. Абдан көп учурда өзүнүн никесине шалаакылык менен мамиле жасаган адамдар бул аркылуу курсагын тойгузууну издеген ар кандай жандыктардын көңүлүн өзүнө бурдуруу менен өзүнүн аймагынын чек арасынан сырткары үрөн себишет. Бул жандыктар ичине кирүү үчүн, бизди коргогон дубалдын алсыз жана көптөн бери оңдолбогон эски жерлерин издешет. Биз ишенимсиздиктин үрөнүн сепкен мезгилде, коргонду талкалайбыз жана чоочун жандыктардын биздин багыбызга кирүүсүнө жол ачабыз. 
Менин кымбат машайакчы досумдун өзүнүн жубайлык багынын коргонунан сырткары ишенимсиздиктин үрөнүн сепкен күйөөсү бар эле. Бул бактын бардыгын ээлөөнү каалаган ургаачы жынысындагы ачка тентип жүргөн жандыктын көңүлүн өзүнө бурган. Бул эркек өзүнүн өнөктөшү менен үрөндү эч кандай жакшы нерсени өстүрүп чыгара албаган, отоо чөптөрдүн үрөнүн чоочун аймакка себишти. Жыйынтыгында бир эле эмес, эки жубайлык бак талкаланды.
Биздин ар бирибиз өзүнүн багынын чегинен сырткары үрөн себүүгө болгон азгырууну сезишет, бирок кимиси болсо да, бул каалоого каршы турса жана түшүнүү менен ишенимдүүлүктүн үрөнүн себе турган болсо, мол түшүм жыйнайт. Эгер сиздин никеңиз белгилүү болгон бардык никеден сонун болсо да, душман баары бир анын айланасын курчап турган дубалды талкалап, жок кылганга аракет кылганы тарыхта белгилүү. Шайтан дайыма силердин бирөөңөрдү торго түшүрүү үчүн ар кандай мүмкүнчүлүктү колдонот. Ошондуктан сиздин никеңиздин багындагы топурак сыйынуунун жакшы таасирине муктаж. Эгер биздин жубайлык союз абдан бекем, ал үчүн сыйынуунун кереги жок деп ойлосок, биз алданабыз. Ыйык Китеп: «Ошондуктан туруп турам деп ойлогон адам жыгылып калуудан сак болсун», — деп эскертет (1 Кор. 10:12).
Сыйынууда сиз аялыңыз менен бирге жыйынтыгында өкүндүрө турган үрөндөрдү себүүгө жол бербесин деп Кудайдан сурагыла. Андан ишенимдүүлүктүн үрөнүн себүүгө жана өз багыңыздын айланасына бүт кошуналар көрө турган бекем дубал курууга сизди үйрөтүүсүн сураныңыз.
Сыйлоонун үрөнү
Ийгиликсиз никенин башкы себептеринин бири — жубайлардын бири-биринин кызыкчылыгын барк албагандык саналат. Ыйык Жазууда: «Ар бир адам өзүн эле эмес, өзгөнү да ойлосун», — деп айтылган (1 Кор. 10:24). Биз өзүбүздүн никебизге сыйлабастыктын үрөнүн сепкенде өз жубайыбыздын пайдасын көздөбөйбүз, ошондуктан кайгынын жана душмандыктын жемиштерин жыйнайбыз. Жубайдын кызыкчылыгын өзүңдүкүнөн жогору коюу — абдан татаал иш, аны кадимки шартта бизде аракеттенип жаткан Ыйык Рухтун жардамысыз аткаруу мүмкүн эмес. Ошондуктан бул жөнүндө сыйынуу — биздин милдетибиз.
Мен үчүн сиз Машайактагы сүйүктүү бир тууган болгондуктан, мен сизге аялдар күйөөлөрүнө эч качан айтпаган нерсени айткым келет: сиздин аялыңыз сизге сиздин энеңиз да, сиздин күңүңүз да болгусу келбейт. Биринчи учурда ал сизди сыйлоосун жоготот; экинчи — сиз аны сыйлабай калгандай сезет. Мен сиздин аялыңыз дайыма сиз үчүн эне же малай аял аткара турган иштин баарын аткарууга даяр экендигин билем. Бирок эгер сиз андан мындай кызматты дайыма көрсөтүшүн сурансаңыз, ал сизге же балага кылгандай, же башчыга жасагандай мамиле жасап баштайт, а бул болсо сөзсүз силердин мамилеңерде көрүнөт. Сиздин аялыңыз өзүн канчалык көбүрөөк сиздин энеңиз же күңүңүз катары сезсе, ошончолук ал сиздин сүйүктүүңүз экенин азыраак сезе баштайт. Кудайдан сизди бардыгына анын көз карашы менен кароого жана сиздин никеңизде сыйлоо үрөнүн себүүгө үйрөтүшүн сураныңыз.
Көңүл буруунун үрөнү
Эгер сиз бакка жетиштүү убакытты жана көңүлдү бөлбөй турган болсоңуз, сизде эч качан гүлдөгөн бак болбойт. Үрөндү сээп, сугарып жана тамактандыруу үчүн, келечекте мол түшүм алуу үчүн, канча саат жана күч талап кылынат! Бактылуу союз­да күйөө жана аял дайыма бири-бири менен болуу үчүн убакыт табышат. Эгер сиздин жумуш графигиңиз мындай жасаганга сизге жол бербесе, демек, ал ашыкча жүктөлгөн. Силерге экөөңөр бирге болуу үчүн, бир нерселер жөнүндө сүйлөшүү үчүн, бирдемени талкуулоо үчүн, өз ойлоруңар жана кыялдарыңар менен бөлүшүү үчүн, жөн гана үндөбөй отуруу үчүн же интимдик жакындыктын шашпаган мүнөттөрүн баштан өткөрүү үчүн убакыт табышыңар керек. Мен жашоодо сиздин жумушта түнгө чейин отура турган мезгилдер боло турганын билем, бирок эгер сиз өтө эле көп жумуш иштей турган болсоңуз, анда өз багыңызга эмне сээп жатканыңыз тууралуу ойлонуңуз. Кудайдан сиз өз күнүңүздү аялыңызга дайыма убакыт бөлө ала тургандай кылып уюштурууну үйрөтүшүн сураныңыз.
Мамилелешүүнүн үрөнү
Сөз үрөнгө окшош. Башында алардын бүчүрү кичинекей, андан кийин алар чоң өсүмдүккө айланат. Эгер адам өзүнүн жубайлык багына ачуунун, кош көңүлдүктүн, нааразылыктын, чыдамсыздыктын же сезимсиздиктин үрөнүн сепсе, анда ал алыстоонун жана муздактыктын, баш-аламандыктын жана бөлүнүүнүн, кайгы жана муңдун жемишин жыйнай алат. Бул үрөндөрдөн абдан чоң өсүмдүк өсүп чыккандыктан, ал айланасындагы бардык нерсени кыйратат. 
Көп никелердин татаал көйгөйлөрүнүн бири — мамилелешүүнүн жетишсиздиги. Аялдар айтышат: «Менин күйөөм мени укпайт». Эркектер айтышат: «Менин аялым мени түшүнбөйт. Ал менин сөздөрүмдү туура эмес талдайт». Бул эркектер менен аялдар ар башкача ойлонгондуктан болот, бирок бул айырмачылыктар алардын бири-бирин толуктоого жардам берет. Эгер күйөө жана аял абалга ар кандай көз караш менен карашса, анда алар Кудайдан абалды Ал кандай көрсө, ошондой көрүүгө үйрөтүшүн сурануулары керек. Мына ошентип гана алар бардык суроолор боюнча макулдукка келе алышат. 
Жубайлык мамиленин багында сөзсүз түшүм жыйноо убактысы келет. Ыйык Китеп эскертет: «Адам эмнени сепсе, ошону орот...» (Гал. 6:7). Эгер бизге биздин түшүмүбүз жакпай жатса, демек, башка үрөндөрдү себе турган убакыт келди. Үрөн биздин иштерибиз аркылуу, бирок көп учурда — биздин сөздөрүбүз аркылуу себилет, ал эми күйөө жана аял мамилелешүүнү билишпесе, анда ар кандай отоо чөптөр өсүп баштайт.
Эгер отоо чөп болгон сөздүн уругу сиздин никеңизге себилген болсо, ал эми алардын түшүмү силердин мамилеңерди муунтуп баштаган болсо, Кудай сизге курал бергендиги эсиңизде болсун, анын жардамы менен аларды сиз жок кыла аласыз. Бул курал — сиздин сыйынууңуз. Сиздин багыңызда эмне өсүп жатканын байкаңыз, бардык жөөктөр отолуп, отоо чөптөрдөн арылуу үчүн сыйыныңыз.
Нике бейиш болушу мүмкүн, ошондой эле тозок да болушу мүмкүн. Көпчүлүк адамдар үчүн бул экөөнүн ортосундагы нерсе. Бул башка адам атайын сиз үчүн жаратылган болсо да, аны менен бир бүтүн болуу абдан кыйын экендиги менен түшүндүрүлөт. Бирок сөз өз өнөктөшүңүздү өзүңүздүн алдыңызга айдап киргизүү тууралуу болгон жок, бирок аны менен бирге Кудайга окшошууга умтулуу жөнүндө болуп жатат. 
Кудай күйөөсү менен аялына руханий бирге өскөнгө жардам берет, Ал аларга бир бүтүн болууга, бирок бул учурда ар бири өзүнүн жеке инсандыгын сактап жана өзүнүн жеке жөндөмдүүлүктөрүн өстүрүүгө жардам берет. Нике инсан басынтыла турган чөйрө болбошу керек. Тескерисинче, ал жубайлар толугу менен өздөрүн көрсөтө ала турган чөйрө болушу керек. Эгер жубайлардын мамилеси Кудайдын эрки менен макулдукта курула турган болсо, анда кыялдар аткарыла баштайт, максаттарга жетишет. Сыйынуунун негизинде биздин ар бирибиз өз өнөктөшүбүздү башкаргандын ордуна, ага ишенгенди үйрөнөбүз; аны соттоонун ордуна, шыктандырууга үйрөнөбүз.
Тил албастык Кудайга жакпайт. Ага жубайлыктын багында өскөнгө уруксат берилген өзүмчүлдүктүн, жалганчылыктын, жек көрүүнүн, жаман көрүүнүн жана катуулуктун жемиштери жакпайт. Эгер биздин жубайыбызга болгон мамилебиз Кудайдын оюна каршы болсо, демек, биз Кудайдын эркине каршы чыгабыз да, Анын ойлогонунун ишке ашышына тоскоол болобуз.
Кудайдан сиз аялыңыз менен бирге силердин ортоңордогу айырмачылыкты туура түшүнүүнү жана силер бири-бириңерди кантип толуктап тура турганыңарды көрүүнү үйрөтүшүн сурангыла. Мүмкүн, бириңердин бир жагыңар алсыз болгон жерде, башкаңар күчтүүсүңөр? Биздин улуу батабыз болууга белгиленген нерсе, көп учурда бизди кыжырдантат, себеби биз Кудайдан абалды Ал кандай көрсө, ошондой көрүүгө бизди үйрөтүшүн суранган жокпуз. Мүмкүн сизди аялыңыздын сөздөрү жана иштери кыжырдантат чыгаар? Бул жөнүндө Кудайга айтыңыз, Ал эмне жөнүндө сыйынуу керектигин сизге көрсөтүп берет. 
Көбүнчө адамдар бирге жашагысы келбегендиктен ажырашышпайт, бирок бирдемени өзгөртүүгө мүмкүнчүлүк бар экендигине ишенбегендиктен ажырашат. Кудайдан ар бириңер эмнени өзгөрүүгө муктаж болсо, ошону өзгөртүшүн сурагыла. Эгер сиздин никеңизге кайра калыбына келтирүүгө мүмкүн болбогондой зыян келтирилгендей сезилсе да, сиздин багыңыз үмүтсүз абалда болгондой сезилсе да, Кудай абалды жакшы жагына айланта ала турганы жана каалай турганы эсиңизде болсун. Эгер биз өзүбүздү моюн сундуруп, Кудайды абдан сүйгөндүктөн Анын жолдору менен жүрүүнү каалай турган болсок, анда биз Кудай кандай гана кереметтерди жаратууга жөндөмдүү экендигин элестете да албайбыз (1 Кор. 2:9 кара). Эч бир жерде бул мыйзам ченемдүүлүк никедегидей ачык көрүнбөйт.
Сыйынуу аркылуу, сиз Теңирдин жарыгын сиздин жашооңузга киришине, силердин жубайлык мамилеңердин багынын жаркырашына жана жанданышына жол бересиз. Ошондо бул бак жаңы бүчүрлөрдү чыгарат жана гүлдөйт, жагымдуу жыт чыгарат жана экөөңөргө тең кубанычтын мол түшүмүн алып келет.
Аялдардын муктаждыгы
Өзүңүздүн никеңиз жөнүндө:
• эки тараптан тең бирдей болгон силердин сүйүүңөр көбөйүшү үчүн;
• экөөңөр тең азгырыкка ийгиликтүү каршы тура алышыңар үчүн;
• силер бири-бириңерди сыйлоону үйрөнүшүңөр үчүн;
• силер дайыма бир бүтүн катары жашооңор үчүн;
• силер дос да, сүйүшкөндөр да болушуңар үчүн;
• силер бир команда болушуңар үчүн;
• ажырашуу тууралуу ой силердин оюңарга эч качан келбестиги үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан бөлүшөт
«...Үч катталган жип да оңой менен үзүлбөйт» (Нас.4:12). Бул аят дайыма Сторми экөөбүз үчүн биздин жубайлык жашообуздун оор мезгилинде «асмандан келген манна» болчу. Биздин чыр-чатагыбыз дайыма турмуш-тиричиликтеги болбогон нерседен пайда болгондой сезилчү, бирок душман үч катталган жиптей болгон биздин никебизди ажыратуу үчүн болгон күчүн жумшап, бардык нерсени жасаганга аракет кылчу. Жаңжалдар дайыма күтүүсүздөн келип чыкчу, ал эми биздин бирге сыйынуубуз жөнүндө сөз да айта албайсың. Ага жетүү үчүн бизге канчалаган тоскоолдуктарды басып өтүүгө туура келди!
Сыйынуу сизден өзүңүздүн күн тартибиңизден баш тартып, Кудайдын Өзүнүкүн бекемдешине жол берүүнү талап кылат. Бир нече жолку сыйынуу менин Сторми өзгөрүшү керек, ошондо мага абдан жагымдуу болот деген ойдон көңүлүмдү башка жакка бурду, анын ордуна ага жагуу үчүн мен өзүм кантип өзгөрүшүм керектиги жөнүндө ойлондум. Бул учурда менин «меним» кандай гана дирилдеди! Бирок биздин сыйынуубуздун жардамында өзгөрүүлөр болду жана биз бир нерсеге жетише алдык. Бүгүнкү күндө биздин үйлөнгөнүбүздгө 28 жыл болду, мен Стормиден башка эч кимди аялымдын ордунда элестете албайм. Биздин көйгөйлөр биз бирге Кудайга сыйынганда гана чечилет. Үч катталган мындай жипти чынында үзүү оңой эмес.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден өтүнөм: бизди аялым менен бирге бекем жана бузулбай турган түйүн менен бириктир. Мени өз аялымды ал дайыма менин сүйүүмдү сезе тургандай күчтүү сүйгөнгө үйрөт. Бири-бирибизди сыйлоого жана бири-бирибиз менен кубанганга, дайыма жакын дос болууга, бири-бирибизди коргоочу жана бекем таяныч болууга үйрөт. Биздин таарынычтын жана көңүл калуунун курмандыгы болгон, жоголгон жана талкаланган сүйүүбүздү калыбына келтир, аны биздин жүрөгүбүзгө кайтарып бер. Биздин бирөөбүз башкабызды сүйбөгөн учурда да, дайыма никебиздеги бардык жакшы нерселер тууралуу эстөөгө күч бер.
Бири-бирибизди тез жана толугу менен кечирүүнү үйрөт. Өзгөчө мен Сенден... (кечирим керек болгон сиздин жашооңуздагы сфераны атаңыз) жөнүндө суранам. Бизге Сенин: «...бири-бириңерге кайрымдуу, боорукер болгула. Кудай силерди Машайак аркылуу кечиргендей, бири-бириңерди кечиргиле» (Эф. 4:32) — деген осуятыңды эстеп жүрүүгө, башкача айтканда Сен бизге кандай мамиле жасасаң, бири-бирибизге ошондой мамиле жасаганга жардам бер. Биздин ар бирибизге башкабыздын жаңылыштыгыбызды жана алсыздыгыбызды байкабаганга жардам бер. Бизге жашоонун оор мүнөттөрүндө ушунчалык маанилүү болгон тамашакөйлүк сезим бере көр.
Бизди дайыма бир принципти кармангандай, дайыма жана бардык нерседе бири-бирибизге ишенип, бир ойдо жана бир рухта болуп, компромиссти таап жана каражат, балдарды тарбиялоо, бош убакыт өткөрүү суроосунда жана башка көптөгөн маанилүү чечимдерди кабыл алууда бири-бирибиз менен батыраак келише тургандай кыла көр. Талаш-тартыш жана чыр-чатак чыккан мезгилде Сенден суранам: бизди жараштыр жана ар бир тартыш суроо боюнча макулдукка келгенге жардам бер. Бизди Сенин оюңа ылайык өз максаттарыбызга түзөтүү киргизгенге, биздин ортобузда кичинекей да түшүнбөстүккө орун болбостугу үчүн, бири-бирибиз менен чынчыл жана ачык болгонго үйрөт.
Сенин ырайымыңдын таасири боюнча биз чыдамдуу жана бири-бирибиздин жетишпестиктерибизге түшүнүү менен мамиле кылууга үйрөнөлү, бирок ошол эле учурда биздин ар бирибиз өзгөрүүгө умтула тургандай бололу. Мен аялым менен дайыма бирге болушум үчүн, бир кызыкчылык менен жашообуз үчүн жана жашоодо бир жол менен барышыбыз үчүн сыйынам. Биздин никебиз экөөбүзгө тең бакыт, тынчтык жана кубаныч алып келиши үчүн, бири-бирибиз үчүн убакыт табуу канчалык маанилүү экендиги жөнүндө бизге көбүрөөк эстетип тур.
Теңирим, мен Сенден биздин союзду буза ала турган эмне бар болсо, ошонун баарынан коргооңду өтүнөм. Ким бизди азгырууга умтулуп жатса, аларды бизден алыс кыл, ошол замат азгырууну таанып, аны менен күрөшүүгө бизди үйрөт. Өткөн жашоодогу эч нерсе биздин бүгүнкү күндөгү мамилебизди кайгылантпагыдай кыла көр. Сага жакпаган биздин ар бирибиздин жашообуздагы бардык байланыштарды үзүп сал. Биздин никеде эч качан ойноштукка жана ажырашууга орун болбосун, Сен бириктиргенди эч ким буза албай тургандай болсун. Теңирим, ийгиликсиздикке карабастан, үй-бүлөнү сактап калганга бизге жардам бер; дайыма Сага, биздин Жаратуучубузга кайрылууга, биздин мамилелерибиз Сен ойлонуштургандай болушу үчүн, анын бекемделиши үчүн сыйынууга бизди үйрөт.
Сен бизге осуят кылгандай биринчи кезекте «өзгөнүн пайдасын көздөгөндү» (1 Кор.10:24) бизге үйрөт. Биздин никебиздин борборунда Сен болгонуңду каа­лайбыз, биз Сен гана бизге бере ала турган нерсени бири-бирибизден алууга үмүттөнбөйбүз. Бизге куру кыялдардан арылып, бири-бирибизди чыныгы жарыкта көргөнгө жардам бер. Биздин никебиз Сен ойлогондой болушу үчүн, биз дайыма Сага жана бири-бирибизге ишенимдүү жана жан аябас бололу.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Жалгыз болгонго караганда, экөө болгон жакшы, анткени алар өздөрүнүн эмгеги үчүн жакшы сыйлык алышат. Анткени бирөө жыгылса, экинчиси тургузат. Бирок жыгылса тургузары жок жалгыз адамга кайгы.
Нас. 4:9–10
Дагы силерге айтарым, жер үстүндө араңардан экөөңөр макулдашып алып, асмандагы Атамдан бир нерсе жөнүндө сурасаңар, сураганыңарды аласыңар.
Мт. 18:19
Аялын кетирип, башканы алган адам ойноштук кылган болот.
Мк. 10:11
... Ошондуктан рухуңарды сактагыла, эч кимиңер жаш чагыңарда алган аялыңарга ишенимсиздик кылбагыла.
Мал. 2:15
Бири-бириңерди бир туугандык сүйүү менен, чын жүрөктөн сүйгүлө, бири-бириңерди озунуп урматтагыла.
Рим.12:10

ЖЕТИНЧИ БӨЛҮМ 
АНЫН КҮЙӨӨСҮНӨ БАШ ИЙГЕНДИГИ
Баш үйүү — бул болгону этиш гана. Баш ийгендик — бул өз ыктыяры менен жасалган аракет. Мындай кылганга адамды мажбурлоого болбойт. Бизди сүйгөнгө кимдир-бирөөнү мажбурлай албагандай эле, бизге кимдир-бирөөнү мажбурлап баш ийдирүүгө болбойт. Албетте, адамды моюн сундуруу үчүн күчтү колдонууга болот, бирок бул чыныгы баш ийгендик болбойт.
Баш ийгендикти биз өзүбүз жасай турган тандоо деп айтуу­га болот. Бул чечимди биздин ар бирибиз кабыл алышыбыз керек, ал жүрөктөн чыгышы керек. Эгер Кимге тил алышыбыз керек болсо, Ошого баш ийүүдөгү биздин чечимибиз жүрөктөн чыкпаса, демек, биз баш ийбестикте жашап жатабыз.
Балким, сизди мен суроо-жооп жүргүзгөнүмдө көптөгөн аялдардын жүрөгүнүн түпкүрүндөгү каалоосу — өз күйөөлөрүнө баш ийүү экендиги жөнүндөгү кабар таң калтыраттыр. Алар өз күйөөлөрүн үйдүн башчысы катары көргүлөрү келет жана Кудай тарабынан эркектерге берилген башчылыкты ээлеп алууга кыпындай да каалоолору жок. Аялдар бул жөнүндө Ыйык Китепте жазылганын билишет, ал эми акылдуу аялдар дайыма Кудайга жаккан нерсени жасагылары келет, анткени алар Кудайдын жолунун талашсыз артыкчылыгын түшүнүшөт. 
Бирок бул жерде көйгөйлөр пайда болот, себеби аялдар күйөөсүнө баш ийүүдөн коркушат, ал эки себептин негизинде болот:
• 1-себеп: күйөө үчүн баш ийгендик ал курал катары колдоно турган кадимки эле сөз болуп саналат;
• 2-себеп: күйөө өзү толугу менен Кудайга баш ийүүнү чечкен жок.
Жакшы, жакшы, мен Кудайдын ушуга татыктуу болгон күйөөгө гана аялдардын баш ийишин буйрук кылбаганын билем. Баш ийүү — демек, биринчи кезекте адамга эмес, Кудайга толук ишенүү. Эгер аял анын жолдошу Теңирге баш ийүүнү чечкенин билсе, күйөөсүнө баш ийүүгө чечим чыгаруусу бир кыйла жеңил болот. Бул аял үчүн күйөөсүнө баш ийүүгө чечим чыгаруу — ал тынчтыкка ээ боло тургандыгынын белгиси болуп калат. Бул жерде эң башкысы — ага күйөөсү менен туура мамиле түзгөнгө жардам берүү, бирок аны буга эч кандай мажбурлабоо.
Эгер күйөөнүн аялга болгон мамилеси анын Теңирге өзүн баш ийдиргенин күбөлөндүрбөсө, бул нерсеге ишенүү аялга кыйын. Аялдар «аялдар, күйөөңөргө... баш ийгиле» (Эф.5:22) деген аяттын артынан «Күйөөлөр, аялыңарды Машайак Жыйынды сүйгөндөй сүйгүлө, Машайак Жыйын үчүн Өзүн берген» (Эф.5:25) деген башка аят келе тургандыгын билишет. Машайак Жыйындан баш тартпайт, аны четке какпайт, аны кордобойт, орой мамиле кылбайт. Ал эч качан ага бой көтөрүүчүлүк кылбайт жана көңүл коштук кылбайт; Ал аны сындабайт жана ал жөнүндө кемсинткен сөздөрдү сүйлөбөйт. Ошондуктан, Кудай күйөөгө аялы менен болгон мамиледе башчылык ролду бергенде, Ал андан өзүн курмандык кылуунун аныктуу баасын төлөөсүн талап кылат. 
Көпчүлүк аялдарды: «Эгер мен күйөөмө баш ийүүгө макул болсом, мен анын алдында кемсинип калбаймынбы? Ал мени сыйлабай калбайбы?» — деген суроолор кыйнайт. Бул суроого жооп күйөө Кудайдын өз аялыңды Машайак Жыйынды кандай сүйсө, ошондой сүй деген осуятын аткаруусунан, же ал үчүн «баш ийүү» анын укугу болгон кадимки сөз бойдон кала турганынан көз каранды. Башкача айтканда, ал өзүнүн муктаждыгын аялыныкынан жогору коебу? 
Эгер аял анын кызыкчылыгы күйөөсүнө абдан кымбат экендигине жана алардын бирге өмүр сүрүүсүн башкарууда ал аялына көңүл буруу менен мамиле кыла турганына ишене албаса, өз жашоосунун башкаруу бийлигин күйөөсүнүн колуна тапшыруу өтө кыйын. Эгер анын күйөөсү анын ойлоруна, сезимдерине жана көз караштарына кош көңүл болсо, бул чечимди чыгаруу ага оор. Эгер ал өткөн жашоосунда толугу менен ишенген эркектен көңүлү калган болсо, анда азыр ага күйөөсүнө баш ийүү бир кыйла татаал. 
Бирок мен сизди аялын Машайак Жыйынды сүйгөндөй сүйгөн күйөө үчүн аял бардык нерсеге даяр экендигине ишендиргим келет. Мындай шартта баш ийүү жеңил. Мен күйөөлөрү ишенбеген көп аялдар менен таанышмын, бирок алар күйөөлөрүнө абдан баш ийишет, себеби алардын ар бири өз аялын Машайакка ишенишпесе да, Ал Жыйынды сүйгөндөй сүйүшөт.
Көп учурда адамдар «баш ийүү» жана «тил алуу» түшүнүктөрүн чаташтырышат, аларды окшош деп айтууга болбойт. «Башкаларга тил алуу» деген Кудайдын буйругу балдарга жана кулдарга тийиштүү, ошондой эле жергиликтүү жыйындын ичиндегилерге тиешелүү. Ыйык Китеп буйрук кылат: «Балдар, ата-энеңерге тил алгыла, бул Теңирге жагат, анткени ушундай кылганыңар туура» (Эф. 6:1); «Кулдар, кожоюнуңарга...чын жүрөктөн, коркунуч жана титирөө менен тил алгыла»(Эф. 6:5); «Жетекчилериңерге тил алгыла, моюн сунгула. Себеби алар силер үчүн жооп бере турган адамдар катары силердин жаныңар үчүн күндүр-түндүр кам көрүшөт...» (Эвр. 13:17). Аял өз күйөөсүнүн баласы да, кулу да болбогондуктан, жергиликтүү жыйындай жубайлык союздун бир бөлүгү болбогондуктан, «тил алуу» деген сөз никеге эч кандай тиешеси жок. Аялынын баш ийүүсүн талап кылган күйөө мындай кылбоо керектигин билбейт. Мындай талап кемсинтүүчү жана укугунан ажыратуучу мүнөзгө ээ, ал бир гана каршылыкты туудурат.
Эгер күйөөнү аялынын ага баш ийүүсү гана кызыктырса, бирок өзүнүн Кудайга жекече баш ийүүсү кызыктырбаса, анда мындай учурда баш ийүү талабы таарыныч алып келүүнүн жана талкалоонун куралы болуп калат. 
Мага көп жолу ишенимде бекем болгон машайакчылардын — кээде машайакчы лидерлердин үй-бүлөсү талкаланып, андан кийин ажырашуу менен аяктаганын көрүүгө туура келди. Мунун баары күйөөлөр өз аялдарынан баш ийүүнү талап кылышкан жана сөзү менен да, күч колдонуп да ушундай кылуусун мажбурлашкан. Менин күйөөм үй-бүлөнү жоготуу — өз укугун коргоо принцибине караганда жогорку баада тура турганын түшүнгүсү келбеген эркектерге кеңеш берген. Эгер күйөө Кудайдын колунун алдында моюн сунууга чечим чыгарса, андан кийин анын аялынын жашоосунда тийиштүү тартип түзүлүшү үчүн сыйынса, баары канчалык жөнөкөйлөштүрүлмөк. Биздин убакта бул жетиштүү түрдө көп учурайт.
Эгер биз Кудайга баш ийсек, Ал биздин инсандыгыбызды баспайт — Ал бизди кандай жаратса, ошондой болушубуз үчүн жана биз Анын канатынын алдында болушубуз үчүн бизди эркиндикке чыгарат. Күйөөсүнө баш ийүү менен аял анын коргоосунун алдына кирет жана Кудай аны кандай жараткан болсо, ошондой аял болуу үчүн жадырап-жайнайт. Мага ишениңиз, аялыңыздын эң сонун жөндөмдүүлүктөрү жыйынтыгында сиздин ажайып батаңыз боло тургандыктан, анын сизге баш ийүүгө макул болгондугу сиз үчүн эң жакшы.
Эгер сиздин аялыңыз баш ийбестикте жашап жатса, анын жүрөгү биринчи Кудайдын алдында, андан кийин сиздин алдыңызда моюн сунушу үчүн сыйыныңыз. Андан кийин Теңирден Ал аны кантип сүйсө, ошондой сүйүүгө жардам сураңыз. Мен сизге анын баш ийүүсүн билдирген сызык сиздин аны курчаган шартсыз сүйүүңүздүн өсүшүнө пропорционалдуу сызыктай боло тургандыгына кепилдик берем. Ал сиздин Кудайдын жетектөөсүн сурап жаткандыгыңызды билсин. Эгер ал сиздин Кудайдын жолу менен жүрүүнү изденип жатканыңызды көрсө, ал сиз кайда барсаңыз, ошол жакка барат. 
Аялдардын муктаждыгы
Суранам, төмөнкү нерселер жөнүндө сыйыныңыз:
• сиздин аялыңыз баш ийүүнүн чыныгы маңызын түшүнүшү үчүн;
• ал сизге Теңирге жаккандай баш ийүүнү үйрөнүшү үчүн;
• сиз өзүңүз өз жашооңузду Теңирге баш ийдиришиңиз үчүн;
• ал сизди Кудай башкарып жаткандыктан, Ага ишениши үчүн;
• сиз руханий лидердин ролун өзүңүзгө алышыңыз үчүн;
• сиздин аялыңыз сизге үйдүн башчысы катары ишене алышы үчүн;
• баш ийүүнү талап кылуу сиздин үй-бүлөңүздө уруш-жаңжалга себеп болбошу үчүн.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан бөлүшөт.
Мен бала чагымдан менин атам дайыма апама идиш жуу­ганга, кир жууганга, төшөк жыйганга жана тамак даярданга жардам берчү. Күндүзү ал иштечү, бирок эч качан муну үй-бүлөдөгү ролдорду так бөлүү үчүн курал катары колдонгон эмес. Ал аркылуу менде өз аялын сыйлаган жана баалаган эркек жөнүндөгү түшүнүк калыптанган. Атам мага бир эле жубай эмес, экөө тең моюн сунушу керектигин көрсөтүүнү каалаган. Күйөөсү да, аялы да бири-бирине жакшы болушу үчүн курмандык болушу керек. Мен көп жолу моюн сунуу концепциясын кыянаттык менен пайдалангандарын көрдүм, эркектер бул суроодо чегинен чыккан катуу позицияны карманышканда, аялдар буга өз катарындагы чыңалуу жана адилеттүү каршылыктар менен жооп беришет. 
Кайсы жерде сүйүү, ак көңүлдүк жана сыйынуу үстөмдүк кылса, ал жерде баш ийүүгө да орун бар. Биз, эркектер, эркек болгонубуз үчүн гана берилген өзгөчө күчтөгү ойго дайыма жармашып алган себебибизден бул аймакта кыйроого учурайбыз. Бул бийликти колдонушубуз үчүн өз аялдарыбыздын кожоюну болгубуз келет. Ооба, Кудай бизге бийлик берген, бирок Ал бизди аялыбыз менен бирге тең укукту өнөктөш кылып жараткан жана аны менен бирге бир дене болушубузду белгилеп койгон. Мен өз аялымдын үстүнөн бийликти үстөмдүк менен колдонгонго аракет кыла турган болсом, өзүмө өзүм каршы чыкмакмын. Силерге эскертип кетейин, сыйынуу — укуктарды теңдештирүүнүн куралы. Мен өз аялым жана өзүм үчүн, биз дайыма бири-бирибиздин жана Кудайдын алдында туура абалда болушубуз үчүн сыйынам.
Сыйынуу
Теңирим, бүгүн мен өзүмдү Сага баш ийдирем. Мен үй-бүлөнү жетектей алышым үчүн мени жетекте. Мага бардык чечимдерди Сенин ачылышыңдын негизинде жана Сенин башкарууңдун алдында кабыл алганга жардам бер. Мен үй-бүлөнүн башчысы катары Сага баш ийем жана Сенден суранам: менин аялыма Сен мени жетектеп жатканыңа ишенүүгө жардам бер. Сен кандай көргүң келсе, мени ошондой үйдүн башчысы кыла көр.
Талаш-тартыш туудуручу суроолор боюнча бир макулдукка келүүбүзгө жана аларды туура орду-орду менен менен жайгаштыруубузга жардам бер. Теңирим, менин аялым Сенин Ыйык Рухуң менде толугу менен иштеп жатканына ишениши үчүн, бүт өмүрүмдү калдыксыз Сага ишенүүгө мени үйрөт. Мен аялымдын сыйлоосун жана сүйүүсүн сыйлык катары ала алышым үчүн, Сен мени кандай сүйсөң, ошондой аны сүйгөнгө үйрөт. Биздин үйдө руханий лидердин ролун мага тапшырышы үчүн, ага моюн сунган жүрөк жана ишеним бер. Ошондой эле бизди «Кудайдан коркуу менен бири-бирибизге баш ийүүгө» үйрөт (Эф. 5:21). Теңирим, мен Сен гана биздин гармонияга ээ болушубуз үчүн жар­дам бере ала турганыңды билем.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Аялдар, күйөөңөргө Теңирге баш ийгендей баш ийгиле, анткени дененин Куткаруучусу Машайак Жыйындын башчысы болгон сыяктуу эле, күйөө да аялдын башчысы. Жыйын Машайакка баш ийгендей эле, аялдар да бардык нерседе күйөөлөрүнө баш ийишсин. Күйөөлөр, аялыңарды Машайак Жыйындын сүйгөндөй сүйгүлө. Машайак Жыйын үчүн Өзүн берген. Ал Жыйынды сөз менен, суу менен жууп тазалап, ыйыктоо үчүн, тагы, кемчилиги же ушул сыяктуу бир нерсеси жок, ыйык, жана кемчиликсиз кылып, Өзүнүн алдында даңктуу кылып коюу үчүн Өзүн берген. 
Эфес. 5:22–27
Ким өз жанын аяса, ал андан түбөлүккө ажырайт. Ал эми ким Мен үчүн өз жанынан ажыраса, ал аны сактап калат.
Мт. 10:39
Өз ара бир ойдо болгула... 
Рим. 12:16

СЕГИЗИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН АДАМДАР МЕНЕН БОЛГОН МАМИЛЕСИ
Аялдар бири-бири менен жакын жана достук мамилелешүүгө муктаж. Аялга сөзсүз эле көп достордун кереги жок — бул жерде санга караганда сапаты маанилүүрөөк. Досторду туура тандоо — мына ушул маанилүү.
Сиздин аялыңызга аны колдонгусу келген же аны кемсинткен, ага көз арткан жана чынында анын өзүн сүйбөгөн, анын аркасынан ушактаган, сизге жакын болууга аракет кылган же өздөрү ушунчалык алсыз болгондуктан, байкуш болуп көрүнгөн, башкалардан көз каранды болгон достордун кереги жок. Сиздин аялыңызга анын руханий өсүүсүнө жардам бере турган жана анын жашоосун байыткан, ошондой эле аны менен сүйлөшүүдөн өздөрү да байый турган достор керек. Ага ишенимдүү жана берилген, дайыма аны мене сүйлөшүүгө, сыйынууга даяр, ага жардамга келе турган, ал үчүн маанилүү, мүмкүн сиз үчүн кызыксыз болгон темаларды талкуулай ала турган достор керек. Ага жардам колун сунууга, анын өмүрүн кооздогонго жөндөмдүү жана туура жолдо бекем турганга жардам берүүчү, ал суктана ала турган үлгү боло алган достор керек. Мындай аялдар сиздин аялыңызга руханий өсүүгө жардам беришет жана аягында силердин мамилеңерге жакшы таасирлерин тийгизишет. Сиздин аялыңыз анын жакшы, ак көңүл достору пайда болушу үчүн сиздин сыйынууларыңызга муктаж.
Сиздин аялыңыз үчүн сиздин үй-бүлөңүздүн мүчөлөрү менен болгон мамиле чоң мааниге ээ, ошондуктан сиз анын алар менен достошуусу үчүн сыйынууңуз керек. Бардык адамдар абдан жаралуу болгондуктан, ар кандай факторлор алардын мамилесине ар кандай таасирин тийгизиши мүмкүн жана зыян келтириши да мүмкүн. Ал эми үй-бүлөнүн мүчөлөрү көп учурда өзгөчө ишти татаалданткан өтүп кеткен таарынычтарды эстешет.
Жубайыңдын туугандары менен мамилелешүүдө өзгөчө этияттык мамиле керек. Ошондуктан сиздин аялыңыздын сиздин туугандарыңыз менен болгон мамилеси дайыма эле ойдогудай болбойт. Алардын ортосундагы мамиле көп бас­кычта сизден көз каранды. Сиздин төмөн жакта берилген суроолорго берген жообуңуз эмне тууралуу сыйынуу керектигин көрсөтөт:
1. Сиздин үй-бүлөңүз сиздин тандаган аялыңызды кабыл алышабы же дагы эле сиз качандыр-бир убакта акылыңызга келип, алардын кеңеши менен аял тандайт деп үмүттөнүшөбү?
2. Өз жакын туугандарыңыздын арасында өз аялыңыз жөнүндө жакшы сөздөрдү айтасызбы, аны жакшы кылып көрсөтүүгө аракет кыласызбы?
3. Өз жакындарыңызга аялыңыз жөнүндө арызданасызбы жана алар аны сындап баштаганда, аларга кошуласызбы?
4. Сиздин туугандарыңыз сиздин аялыңызга Кудайдан берилген бата катары мамиле кылышабы, алар андан Кудайдан белек болгон кызыктуу инсанды көрүшөбү?
5. Сиздин жакындарыңыз сиздин үйлөнүүңүздү өздөрүнүн тынчтыгына болгон коркунуч, чыдамдуулуктун сыноосу, катачылык, сиз көтөрүп жүрүшүңүз керкек болгон айкаш жыгач катары эсептешеби, алар сиздин тандагыныңызды «тамакка тыгылып калган сөөк» деп аташпайбы?
6. Сиздин үй-бүлөңүз сиздин аялыңызды кучак жайып тосуп алышабы же андан четтеп турушабы?
7. Сизге аялыңыз сиздин туугандарыңыз менен болгон мамилесине ыраазы эместиги жөнүндө айткан жок беле?
Кудайдан сиздин аялыңыздын сиздин үй-бүлөңүз менен болгон мамиленин чыныгы маанисин сизге ачып беришин сураныңыз. Андан сиз менен ачык болушун сураныңыз жана сизге сиздин туугандарыңыз менен өзүнүн мамилеси жөнүндө, алардын арасында өзүн кандай сезе тургандыгы жөнүндө айтып беришин сураныңыз. Көп аялдар күйөөсүнүн туугандары аны кабыл албагандыгынан азап чегишет. Көп күйөөлөр аялдарынын эмне сезип жатканына кызыгышпайт жана бардык айыпты аларга жүктөп коюшат.
Эгер сиздин аялыңызда ушундай көйгөй бар болсо, аны айланып өтүп кетүүгө аракет кылбаңыз, анын чечилиши жөнүндө сыйыныңыз. Кудайдан пайда болгон абал жөнүндө бардык чындыкты көрсөтүп беришин сураныңыз. Кээде себеп адамдардын ар түрдүү болуп, бири-бирин түшүнүү аларга кыйын болгондугунда. Сиздин аялыңыз адамдарды өзүн сүйүүгө мажбурлай албайт, бирок сиз абалды өзгөртүү үчүн өз жакындарыңыз менен сүйлөшө аласыз. Бирок бул жөнүндө биринчи сыйыныңыз. Аялды өз үй-бүлөсүнө алып келүү менен, күйөө өзүнүн үй-бүлөсүнүн ар бир мүчөсүнөн аялынын шыктана алышы үчүн сыйынуу милдетин өзүнө алат. Ал аялын сүйгөндүктөн, анын туугандары да аялын сүйөт деген болбойт. Достор жана туугандар менен жакшы мамилелешүүдөн бөлөк ар бир жубайлык түгөй эң аз дегенде эки же үч ушундай түгөйлөр менен мамилелешүүсү керек. Бирок түгөйлөрдүн экөө тең мамилелешүүдөн канааттануу ала турган жубайларды табуу жеңил эмес. Ошондуктан бул максатка жөтүү үчүн, балким, бир кыйла күч жумшоого туура келет. Жана албетте мындай түгөйлөр силердин жашооңорго кириши үчүн сыйынуу керек. Эгер алар бар болсо, силердин ортоңордогу достук байланыш бекемделиши үчүн сыйынуу керек.
Ыйык Китеп бизди «ишенбегендер менен бир моюнтурукка кошулбашыбызга» ынандырат (2 Кор. 6:14 кара). Бул сиздин ишенбеген досторуңуз болбошу керек дегенди билдирбейт, бирок бул силерге жакшы таасир калтырган гана жана Кудайдын жолу менен барууга аракет кылып жаткан адамдар менен гана мамилелерди кубаттоону билдирет. Ошондуктан бизге терс таасирин тийгизгендердин баарын биздин жашообуздан алып таштоосун Кудайдан өтүнүү керек.
Кечиримдүү болуу зарыл
Ар кандай адамдар менен мамиле түзүүдө кечиримдүү болуу баарынан маанилүү. Таарынуу үчүн дайыма шылтоо таба алгандыктан, кечирүүгө үйрөнүү абдан маанилүү. Эгер биз таарынычты унутканды үйрөнбөсөк, анда биздин жүрөгүбүздө сакталган кайгы каалаган учурда сыртка чыгып кетиши мүмкүн жана бул адамдар менен болгон биздин мамилебизге таасир этет. Мисалы, сиз аялыңыз менен бирге башка түгөйлөрдүн компаниясында түшкү тамак ичип жаткан учурда, жубайлар бири-бирине сындоо сөздөрүн кантип айтканын уккан учурларыңыз болду беле? Мунун айынан бардык коноктор ыңгайсыз абалда калышат. Дасторконду тегеректеп отургандардын жакшы мамилесине карабай кээ бирлери жашыруун сааттарын карай башташат жана батыраак бул жерден кетүүгө шылтоо издеп жана кийинки боло турган кечтеги чакырылгандардын тизмесинен бул түгөйдү ою менен сызып башташат. Сын сөз тамаша катары айтылса дагы, ал жерде отургандар башка адамды кемсинтүүнүн күбөлөрү болуп калгандыктан, өздөрүн ыңгайсыз сезишет. Жубайлардын биринин койгон талабы канчалык негиздүү болбосун, мындай жүрүш-туруш курчаган адамдарга бир гана терс таасир калтырат. Баары айтылган сөз кайгылуу жыйынтыкка алып келе тургандыгын түшүнүшөт: мисалы, таарынткан адам жыныстык байланышты каалаганда, ал макул болбогон жоопту алат.
Мындай учурлар кечире албастыкты күбөлөндүрөт. Кечире албаган адам аны курчагандардын баарына таасир тийгизет. Жубайлар бири-бирин кечире албаганда жана сыйлай албаганда, алар эле эмес, алардын балдары, туугандары, достору, бирге иштегендери жана алар кимдер менен мамилешсе, ошолордун баары азап чегишет. Эгер адамдын жүрөгүндө таарыныч боло турган болсо, айланадагылар иштин чоо-жайын билишпесе да, байкашат. 
Эгер сиздин аялыңыз кимдир-бирөөгө таарынып жүрсө, ал адамды кечире алышы үчүн сыйыныңыз, болбосо бул анын адамдар менен болгон мамилесине зыяны тиигизет жана Теңир аны кандай көргүсү келсе, ошондой болушуна ага тоскоол болот.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, сиздин аялыңыз:
• ишеничүү аялдар менен достошуусу үчүн;
• үй-бүлөнүн бардык мүчөлөрү менен мамилеше алышы үчүн;
• сиздин жакындарыңыздын көзүндө шыктанууну табышы үчүн;
• өзүнө бүт дүйнөгө болгон таарынычты жыйнабастыгы үчүн;
• өткөн жашоонун ооруткан эскерүүлөрүнөн бошонушу үчүн;
• башкаларды кечиргенди үйрөнүшү үчүн;
• аны таарынткандар менен элдешүүсү үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Епископ, Инглвуддагы (Калифорния штаты) ишенимдүүлөрдүн Борбордук библиялык коомунун башкы кайтаруучусу Кеннет К. Улмер бөлүшөт. Ал аялы Тогетта менен никеде турганына 24 жыл болгон жана үч баласы бар.
Менин сыйынууларымдын борбордук темасы дайыма менин аялым Тогеттанын менин биринчи никемден калган балдарым менен болгон мамилесинин жакшыруусу болчу. Мен Тогеттага үйлөнгөнүмө даңктуу 25 жыл толду. Ушул жылдарда Кудай биз ойлогондон жана сурагандан ашырып бере турган чындыгын далилдөө менен, Кудайдын күчүнүн бизде иштегенин көрө алдым. Кудай менин аялым менен менин кыздарымдын ортосундагы мамиледе кереметтүү жол менен иштеди.
Биз Тогетта экөөбүз үйлөнгөндө бир кызым беш жашта, экинчиси үч жашта болчу. Башында эле менин мурунку жашоом менен Кудай Өз ырайымында мага берген үй-бүлө куруудагы экинчи мүмкүнчүлүгүнүн ортосундагы назик жана морт байланышты бекемдөө үчүн бизге Кудайдын жетеги жана Анын жардамы керектигин түшүндүм. Никенин биринчи күнүнөн тартып мен Тогетта менин кыздарым үчүн жакшы эне болушу үчүн сыйынып баштадым. Мен Теңирдин алардын ортосунда чынчылдыкка, түшүнүүгө, чыдамдуулукка жана сыйлоого толгон мамиле түзгөнүн көрдүм. Мындай мамиле эч качан өзүнөн өзү болмок эмес. Азыр менин кыздарым 29 жана 27 жашта. Алар чыны менен Тогеттанын сүйүшөт жана сыйлашат. Алардын ар бири азыркы күндө өз жашоосу менен жашашат, бирок мен Кудай аларды Тогетта менен жакындаткандыгын, башкача айтканда Ал гана жасай ала турган нерсени жасаганынын күбөсү болдум.
Теңир мага бул жарык дүйнөдө эң сонун уул болуп калган эркек баланы асырап алганга жол берди. Азыр ага 14 жаш. Мен аны абдан сүйөм, ал мага дайыма зор кубаныч тартуулайт! Мен Кудайга бардык балдарым куткарылгандыгы жана Аны сүйгөндүгү үчүн ыраазымын. Биз оор күндөрдү бирге баштан кечирдик, Теңир биздин үйүбүздү жана үй-бүлөбүздү сактоосу үчүн бирге сыйындык. Бир тараптан биз типтүү кайтаруучунун үй-бүлөсүн көрсөтөбүз, бирок бир жагынан — биз айыктырууга жана мамилелешүүнү Теңирдин даңкы үчүн бекемдөөгө жөндөмдүү болгон Кудайдын күчүнүн кереметтүү таасиринин күбөсүбүз.
Мен Кудай менин аялыма ал ишене ала турган бир нече ишенүүчү аялдарды жөнөтүүсүн сурап сыйындым. Мен кайтаруучулардын аялдары көп учурда жалгыз болгонун байкайм, себеби аларда өз жүрөктөрүн ача турган берилген жакын дос­тору жок. Алар ишене ала турган адам жок. Менин аялымды сүйө алган, аны менен бирге сыйына алган жана дайыма анын таламын талашууга даяр болгон аялдар үчүн сыйындым. Мен Кудайга Анын аялыма берген достору үчүн ыраазычылык айтам, анткени ал алар менен кубанычын жана кайгысын бөлүшө алат. Мен Кудайга аны менен бирге дүкөндөрү кыдырып, базарларга саякаттап, сатып алуу үчүн барган достору үчүн ыраа­зычылык айтам (мага төлөмө кагаз келгенге чейинки учурда!), анткени алар менен мамилелешүү ага ыракат алып келет. Теңир ишенимдүү болуп, дайыма менин аялымдын адамдар менен болгон мамилесинин жакшырышы үчүн болгон сыйынууларыма жооп берчү.
Сыйынуу
Теңирим, мен аялымдын (аялыңыздын аты) жакшы ишенүүчү достору болушу үчүн сыйынам. Алар менен болгон мамиле ал үчүн күчтүн булагы боло тургандай болсун. Ал алардын сыйынуу жардамына дайыма сүйөнө ала тургандай кыла көр. Анын жашоосунан жакшы жемиш алып келбеген бардык мамилешүүлөрдү алып сал. Дагы мен Сенден менин аялым менен үй-бүлөмдүн бардык мүчөлөрүнүн ортосунда жакшы мамиле түзүшүңдү суранам. Сенин сүйүү жана биримдик рухуң алардын ар биринин жүрөгүндө падышачылык кылсын. Мен биздин туугандарыбыз менен болгон мамиледеги бардык жаңжалдын чечилиши жөнүндө жана бардык дискомфорттун талкаланышы үчүн сыйынам. Мага мен абалды жакшы жакка өзгөртүшүм үчүн эмне кылышым жана эмнени сүйлөшүм керектигин көрсөт. Өзгөчө мен аялымдын... (досунун же үй-бүлө мүчөсүнүн аты) менен болгон мамилесинин оңолушу жана бекемделиши үчүн сыйынам. Душман болгон тараптарды элдештир, талкаланган достукту калыбына келтир.
Теңирим, мен Сенден өтүнөм, менин аялым кечире ала тургандай жана муну каалай тургандай кыла көр. Азыр анда мындай каалоо жок болсо да, ага муну Сага тил алгандыктан жасоого жардам бер. Ага кечирим таарынткан адамды актабай турганын, бирок бул анын ө­зүн эркин кыла тургандыгын ачып бер. Эгер анын жүрөгүндө кандайдыр-бир таарыныч бар болсо, ал бул күнөөнү Сенин алдыңда мойнуна алышы үчүн жана андан бошонушу үчүн ага чындыкты ачып бер. Мен Сенден аябай өтүнөм, биз аялым экөөбүз бири-бирибизге болгон таарынычтарды эстебей тургандай кыла көр. Бири-бирибизди ошол замат жана толугу менен кечирүүгө үйрөт. Бүт чындык бир гана Сага белгилүү экенин дайыма биздин эстешибизге жардам бер, ошондуктан биз соттогонго укугубуз жок. Менин аялымды анын үй-бүлөсү, достору, бирге иштегендери жана коом үчүн жарык кыла көр жана анын башка адамдар менен болгон мамилесинин негизинде Сенин даңкың көбөйсүн, Теңирим.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Адил адам жакынына жол көрсөтөт, ал эми мыйзамсыздын жолу аларды адаштырат.
Нак.сөз. 12:26
Кимдир-бирөөгө каршы бирдемеңер бар болсо, сыйынып жатканыңарда, аны кечирип койгула. Ошондр асмандагы Атаңар да силердин күнөөлөрүңөрдү кечирип коет.
Мк. 11:25
Дос күткүсү келген адам досторчо мамиле кылышы керек. Бир тууганыңдан да жакын дос болот.
Нак.сөз. 18:24
Кыжырдан, ачуудан, каардан, кыйкырыктан, заар тилден жана бардык жаман нерселерден арылгыла. Бири-бириңерге кайрымдуу, боорукер болгула. Кудай силерди Машайак аркылуу кечиргендей, бири-бириңерди кечиргиле.
Эф. 4:31–32
Айыптабагыла, ошондо өзүңөр да айыпталбайсыңар. Соттобогула, ошондо өзүңөр да соттолбойсуңар. Кечиргиле, ошондо силер да кечирелесиңер.
Лк. 6:37

ТОГУЗУНЧУ БӨЛҮМ
АНЫН БААЛУУЛУКТАРЫ
Сиздин аялыңыз дайыма айланадагылардын ага тигилген көз караштарынын алдында жүрөт, ага бардык адамдар аны сынап карап тургандай сезилет.
Бул дүйнөнүн жазылбаган мыйзамы мындай — сиздин жубайыңыз өз балдарынын жүрүш-турушу үчүн, алардын мектептеги жетишкендиктери үчүн жана алардын келечектеги жашоосу үчүн жоопкерчиликтүү. Эгер ал жыйында, мектепте, өз районунда жана өз коомунда жетишээрлик активдүү болбосо, ал сөзсүз үн чыгарбаган соттоо менен кездешет. Адамдар көп учурда ушактардын негизинде анын үйүнүн ичинин жыйналбагандыгы тууралуу соттошот (албетте, силердин үйүңөрдүн сырткы абалын сизден сурашат).
Эгер сиздин аялыңыз иштей да турган болсо, анда ал бүт өзүнүн өмүрү менен ал үчүн жумуш биринчи орунда экендигин күбөлөндүрө тургандыгын андан күтүшкөндүктөн абал татаалдашат. Мындан сырткары, ал үлгүлүү аял, эне, кыз, дос жана коңшу болууга милдеттүү. А эгер ал бул ролдордун бирин эле аткара албай кала турган болсо, анда аны кыйыр түрдөгү айыптоолордун негизинде соттой турган аянычсыз жана өтө компетентсиз комиссиянын алдында турганга туура келет. Сиздин аялыңыз өзүнүн бир милдетин аткарууга убакыт сарптап жатканда, калгандарынын баары кооптуу абалда калгандай, тынчсызданат. Кээде ага ал өзүнүн айыпсыздыгын далилдеши же ырайым кылууну суранышы керектей сезилет. 
Анын туруктуу айыптоочуларынын анын ийгиликсиздигинин жакшы даярдалган күбөлөрү дайыма бар болгондугу ишти дагы татаалдатат. Анын бардык айыптоолору негиздүүдөй көрүнөт, ошондуктан аялдын бардык каршылык көрсөтүүлөрү тез арада четке кагылат. Анын акылында тынымсыз кайчылашкан сурактар жүрүп баштайт. Айыптоолор абдан оор. Аны айыптап жаткан мыйзам бузуулар ушунча катуу жазалагыдай олуттуу деле эмес. Аягында ал бүт күчү менен аракет кылат. Эмне үчүн бул эч качан жетиштүү болбойт?
Коом аялдардан абдан көп нерсени талап кылат; эркектерден да талап кылат, бирок ал такыр башкача. Мисалы, эркектер аялдарга караганда үй-бүлөнү камсыз кылуу үчүн бир кыйла оор жоопкерчиликти алып жүрүшөт. Аял үйдү камсыз кылууга жардам берет, бирок бул үчүн ал жоопкерчиликтүү эмес. Эгер аял үй-бүлөдө жалгыз тамак табуучу болсо да, бирок ал көп иштеп таба албаса жана ийгиликтүү карьера жасай албаса да, эч ким аны бул үчүн соттобойт. Эркекке болсо коом мындай жеңилдик берүү менен мамиле кылбайт. Бирок аял үй-бүлөлүк бюджетке канчалык салым кошсо да, эгер ал жалгыз өзү иштеп, үй-бүлөнү камсыз кылып жатса да, ал эми күйөөсү үйдө балдарды карап отурса, кийинчерээк анын балдарынын мектепте же курбулары менен көйгөйлөр пайда болсо, аялга сын-пикир коюлат.
Кээде ага коюлган талаптардын басымы ушунчалык чыдагыс болуп кеткендиктен, аны күчү түгөнгөндөй сезилет, ал өзүнүн милдеттерин аткара албай калат. Анда анын такыр руху түшүп, ооруп калышы мүмкүн. Бул факторлордун баарын түшүнүү сизге ал үчүн сыйынып баштоого жардам берет.
Аялдардын жашоосундагы бир катар татаал көйгөйлөрдүн бири дайыма өз «уясын» меймандос, тыкан, жайлуу жана коопсуз абалда кароо милдети болуп саналат. Эреже катары эркектер жашоо жайды тандоодо активдүү, бирок ал аялдай болуп күчтүү тынчсызданбайт. Аял өзүнүн ыңгайлуу жана меймандос үйдү жасоого жөндөмдүү экендигине шектенгенде, бул үчүн анын убактысы жана акчасы жок болсо, анда бул үй түгөнбөгөн тынчсыздануунун жана жагымсыздыктын булагы болуп калат.
Мисалы, эгер Билл менен Саранын үйүнө киргенде, элдер алардын үйү чачылып жатканын, жыйналбаганын көрүшсө, алар Билл — шалакы деп ойлошпойт, алар ошол замат Сара жакшы эмес кожейке деп чечишет. Мына ошол үчүн сиздин аялыңыз үйдө жашагандар өздөрүнүн артынан жыйнабаса, абдан кайгыланат. Же сиз кечки тамакка таанышыңызды аялыңызга айтпастан эле ээрчитип келдиңиз деп коелу. Баарынан мурун бул аны кыжырдантат, бирок бул анын өз үйүндө бул кишини көргүсү келбегендиктен эмес, анын үйү конок тосконго даяр болбогондугу үчүн, ал эми кечки тамак кадимки эле күндөрдөгүдөй болгондуктан, ал аны мунун баары үчүн соттойт деп сезет. Көп аялдар үчүн дасторкон жаюу мүмкүнчүлүгү алардын өзүнө болгон ишенимин бекемдейт. Ал эми бул учурда болсо аны өз талантын көрсөтүү жана мүмкүн бул аркылуу кимдир-бирөөнү таң калтыруу мүкүнчүлүгүнөн ажыратышты. 
Ыйык китепте айтылган, эгер Теңир тарабынан курулбаса, анда үй куруу пайдасыз. Үйдүн иши майда-чүйдө, эч качан бүтпөгөн толтура милдеттерден турат, ал эми алардын кээ бирлери бизге ушунчалык болбогон нерседей көрүнгөндүктөн, биздин түйшүгүбүзгө Кудайды аралаштыруу ыңгайсыз сезилет. Бирок эгер биз Аны менен өз жүгүбүздү бөлүшүүгө даяр болсок, Ал дайыма биздин жүгүбүздү жеңилдетүүгө даяр. Аялдардын көпчүлүгү үйүндө гана эмес, үйдөн сырткары да жашагысы келет. Бул сиздин аялыңыз сезип жаткан басымды азайтуу үчүн керек болмок, бирок бул үчүн анын мойнуна жүктөлгөн үй иштеринин жүгү жеңилдеши үчүн сыйынууңуз керек. Шектенбестен Кудайга кайрылыңыз жана Андан аялыңызга кантип жардам бере ала турганыңызды сураңыз (менин күйөөмдө мен өзгөчө баалаган нерсе — анын мага үй иштерин аткарууда жардам берүүгө дайыма даярдыгы).
Үй жөнүндө камкордук эч ким ыраазычылык айтпаган учурда, аялдар үчүн эч ким ыраазы болбогон эмгектей сезилет. Ал үйдө жасаган бардык нерсеге жогорку баа бергенди унутпаңыз. Ага сиздин шыктандырууңуз керек; ал сиздин ансыз деле бар болгон анын жонундагы жүктү оорлото турган жеңил ойлуу эмес экендигиниңизди билгиси келет. 
Аял өзүнүн артыкчылыктарын орду-ордуна коюу менен, көбүнчө баарын жана бардык нерсени өзүнөн жогору коет. Мындай жүктөр дайыма боло турган стресстин жана нерв системасынын начарлоосунун себеби болуп калат, бир күнү аялдын организми кальций жетишпеген сөөккө жарака кеткенге чейин, узак убакыт бою белгисиз бойдон калышы мүмкүн. Эгер сиздин аялыңыз өзүнөн башка адамдар үчүн жашап жана эмгектенип жатса, өзү жөнүндө дайыма унутуп калса, мындай жашоо аны чарчатат. Анда бере турган эч нерсе калбай калат. Сиздин жубайыңыз өзү үчүн да убакыт табышы үчүн сыйыныңыз. Мындан ал өзүмчүл болуп калбайт — мындан анын жашоосунун борборундагы орунду Кудай ээлейт. 
Аялга өзүнүн милдеттерин туура катарда жайгаштыруу кыйын, себеби анын жашоосунда анын көңүл бөлүүсүн талап кылган абдан көп нерселер бар. Сиздин аялыңыз сиздин сыйынууңузга өзгөчө муктаж. Эгер сиз аны соттогон болсоңуз же сындаган болсоңуз, мен сиздин муну жаман ой менен жасабаганыңызга үмүттөнөм, өзүңүздүн айыптоолоруңуздан баш тартыңыз, өз аялыңызды актаңыз жана өзүңүзгө келечекте адилетсиз сот жүргүзүүгө тыюу салыңыз. Душманга сиздин аялыңыз ааламдагы жогорку бийликке ээ болгон Жогорку Сот тарабынан акталгандыгын маалымдаңыз, шайтанга аялыңызды соттогонго укугу жок экендигин эскертиңиз. Ага Кудай белек кылып берген улуу акталуу жөнүндөгү анын жеке күбөлүгү башка мыйзамга тил алчаак аялдарды аларга койгон актоосуз жогорку талаптарга туура келүүсүнө милдеттендирген мыйзамдан бошоно ала тургандыгына ынандырат. Андан кийин Кудайдын аялыңызга анын жашоосундагы артыкчылыктарды туура койгонго Өзүнүн эркин ачып берүүсүн сураныңыз. Ал муну канчалык деңгээлде ийгиликтүү ишке ашыра тургандыгын соттоо биздин ишибиз эмес. 
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, сиздин аялыңыз:
• өз жашоосунда Кудайды биринчи орунга коюуну унутпастыгы үчүн;
• сиз менен мамилелешүүгө убакыт табышы үчүн;
• балдар менен мамилелешүүгө убакыт табышы үчүн;
• өзү үчүн убакыт табышы үчүн;
• ыңгайлуу жана меймандос үйдү кура алышы үчүн;
• өз убактысын акылмандык менен колдонушу үчүн;
• өз приоритеттерин туура түшүнүшү жана орду-ордуна коюушу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан бөлүшөт
Эгер анын жашоосунда артыкчылыктар туура коюлбаса, жашоосу кандай максатсыз боло турганын мен билем. Биздин эркектердин милдети канчалык оор болбосун, алар биздин аялдарыбыз аткарганга салыштырганда жеңил. Мен Сторми үчүн сыйынууга көп убакыт арнайм, Кудайдан ал өзүнүн бардык иштеринин борборунда болуу менен дайыма кубаныч жана тынчтыкты сезиши үчүн анын жашоосунда туура тартип түзүшүн сурайм. Эгер бирөөбүздүн жүрөгүбүздө кубаныч жок болсо, бул биздин жубайлык мамилебизде убакытты создурбастан эле байкалат.
Ар бир күйөөдө аялы үчүн шыктандыруу сөздөрү сакталып турушу керек. «Сага рахмат. Сен муну абдан жакшы жасадың»; «Сен балдар үчүн жакшы кам көргөнүң үчүн сага рахмат»; «Сен менин аялым болгонуң үчүн рахмат» — мына ушул сөздөрдү ал уккандан чарчабайт. Ошондой эле биздин аялыбыз Теңирди издеши үчүн жана Ал андан эмнени күтүп жатса, ошону аткарышы үчүн сыйынуубуз керек. Эгер биз сыйынбасак, биз аялыбыздын Кудайды угуусуна жана алар бара турган жолду көргөнгө тоскоол болобуз. Өз аялым үчүн сыйынуу менен жана Теңир анын алдына койгон максаттарына жетүүнү кубаттоо менен, мен анын жашоонун толуктугуна алып бара турган жолду ачык көрүшүнө жардам берем. 
Мурда мен стресс эркектердин гана үлүшү деп ойлочумун. Албетте! Мен он биринчи тидеги гольф үчүн болгон талаада карда отуруу менен стресстен арылчумун жана оюн үчүн эки саат убакытты корото алганым үчүн кандай гана бактылуу экендигим жөнүндө жарыялап айтчумун. Ал эми Сторми бул учурда бир нече бөлүккө чачырачу: тапшыруу убактысынын жарымынан өтүп кеткен китептин үстүнөн иштечү, кызыма үй тапшырмасын аткарууга жардам берчү, үйдү тазалап, тамак даярдачу, канча кыла алса, ошончо жасачу, ошондой эле акылмандык менен жумуш тууралуу жолугушууларды жана сүйлөшүүлөрдү жүргүзчү жана дайыма нааразы болгон өзүнүн күйөөсү үчүн убакыт тапчу. 
Бизге, эркектерге, караганда аялдардын милдети көп. Эркектерге көбүнчө бир кыйла чоң жана маанилүү болгон көйгөйлөрдү азыраак чечүүгө туура келет; аялдарга болсо көптөгөн майда жана өтө кичине эмес чечимдерди кабыл алуу­га туура келет. Мен Кудайдан Сторми жашоодогу энергиясын сакташы үчүн, өз күнүн акылмандык менен уюштурууга үйрөтүүсүн сурандым. Кудай дайыма менин сыйынууларыма жооп берчү.
Сыйынуу
Теңирим, бүгүн мен өз аялым (аялыңыздын аты) үчүн сыйынам жана ал жөнүндө Сенин кам көрүшүңдү суранам. Ар бир күнү ал баарынан мурун Сени издеши керектигин жана Сени өз өмүрүндө биринчи орунга коюушу керектигин ага ачып бер. Ага өз убактысын жакшылап уюштурганды жана аны эффективдүү колдонгонду үйрөт. Ага приоритеттерди жана кызыкчылыктарын өз кызматынын ар бирин толугу менен аткара алышы үчүн маанилүүлүгүнө жараша ордуна койгонго жардам бер. Ага аялдын, эненин, кожейкенин, жумушта иштеген аялдын, жыйындагы жана коомдогу кызматчынын ролун аткарууда «алтын ортону» тапканга жардам бер; ошондой эле ал дайыма өзүн таза жана жаңылангандай сезиши үчүн жеке өзү үчүн убакыт табууга жардам бер. Бул тең салмактуулук бузулган кездеги аны кыйнаган күнөөлүү сезимден бошот. Өзүнүн бардык жумуштарынын арасынан мен үчүн убакыт таба ала тургандай болсун. Өзүнүн бардык милдеттерин кубаныч менен орундатышы үчүн, ага энергия жана күч бер.
Теңирим, мен Сенден өтүнөм: менин аялыма (аялыңыздын аты) биздин үйдү жайлуу жана тынчтык өкүм сүргөн жай кылууга жардам бер. Биздин финансылык абалыбыздан көз карандысыз, биздин үйдү ар бирибизге кубаныч бере ала тургандай керемет жайга айландыруу үчүн ага акылмандык, энергия, күч жана акылдын ачыктыгын бер. Мен Сенден өтүнөм; анын ийнинде жаткан үй жумуштарынын жүгүн жеңилдете көр жана жүрөгүндө тынчтыкка ээ болгонго жардам бер. Мен кантип аны шыктандыра ала турганымды жана үй жумуштарында ага жардам берүүнү мага көрсөт.
Ыйык Рух, мен Сенден биздин үйүбүздү Сенин тынчтыгың, сүйүүң жана биримдигиң менен толтур. Биздин үйүбүз акылмандык менен курулсун жана акыл-эс менен бекемделе турган болсун, «баалуу жана эң сонун мүлктөр» менен толо тургандай болсун (Нак. сөз. 24:3–4 кара). Биздин үйүбүздө Сени даңктабаган бардык нерсени бизге көрсөт, Теңирим. Мен: «Мен жана менин үйүм Теңирге кызмат кылат», — деп жарыялайм (Жаш. 24:15 кара).
Ага (аялыңыздын аты) күнүмдүк иштердин баарын бүтүргөнгө жардам бер жана өзүнө ашыкча милдет албаганга акылмандык бер. Ага анын баалyуктарынын маанисин туура түшүнгөнгө жана алардын баарын ыла­йыктуу тең салмактуулукта кармаганга жардам бер.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Бардык нерсенин өз убагы бар, асман астындагы ар бир нерсенин өз убагы бар.
Нас. 3:1
Баарынан мурда Кудайдын Падышалыгын жана адилеттигин издегиле, ошондо мунун баары силерге кошулуп берилет.
Мт. 6:33
Эгер үйдү Теңир курбаса, анда аны куруп жаткандардын иштегени бекер, Эгерде шаарды Теңир сактабаса, сакчынын уктабай сак турганы бекер.
Заб. 126:1
Ал өз үйүндөгү чарбасына көз салат, бекер тамак жебейт.
Нак.сөз. 31:27
Кудайдын мыйзамы анын жүрөгзүндө, анын буттары тайыбайт.
Заб. 36:31

ОНУНЧУ БӨЛҮМ
АНЫН СУЛУУЛУГУ
Кандай гана аял болбосун — жашпы же карыбы, өзүнө ишенгенби же алсызбы, жетилгенби же бала кыялбы, — ага дайыма ал өзү кандай болсо, ошого караганда бир кыйла сулуураак болгусу келет. Көп аялдар өздөрүнүн чыныгы сулуулугун такыр көрүшпөйт. Мен анын сулуулугу жөнүндө жылуу сөздөрдү, өзгөчө анын жашоосундагы эркек ага айта турган болсо, уккусу келбеген бир да аялды билбейм. Эгер сиз ушундай сөздөрдү угуудан эч кандай канааттануу албаган аялды билсеңиз, демек, ал көп жылдар бою уккан эмес, же, мүмкүн, ал уккан болсо да, бирок алар мындай же тигиндей түрдөгү кордоо менен коштолгон. Кандай гана болбосун, бир нерсе белгилүү: аялдардын жылуу сөзгө көңүл коштук менен мамиле кылуусунун себеби — жандык жарааттар.
Кудай аялды сулуу кылып жараткан. Ыйык китептеги аялдар — Сарра, Рахель, Ребекка, Эстер кандай гана сулуу болушкан. Ал эми Мариям менен Обонун сулуулугуна ким шектенет? Аял үчүн өзүнөн жана айланасынан сулуулукту көрүү табигый нерсе. Кудай ушундай жөндөм берген, анткени Ал анын жүрөгү Анын — сулуулуктун жеткилең Үлгүсү болгондун алдында ачык болуусун каалайт. Теңир аялда Анын су­луулугу чагылышы үчүн, анын көңүлү Ага бурулушун каалайт (Заб. 26:4 кара). 
Аялды анын сүйүктүү экендиги тууралуу ой сулуу кылат. Ошондуктан анын жүрөгүндөгү Кудайдын Рухунун катышуусу жана Теңир менен бирге болууга, Аны даңктоого жана мактоого болгон анын каалоосу — мына булар анын сулуулугуна көмөк көрсөтө турган эң мыкты каражаттар. Кудайдын сүйүүсү аны ичинен да, сыртынан да сулуу кылат.
Күйөөнүн сүйүүсү дагы аялды сулуу кылат. Эч ким сүйбөгөн аял соолуйт жана өлөт. Эмне үчүн балдар менен болгон мамиле аялга абдан зор ырахаттануу берет? Анткени күн бою аны назиктик жана сүйүү курчайт жана анын жүрөгүн толтурат. Бирок анын балдарынын ага болгон сүйүүсү канчалык күчтүү болбосун, күйөөсүнүн сүйүүсүнө ал көбүрөөк муктаж, себеби анын сүйүүсү ага канааттануу алып келет. Күйөөнүн сүйүүсү аялды байытат; ал ага өзүн сулуу сезгенге мүмкүндүк берет. Жана бул жакшы нерсенин агымы кайрадан күйөөгө багытталат (Майкл ар дайым мага, мен андай эмес экенимди билген учурда да, мени сулуусуң деп айтат. Кээде мен андан мени тигилип карабастыгын суранам. Бирок баары бир мен андан бул сөздөрдү укканымда, мен өзүмдү абдан жагымдуу сеземин).
Сиздин аялыңыз сулуу. Мейли ал жеткилең болбосун, баары бир анын сырткы келбети таң калтыраарлык. Мен буга ишенем, себеби сиз андан сулуулукту көрбөгөн болсоңуз, ага үйлөнмөк эмессиз. Эркек эч качан сулуу деп таппаган, анын жүрөгүнө тийбеген аялга үйлөнбөйт. Сиздин үйлөнгөнүңүзгө канча жыл болгону маанилүү эмес, — эгер сиз ага айтуу үчүн, аны жетиштүү түрдө сүйгүңүз келсе, сиз ар качан өз аялыңыздын сулуулугун көрө аласыз. Эркек аялга өзүн канчалык сулуу сезгенге жардам берсе, ошончолук ал сулуу болот.
Мүмкүн, сиз Менин сулуу айымым деген мюзиклдан белгилүү «Эмне үчүн аялды эркек менен салыштырууга болбойт?» — деген ырын эстегендирсиз? Мүмкүн сиз аны азыр ырдап жаткан чыгаарсыз? Бирок мен сизге эскертким келет: аялдар эркектерге окшошпойт, алар башкача. Бир белгилүү китептин аталышында эркектер менен аялдар — ар башка планетанын жашоочулары экендиги жөнүндө айтылат. Мында чындыктын бир үлүшү бар. Алар — ар түрдүү галактиканын тургундары десе тагыраак болмоктур. Ошондуктан аял эркекке окшош боло албайт жана аял бойдон калганын улантат. Эгер сиз аялыңыздын сулуулугу жөнүндө сыйынуунун бардык маанилүүлүгүн түшүнбөсөңүз, жөн гана мага ишениңиз. Мен эмне айтып жатканымды билем, ошондуктан мени аягына чейин угуңуз. Аялыңыздын өзүнө кандай мамиле жасаганы, анын өзүн кандай сезгени — экөөңөр үчүн тең маанилүү, мындан анын да, сиздин да бактыңыз көз каранды. 
Албетте, сиз аялыңыздын никеге чейинки өзүнө түзүп алган образ үчүн жоопкерчилик алып жүрбөйсүз, бирок сиз эми ага өсүп жете турган образга терс же оң таасир эте аласыз. Сиздин сөздөрүңүз андагы сиз элестете албаган сулуулукту ойготушу мүмкүн. 
Бир жолу менин дос кызым Тери жолдошу менен универсалдык дүкөндө баратып, андан: «Сага бул жерден бир нерсе керекпи?» — деп сураптыр. Анын күйөөсү Майкл ага карап: «Бул жерде сенден башка мага эч нерсенин кереги жок», — деп жооп берди.
Ушул сөздөрдөн кийин ал өзүн сулуу сезгендигине шектенүүгө болобу? Мына ушундай сөздөр жөнүндө мен азыр кеп кылып жатам.
Эгер сиздин аялыңызды жаш чагында ата-энеси, бир туугандары же теңтуштары кемсинтип, ага сулуу эмессиң деген ой беришкен болсо, анда бүгүнкү күндө анын өзүн баалагандыгы абдан төмөн. Ким ага андай эмес деп көндүрүүгө аракет кылса да пайдасыз, себеби анын сулуу экенине ишендире турган эки гана инсан бар, алар — Кудай жана сиз. Бирок эгер Кудай биринчи болуп ага анын сулуулугу жөнүндө айтпаса, сиз да эч нерсе кыла албайсыз. Канчалаган эркектер өз аялдарын анын сулуу жана жагымдуу экендигин айтпасын, бирок аялдын ичинде буга ишеними жок болсо, эч нерсе өзгөрүлбөйт. Бир гана сиздин сыйынууларыңыз баарын өзгөртө алат. Сиздин сыйынууларыңыз аны өткөн жашоосунан келген жалгандан бошотот жана агы чындыкты айткан Кудайды укканга жардам бере алат. 
Сиздин сыйынууларыңыз аялыңызга өзүнө ишенүүчүлүк менен өзүн-өзү кыйноонун тамырын тапканга жардам берет. Ден-соолугу чың болгусу келген ар бир аял муну табышы керек. Дайыма өзүнүн жагымсыз экендигине даттанган адамдын чөйрөсүндө болуу кимге жагат? Же ким баарынан өзүн сулуу деп эсептеген аялдын чөйрөсүндө чыдай алат? 
Албетте, көпчүлүк адамдар минтип чектен чыгып кетишпейт, бирок өздөрүнүн сырткы келбетине нааразы болгон аялдар толтура. Бул нерсенин себеби — дүйнө дайыма бизге сулуу аялдардын үлгүсүн таңуулайт. Эгер аял конкреттүү стандартка туура келбесе, дененин белгилүү бир пропорциясына, чачтын белгилүү бир тибине, көздүн белгилүү бир кесилишине, эриндин белгилүү бир формасына ж.б. ээ болбосо, ал сулуу болуп атала албайт. Өз аялыңыздын коомдун оюнун катаалдыгынан бошонушу үчүн сыйыныңыз, анын көзү дайыма Теңирге кадалышы үчүн жана аны сүрөттөй алгыс сулуу кылып чагылта ала турган Анын сулуулугун көрүшү үчүн сыйыныңыз. 
Жылуу сөз угууга болгон талап аялдарда бала чагынан эле башталат. Менин кызым эки жашта болгон мезгилде, ар бир жекшембиде сыйынуу үйүнө бараарда мен ага анын эң жакшы кооз көйнөктөрүнүн бирин кийгизип, ага абдан сулуусуң деп айтаар элем, бул ага зор ырахат тартуулачу. Бирок ошондон кийин мен аны коңшу бөлмөдөгү атасына көрсөтүп келүүгө жөнөтчүмүн. Эгер ал ага сулуусуң деп айта турган болсо, ал кубанганынан жүзү жаркылдап калчу. Аял канча жашта гана болбосун, эркектерден уккан жылуу сөз дайыма аны кубаныч менен толтурат. Ошондуктан сиздин аялыңыз эле эмес, сиздин кызыңыз да ушундай сөздөрдү уккусу келет. Аялдар буга сиз ойлогондон да көбүрөөк муктаж. Өз апаңызга жана чоң энеңизге алардын сулуулугу жөнүндө айтууну унутпаңыз. Аял канча жашта болбосун — экиби же жүз экиби — анын жүрөгүндө от жандыруу сиздин бийлигиңизде.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, өз аялыңыз үчүн:
• Кудай аны сүйө турганын билиши үчүн;
• Теңирдин сулуулугун өз ичинде сезиши үчүн;
• сиздин сүйүүңүздү сезиши үчүн;
• өзүнүн кадыр-баркын баалашы үчүн;
• өзү үчүн дайыма убакыт таба алышы үчүн;
• өзүн бир кыйла жагымдуу кыла алышы үчүн;
• сиз аны сулуу деп эсептей турганыңызды билиши үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан бөлүшөт
Биз, эркектер, өз аялдарыбызды жагымдуу сөздөр менен эркелетпейбиз, анткени биз алар үчүн өзүн сулуу эсептегени канчалык маанилүү экендигин түшүнбөйбүз. Кээде мага Сторми эмне үчүн жагымдуу болгонго аракет кылып жаткандыгы кызыктуу. Мен анын аракетинин жыйынтыгын талашсыз түрдө көрөм, бирок негизгиси ал үчүн жана башка көптөгөн аялдар үчүн сулуулук алардын жашоосундагы ажырагыс бөлүгү экендигинде. Ошондуктан, ал ичиндеги Кудай ага берген сулуулукту сезиши үчүн сыйынуу менин милдетим деп эсептейм. Айтмакчы, бала кезинде ага жакындарынын эч кимиси эч качан ал сулуу экендигин айтышкан эмес. Ошондуктан ал өзүнүн абсолюттук жагымсыздыгына ишенүү менен чоңойгон. 
Мен Сторминин мага операциядан кийин, уялуу менен: «Майкл, менин бүгүн кебетем жакшы эмес», — деген сөзүнө «Кымбаттуум, мен күн сайын сенин алдыңда жакшы эмес түрдө болуп жатпаймынбы», — деп жооп бергенимди эстейм. Биз, эркектер, аялдарыбыздын өзүн баалоосуна, алардын сулуу экендигин айтуу менен зор таасир тийгизебиз. Сторминин жашоосундагы бул сферасы тууралуу өзүмдүн сыйынуумда, Кудайдын сулуулугу анда көрүнүүсүн Андан өтүнөм. Мага ишенгиле, бул иштейт!
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден менин аялыма (аялыңыздын аты) Сенин көз алдыңда кымбат баалуу эсептелген «туруктуу, момун жана жоош рух» (1 Пет. 3:4 кара) берүүңдү суранам. Сен ага берген сулуулукту баалоону ага үйрөт. Мага эч качан аны шыктандырууну жана аны мен абдан жагымдуу деп эсептей турганымды айтууну унутпашыма жардам бер. 
Эгер мурун ага кимдир-бирөө тескери айтып жана анын кадыр-баркын төмөндөткөн болсо, Сенин чындыгың аягына чейин анын акылынан бул жалганды сүрүп чыга тургандай болсун. Анын акылын качандыр-бир кезде анын атына айтылган бардык таарынткан жана кордоо сөздөрүнөн бошот. Мен анын өзүн баалоосунун деңгээли сырткы келбет эмес, Сенин сөзүң болушун каалайм. Сен аны кандай көрсөң, өзүн ошондой көргөнгө жардам бер. Ал Сенин көзүңдө баа жеткис экендигине ынандыра көр, мен үчүн ал абдан көпкө тура турганына мен ынандыра ала тургандай болоюн. 
Менин аялыма өзү үчүн кам көрүүнү: жакшы кийинүүнү, жасалгаларды туура тандоону жана өзүнүн сулуулугун баса белгилөө үчүн косметиканы колдонууну, муну менен Сени даңктоону үйрөт. Бирок ошондой эле Сенин сулуулугуңдан мыкты эч нерсе жок экендигин эстеп жүрүүгө жардам бер. Айланадагылар анда чагылган Сенин бейнеңдин сулуулугун көрүшү үчүн менин аялымды бардык жагынан сулуу кыла көр.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Ким жакшы аял таба алат? Анын баасы асыл берметтерден да жогору.
Нак.сөз. 31:10
Жасалгаңар сырткы кооздуктар болуп эсептелген өрүлгөн чач, алтын жасалга, жакшы кийим эмес, Кудай алдында кымбт баалуу эсептелген, жүрөктө сакталган, туруктуу, момун жана жоош рух болсун.
1 Петр. 3:3–4
Падыша сенин сулуулугуңду көргүсү келет, анткениАл сенин Теңириң, сен да Ага таазим кыл.
Заб.44:12
Теңирдин атын даңктагыла. Теңирге Анын даңкынын улуулугу үчүн таазим кылгыла.
Заб. 28:2
Адам Кудайдын жасап жаткан иштерин башынан аягына чейин түшүнө албаса да, Ал бардык нерсени өз убагында сонун кылып жасады, алардын жүрөгүнө түбөлүктүүлүктү салды.
Нас. 3:11

ОН БИРИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН ИНТИМДИК ЖАШООСУ
Башындагы он бөлүмдү барактап отуруп, сиз ошол замат бул бөлүмгө келип калганыңызды мойнуңузга алыңыз. Эгер мен туура тапкан болсом, уялбаңыз, сиздин бул кылганыңыз табигый нерсе. Жыныстык катнаш (секс) — бул эркектердин жашоосун негизги түзгөн нерсеси эле эмес, ошондой эле эң жогорку талабы (муну сиз өзүңүз да биле турганыңызга толук ишенем). Сыйынган аялдын күчү деген китебимде мен эркектерди тынчсыздандырган тема катары, башындагы бөлүмдөрдүн бирин — төртүнчү бөлүмдү арнаганмын (анткени бул китеп машайакчылар үчүн арналгандыктан, биринчи бөлүмдү арнаган жокмун). Азыр сиз окуп жаткан бул китепте аялдардын абдан керектүү муктаждыктары жөнүндө башындагы биринчи бөлүмдөрдө жазылган, ал эми «Анын интимдик жашоосу» бөлүмүн орто ченине жайгаштырдым (бул китептеги темалар менин аялдар менен өткөргөн суроо-жооптордун жыйынтыгынын негизинде катарга коюлгандыгын эсиңизден чыгарбаңыз).
Аялдардын баалуулуктарынын тизмесинде секс эркектердин приоритеттеринин тизмесине салыштырмалуу биринчи орундарда турбайт. Мунун себеби мен аялдар үчүн жыныстык катнаш — абдан татаал тема болгондугунан көрөм. Ага өзүн сезимдеринен, эскерүүлөрүнөн, өткөн жашоосу тууралуу ойлордон жана окуялардан бөлүп, таза физикалык субьект катары калуу өзгөчө кыйын. Ал бир гана физикалык талаптарын канааттандырууну каалабайт — анын жандык муктаждыктары да ал үчүн мааниси аз эмес. Сиздин аялыңыздын интимдик жашоосу эки фактордон көз каранды:
1. Анын өзүнө болгон мамилесинен.
2. Анын сизге болгон мамилесинен.
Аялдын өзүнө болгон мамилеси көп учурда анын жашоосундагы эркектер ага кандай мамиле кылгандыгынан көз каранды. Эгер аны кордошкон болсо, кемсинтишкен болсо, жакшы баалашпаса, эгер ал кандайдыр бир зордуктоого учураган болсо, анда ал өзүн толук кабыл алууга үйрөнө албайт. Эгер күйөөсү эч качан аны таарынтпаган болсо да, өткөн жашоосундагы таарыныч болгон факт алардын интимдик жашоосуна тоскоол болот. Бул кандай гана таң калычтуу угулбасын, аял өзүн жагымдуу жана сексуалдуу сезбесе, ага мындай болуу абдан кыйын. Бирок эркек өз аялын абдан жагымдуу экендигине жана аны сүйө турганына ынандыра турган болсо, анда аял өзүн сүйүктүү жана асылкеч сезип, өз күйөөсү менен эң терең жыныстык катнашуу менен бөлүшүүнү өзү каалап калат.
Сиздин аялыңыздын сизге болгон сезимдери кандай? Эгер ал сизге ачууланып турса, сизден көңүлү калган болсо, эгер сиз анын жүрөгүн оорутуп койгон болсоңуз, анда мунун баары анын сиз менен жыныстык катышта болуудагы каалоосуна терс таасирин тийгизет. Эгер сиз аны таарынткан болсоңуз, мүмкүн кокустуктан болсо да, бул андагы коргонуучу физикалык реакцияны чакырышы мүмкүн. Бул таарыныч качан болгону маанилүү эмес (мисалы, бир ай мурда, сиз аны унутуп калгандырсыз), сиздин аялыңыздын жүрөгүндөгү жараат абдан узак убакытка оорушу мүмкүн жана бул силердин жыныстык катнашыңарга сөзсүз таасирин тийгизет. Эгер анын жүрөгүндө сизге болгон оору жана жараат жашырынып жаткан болсо, сиз менен болгон байланыш тууралуу ой анын акылынын кайсы-бир периферияларында жүргөнүнө ишенсеңиз болот. 
Аял үчүн секс — бул өзүнүн эркекти жактыргандыгын көрсөтүүнүн жолу. Ага оору алып келген жана аны кемсинткен эркекке өзүнүн эркелеткенин курулай эле сарптоого каалоосу болбойт. Эркек өзүнүн өнөктөшүнө эч кандай терең сезими жок болсо деле жыныстык катнашта боло бере турган болсо, аялда баары башкача. Албетте, ал жыныстык байланышка катыша алат, бирок ага аны сатып алгандай сезилиши мүмкүн. Ал өзүн сүйүктүү жана асылкеч сезген учурда аялдын чыныгы сексуалдуулугу сүйүүнүн нурунун алдында гүлдөп өскөндүктөн, оору алып келген адамга өзүн толугу менен бере албайт. 
Жубайлардын ортосундагы сексуалдык байланышты бекемдөөнүн маанилүү шарты толук ишенүү болуп саналат. Сиздин аялыңыз сизге ишениши керек. Ал сиздин чынчылдыгыңызга ишене алганда гана, сиздин жашоодогу башка сферадагы бардык катачылыктарыңызды кечире алат. Эгер силердин бирөөңөр ишенимди актай албай калган болсоңор, анда толугу менен тобо кылуу, кечирим жана айыгуу болушу үчүн сыйынуу керек. Аял эч качан өзү ишенбеген адамга өзүнүн денесин, акылын жана сезимин бербейт. 
Эгер силердин жубайлык жашооңордо бейопалык («көзгө чөп салуу». — Котор.эск.) болгон болсо, Кудай баарын өзгөртүүгө, айыктырууга жана толугу менен жаңылоого жөндөмдүү экенине ишенген, руху күчтүү, тажрыйбалуу жана толук ишенимге татыктуу машайакчы-психианалитиктин кеңеши керек. Ишенимдүүлүктүн убадасын бузган жубай өз күнөөсүн мойнуна алып, ачык айтышы керек, андан кийин тобо кылып, кечирим сурашы керек. Силердин жубайлык мамилеңердин тазаланышы үчүн жана ишенимдүүлүктүн убадасын сактоо силердин жашооңордун кебелбес принциби болуп калышы үчүн сыйынгыла. Болбосо бардык жашырылган таарынычтар силердин төшөгүңөрдө өзүн көрсөтөт. Мамилени калыбына келтирүү үчүн Теңир гана жасаганга жөндөмдүү толук айыгуу жана ишенимдин кайра жаралуусу керек.
Көптөгөн жубайлардын сексуалдык жашоосундагы көйгөйлөр алардын үйлөнгөнгө чейинки алган терс тажрыйбасынын себебинен пайда болот. Эгер ушундай болгон болсо, жагымсыз эскерүүлөрдөн арылуу үчүн сыйыныңыз. Сиздин мурунку байланыштарыңыздын элестери сиздин уктоочу бөлмөңүздө сейилдеп жүрүшүнө жол бербеңиз.
Жазууга ылайык, жубайлар өздөрүн денелик жакындыктан тыйбастыгы зарыл. Бирок ошол эле учурда алар бири-биринин муктаждыктарына жана абалына көңүл бурууга милдеттүү. Эгер бирөөсү ооруп, азап чегип жатса, бирөө муну түшүнүп, аны сыйлашы керек. Көп мезгилде аял чарчоону сезет жана күйөөсүнүн каалоосун бөлүшүүгө даяр эмес, мында эч кандай өз кызыкчылыгын көздөө жок. Сиздин аялыңыздын көңүлү баарына: балдарга, үй жумуштарына, жумушка, каражатка, стресске, гормондук өзгөрүүлөргө жетишүүсү керек жана ал бул жөнүндө сиздин билишиңизди каалайт. Бирок жашоодогу бул сфераны баалабай коюу да болбойт, себеби көп сандаган күнүмдүк жашоо-тиричиликтеги түйшүктөр аялды узак аралыкка алып кетип калат да, күйөөсү менен болгон интимдик мамиле ал үчүн акыркы планга жылып калат.
Секс үй-бүлөдө маанилүү орундардын бирин ээлейт. Эркектер муну билишет. Аялдар дайыма эле муну түшүнө беришпейт. Алардын көпчүлүгү күйөөлөрү үчүн секс канчалык маанилүү экендигин билишпейт. Ошондуктан сиздин аялыңыз көйгөй эмнеде экендигин түшүнүүнү үйрөнүшү үчүн жана сиз муктаж болгондой көңүл буруп, эркелетиши үчүн сыйынуу керек. Сураныч, өзүңүздү өзүмчүл эсептебеңиз. Бул мындай эмес. Болгону сиз сиздин сыйынууңуз болгон руханий курал менен өзүңүздүн никеңизди коргоп жатасыз. Эгер жубайлардын ортосундагы сексуалдык мамиленин бекемделиши жөнүндө сыйынууну баалабаса, нике талкаланышы мүмкүн. Ошондуктан сиздин жубайлык жашооңуздагы бул маанилүү сфераны эмне болсо, ошол болсун деп, таштап салбаңыз. 
Менин азыр сизге айта турганым мүмкүн таң калычтуудай сезилиши мүмкүн, бирок капа болуунун кереги жок, анткени мен бул сөздү көптөгөн аялдардан уктум. Кептин баары, аялдар дайыма эле секске муктаж эместигинде — кээде ал жөн гана назик мамилени жана күйөөнүн эркелетишин каалайт. Сиздин аялыңызга кучактоо, өбүшүү, жөн гана сыйпалоо менен коштолгон сиз менен болгон биримдикти сезүү керек, мындай мүнөттөрдө ал таптакыр секс тууралуу ойлонбойт. Ага жыныстык катнаштын кереги жок — ага күйөө менен жандык жакындыкты сезүү керек; ага анын сүйүүсүнүн далили керек. 
Теңирде күчтүү болгон эркектен сулуу эч ким жок. Мындай эркек өтө жагымдуу. Мен сырткы келбетинде өзүнө тарта турган эч нерсеси жок, кадимки жөнөкөй эркектердин Теңирди таанып билип, ишенимде өсүп, Ага окшошууга аракеттенген сайын укмуштуудай сулуу жана жагымдуу болуп калганын байкадым. Эгер сиз өз аялыңыз үчүн бир кыйла жагымдуу болууну кааласаңыз, Теңирди тааныңыз жана Анда өсүңүз. Ага сиздин жүрөгүңүздү өзгөртүшүнө жол бериңиз, сиз Ага окшошуп баштайсыз, ошондо Ал сизди ичиңизден эле эмес, сыртыңызды да өзгөртөт. Сүйүктүү адамды кармап кала турган элүү жол бардыр, сыйынуу шексиз түрдө алардын бири болуп саналат. Мен Кудайдын жардамы менен сиз калган кырк тогузун табаарыңызга ишенем.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• силердин сексуалдык байланышыңар экөөңөрдү тең канааттандырсын деп;
• силердин жыныстык мамилеңерде өзүмчүлдүк болбостугу үчүн;
• силердин никеңерде романтика тирүү болушу үчүн;
• силерди абдан зор назиктик жана бири-бириңерди каалоо бириктирип турушу үчүн;
• сиздин аялыңыз сиздин талабыңызга көңүл бура тургандай болушу үчүн;
• анын чарчоосу силердин жакындыгыңарга тоскоолдук кылбастыгы үчүн;
• силер бири-бириңерге сексуалдык ырахаттануу бере алышыңар үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан бөлүшөт
Менин аялым «куурчак» деп аталгандардын катарына кирет! Ал биз биринчи таанышкан күнүбүздөн тартып, бүгүнкү күнгө чейин дайыма ошондой бойдон (бир туугандар, келгиле мойнубузга алайлы, биздин көпчүлүгүбүз өз тандаганыбыздын сулуулугунан башыбызды жоготуу менен үйлөнбөдүк беле). Бирок Сторминин сулуулугу — бир гана анын эмгеги эмес, себеби, кааласаңар ишенгиле, кааласаңар ишенбегиле, бирок бул жерде менин да тийиштигим бар. Бул ишке менин катышуум мен ага ишенимдүү болом деп жана эч качан интимдик жашоодо бири-бирибизге болгон биздин ишенимибизди үзбөгөнгө убада бергенимде башталган. Мен шайтанга биздин союзду бузганга эч качан жол бербейм. Ооба, мен жеткилең эмесмин жана ойлорум дайыма эле туура боло бербейт, бирок мен заматта биздин маданиятта төрөлгөн, душман дирижердук кылган, бизге аялдарыбыз жетиштүү түрдө сулуу эмес, убакыт өткөн сайын алар өздөрүнүн жагымдуулугун жоготот деп ырдаган хордун үнүн тааныйм. Бизди ар кандай жолдор менен жашоодогу биздин кыялдарыбызды ишке ашыруу үчүн күнөө менен ойногонго түртүшөт. Бирок эгер биз Кудайдан сурансак, Ал жубайлык мамилени таза сактаганга жарам берет. Эгер Ага жардам сурап кайрыла турган болсок, ал бизди кайгыдан алыс кылат. 
Мен аялым менен болгон биздин сексуалдык мамилебиздин толуктугу жана сулуулугу жөнүндө сыйынам. Кудайдын биз үчүн даярдап койгону менен биздин эч кандай оюбуз тең келе албайт. Мен Кудайдан менин аялым өзү ким болсо, ошол болгонун сезүүдөн кубаныч табуусун Кудайдан суранам. Бул да абдан маанилүү.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден өтүнөм: бүгүн менин аялыма (аялыңыздын аты), биздин никеге жана биздин жыныстык мамилебизге батаңды бер. Мен өзүмчүл болбостон, ага көңүл буруума жардам бер; ал өзүмчүл болбостон, мага көңүл буруусуна жардам бер. Биздин мамилебиз назиктикке жана романтикага толуп тура тургандай болсун, биздин бири-бирибизге тартылуубуз бизди таштап кетпей тургандай болсун. Биздин жыныстык жашообузда эмне талкаланган болсо, оңдой көр; күн сайын бири-бирибизге көңүл буруп, сүйүү көрсөткөндү унутпаганга үйрөт. Мен биздин сексуалдык катнашыбыздын болуу убактысы экөөбүзгө тең ылайык келе тургандай болушун каалайм.
Мага мен аны качан капа кылганымды көрсөт жана ал мени толугу менен кечирүүсү үчүн андан кечирим суроого жардам бер. Душманды биздин никеге киргизбөө үчүн, талаш-тартыш учурунда батыраак элдешкенди бизге үйрөт. Эгер качандыр-бир убакта биздин күйүп-жанган мамилебиз дем кыстыктырган түтүнгө айлана турган болсо, Сенден өтүнөм: биздин айланабыздагы абаны тазала жана биздин сүйүүнүн отун кайрадан жандыра көр.
Мени дайыма аялыма сыйлоо менен жана бата берүү менен мамиле кылууга үйрөт жана эч качан тамашалап да таарынта турган сөз айтпай тургандай бо­лоюн. Ал чарчаса же ооруп жатса, анын муктаждыгын түшүнүүгө мени үйрөт. Мен Сенден дагы да суранам, ал менин жыныстык байланыштагы талабым менен эсептеше тургандай болууга үйрөт. Бир гана Сен биздин жыныстык мамилебизде так ортосун тапканга жардам бересиң.
Биздин сексуалдык жашообузду кубанычка толтур, экөөбүз үчүн аны эркин жана жаңыланган кыла көр. Биздин интимдик мамилебиз биздин денебизди эле эмес, биздин жүрөктөрүбүздү, биздин жаныбызды үзүлгүс кылып байланыштыра тургандай болсун. Өзүбүздүн каалообуз жана талаптарыбыз жөнүндө бири-бирибизге ачык айта алышыбызга жардам бер.
Дайыма бири-бирибизге ишенимдүү болгонго жардам бер. Биздин жашообуздан азгырык үчүн болгон ар кандай шылтоолорду алып ташта. Эгер биздин никеде бейоопалыкка орун болгон болсо (же кимдир-бирөө күнөөлүү ойлогон болсо), күнөө ачык айтылып, кечирим алуу жөнүндө мен суранам. Бизди жийиркеничтүү ойлордон жана иштерден тазала. Бизге жашообуздун бул аймагын туура баалаганга жардам бер. Биз бири-бирибизди гана каалай турганга жөндөмдүүлүк бер. Биздин сексуалдык жашообузду жандандыр жана жаңыла, биздин жыныстык мамилебиз Сен ойлогондой болсун.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Аялдын денеси өзүнө эмес, күйөөсүнө таандык. Ошондой эле эркектин денеси өзүнө эмес, аялына таандык. Өз ара макулдашкандан кийин, орозо кармоо жана сыйынуу үчүн гана бири-бириңерден убактылуу алыс болгула. Андан кийин кайрадан бирг болгула, өзүңөрдү кармай албаганыңардан пайдаланып, шайтан азгырып кетпесин.
1 Кор.7:4–5
Бирок ойноштук кылбаш үчүн, ар бир эркектин аялы, ар бир аялдын күйөөсү болсун. Күйөөсү аялына карата, аялы күйөөсүнө карата жубайлык милдетин аткарсын. 
1 Кор. 7:2–3
Никеңер адал болсун, нике төшөгүңөр булганбасын. Бузулгандар менен нике бузгандарды болсо Кудай соттойт.
Эвр. 13:4
Кудайдын каалоосу — силердин ыйыкталышыңар: ойноштук кылуудан алыс болгула; ар ким өз денесин ыйык жана таза сактай билсин, Кудайды тааныбаган бутпарастарга окшоп дене кумарына батпасын; 
1 Тес. 4:3–5
Ойноштук кылуудан качкыла. Адам кылган бардык күнөөлөр денеден тышкары болот, ал эми ойноштук кылган адам өз денесине каршы күнөө кылат.
1 Кор. 6:18

ОН ЭКИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН КОРКУНУЧТАРЫ
Телевизордон жаңылыктарды көргөн жана гезит окуган ар бир адам дүйнөдө коркунуч үчүн көптөгөн себептер бар экендигин билишет. Ал тургай руханий жетилген ишенүүчү адамдар да мезгил-мезгили менен коркунучту сезишет. Өзгөчө бул нерсе алардын жана үй-бүлөсүнүн коопсуздугуна байланыштуу: «А кокустан кимдир-бирөө биздин үйдүн кулпусун бузуп кирсечи?», «А кокустан биз карызыбызды төлөгөнгө акчабыз жетпей калсачы?», «А кокустан менин жолдошум өлүп калсачы же майып болуп калсачы?», «А кокустан биздин балдар менен бир нерсе болсочу?», «Кокустан мен ооруп, үй-бүлөм үчүн кам көрө албай калсамчы?» деген коркунучтар толтура, өздөрүнүн «а кокустан?» деген суроолор топтомуна ээ болгон аялдарга тийиштүү. Бул бардык коркунучтар негиздүү, бирок алар аялдын жүрөгүн ээлеп, анын жашоосун башкарып баштаса, коркунуч аны кыймылсыз кылып коет. 
Биздин жашообузда кырсык же коркунучтуу окуя болгондо, же ушуга окшош бир нерсенин күбөсү болгонубузда, биз коркунучка эшик ачабыз. Биз муну мойнубузга алабызбы же жокпу, бирок шектенүү биздин жаныбызга уурданып кирет жана биз Кудай баарын биле турганына жана бизди коргой турганына ишенбей калабыз. Коркунучтун күчү биздин Теңирдин күчүнө ишенүүбүздөн ашып кетсе, коркунучтун руху бизди кул кылып алат.
Коркунучтун антиподу — биздин баарыбызга жетишпеген ишеним болуп саналат. Бирок эгер коркунуч жашоодо башкы орунду ээлеп алган болсо, андан бошонуп жана Теңирге келүү оңойго турбайт. Ошондуктан коркунуч башкарган адам сыйынууга муктаж. Күйөөнүн сыйынуусу аялдын Кудай аны сүйө турганына, анын өмүрүн дайыма башкарып, аны калтырбай турганына ишенемин бекемдегендиктен, аялынын коркунучтан бошонушу үчүн сыйынуу зор күчкө ээ. 
Физикалык коркунуч, жакырчылыктан болгон коркунучтан сырткары аялдар адамдардан болгон коркунучтан азап чегиши мүмкүн. Айланадагылар алар жөнүндө, алардын балдары жөнүндө, жумуштары жөнүндө, сырткы келбети, күйөөсү жана таланттары жөнүндө эмне ойлогону тынчсыздандырбаган бир аз гана аялдарды табууга болот. Коомдун ою тууралуу тынчсыздануу толугу менен табигый жана нормалдуу нерсе, бирок ал жөнүндө кам көрүү аялдын жүрүш-турушуна терс таасир тийгизип баштаса, адамдардын алдында болгон коркунуч пайда болот. Коркунуч аялды белигилүү бир стандартка ылайык болушу үчүн болгон нерсенин баарын жасоого мажбур кылат, же ката кетирип албоо үчүн бир нерсени туура эмес жасап алуудан болгон өтө коркууга мажбур кылат. Сиздин сыйынууңуз аялыңыздын өзгөрүшүнө ушунчалык жардам бергендиктен, адамдардан болгон коркунучтун ордуна анын жүрөгүн Теңирден болгон коркунуч толтурат.
Сөз баарын курчаган коркунуч жөнүндө болбосо да, бирок күнүмдүк ашыкча салмак топтогонго тынчсыздануулар, жагымдуулугун жоготуп коюудан, бирге иштегендер менен урушуп-талашуудан, сактаган нерседен ажырап калуудан болгон тынчсыздануулар жөнүндө сөз болсо, бул коркунучтардан чыгуу себебин бул же тигил коркунучтун түрүнөн издөөгө болот. Ыйык Китеп айтат: «Азгырылып кетпеш үчүн, сергек болгула, сыйынгыла, анткени рух сергек, дене алсыз» (Мат. 26:41). Эгер кандайдыр-бир көйгөй сиздин аялыңызга тынчтык бербей жатса (мисалы, кандайдыр бир күнөөкөр табияттын каалоосу), анда ага сиздин аны менен бирге азгырыкка каршы туруу үчүн күч берсин деп жана боштондук алсын деп Кудайга сыйынууңуз керек. 
Сиздин аялыңыз үчүн эң негизги кыйынчылык эмне экендигин билесизби? Аны ээрчип жүргөн терең коркунучтары жөнүндө бирдеме билесизби? Мүмкүн, сиз алар жөнүндө билеттирсиз, бирок эң жакшысы андан: «Баарынан көп сен эмнеден коркосуң? Мага айтчы, анткени мен сен үчүн сыйынам», — деп сураганыңыз жакшы. Балким, сиз анын жообун угуп таң калаттырсыз, себеби биз өзүбүздүн көп коркунучтарыбызды башкалардан жашырабыз. Мен бул суроону бир нече жыл мурун өз күйөөмө берген учурда, мен анын сөзүнө абдан таң калдым: ал мага жаман ата болуп каламбы деп корко турганын мойнуна алды. Бул мени таң калтырбай койгон жок, анткени анын жүрүш-турушу эч качан ушундай нерседе шектүү көрүнгөн эмес. Анын мойнуна алуусу мени конкреттүү проблема жөнүндө, тактап айтканда, анын балдар менен мамилеси бекемделиши үчүн сыйынууга түрттү.
Абдан көп учурда аялдар өзүнүн назик ийнинде өтө чоң жүктү көтөрүп жүргөнгө туура келет. Эсиңизде болсун, аял канчалык күчтүү болуп көрүнсө да, табияты боюнча ал дайыма алсыз жан бойдон кала берет. Ал жөнүндө «таштай бекем» деп айтылса да, чындыгында таптакыр андай болууну каалабайт, бирок, кээ бир себептер менен ошондой болууга туура келет. Кудайдан сиздин аялыңыз көтөрбөй турган жүктү көтөрүп жүргөндүгү тууралуу билиши үчүн чындыкты ачып беришин сураныңыз. Эгер ошондой болсо, сиз сыйынууңузда ал жүктү өзүңүзгө алышыңыз керек.
Душмандын дагы бир ою бар — сиздин аялыңызда нааразычылыкты туудуруу. Өз көйгөйүн түшүнүп жана кайсы жерде өзгөртүү киргизүүнү көрүп, өз сыйынууларына чыдамдуулук менен Теңирден жооп күтүү — бул бир иш, ал эми өз жашоосун жек көрүү — таптакыр башка иш. Бул бир гана оору алып келет жана кайгыдан бөлөк эч нерсе алып келбейт. Кээде аялдар анын жашоосундагы кыйын абалдар өзгөрүлбөй тургандай болуп түзүлүп калды деп коркушат. Ушуга окшогон үмүтсүздүк сезимдер ар бир аял үчүн оор, бирок мында анын жүрөгүнө тынчсыздануу, көңүл чөгүү жана дайыма болгон коркунучту себүүнү максат кылган душмандын тактикасын көрүүгө болот. Көп мезгилде аялзатынын жаны өзгөрүүнү ушунчалык каалоо менен сыйынууга жооп алуу үчүн белгилүү узак убакыт күтүүнүн керектигинин ортосунда кыйналат. Сиздин аялыңыз өзүнүн тынчсыздануулары менен коркунучтарында Теңирге таянышы үчүн жана толугу менен Андан көз каранды экенин мойнуна алуу мүмкүнчүлүгүн көрүүнү үйрөнүшү үчүн сыйыныңыз. Кудайдан анын өз жашоосуна ыраазы болууга жана бул же тигил абалда ал кокусунан эмес, аныктуу бир максатта болгонуна ишенүүнү үйрөтүшүн сураңыз.
Бизди сыйынууга түрткөн коркунуч — жакшылык жаратуучу, бизди шал кылуучу коркунуч — талкалоочу. Коркунуч сиздин аялыңыздын Теңир менен мамилелешүүсүнө жана Кудай анын алдына койгон максатка жетүүсүнө тоскоол болушуна жол бербеңиз. 
Аялдардын муктаждыгы 
Сураныч, сиздин аялыңыз:
• коркунучтун рухуна кул болбостугу үчүн;
• Кудайга өзүнүн бардык тынчсыздануулары жөнүндө айтышы үчүн;
• адамдардын алдында коркунучка ээ болбостугу үчүн;
• ар кандай азгырыктар менен күрөшө алышы үчүн;
• Теңир аны сактай турганына ишениши үчүн;
• бир гана Теңирден көз каранды болуп, дшмандын чабуулдарынан коркпостугу үчүн;
• Кудайдын тынчтыгына ээ болушу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Насаатчы, Форт-Уэртедеги «Life Outreach» Эл аралык уюмунун Техас бөлүмүнүн президенти жана «Life Today» телеберүүсүнүн негиздөөчүлөрүнүн бири Джеймс Робисон айтат. Ал аялы Бетти менен үйлөнгөнүнө 38 жыл болгон жана үч баласы, он бир небереси бар.
Кудай мага эң сонун аялды белекке берген. Бир гана Ал мен үчүн ушундай жеткилең менин «теңимди» — досту, менин балдарымдын энесин, неберелерибиздин чоң энесин, ал эми азыр болсо Life Today телеберүүсүн уюштуруудагы жардамчыны жарата алат.
Көп жыл бою Беттини коркунучтун руху коштоп жүргөн. Бул анын өзүн төмөн баалоосунан, ийгиликсиздик жана көңүл калуудан болгон дүрбөлөңдүү коркунучтан, айланадагылардын мындай же тигиндей жол менен кубаттоону алууга умтуулуусунан көрүнүп турчу. Ишти бузуп коюудан же ката кетирүүдөн болгон коркунуч анын жүрөгүнө жана акылына иретсиздикти сепкен. Ал мектепте экзамен тапшыраар алдында да катуу кайгыргандыгы жана корккондугу тууралуу айтып берген. Ал өзүндө айландагы адамдарга сунуш кыла турган эч нерсеси жок деп эсептегендиктен өзүн үй-бүлөгө арнап, берилген аял жана эне болууну чечкен. Бул миссияны ал эң мыкты аткарды, бирок башка адамдардын алдында ачыла албагандыгы аркылуу көрүнгөн толук эместик комплекси аны кыйнагандыктан, ал жабылып калган. 
Эгер дүйнө бул аялдын ички сулуулугун, рухий тереңдигин жана чыныгы акылмандыгын көрө алса, анда ал анын жүзүнөн керемет бата ала тургандыгын мен жүрөгүмдүн тереңинде билчүмүн. Көп жылдар бою мен Кудай ага тынчтык беришин жана ал өз жанынын байлыктары менен бөлүшө алышы үчүн, адамдардын алдында ачылууга кайраттуулук берсин деп сыйындым. Ал үчүн сыйынуу менен мен анын өзгөрүүгө болгон каалоосун сездим, Кудай менин жүрөгүмө ага дайыма көмөк көрсөтүүгө каалоо берди. Менин мактоолорум жана шыктандыруучу сөздөрүм ага гүлгө суу таасир эткендей таасирин тийгизди.
Кандайдыр-бир иште ал бир аз катышкан ар бир мезгилде анын катышуусу айланадагыларга бата болгонун мен көрдүм. Мен Беттиге дайыма Теңир ага берген анын ички сулуулугу башкаларды шыктандырып жана алардын жашоо жолундагы тоскоолдуктарды жеңип өтүүгө жардам бере тургандыгы жөнүндө айтам. Кудай менин сыйынуума жооп берди жана биз өмүр суусу Түндүк Американын жана башка өлкөлөрдүн миллиондогон жашоочуларына төгүлүп, бизге ыраазычылык сөздөрү менен жана суктануу менен кайтып жаткандыгынын күбөлөрү болуп калдык. Көп адамдардын ою боюнча (менин жеке оюм боюнча да) Бетти бүгүнкү күнү — жер бетиндеги эң сүйүктүү жана башкалар сыйлаган аялдардын бири. Анын жашоосу — сыйынуу күчүнүн ачык далили. Бетти Робинсондун жашоосунда болгон керемет өзгөрүүлөрдүн негизинде миллиондогон адамдар жер бетиндеги жашоонун толуктугун сезе алышты жана биздин улуу Кудайдын жана Атанын катышуусунда түбөлүккө аны менен канааттанып жашай алышат.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялыма (аялыңыздын аты) «эч нерсе тууралуу кам тартпаганга» (Флп. 4:6 кара) жардам бер. Сенин акыл жеткис тынчтыгың дайыма анын жүрөгүндө болушу үчүн, ал Сага өзүнүн бардык көйгөйлөрүн дайыма айта ала тургандай болсун. Өзгөчө мен анын... (сиздин аялыңызды коштоп жүргөн коркунучту атаңыз) бошонушу үчүн сыйынам жана Сенден аны бул коркунучтан бошотуп, бүгүн ага тынчтык беришиңди суранам.
Душман аялымдын өмүрүн уурдаганга аракет кылган мезгилде, анын ойлорун таанып билгенге мени үйрөт. Менин аялыма болгон шайтандын бардык ча­буулдарына каршы турам жана анын өмүрүндө коркунуч болгонго жол бербейм. Сен — анын Коргоочусу экендигине болгон анын ишенимин бекемде.
Мен аны (аялыңыздын аты) адамдардын алдында болгон коркунуч кыйнабашы үчүн сыйынам. Ага барык ушактан жана сындоо сөздөрүнөн жогору турганга жана элдин ойлорунан болгон коркунучтан эркин болгонго күч бер. Анын жалгыз кам көргөнү — Сага жагууга болгон аракет болсун. Мен өз аялыма: «Теңирден жана Анын кудуреттүү күчү менен бекемдел» (Эф. 6:10 кара); «Сен акыйкаттык менен бекемделесиң, эзүүдөн алыс болосуң, анткени сен корко турган эч нерсе жок, коркунучтан да коркпойсуң, анткени ал сага жакын жолобойт» (Ыш. 54:14), — деймин. Менин аялым: «Теңир менин жарыгым, менин куткаруучум: кимден коркмок элем? Теңир — менин өмүрүмдүн тиреги: кимден үрөйүм учмак эле?» (Заб. 26:1), — дей турган болсун. 
Теңирим, мен Сенден суранам, ага (аялыңыздын аты) жашоодогу бардык сыноолорду көтөргөнгө күч бер. Анын Сага болгон ишенимин эч нерсе солкулдата албагандай кылып ага жардам көрсөт. Ага кыйынчылык алып келген бардык абалдардан жогору турганды үйрөт. Өзгөчө мен ... (сиздин аялыңызда болгон татаал маселени көрсөтүңүз) чечилиши жөнүндө суранам. Аны азгырган бардык нерседен четтегенге жардам бер. Мен ага Ыйык китептин сөздөрүн эскертем: «Силер адам баласынын башына келе турган эле сыноолорго туш болдуңар. Кудай ишенимдүү, Ал силерди көтөрө алгыс сыноо менен сыналышыңарга жол бербейт. Сыноону көтөрө алышыңар үчүн сыноо учурунда чыгуу жолун да берет» (1 Кор. 10:13); «Теңирден үмүттөн, кайраттуу бол, жүрөгүң бекем болсун, Теңирден үмүттөн» (Заб. 26:14). Теңирим, менин аялыма азгырыкка каршы турганга жана Сени сүйгөндөр үчүн Сен убада кылган өмүр таажысын алганга жардам бер.
Менин аялыма сыйынуусуна Сенден жооп алууда чыдамдуулук менен күтүү жөндөмдүүлүгүн жана бардык ишинде ийгилик беришиңди сурайм. Абалдын өзгөрүлүшүн күтүүнүн ордуна бардык нерседе Сага таяна тургандай болсун. Анын жүрөгүнө бир гана коркунучту — Сенден болгон коркунучту бер, аны өз жашоосу үчүн бардык жерде жана бардык учурда ыраазы болууга жана аны Сен эч качан кысымчылыкта калтырбай тургандыгыңды эстеп жүрүүгө үйрөт. Аны «коркунучту кууп чыгарган» Өзүңдүн «жеткилең сүйүүң» менен курча жана анын жүрөгүндө эч качан коркунучка орун болбосун (1 Жкн. 4:18 кара).
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Анткени Кудай бизге коркунучту эмес, күчтү, сүйүүнү жана өзүн өзү башкара билүүнү берүүчү рухту берген.
2 Тим.1:7
Сүйүүдө коркунуч жок. Тескерисинче, жеткилең сүйүү коркунучту жок кылат, корккон адам кыйналат. Корккон адамдын ичиндеги сүйүү жеткилең эмес.
1 Жкн. 4:18
Адамдардан коркуу тузак коет, ал эми Теңирден үмүттөнгөн адам коопсуз болот.
Нак.сөз. 29:25
Сыноолорду башынан өтөкөрүп жаткан адам бактылуу. Анткени сыноодон өтөкөндөн кийин, ал адам Теңир Өзүн сүйгөндөргө убада кылган өмүр таажысын алат.
Жкп. 1:12
Мен Теңирди издедим, ошондо Ал мени угуп, бардык коркунучтан куткарды.
Заб. 33:5

ОН ҮЧҮНЧҮ БӨЛҮМ
АНЫН МАКСАТТАРЫ
Биздин ар бирибизде жөндөмдүүлүктөр жана таланттар бар. Сиздин аялыңыз кандай таланттарга ээ экендигин билиши керек. Бул маанилүү, анткени ал жашоонун толуктугун Кудай берген жөндөмдүүлүктөрдү Кудай аны чакырган кызматка колдонууну үйрөнгөндө гана сезе алышы мүмкүн. Өзүнүн чакырыгынын максатын жана маңызын түшүнбөстүк ага тынчсызданууну берет, ал эми бул болсо билинбеген менен сиздин аны менен болгон мамилеңизге таасирин тийгизет. 
Албетте, күйөөсү бар аялдын башкы чакырыгы — өз күйөөсү үчүн жакшы аял болуу. Ыйык Китепте «жакшы аял — күйөөсүнүн таажысы» (Нак.сөз. 12:4) деп айтылган. Биз, аялдар, биздин күйөөлөрүбүз мактаныч менен көтөрүп жүргөн таажы болууну каалайбыз. Бирок көп учурда мындай болот, сиздин аялыңыз болууга чакырылган жана ошондой болууну каалаган аялдын мүнөзү, — ал ошондой боло ала тургандыгын жана болуу керектигин билсе да, — менен анын чыныгы мүнөзү абдан айырмаланат.
Биз тең салмактуу, тынчтык сүйүүчү, момун, мамилелешүүдө жагымдуу, күчтүү, жоомарт, шайыр жана жагымдуу болууга — башкача айтканда биздин кыялдануубузга жакын болгон идеалга максималдуу түрдө жакындоого аракет кылабыз. Бирок биздин жубайлык жашообузда дайыма кайталанган алсыз мезгилде, биздин жакшы ойлорубуздун таш-талканы чыгат жана өзүбүздө ушунчалык аракет кылып өстүрүп жаткан нерсенин баары бир заматта терс сөздөр же иштер менен жок кылынышы мүмкүн. 
Келгиле, биз муну мойнубузга алалы. Келгиле, биздин эч бирибиз ким болушубуз керек болсо, Кудайсыз ошондой боло албай турганыбызды мойнубузга алалы, бир гана Кудай бизди өзгөртүп, жаңылап жана жаңы инсан кылууга жөндөмдүү. Андан бетер никеде биздин ичибизде керемет өзгөрүүлөр болушу үчүн мүмкүнчүчлүктөр пайда болот, анткени биз жубайыбыз менен бирге бир бүтүн болуп калабыз, ал эми биздин сыйынуулар жаңы керемет жаратуучу күчкө толот. Кереметтер болуп баштайт. Бирок дайыма эле ушундай боло бербейт, себеби биз Кудайдан жардам суроонун ордуна иштин жүзүндө, өз алдыбызча таасир этүүгө аракет кылабыз. 
Башка адамды өзгөртүүгө биздин күчүбүз жетпейт. Ошондуктан адамдын заматта өзгөрүлүшүн талап кылуунун пайдасы жок. Өз өнөктөшүнө ушундай басым жасоо көп мезгилде мамиленин үзүлүшүнө алып келет. Сыйынуу менен биз Кудайдан адамдын жүрөгүндө түп-тамыры менен болгон өзгөрүлүү болуусун суранабыз. Өз жубайыңыздын толук өзгөрүлүүсүн Теңирдин колуна тапшыруу менен, сиз Ага болгон өз ишенимиңизди көрсөтөсүз жана Анын тандаган убактысы жана ыкмалары дайыма жеткилең экендигине ишенгениңизди жарыялайсыз. Маселенин жүгүнөн бошонгондон кийин, сиз иштин жүрүшүн тынч байкай аласыз.
Сиздин аялыңыз Теңирден жана сизден шыктануу алгысы келет. Ал кантип сиздин таажыңыз жана сиздин чыныгы жардамчыңыз болууну билүүнү каалайт. Ал буга ээ болушу үчүн сыйыныңыз. Ошону менен бирге Теңирге өзүңүздүн бардык кайгыларыңызды жана тынчсызданууларыңызды айтыңыз. Чынчыл болуңуз. Ага сиз өз аялыңыздан эмне күтөөрүңүздү жана андагы кандай өзөгөрүүлөрдү көрүүнү каалаганыңызды айтыңыз. Өз ойлоруңузду Кудай менен бөлүшүңүз. Андан кийин Андан сиздин каалоолоруңуз менен анын мүмкүнчүлүктөрүн оптималдуу түрдө дал келе тургандай кылышын сураныңыз. 
Сиздин аялыңыз кандай гана сонун аял, эне жана кожейке болбосун, сөзсүз түрдө анын башка жөндөмдүүлүктөрү жана таланттары бар. Бул жөндөмдүүлүктөр анын Кудай жараткан инсандыгынын бир бөлүгүн түзөт. Ал өз жөндөмдүүлүктөрүн колдонобу же жокпу, ага карабастан алар баары бир бар, эгер алар жылдар бою жашырынып жатса да, анын жашоосундагы башка нерселердин маанилүүлүгүнүн себебинен артты көздөй ташталып калса да, алар бар. Сиздин аялыңыз сизге жагууга аракет кылуу менен өзүнөн баш тартпашы керек. Бул олуттуу көйгөйлөр менен коштолот. Кудайдан Ал сиздин аялыңызга анын эмне үчүн жаратылгандыгын ачып беришин жана анын жашоосундагы максаттарга жетишине жардам беришин сураныңыз.
Тынчсызданбаңыз. Мындай сыйынуу сиздин никеңизге коркунуч алып келбейт; тескерисинче, аны бекемдейт. Эгер сиздин аялыңыз өзүнүн жөндөмдүүлүктөрүн Теңирдин даңкы үчүн колдонуу мүмкүнчүлүгү бар болгону үчүн жашоого ыраазы болуп жатса, мындан сөзсүз сиз утасыз. Кудай анын жөндөмдүүлүгүн кантип колдонууну табат, бул анын аялдын жана сиздин балдарыңыздын энеси болуу ролун аткарууга тос­коолдук болбойт. Кудай дайыма биздин жөндөмдүүлүктөрдү Анын ою боюнча биз кантип жашообуз керек болсо, ошо менен бирге, гармонияда болууга алып келет. Сиздин аялыңыз ээ болгон Кудайдын жөндөмдүүлүктөрү сөзсүз сиздикин толуктайт. 
Сиздин аялыңыз өз жөндөмүн билиш керектигин дагы бир себеби: ал өзүнүн чакыруусу болбогон нерсе менен алектенип, анан бул маселе анын терең көңүл калуусунун булагы болуп калбасытыгы үчүн жана аягында аны толугу менен кайгыга чөктүрбөстүгү үчүн жакшы. Сиз гольф оюну үчүн болгон өзүңүздүн сүйүктүү клюшкаңыз менен дубалга мык какпайсыз. Бул буюмду туура эмес колдонуу болмок. Сиздин клюшкаңыз сынмак жана аны оңдогонго мүмкүн эмес болмок. Сиздин аялыңыз да өзүнүн чакырыгын билбей туруп, башы менен дубалды сүзгүлөгөнгө аракет кылышы мүмкүн. Акырында ал ичиндеги боштукту сезет, анын жүрөгүнө үн чыгарбаган душмандык формасында өзүн көрсөткөн нааразычылык уялайт. 
Аялдарда бир өзгөчөлүк бар: үйгө жана балдарга байлануу менен алар үчүн Кудай даярдап койгон нерсени аткарбай, убактысын жоготуп жаткандай эсептөө. Бирок бул мындай эмес. Чынында, Кудай тарабынан ага тапшырылган үй-бүлөлүк милдеттерди аткаруу менен ал Кудай аны чакырган кызматты кылып жатат жана Ал анын алдына койгон максатты көздөй бара жатат. Убактысы абдан чектелген учурда да, анда өзүнүн эмнеге чакырылганын аткаруу үчүн мүмкүнчүлүк бар. Эгер сиздин аялыңыз күнүмдүк үй жумуштарынын түйшүгү менен өзүн толугу менен колдонуу мүмкүнчүлүгүн көрбөй жаткан болсо, демек, ал өз алдынча Кудайдын каалоосуна жетүүгө аракет кылып жатат. Бирок бир гана Кудай ага муну ачып бере алат. Ошондуктан өзүнүн эмнеге белгиленгенин билүү үчүн биринчи кадам болуп өзүнүн Теңирден толугу менен көз каранды экендигин мойнуна алышы керек. Ага сиздин сыйынууларыңыз жардам бере алат. 
Сиздин аялыңыз Кудайдын жаратуусу катары ким болушу керек болсо, ошол инсан болушу үчүн, эң биринчи ага сиздин сүйүүңүз жана кубаттооңуз керек. Эң сонун, эң белгилүү, эң сулуу, эң ийгиликтүү, эң таланттуу, эң көп талап кылынган жана жер бетинде аябай көз карандысыз болгон аял ошончолук күйөөсү аны сүйгөндүгүнүн жана аны баалай тургандыгынын далилине муктаж. Эгер ал бул далилдерди таба албаса, ал соолуйт, жана сырттан келген эч бир жылуу сөздөр аны соорото албайт. Ага арналган сиздин сыйынууларыңыз жана сөздөрүңүз ага ал сиздин көзүңүздө баа жеткис экендигин ачып берет. Сиздин сүйүүңүздүн далили жана анын инсандыгын жогору баалагандыгыңыз анын жашоосун маңыздуу кылууга жөндөмдүү.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, сиздин аялыңыз:
• Кудай ал жете ала турган кандай максат койгондугун түшүнүшү үчүн;
• кандай жөндөмдүүлүктөргө жана таланттарга ээ экендигин билиши үчүн;
• Кудай көргүсү келген аял болушу үчүн;
• мактоого жана сыйлоого татыктуу аял болушу үчүн;
• сизге керек болгон аял болушу үчүн;
• башка адамдарга жардам берүү менен өз жөндөмдүүлүктөрүн көрсөтө алышы үчүн;
• Кудай белгилеген нерсени аткарышы үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Композитор Майкл Хэрритон айтып берет. Ал жана аялы Терринин үйлөнгөнүнө 23 жыл болгон жана үч бойго жеткен балдары бар.
Бизди көп учурда жамандык менен жакшылыкты таанып билүү дарагынын, соттоо дарагынын жемишинен даам татууга болгон азгырык коштоп жүрөт. Өз аялдарыбыздын кемчиликтерин ырахаттануу менен сөөмөй кезеп көрсөткөн учурубузда, өзүбүздү биз кандай гана акылдуу жана өткүр сезебиз! Бирок Кудай эч кимди жеткилең кылып жараткан эмес, Ал аял менен эркектин ортосундагы айырмачылыктарды алар бири-бирин толуктоосу үчүн колдонот. Мен, мисалы, өз аялымды ашыкча сезимтал деп соттоонун ордуна, Кудай аны менин жашоомдо чынында болуп жаткан нерсени абдан так көрсөтүүчү «сезимди өлчөөчү барометр» катары жаратканын эстейм. Дайыма анын ойлоруна көңүл коюп мамиле кылам дебейм, бирок дайыма ага өз убагында кулак салбагандыгым үчүн өкүнөм. 
Жакын арада эле Терри ага шектүү көрүнгөн бир жумуш тууралуу мага айтты. Ал мен көрбөгөн кооптуулукту сезди. Мен ал ката кетирип жатат деп толук ишенгенмин. Мен Кудайдан менин аялыма анын туура эмес экендигин көрсөт деп суранганымды мойнума алам. Бирок мен оюмда эгер бирдеменин түшүнбөсөм жана мага акылмандык жетпей жатса, анда бул жумуш ишке ашпай калсын деп сыйындым.
Эки күндөн кийин аялым туура экендигин түшүндүм. Эгер мен анын эскертүүсүнө кулак салбасам, жыйынтыгы абдан кайгылуу болмок. Мындай ачылыштар биздин аялдарыбыздын ишенимде өсүүсү жөнүндө болгон сыйынууларыбызга болгон күтүүсүздөн келген баталуу жооптой келет. Мен Кудайдан менин аялым ага Кудай берген бардык жөндмдүүлүктөрдү эң жогорку чекте колдонушу үчүн сыйынам (ошондой эле эркектерге тийиштүү болгон жакын нерсени көрө албагандыктан өзүмдүн бошонуум үчүн сыйынам). 
Сыйынуу
Теңир, мен Сенин менин аялыма (аялыңыздын аты) Сенин даңкың үчүн колдоно ала турган өзгөчө талант бергениңди билем. Кудайым, ага бул жөндөмдүүлүктөрдү көрсөт жана алардын сыртка көрүнүшү үчүн мен ага кандай жардам көрсөтө ала турганымды айт. Ага Сенде ал үчүн өзгөчө үлүш бар экендигин жана бир гана ал аткара ала турган, Сен ал үчүн белгилеп койгон нерсе бар экендигин ачып бер. Ал Сенин ойлоруңду түшүнүүгө жардам бер жана Сен аны чакырган кызматта өз жөндөмдүүлүгүн көрсөтө алышы, өстүрүшү үчүн ага мүмкүнчүлүк бер. 
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялыма Сенин ойлоруң так убакыттын чегине ээ экендигин түшүнүүгө жардам бер. Ал бул ойлордун майда-чүйдөсүнө чейин билбесе да, Сен ага анын өз жашоосундагы бардык абалдарда Сени канчалык издегенине жараша аткара турганыңа толук ишеним бер.
Теңирим, мен ал (аялыңыздын аты) Сага жага тургандай жана мага кандай керек болсо, ошондой болушу үчүн сыйынам. Баарынан көп мен... (сизди тынчсыздандырган маселени айтыңыз) чечилиши үчүн суранам. Менин аялым менден эмне күтүп жатканын мага ачып бер. Кыйын шарттарда бири-бирибизди толуктообузга жана биздин күчүбүз жетпеген нерсени бири-бирибизден талап кылбаганга жардам бер. Биздин бири-бирибиз жөнүндө куру кыял болгон ойлордон бошонуубузга жана бардык биздин үмүтүбүз Сенде болгонго жардам бер. Бизге бири-бирибизге Сен тарабынан берилген таланттарды байкоого жана аларды өстүрүүгө жардам бер. 
Теңирим, Сен мага берген аял үчүн Сага ыраазычылык айтам (Нак.сөз. 19:14). Сен тарабынан берилген ролду ойной алышы үчүн Өзүңдүн жеткилең каалооңду ишке ашыр. Башка адамдарга бата берүү үчүн анын жөндөмдүүлүктөрүн жана таланттарын колдон. Анын жашоосу чыныгы толуктукта болушу үчүн, анын жашоосун Сен койгон акыркы максат менен гармонияда кыла көр. Мен аны «үйдөгү мөмөлүү жүзүм» менен салыштырам (Заб. 127:13 кара) жана ага: «Жакшы аялдар көп болгон, бирок сен алардын баарынан ашып түштүң», — деп айтам (Нак.сөз. 31:29), ошондой эле ага Ыйык китептик насаат айтам: «Силердин жарыгыңар да адамдардын алдында так ошондой жаркырап турсун. Алар силердин жакшы иштериңерди көрүп, Асмандагы Атаңарды даңкташсын» (Мат. 5:16). Теңир, менин аялыма анын жүрөгү каалаганды жана анын аткарылышы үчүн бардык ойлорду бер (Заб. 19:5кара). 
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Ошондуктан мен да силердин Теңир Ыйсага болгон ишенимиңер жана бардык ыйыктарга болгон сүйүүңөр жөнүндө уккандан бери, сыйынган сайын силерди эстеп, силер үчүн дайыма Кудайга ыраазычылык билдирип жатам. Теңирибиз Машайактын Кудайы, даңктуу Ата Аны таанып билишиңер үчүн силерге акылмандык берүүчү жана түшүндүрүүчү рухун берсин деп; Ал чакырып алганда ээ болгон үмүмтүңөр эмне экендигин жана Анын ыйыктарга бере турган даңктуу мурасынын молдугу кандай экендигин, ошондой эле Анын бийлиги бар күчүнүн таасири астында ишенген биздин ичибизде аракеттенип жаткан Анын кудурети канчалык ченемсиз экендигин таанып билишиңер үчүн жүрөгүңөрдүн көздөрүн ачсын деп сыйынып жатам. 
Эф. 1:15–19
АнткениКудай берген белектерин кайра алып албайт, чакыруу чечимин өзгөртпөйт.
Рим. 11:29
Ал бизди иштерибиздин негизинде эмес, Өзүнүн каалоосунун жана ырайымынын негизинде куткарды, ыйык чакыруусу менен чакырып алды. Бул ырайым бизге кылым менен белгиленген убакыт башатал электен мурун Машайак Ыйса аркылуу көрсөтүлгөн.
2 Тим. 1:9
Машайакка башынан үмүт кылып жүргөн биз аркылуу Анын даңкы чыгышы үчүн, бардыгын Өз каалоосунун чечими боюнча Жасоочунун алдын ала аныктап койгону боюнча, Машайак аркылуу биз да мурасчылар болуп калдык. 
Эф. 1:11–12

ОН ТӨРТҮНЧҮ БӨЛҮМ
АНЫН ИШЕНҮҮСҮ 
Качандыр-бир убакта сиздин аялыңыз сизге толук ишенбегендигин сездиңиз беле? Мүмкүн, акча каражат суроосунда? Же балдарды тарбиялоодо? Же маанилүү бир чечим чыгарууда? Мүмкүн, ал сиздин Кудайдын үнүн уга ала турганыңызга шектенип жаткандыр? Же сиз менен бирге иштеген тигил жагымдуу аялдын айынан — сиздин ишенимдүүлүгүңүзгө?
Эгер ушундай болсо, анда анын ишенбестигинин себеби ал сизге ишенбегендигинде эмес, өткөн жашоосунда анын ишенимин башка бирөө туура эмес колдонгонунда. Сөзсүз эле анын айыпкери сиз эмес — анын атасы, же биринчи күйөөсү, же досу чыгаар. А мүмкүн сиздин кайсы-бир ишиңиз же кайсы-бир абалда сиздин эч нерсе кылбай койгондугуңуз, сиздин оюңузга да келбеген бир нерсе анын сизге болгон ишенимин жок кылышы мүмкүн. Же анын өткөн жашоосунда ал кимдир-бирөөгө ишенген учурда коркунучтуу бир нерсе болгондур. Же анын Кудай менен болгон байланышы бекем эместир жана ал Анын ишенимдүүлүгүнө жана Ал толугу менен ишенүүгө татыктуу экендигине дагы да ынана электир. Кандай гана болбосун, Теңирден экөөңөргө тең чындыкты ачып берүүсүн сурангыла. Силер өзүңөр жөнүндө көптөгөн жаңы жана күтүлбөгөн — бир гана сыйынуу менен гана оңдоого мүмкүн болгон нерселерди билишиңер мүмкүн. 
Күйөө никенин үч негизги сферасында ишенимге татыктуу болушу керектигин билиши керек. Күйөөнүн бул талаптардын бирине эле жөндөмсүздүгү аялы тарабынан ага бардык нерседе болгон ишенимдин жоголушуна алып келет. Мына ал талаптар төмөнкүдөй.
1. Өз аялына жана өз никесине болгон абсолюттук берилгендик
Эрди-катындын бейопалыгындай болуп, башка эч нерсе ишенимди кетирбейт. Эгер аял бир жолу алданган болсо, бул анын бүт өмүрүндө сөзсүз таасир этет. Ал кечириши мүмкүн, бирок аны унутууга күчү жетпейт. Мамиленин калыбына келиши аз эмес убакытты талап кылат жана Кудайдын табияттан сырткары катышуусуна муктаж. Эгер күйөөсү бир да жолу татыксыз иш жасабаса да, анын башка аялдарга болгон көңүл буруусу анын аялында тынчсызданууну жана келечектеги анын ишенимдүүлүгүнө шектенүүнү пайда кылат, ал күйөөсүнө ишене албайт.
2. Үй-бүлөнү материалдык жактан камсыз кылуу жоопкерчилиги жана акча каражатын акылмандык менен бөлүштүрүү
Күйөө аялын канчалык сүйбөсүн, ага кандай гана жакшы мамиле кылбасын, эгер үй-бүлөнү материалдык камсыз кылуу жоопкерчилигин албаса, аялынын ага болгон ишеними кетет. Ошондой эле эгер күйөөнүн туруктуу жумуш орду болбосо, үй-бүлөнү жакыр жашоого мажбурлоо менен көп учурда иштебесе, эгер никеге турганда бул жөнүндө келишим түзүшпөсө да, анын аялы өзү жалгыз үй-бүлөнү камсыз кылса же күйөөсү кумар оюндарын ойносо жана көп уттурса да ага болгон ишеним жоголот. Бул учурлардын баарында күйөөсү аялынын ага болгон ишениминен ажырайт.
3. Өз аялына жана балдарына сүйүү менен, сыйлоо менен мамиле кылуу
Мен аларга жана балдарына алар туура эмес мамиле кылышкандыктан, өз күйөөлөрүнө ишенишпеген көп аялдарды билем. Эгер күйөө ишенимдүү болсо жана үй-бүлөнү камсыз кыла турган болсо да, аялы анын качан жарылып кете тургандыгын жана болбогон нерсенин айынан толтура кордогон сөздөр төгүлө турганын дайыма күтүүдө жашайт. Ал күйөөсүнө кичине нерседе да ишенбейт.
Эгер күйөө саналган үч нерсенин баарында ишенимге татыктуу болгон болсо, аялы ага башка бардык абалдарда да ишенүүгө оңой болот. Бирок никедеги ишеним эки тараптан тең болушу керек. Эгер бирөөсү эле башкасына ишене албаса же ишенүүнү каалабаса, анда экөө тең Теңир алар үчүн даярдап койгон баталарга татыктуу боло алышпайт. Ошондуктан сиз аялыңызга ишене алышыңыз үчүн сыйынышыңыз керек. «...Ага күйөөсүнүн жүрөгү ишенет, күйөөсү кирешесиз калбайт...» (Нак.сөз. 31:11). Көбүнчө жубайлардын ортосундагы душмандыктын тамыры бири-бирине толук ишенүүнүн жетишпестигинде жашырылып жатат. Бул абалдан жубайлар алардын Теңирге болгон ишенимде бириктирген жалпы нерселерди табуу менен гана чыга алышат. Алардын ар биринин жашоосунда Ал кандай иштеп жатканын көрүү менен, алар толугу менен Ага ишене алышат.
Кудайдан үй-бүлөнүн башчысы болуу үчүн жана туура чечимдерди чыгаруу үчүн сизге акылмандык беришин сураныңыз. Эреже катары, сиздин аялыңыз сиздин чечимдериңиздин тууралыгына шектенгендигинин себеби сизге ишенбегендигинен эмес, көбүрөөк Кудайга ишенгендигинен улам. Аялыңыз бир гана Ал сиздин жашооңуздагы белгилүү кыйынчылыктарды биле турганына ишенет жана ал сиздин Андан акылмандык сурап, Анын эркине ылайык чечим чыгарууңузду каалайт. Аялыңызга сиз чечим чыгаруу менен өз үй-бүлөңүздүн келечегин ачык көрө ала турганыңызга ишенүү керек. Сиздин аялыңыз сиздин Кудайга болгон толук ишенимиңиз тууралуу билиши жөнүндө сыйыныңыз. Бул анын Кудай сиз аркылуу аракеттенүү менен анын да кызыкчылыктарын эске ала турганын жана ал жөнүндө кам көрө турганына болгон ишенимин бекемдейт. 
Бул көйгөйлөрдү чечүү үчүн сыйынууда чыдамкай болуңуз. Ишенимди жоготуу оңой, бирок калыбына келтирүү кыйын. «Жакшылык кылып жатып кейибейли, анткени алсырап калбасак, өз учурунда жыйнап алабыз» (Гал. 6:9). Кудай сөзсүз сизге жооп берет.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч, бул нерселер жөнүндө:
• сиздин аялыңыз Теңирге бүт жүрөгү менен ишене алышы үчүн;
• ал сизге толугу менен ишене алышы үчүн;
• анын ишенимин талкалагандардын баарын кечире алышы үчүн;
• сиз анын ишенимине татыган күйөө болушуңуз үчүн;
• ал сиздин жашооңузда аракет этип жаткан Кудайга ишене ала тургандай болушу үчүн;
• ал сиздин ишенимиңизге кирген аял боло алышы үчүн;
• сиздин аялыңыздын ишеними азайбашы үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Кыймылсыз мүлк боюнча агент Родни Джонсон айтып берет. Ал жана аялы Валеринин үйлөнгөнүнө 18 жыл болгон жана үч баласы бар.
Ишеним... Биз канчалык ага татыктуу болууну каалайбыз жана канчалык оңой эле жоготуп коебуз. Лос-Анжелесте риэлтер болуп иштөө менен мен бир нече жолу эч качан күтпөгөн абалга туш келдим. Бир жолу бир үй-бүлө ушунчалык мага ишенгендиктен, менин атыма 30 000$ жана эгер алар жок болуп калган мезгилде болуп калса деп, үй сатып алуу үчүн 1 000 000$ баадагы ишеним катын жазып беришти, өздөрү үч жумалык эс алууга кетишти. Ал эми дагы башка учурда тескерисинче болду. Менин бир түп-тамыры АКШдан эмес болгон кардарым ушунчалык шекчил болгондуктан, жыйынтыгында өзүнүн эки үйүнүн бирин сатууну токтотуп койгон.
Эркектер, силердин аялыңар мен азыр эле айтып берген жубайлар катары, акча каражатын башкаруу үчүн, үстүндөгү үйү тууралуу кам көрүүнү эч кандай ойлонбостон силерге тапшырып, өз кыялынын саякатына кетүүсүн каалайт белеңер? Биз көп учурда өзүбүздү бардык нерседе жана баарына шектенген, экинчи окуянын каарманы болгон, менин шекчил кардарымдай алып жүрөбүз. Эгер аял күйөөсүнө шектенип жаткан болсо, демек, бул ал толугу менен ишенген кайсы-бир эркек аны сатып кеткенин билдирет. Мен өз аялым үчүн сыйынып баштагандан бери, биз бири-бирибизге көбүрөөк ишене баштадык.
Эркектер, аялдар силерге ишенсе боло тургандыгын билгиси келет. Феминисттик кыймылга карабастан, аялдар баары бир жанында ишене ала турган эркек-жетекчини көргүсү келет. Ошондуктан, сиздин аялыңыз сизге көбүрөөк ишене баштаганы тууралуу сыйынуу менен, өзүңүздүн анын ишенимине татыктуу болушуңуз жөнүндө сыйынууну унутпаңыз. Эгер, мисалы, сиз аялыңыз менен кеңешпестен туруп үй-бүлөлүк бюджеттен акчаны короткон болсоңуз, анда жашоонун ушул аймагында анын ишениминен ажырадыңыз деп эсептесеңиз болот. Аны кайрадан кайтаруу үчүн сиз ага тобо кылган жүрөк менен жана өзүңүздүн татыксыз жүрүш-турушуңузду токтотууга болгон даярдыгыңызды көрсөткөн иш-аракетиңиздин даяр планы менен келишиңиз керек. Эң акырында, сиздин аялыңыз жана балдарыңыз сизден Асмандагы Атанын бейнесин көрө турганы эсиңизде болсун. Эгер үй-бүлөнүн мүчөлөрү сизге ишене ала турган болсо, анда алар Кудайга оңой ишене алышат. 
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенин менин аялыма (аялыңыздын аты) мага бардык нерседе ишенгенине жардам беришиң үчүн сыйынам. Баарынан да ал менин жа­шоом­до жана мен аркылуу иштеп жаткан Сенин Ыйык Рухуңа ишенишин каалайм. Мага эмнеде мен анын ишенимин актай албаганымды көрсөт, мен аны Сенин алдыңда өз күнөөм катары мойнума алайын. Аны эч качан кайталабаганга мага жардам бер. Мени аялымдын ишенимине татыктуу кыла көр. Мен Сени менен бирге экендигиме жана анын ишенимине татыктуу болуу үчүн болгон күчүмдү жумшай тургандыгыма аны ынандырганга мени үйрөт.
Эгер кайсы-бир мезгилде мен адилетсиздик менен аны ишениминен ажыраткан болсом, мага бул чындыкты ачып бер. Эгер анын ишенбестигинин себеби кимдир-бирөө ага оору алып келгендиктен болсо, эркин болушу үчүн, ал адамды кечиргенге жардам бер. Менин аялым эч качан өзүнүн өткөн жашоосун мени менен байланыштырбастыгы үчүн жана менден да талап кылбастыгы үчүн сыйынам. Өзгөчө... (мамилелешүүдө ишеним жетишпей жаткан сфераны атаңыз) жөнүндө сыйынам.
Биз талкалаган бири-бирибизге болгон ишенимди калыбына келтир. Экөөбүздү тең Сага ишенгенге жардам бер, Теңирим. Менин бардык күнөөлүү байланыштарымды жана өткөн жашоомдогу башка аялдарга болгон жандык байланыштарымды үз. Ошондой эле менин аялымдын бардык күнөөлүү байланыштарын жана өткөн жашоосундагы башка эркектерге болгон жандык байланыштарын үз. Биздин жашообузда орун ээлеген, Сени даңктабаган бардык байланыштар үчүн тобо кылууга жардам бер. 
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялымдын мага болгон ишеними чексиз боло тургандай кылчы. Мага анын ой жүгүртүүлөрүнө, жөндөмдүүлүгүнө, анын берилгендигине, анын чечимдерине ишенбеген учурларымды көрсөт. Ал ишенимге татыктуу инсан болгонго, мага болсо — бардык нерседе ага ишенгенге жардам бер.
Мага Сен канааттанган биздин үй-бүлөнүн руханий жетекчиси болгонго жардам бер. Сенин Сага таянгандарга калкан экениңди билгендиктен (Нак.сөз. 30:5 кара), биздин ишенимибизди бекемдешиңди суранам. Бүгүнкү күндө экөөбүздүн тең атыбыздан жарыялайм, Сен — биздин баш калкалаар жайыбызсың жана биздин бекем чебибизсиң, биз таянган биздин Кудайыбызсың (Заб. 90:2 кара).
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Кудай — Анын жолу таза, Теңирдин сөзү таза, Ал — Өзүнө таянгандардын баарына калкан.
2 Шем. 22:31
Бүт жүрөгүң менен Теңирден үмүттөн, өз акылыңа таянба.
Нак.сөз. 3:5
Сага таянгандардын бардыгы кубанычка бөлөнүп, түбөлүккө шаттанышат, Сен аларды коргойсуң. Сенин ысымыңды сүйгөндөр Сени менен мактанышат. Анткени Сен, Теңир, адил адамга батаңды бересиң, аны Өзүңдүн ырайымың менен калкан сымал калкалайсың.
Заб. 5:12–13
Төрөлөрдөн үмүттөнгөндөн көрө, Теңирге таянган жакшы.
Заб. 117:9
Силердин араңарда ким Кудайдан коркот? Ким Анын кулунун үнүн угат? Жарык эмес, караңгыда жүргөн адам Теңиринин ысымынан үмүт кылсын, Кудайына ишенсин.
Ыш. 50:10 

ОН БЕШИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН КООПСУЗДУГУ
Америкалык футболдун эрежесинде оюнчуга анын алдында коюлган тапшырманы аткарууга мүмкүнчүлүк берүү менен, оюнчуну атаандаштын чабуу­лунан коргоо каралган. Бирге ойногондор оюнчу топту же чабуул жасагандарга бериши үчүн, же аркага, же өз алдынча дарбазанын сызыгына чейин алып барышы үчүн аны камсыздандырышат. Сиздин аялыңызыдын коопсуздугу үчүн сыйынууңуз анын жашоосунда так ошондой таасир тийгизет. Алар анын айланасында эч кандай душмандын чабуулу жарып өтө албаган бекем коргоочу дубалды түзөт, анын негизинде сиздин аялыңыз өз милдеттерин тынч жана ишенүү менен аткаруу мүмкүнчүлүгүнө ээ болот. Душман ага каршы кандай гана жамандык ойлобосун, анын өз планын ишке ашырууга болгон аракеттери ийгиликсиз болот.
Ошондуктан сиздин аялыңыз жаман жиндерден турган күчтүү чабуулдун алдында жалгыз турган мезгилде, сиз, капитан сыяктуу, сыйынуу аркылуу периштелердин командасын ишке сала аласыз жана сиздин жубайыңыз душмандын дарбазасына чейин эч кандай жолтоосуз жеткенин байкай аласыз. 
Азыр менин балдарым чоңоюп калган соң, мен өз китептеримди сунуш кылуу менен көп өлкөлөргө саякаттай алам жана адамдар менен көп сүйлөшөм. Бирок эгер менин жолдошум менин коопсуздугум үчүн сыйынбаса, мен эч качан кайсы-бир жакка барууга макул болмок эмесмин. Мен анын кубаттоосусуз жана жардамысыз жолго чыгууга такыр тобокел кылмак эмесмин.
Бүгүнкү күндө чындап коопсуз деп эсептеген бир аз гана жер бар. Ал тургай өз үйүбүздө да биздин өмүрүбүзгө айтпай-дебей кирип кете турган жамандыктан сакталган эмеспиз. Мен күндүзү банктан кайтып келе жаткан, өз үйүнөн бир нече квартал алыстыкта жол кырсыгынан каза тапкан адамды билем. Жекшембилик мектептен кызын алып келүү үчүн, коңшу үйдүн жанында өз машинасын токтотуп жаткан учурда тоноп, андан кийин өлтүрүп кетишкен бир аялды билем. Үй-бүлөсү үчүн бирдеме сатып алайын деп баратканда, супермаркеттин жанынан чак түштө өзү өлтүрүлүп, ал эми машинасы токтоткон жерден уурдалган бир аялды билем. Биз үчүн баалуу болгон адамдардын коопсуздугуна биз толугу менен ишене албайбыз. Кокустан болгон кырсыктар дайыма күтүлбөгөн жерден болот. Сиздин аялыңыздын коопсуздугу үчүн сыйынам деген оюңуз ал үчүн абдан чоң сооронуч болмок!
Ошондой эле аялыңыздын ден-соолугу үчүн сыйынууңуз маанилүү. Аялдарга өз ден-соолугу үчүн кам көрүү жеңил эмес. Мен бул нерсе оңой болгон бир да аялды билбейм. Биздин көпчүлүгүбүз өз жашообуздун бул бөлүгүнө ачык айтканда, тоотпогондук менен мамиле кылабыз. 
Эгер сизге сиз кыялданган автомобилди белек кылса, ал үчүн кам көрөт белеңиз? Аны жакшы сервистик тейлөө жөнүндө тынчсызданмак эмессизби? Кантип эле гаражга жакын барганда: «Бул автомобиль үчүн кам көрүүгө убактымды сарптап эмне кылам?», — деп айтмаксыз? Албетте, сиз мындай кылмак эмессиз. Бирок сиздин аялыңыз өз денеси үчүн кам көрүүгө тоотпостук менен мамиле кылса, ал так ушундай кылат. Ал толгон-токой актануучу сөздөрдү айтышы мүмкүн, мисалы: убакыттын жетишпестиги, стимулдун жоктугу, — а мүмкүн, ал муну туура жасоону билбейттир, бирок сиздин сыйынууларыңыз ага убакытты да, стимулду да, бул үчүн керектүү билимди да тапканга жардам берет. Ден-соолук үчүн кам көрүү жана денени кароо — жөнөкөй маселелер эмес. Айланада карама-каршы болгон толтура маалымат болгондуктан, кээде аялдар баарын таштап салып, шириндиктерди саткан дүкөнгө барып, баарын унутуп коюуну каалашат. Бирок сиздин сыйынууларыңыз сиздин аялыңызга Кудайдын үнүн угууга жардам берүү менен, ага оң таасир тийгизет. 
Мага сиздин аялыңыз менен автомобилдин ортосунда дагы бир жолу параллель өткөргөнгө уруксат бериңиз (мен бул салыштырууну колдонгонумдун дагы бир себеби, мен автомобилдик терминологияны колдонгонумда, менин күйөөм мени жакшыраак түшүнөт). Сиздин сыйынууларыңыз аялыңызга өзүнүн «кыймылдатуучу бөлүктөрүнүн» абалын туура баалаганга жана аны түзөлгөн абалда сактаганга жардам берет. Алар аны өз «моторун» туура иштеткенге үйрөтөт. Сиздин сыйынууларыңыз ага айдоочу үчүн болгон көрсөтмөгө ылайык, дагы иштетүүгө жараксыз экенин таба турган «техникалык кароону» күтпөстөн эле, «сервис-борборго» дайыма барып турууга көңүл коюушуна жардам берет. Сиздин аялыңыздын оюна: «Мен эски, урап калган нерсемин. Мен кымбат оңдоого татыксызмын», — деген ойлор келбестиги үчүн сыйыныңыз.
Ал сиздин жардамыңызга абдан муктаж. Бирок кадыресе сүйлөшүүлөр бул жерде жардам бере албайт. Өз автомобилиңизди оңдоонун ордуна, ага кыйкыргандан кандай пайда, ошондой эле бул аялыңызга тийиштүү. Эгер ал тийиштүүдөй өзү үчүн кам көрбөсө, анда ал муну каалабагандыктан жасабай жаткан жок, кантип туура жасаганды билбегендиктен, же өзүн жетиштүү баалабагандыктан, же бош эмес болгондуктан, же дайыма өзүн жакшы формада алып жүрүү ашыкча оор деп эсептегендиктен болуп жатат. Ага сиздин Кудайдан ал үчүн жардам сурооңуз керек. 
Аялыңызга сиз анын өзү үчүн кам көрүүгө күчү жана каа­лосу пайда болушу үчүн, ал керектүү билимге жана акылмандыкка ээ болушу үчүн сыйынып жатканыңыз тууралуу айтыңыз. Сиз өз аялыңыздан Кудайдан болгон эң баалуу белекти көргөндүктөн сыйынып жатасыз жана бул белекке барк албастык менен мамиле кылууну каалабайсыз. Эгер сизге автомобилдин эски үлгүсү туш келген болсо, андан бетер аны толук кайрадан жаңылоо үчүн сыйынуу керек.
Эгер сиздин аялыңыздын ден-соолугунда кандайдыр-бир маселе болсо, Кудайдан аны айыктырышын сураныңыз. Менин күйөөм акыркы 30 жылдын ичинде менин көп оорулардан кутулуум үчүн сыйынып келген. Бирок бир жолу менин жолдошумдун өмүрүндө абдан катуу сыйына турган убакыт келди. Бул бир нече жыл мурун болду, мен ичимде бир нерсе үзүлүп кеткендей сездим. Мен абдан катуу ооругандыктан, ошол замат түшүндүм: эгер шашылыш чара көрбөсө, мен өлөм. Түнкү саат үч эле, мен: «Жардам бер, Ыйса», — деп онтоп жатканымда, Майкл мен үчүн жалгыз сыйынып жатты. Менин өмүрүм толугу менен күйөөмдүн менин айыгуум үчүн сыйынуусун Кудайдын угаар-укпастыгынан көз каранды эле (Майкл бул бөлүмдүн аягында бул жөнүндө айтып берет).
Эч кандай биздин аракетибиз, абдан чоң күч жумшасак да, биздин өмүрүбүздүн аягына чейин бекем ден-соолук менен камсыз кыла албайт. Эң мыкты футболдук команданын эң мыкты коргоочусу да бир күнү өз ден-соолугуна байланыштуу оюн талаасына чыкпай калышы мүмкүн. 
Кудай бул жөнүндө билген жана бизге Айыктыруучуну — Ыйсаны жөнөттү. Ошондуктан Теңирден сиздин аялыңыздын айыктырышын сураныңыз жана жооп алганга чейин сыйынууңузду токтотпоңуз. Сөз биздин ден-соолугубуз жөнүндө болуп жатканда, биз багынбашыбыз керек. 
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• Кудай сиздин аялыңыздын ден-соолугун коргошу үчүн;
• Кудай анын акылын жана жандык ден-соолугун сакташы үчүн;
• сиздин аялыңыз энергиялуу жана күчтүү болушу үчүн;
• анын иммунитети бекем болушу үчүн;
• өзү жөнүндө кам көрүүгө каалоосу болушу үчүн;
• ал өз денеси жөнүндө кантип кам көрүүнү билиши үчүн;
• ал дайыма жакшы формада болушу үчүн;
• ал дайыма жана бардык жерде Кудайдын коргоосунун алдында болушу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майк Омартиан айтып берет
Менин аялымдын керемет мүмкүнчүлүгү — саякаттоо мүмкүнчүлүгү бар. Бирок мен дайыма ал учканда, бир орундан экинчи орунга жылгандагы коопсуздугу жөнүндөгү ойлордон болгон коркунучтан селт этип кетем; мени ал жаман мейманканада конуп калган учурлар, жаман тамак жеп калганы, көп убакытты эс албай өткөргөнү, жакшы аткаргысы келген жумушу үчүн тынчсызданганы жана толкунданганы кабатыр кылат. Бирок менде ал үчүн: ал кеткенге чейин жана ал жок болгон мезгилде да, дайыма сыйынгандан башка чыгуу жолу жок. Ошондой болсо да, мен аялым үйдө болгон мезгилде да анын коопсуздугу тууралуу сыйынуунун маанилүүлүгүнө ынандым.
Түнкү саат үчтө коркунучтуу оорунун айынан эки бүктөлүп жаткан Сторминин коркунучтуу кыйкырыгынан ойгонгон мезгилдегидей сыйынуу мурда эч качан мен үчүн ушунчалык керек болгон эмес. Мен билем, Сторми эч качан болбогон нерсе үчүн даттанбайт, ошондуктан мен абдан коркунучтуу бир нерсе болгонун түшүндүм. Абдан шашылыш болгондуктан, биз «тез жардамдын» келишин күткөн жокпуз. Мен Сторминин туфлисин издеп жатканда жана ага жылуу тонун кийгизүүгө аракет кылып жаткан мезгилде калчылдап жаттым. Биз кызым Аманда экөөбүз оорудан бүктөлүп калган Стормини машинага жеткирдик жана ооруканага сызган бойдон жөнөдүм. Мен ага эч нерсе менен жардам бере алган жокмун.
Мен айыгуу жөнүндө жетиштүү түрдө көп сыйынууларды билем, ошондо мен дарыгерлер ага күттүрбөстөн карашсын деп күчтүү сыйындым. Биз келгенде мен шашып кабыл алуучу бөлмөгө кирдим, Кудайга шүгүр, медсестра ордунда экен. Биз Стормини текшерүүдөн өткөрүүгө алып баруу үчүн, креслону тез арада машинага алып келдик. Бир нече анализден кийин ал шашылыш түрдө хирургиялык бөлмөгө которулду.
Ошол түндөгүдөй мен эч качан сыйынган эмесмин. Өмүр менен өлүмдүн бет алдында турганда биздин арачылык кылып сыйынуубуз жаңыча мааниге ээ болот. Мен эч качан ошол мезгилдегидей өз аялымдын коопсуздугу үчүн дайыма болгон сыйынуумдун күчүн жана маанилүүлүгүн ачык сезген эмесмин. Ошол түнү мен бир нече жыл бою сыйынып келген сыйынууларымдын баарына жооп алдым. Эгер Сторми ошол учурда башка бир жакка кеткен болсо же окурмандар менен болгон кезектеги жолугушууну өткөрүп жаткан болсо эмне болмок? Менин анын коопсуздугу үчүн болгон сыйынууларымдын негизинде Кудайдын ырайымынын таасири боюнча ал ошол учурда үйдө болуп калган.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден менин аялымды (аялыңыздын аты) ар кандай кырсыктардан, ар кандай оорулардан, жаман адамдардын таасиринен коргошуң үчүн сыйынам. Андан бардык кырсыкты алыс кыл.
Теңирим, Сен Өз Сөзүңдө «Кудайсыз адам адил адамдын артынан аңдып, аны өлтүрүүнүн жолун издейт. Бирок Теңир адил адамды анын колуна бербейт» (Заб. 36:32–33), — деп айткансың. Менин аялымды жаман адамдардан сакта. Мен Сенден суранам, ал терең суулардан өткөндө Сен аны менен бирге бол; от аркылуу өткөндө ал күйбөй тургандай болсун, жалын да аны куйкалабасын (Ыш. 43:2 кара). Мен анын (аялыңыздын аты) «...кыйынчылык артта калганга чейин Сенин канатыңдын алдында» (Заб. 56:2) өзүнүн баш калкалар жай табуусун суранам.
Теңирим, аны (аялыңыздын аты) Сенин Рухуң жашаган өз денесине ийбадаткана катары мамиле кылуу­ну үйрөт; аны өзүнө туура мамиле жасаганга, ошону менен бирге туура тамактанууга үйрөт. Ага регулярдуу түрдө денелик көнүгүүлөрдү жасаганга чыдамдуулук бер. Ага күчүн калыбына келтирүүгө жардам бере турган жакшы уйкунун маанилүүлүгү эмнеде экендигин түшүнүүгө жардам бер. Ага Сен анын буттарын багыттоо үчүн дайыма жанында экениңди түшүнүүгө жардам бер.
Ага каршы жасалган бир да курал аны жеңе албай тургандай болсун (Ыш. 54:17 кара). Дайыма аны Өз канатыңдын алдында калкала жана эч бир жамандык ага жакындабасын. Сенин периштең аны бардык жолдорунда коргоп жүрсүн (Заб. 90:11 кара). Мен өз аялыма: «Теңир “сени Өз канаттары менен калкалайт, Анын канаттарынын алдында коопсуз болосуң; Анын чындыгы — калкан жана коргон. Түнкү коркунучтадан, күндүзгү учкан жебелерден, караңгылыкта жүргөн каргашадан, чак түштө кырган жугуштуу оорудан коркпойсуң. Жаныңда миң, оң жагыңда он миң кырылып жатса да, сага жакындабайт...”», — деп айтам (Заб. 90:4–7).
Теңирим, бул күндө Сен менин аялымды (аялыңыздын аты) Өз канатыңдын алдына калкалап жүргөнүң үчүн жана ага тынч уйку берип жатканың үчүн Сага ыраазымын, анткени бир гана Сен, Теңир, ага коопсуз жашоо бересиң (Заб. 4:9 кара).
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Теңир менин тирегим, баш паанам, куткаруучум; Кудайым менин аска-зоом. Мен Ага гана таянам. Ал менин калканым, куткаруучу мүйүзүм, таянычым. Табынууга татыктуу Теңирдин атын чакырып, душмандарымдан кутулам.
Заб. 17:3–4
Анткени сен: «Менин тирегим — Теңир», — дегенсиң. Бардыгынан жогору турган Кудайды өзүңө баш калкалар жай кылып тандап алгансың. Сен эч кандай жамандык көрбөйсүң, үйүңө жугуштуу оору жолобойт. Анткени Ал Өз периштелерине сенин бардык жолдоруңда коргоп жүрүүнү буйруйт. Бутуңду ташка уруп албашың үчүн, алар сени колдоруна көтөрүп кетишет.
Заб. 90:9–12
Сени болсо сакайтам, жараатыңды айыктырам, — дейт Теңир. 
Жер. 30:17
Же эмне, денеңер силердин ичиңерде жашаган Ыйык Рухтун ийбадатканасы экендигин, Ал Рухту Кудайдан алагныңарды жана өзүңөргө таандык эмес экениңерди билбейсиңерби? Силер кымбат баада сатылып алынгансыңар, ошондуктан Кудайды денеңер менен да, рухуңар менен да даңктагыла, анткени анын баары Теңирдики.
1 Кор. 6:19–20
Ишеним менен сыйынганда, оорулуу айыгат, Теңир аны бутуна тургузат...
Жкп. 5:15

ОН АЛТЫНЧЫ БӨЛҮМ
АНЫН КААЛООЛОРУ
Мен бир да матчты калтырбай көрө турган, бардык кечти жана дем алыш күндөрдү отургучта өткөрө турган футболдун фанатына турмушка чыгууну каалаган эмесмин. Ошондуктан, Майкл менен жолугушуп жүргөндө, ал мага теле берүүдөгү спорттук жаңылыктарга эч кандай кызыкпагандыгы менен жакчу. Үйлөнгөндөн кийин бир нече жылдан кийин Майкл жөн гана спорт сүйүүчү эмес, чыныгы фанат экени ачылганда, мен аябай таң калдым. Ал «Беарз» футболдук команданын эмблемасы бар майкаларды жана «Кабз» клубунун эмблемасы бар бейсболкаларды кийип жүрчү. Ал телевизордун экранынын алдында ушунчалык катуу кыйкыргандыктан, айланадагылар кулактарын жаба калчу. Ал мени бир нече матчка ээрчитип барды, бирок чоң эле эркек кишилердин бири-бирине атырылышып, тоголок эмес топтун айынан мушташып жатканын байкап туруу мага болбогон нерседей сезилди. Ага караганда хот-дог мени көбүрөөк кызыктырат. Мен өзүмдү алдангандай сезгендиктен, азап чектим.
Мен Теңирге жаккандай кылып күйөөм үчүн сыйынууну үйрөнгөн кезде (бул тууралуу мен Сыйынуучу аялдын күчү китебинде майда-чүйдөсүнө чейин айтам), Ал мага бул абалга жаңыча кароого мүмкүндүк берди. Бирок мен сурансам да, кандайдыр-бир түшүндүрүлгүс себеп менен, Теңир менин күйөөмдү спорттук оюндарга болгон кызыгуусунан арылткан жок. Анын ордуна биз Майкл экөөбүз келишим түздүк, анда мен анын кызыгууларына түшүнүү жана чыдамдуулук менен мамиле кылам, ал эми ал болсо өзү тараптан анын кызыгууларына менин да кызыгуума мажбурлабай турган болду.
Бул шарт толугу менен кабыл алганга болот эле, ошентип кайсы-бир убакыт толугу менен тынч жашоого мүмкүн эле. Бирок Майкл бул жетишкендикке канааттанган жок жана менден жашыруун бул маселенин чечилиши үчүн сыйына баштаптыр. Ал менин аны менен бирге футбол оюндарына бара баштоомду жана бул оюнду жакшы көрүүмдү сурап сыйынды. Ал Кудайга мындай сураныч менен кайрылуу ал тараптан өтө эле тайманбастык экенин түшүнгөн, бирок Ал баары бир Кызыл деңизди бөлүп, башка кереметтерди жасап баштады... 
Таң калыштуу жол менен менин көздөрүм бир жолу ачылды жана мен бул оюндун маанисин жана кооздугун көрдүм: жана кемчиликсиз көрсөтүүнүн кереметтүлүгүн, бүт команданын аракеттеринин таң калтырган тактыгын көрдүм; мен оюн талаасынан коргоочуну чыгарып жибергенде сүрөттөй албаган көңүл чөгүүнү жана атаандаштын командасы оюндун жүрүшүн өзгөртө албай калган учурдагы күтүлбөгөн ийгиликтин кубанычын сездим. Бүгүнкү күндө мен бир да матчты жөн өткөрбөйм, жана эми мени эч кандай хот-дог кызыктырбайт.
Сиздин кызыгууларыңыздын ичинде сиздин аялыңыз сиз менен бөлүшө ала турган кызыгуулар барбы? Анын ага болгон кызыгуусу өсүүсү үчүн сыйыныңыз. Кудай үчүн мүмкүн болбогон бир да нерсе жок. Ал сиздин сүйгөн ишиңиздин керемет жактарын аялыңызга ачып бере алат. Бул үчүн узакка созулган сыйынуулардын кереги жок. Бирок биздин кызыгууларыбызга жана конкреттүү ишке караганда да бир кыйла маанилүү нерселер бар, алар биздин кыялдарыбыз жана каалоолорубуз, алар үчүн да сыйынуу керек. 
Биздин ар бирибизде кыялдар бар. Кээ бирлери күнөөкөр табияттан чыгышы мүмкүн, бирок көпчүлүгү биздин жүрөгүбүзгө Кудай тарабынан салынган. Биз өз каалоолорубузду Кудайдан деп кабыл алып, кийинчерээк ачуу жемиш жыйнабаш үчүн, аларды айырмалап билүү абдан маанилүү. Кыялдарыбызды орундатууга аракет кылуу менен, көп учурда биз аны өзүбүзгө кудай кылып алышыбыз мүмкүн, ошондо биздин көңүлүбүз чөгөт, биздин жүрөктөрүбүз ачууга толот, анткени биз Теңир бизге берген кыялдарды жашообузда ишке ашырууга аракет кылбайбыз. 
Бул Кудайга кыялкечтер жакпайт дегенди билдирбейт. Таптакыр тескерисинче. Ал биздин кыялсыз жана келечекке умтулуусу жок жашай албастыгыбызды айтат. Бирок Ага биздин өзүбүздүн кыялдарыбыздын ишке ашуу процессинен Аны чыгарып салганыбыз жакпайт. Биздин кыялыбыз Теңирден келбеген болсо, анда бул кыял эч качан ишке ашпагандыктан, биз өмүр бою канааттанбагандыкты сезебиз. Ал биздин өзүбүздүн бардык кыялдарыбызды жана каалоолорубузду Ага ишенип тапшырышыбызды каалайт. Башында алар абсолюттук түрдө ишке ашпай тургандай сезилсе да, Кудай Андан келген кыялдарга өмүр демин үйлөйт, ал эми калгандарынан бизди арылтат.
Көптөгөн жылдар бою биз бир адам менен бир үйдө жашап жана анын жүрөгүндө жашырылган каалоолору тууралуу ага кызыкпаган себептен улам эч нерсе билбегендигибиз таң калардык нерсе. Биздин каалоолорубуз көп ирет биздин жүрөгүбүзгө терең жашырылат, биз алар тууралуу айта да албай турган абалдабыз, а мүмкүн, алардын аткарылышы бизге ушунчалык ишене албай тургандай болуп сезилгендиктен, биз үмүтүбүздү үзүп коебуз.
Мен саякатка барууну аябай каалаган бир аялды билем. Ал абдан күчтүү жана бийликтүү, өз фирмасынын жаны болгон жана бизнес ал үчүн жашоонун маңызы болгон кишинин аялы эле. Ал өз ишине аягына чейин берилет эле, бирок өз аялынын каалоолору менен ойлору эч качан аны кызыктырган эмес. Ал жаман адам эмес эле, болгону ал анын аялынын кыялы боло турганын жөн гана билген жок. Ал бир гана өзүнүн каалоолорун билген жана бул ага жетиштүү эле.
Анын аялы жалгызсырап, өз жашоосуна канааттанган жок. Балдары чоңоюшту жана ага мурдагыдай муктаж болбой калышты. Ал көп учурда саякат тууралуу журналдарды жана китепчелерди барактап, операны карап үйдө жалгыз отурчу жана башкача жашоо жөнүндө кыялданаар эле. Бир жолу аялы бар бир эркек анын көзүнө карап, аны көрдү. Ал андан анын эмне жөнүндө ойлой тургандыгы жана кыялдана тургандыгы жөнүндө сурады. Алардын мамилеси өтө жакын болуп кеткендиктен, аз жерден эки нике тең кыйрап кала жаздады. Баары ачыкка чыккан мезгилде менин таанышымдын күйөөсү абдан таң калды. Ага бул электрошоктой таасир этти. Үй-бүлөсүн сактап калууну каалап, алар экөө үй-бүлө жана нике маселеси боюнча иштеген ишенүүчү адиске барышты. Күйөөсүнүн дурус жери — ал аялынын кызыгуу­ларын барк албагандыгын жана өз айыбын мойнуна алды, анын каалоолорун чындап эле угууну чечти. Алар бирге аялынын жашоодогу болгон кыялдарын орундатуу үчүн керемет жерлерге саякаттоого кетишти. Алардын никеси сакталып калды, бирок аны айыктырып жана калыбына келтирүү үчүн бир нече жылга созулган суй жыгылткан күрөш талап кылынды. 
Мен сүрөтчүлүк өзгөчө жөндөмдүүлүгү бар башка аялды билем. Анын тарткан сүрөттөрү мыкты көргөзмө залдарга татыктуу эле. Бирок анын жашоосу кайгыга жана канааттанбагандык сезимге толтура эле. Бул аялдын күйөөсү акылман адам болгондуктан, анын кыялдары тууралуу сураган учурда, ал ага толугу менен ачылды. Алар бул суроодогу Кудайдын эркин түшүнүү үчүн жардам берүүсүн сурап, Ага чогуу сыйынышты, анан аял өз кыялынын ишке ашуусун Теңирге ишенип тапшырды. Тез эле анын күйөөсү ага живопись сабактарын алууну сунуштады, эки кичинекей баласын өзү карап турду. Аялдын жашоосу түп-тамырынан өзгөрүлдү. Ал өзүнө жана балдарына сүрөт тартуу үчүн керектүү нерселердин баарын сатып алды, алар үчөө күн сайын сүрөт тартышты. Өз талантын ачыкка чыгаруу мүмкүнчүлүгү жана кыялын ишке ашыруу аялды азаттыкка чыгарды, муну менен анын жаңы энергия менен толтурган анын жөндөмдүүлүгү да эркиндикке чыкты, ал эми анын өмүрү — жаңы маңызга ээ болду.
Кээде жашоодон канааттанбагандык сыяктуу мындай көйгөйдү чечүү абдан жөнөкөй: болгону сүйүктүү адамыңдын каалоолоруна чыныгы кызыгууңду көрсөтүп, андан кийин анын аткарылышы же анын жашоосунан жок болушу жөнүндө сыйынуу жетиштүү. Күйөөлөр, эгер силер аялыңар жашоосуна канааттанып, айланадагылар үчүн кубанычтын булагы болушун кааласаңар, андан кандайдыр-бир мурдатан келе жаткан кыялы, кандайдыр-бир жүрөгүнүн түпкүрүндөгү каалоосу бар экендиги тууралуу сурагыла. Аны эч кандай сындоо пикирлерсиз, соттоосуз жана азыркы учурда бул каалоонун аткарылуусу реалдуу эместиги тууралуу түшүндүрмө бербестен, көңүл коюп уккула. Андан кийин ал Теңирге же аны бул каалоодон бошото турганына, же Өзүнүн убагында анын жүрөгүнө тынчтык берүү менен, Өз жолу менен ишке ашыра турганына ишениши үчүн сыйынгыла. 
Эгер сиздин аялыңыздын кыялы Теңирден болгон болсо жана Ал ага бул кыялдын ишке ашуусуна мүмкүнчүлүк бере турган болсо, өз жубайыңызды кубаттаңыз жана аны активдүү иштөөгө түртүңүз. Бирок эгер аялыңыздын кыялы Кудайдан эмес болсо, ал сиздин сыйынууларыңызды анын кызыгууларын мыкты нерсеге жана ал үчүн бир кыйла пайдалуу нерсеге буруу үчүн колдонот. Бактылуу аял менен бирге өмүр сүрүүнүн артыкчылыгын сиз кийинирээк баалайсыз жана албетте мени ыраазычылык менен эстей турган болосуз.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• сиздин аялыңыз ага келген кыялдар Теңирден экенин биле алышы үчүн;
• ал сиз менен өз каалоолору жөнүндө бөлүшө алышы үчүн;
• анын кыялдары сиздики менен гармонияда болушу үчүн;
• ал сиздин кызыкчылыктарыңызды бөлүшө алышы үчүн;
• экөөңөр тең кызыккан жалпы кызыгууларыңар болушу үчүн;
• ал өз каалоолорун жана кыялдарын Теңирге ишенип тапшыра алышы үчүн;
• анын жүрөктө сакталган каалоолору болуусу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан айтат
Жок, мындай болбосо экен. Дагы ал мага: «Сенин бул акмак телевизордун алдында отуруп, өз футболуңду көрүү качан гана тажатат экен?» — деген көз караш менен карайт. Мен ага: «Эмне болду сага, кымбаттуум, мен неандерталмын го, менин кызыгууларым үңкүрдөн ары барбайт», — деп жооп бердим окшойт. Мен бул «убакытты бошко кетиргендик» качандыр-бир убакта Сторминин жактыруусуна ээ болот деген мүмкүндүк иш жүзүндө нөлгө барабар экенин сезүү менен, өзүмдү бул көз карашка чыдоого мажбурладым. Менин аялым мени менен менин футболго болгон кызыгуумду бөлүшүүнү каалайт деген тууралуу мен кыялдана да албайт элем! Бүгүнкү күндө бизде баары башкача!
Жөнөкөй — ооба, так эле жөнөкөй сыйынуу 27-жылдык футболго болгон кастыкты мен кыялданууга да кайратым жетпеген жана бүгүнкү күндө мен ашыгы менен көрүп жаткан энтузиазм менен алмаштыруу үчүн жетиштүү болду! Бүгүн Сторми — Теннессилик «Титан» командасынын өтө берилген күйөрманы. Анда баары бар: «Титандын» эмблемасы бар спорттук майкалар, футболкалар жана бейсболкалар, эми ал чыңалган учурларда ал катуу кыйкырат. Ал өзүнүн сүйүктүү командасынын оюнчуларын коргоо менен согушууга чыгууга даяр. Мурда бул мени тынчсыздандырчу, бирок азыр мен тынчтанып калдым, себеби аны менен күрөшүүдөн тажадым. Жалпысынан алганда бул — өз аялың менен бирге «күйөрмандык кылуу» абдан жакшы. Мындан мен өз сыйынуума алган бир таң калыштуу жоопту көрөм. Мындай мүмкүн болот деп ким ойлоптур?
Мен аялымдын дагы бир кыялы аткарылышы үчүн — анын китептери бүт дүйнө жүзүндө кантип таралып жатканын көрүшү үчүн сыйынганмын. Азыркы күндө алар он бир тилге которулган. Анын мойнуна алуусу боюнча, бул анын бүт күткөнүнөн да ашып түштү. Бир гана Кудай муну жасай алат. Бул нерседе менин да сиңирген эмгегим бар экенин билем, себеби мен ал үчүн сыйынганмын.
Сыйынуу
Теңирим, бүгүнкү күнү мен Сенден суранам: менин аялыма (аялыңыздын аты) колуңду тийгиз жана анын жүрөгүнүн түпкүрүндөгү каалоолорун аткар. Ага өзүнүн бардык кыялдарын Сага ишенип тапшырышына жардам бер, Сен Өзүң анын жүрөгүнө салгандарыңды аткарып бере көр. Мен анын Сен бата бербеген өзүнүн жеке кыялдарынын ишке ашыруу максатын эч качан ээрчибеши тууралуу суранам. Сен ага Өзүңдүн ойлоруңду ачып беришиң үчүн, ал өзүнүн пландарынан баш тартууну үйрөнүшүнө жардам бер. Мен Сен үчүн убакытты тандоо чоң мааниге ээ экенин билем. Менин аялым өзүнүн кыялдарын Сенин так эсептелген убактыңа ылайык ишке ашыра тургандай болсун.
Теңирим, менин аялым чачтан көп өзүнүн жумуштарынын арасынан анын жүрөгүн баарынан көп кубандыра турган ишке убакыт таба тургандай кыла көр деп Сенден суранам. Ага анын чыныгы кызыгууларын көрүүсүнө жардам бер, экөөбүз... (конкреттүү кызыгууну же экөөңөрдү тең кызыктыра турган бир жумушту атаңыз) бөлүшө ала тургандай болуубузга жардам бер. Ага мен баалаган нерселерди көрүшүнө жана алар менен макул болушуна жардам бер. Мага мен бул үчүн эмне кылышым керек экендигин көрсөт. Аны шыктандыра жана кубаттандыра турган жакшы сөздөрдү мага айтып берчи. Эгер бул иш биз үчүн болбосо, так бизге белгиленген башкасын бизге көрсөт. Экөөбүзгө тең кубаныч алып келе турган жалпы кызыкчылыктарды жана кызыккан нерселерди бизге бере көр.
Теңирим, мен Сенин бизге биздин никебизди талкалай турган кыялдарды бербей турганыңды билем. Мен биздин жүрөктөрүбүздүн каалоолору бир жалпы каалоого биригиши үчүн сыйынам. Бизди бири-бирибиздин кыялдарыбызга көңүл буруу менен мамиле кылууга үйрөт. Дайыма бири-бирибизге өзүбүздүн жүрөгүбүздүн түпкүрүндөгү каалоолор менен бөлүшүүбүзгө жардам бер.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Теңир менен кубан, ошондо Ал жүрөгүңдөгү каалоолорду ишке ашырат.
Заб. 36:4
Ал өзүнөн корккондордун каалоосун аткарат, алардын зар-муңун угат, аларга жардам берет.
Заб. 144:19
Кулду сөз менен үйрөтө албайсың, анткени ал сөздү түшүнсө да,тил албайт.
Нак.сөз. 29:18
Колуңду ачып, кең пейилдигиң менен бардык тирүү жандарды тойгузасың.
Заб. 144:16
Алар кыйналганда, Теңирди чакырышты, ошондо Теңир аларды кыйынчылыктарынан куткарды. Ал бороонду тынчтандырат, ошондо толкундар басылат. Ошондо алар толкундун басылганына кубанышат, Теңир аларды өздөрү каалаган кеме токтоочу жерге жеткирет.
Заб. 106:28–30

ОН ЖЕТИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН ЖУМУШУ
Ыйык Китепке ылайык жеткилең аял сөзсүз эмгекчил болот. Ал курат, башкарат, үй-бүлөнүн очогунан түтүн булатат. Ал кыймылсыз мүлктү сатып алат жана сатат (риэлтер?); ал жүзүм багын карайт (багбан?); ал кийим тигет (тигүүчү?). Ал өзүнүн эмгегинин түшүмүн сатуу менен иштейт. Бул күчтүү, энергиялуу жана акылдуу аял; ал түнгө чейин эмгектенет жана адамдар үчүн анын жасагандарынын баары жакшы сапатта экенидигин билет. Ал бир гана иштебейт, ал үй-бүлөсү үчүн кам көрөт, анын күйөөсү аны менен мактанышы үчүн жана анын бардык иштеринин улуулугунан баталуу болушу үчүн кайрымдуулук иштерди кылат (Нак.сөз. 31 кара). Эгер сиздин аялыңыз ушуга умтулуп жатса, ал сиздин жардамыңызга муктаж. Мен анын бардык жакшы иштерин эсептөөм кыйынга турат.
Ар бир аял эмгектенет, бирок ар биринин эмгеги ар кандай бааланат. Көп аялдар иштешет, себеби өз үй-бүлөсүнүн берекелүү турмушу үчүн салым кошууну каалайт. Башкалар жумуш аларга жаккандыктан иштешет. Ал эми кээ бирлери алар үчүн акы төлөөгө даяр башка адамдардын көзүнө баалуу болуп эсептелген жөндөмдүүлүктөргө ээ. Көп аялдар үчүн үй жана балдарды тарбиялоо үчүн кам көрүү башкы иш болуп саналат, буга алар өтө олуттуу карашат жана аны жакшы аткарууга аракет кылышат. Башкалар үчүн жумуш алардын жыйындагы кызматы же кайрымдуулук проектилерине катышуу болуп саналат. Сиздин аялыңыздын жумушу кандай гана өзгөчө болбосун, эгер анын кылган иштеринин негизинде анын жашоосу, анын үй-бүлөсүнүн же айландагылардын жашоосу тартипке келип жатса, ал дайыма сиздин жубайыңызга канааттануу сезимин алып келет. Бирок ал сиздин сыйынууңузга жана колдооңузга муктаж.
Сөзсүз түрдө аялыңызга жумушта өзүнүн бардык жөндөмдүүлүктөрүн көрсөтүүгө түрткү көрсөтүңүз. Бирок бул анын ийгиликке жеткен учурда сизге муктаж болбой калат дегендик эмес. Баары тескерисинче — мындай абалда анын сизге муктаж болгондугу күчөйт. Эгер сиз аялыңызды ал үчүн сыйы­нуу менен колдоп жатсаңыз, Кудайдын баталары ага төгүлүп баштаганда, ал эч качан менменсинип кетпейт. Ал: «Карагылачы, мен кандай сонунмун. Мага күйөөнүн эмне кереги бар? Мен ага муктаж эмесмин. Мен ансыз деле баарын жасай алам», — деп ойлобойт. Мындай ойлор кимдин күйөөлөрү аялы үчүн сыйынбаса, ошолордун башына келиши мүмкүн. Сиздин аялыңыз эч качан сиздин жардамыңызга муктаж болбой тургандай болуп, өз алдынча болуп калбайт. Анын жеткен ийгиликтери анын өмүрүнө болгон сиздин таасириңизди төмөндөтпөйт, тескерисинче, сиздин таасириңиз күчөйт. Сиздин сыйынууларыңыз ал үчүн ушунчалык маанилүү болгондуктан, ал аларга «ышкысы артуусу» мүмкүн. Сиз аялыңыз менен бир бүтүн экениңиз эсиңизде болсун, аны менен болгон нерсенин баары сиз менен да болот. Сиз эч качан анын ийгиликке жетүүсүнөн өзүңүз үчүн болгон коркунучту көрбөңүз. 
Менин күйөөм — музыкалык продюсер болгондуктан, биз феномендүү ийгиликке жетишкен көп аялдарды көрдүк. Бул ийгиликте Теңирдин батасын көргөн күйөөлөр бул абал менен келишишти. Ал эми өз аялдарынын ийгиликтерин кабыл алуудан баш тарткан эркектер өздөрүнүн үй-бүлөсүн талкалашты. Аялдын өзүн толугу менен көрсөтүү мүмкүнчүлүктөрүн чектөө анын жашоосун кыйратат, ошондуктан анын таланттары ийгиликтүү түрдө ачыкка чыгышы үчүн сыйынуу керек.
Аял киши өзүнө канааттануу сезимине эркектердей эле муктаж. Бирок эгер өзүнө канааттанбаган эркек өзүн ийгиликсиз деп сезе турган болсо, ал эми аял болсо мындай учурда үмүтү үзүлүп, көңүлү чөгөт. Бул өз кезегинде анын жашоосундагы калган сфераларында, анын ичинде күйөөсү менен болгон мамилесинде да чагылат. 
Балдарды тарбиялоо менен, үй чарбасын алып баруу менен алектенген аял да, ага анын эмгегинин жыйынтыгы алып келе турган, ал жасаган иштин сапаты кабыл алына турган канааттануу сезимине өтө муктаж. Ал өзүнүн жумушта иштеген дос­торунан айырмаланып, ал колдоо ала турган жалгыз адам деп өзүнүн күйөөсүн эсептейт. Ал үчүн күйөөсүнүн сыйынуулары абдан маанилүү, анткени алар анын өзүнө болгон ишенимин бекемдейт. 
Сиздин аялыңыз кандай гана иш менен алектенбесин, ал сиздин сыйынууңузга жана жардамыңызга, ошону менен бирге Кудайдын жетекчилигне жана батасына муктаж. Ал өзүнө болгон ишеним менен анын койгон максаттарына жетүүгө жардам бере турган Теңирден толук көз каранды болуунун ортосунда тең салмактуулукту табышы үчүн сыйыныңыз.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• сиздин аялыңыз Теңирди өз эмгеги менен даңкташы үчүн;
• ал өз ишин жакшы аткарышы үчүн;
• адамдар аны анын эмгеги үчүн сыйлашы үчүн;
• ал өз жумушу үчүн татыктуу сыйлык алышы үчүн;
• өз милдеттерин аткарууга анын күчү болушу үчүн;
• сиз анын эмгегин баалашыңыз үчүн;
• анын жумушу ал үчүн канааттануунун булагы болушу үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан айтып берет
Биздин үй-бүлөлүк жашообуздун башында, биздин балдарыбыз али кичинекей болгон мезгилде, Сторми мага өзүнүн китеп жазууга болгон каалоосу бар экендигин айтканы менин эсимде. Ал көп ырлардын сөздөрүн жазган, биз көп учурда бирге кызматташканбыз. Ага ыр жазган жакчу, себеби бул көп убакытты талап кылчу эмес. Ал балдарга таандык болгон убакытты китептердин үстүндө иштөө менен курмандык кылууга эч качан макул болмок эмес. Бул менин жүрөгүмө тийди, мен Кудай анын биздин кичинекей балдар үчүн болгон ишенимдүүлүгүнө мол батасын берсин деп сыйына баштадым. 
Забур 36-бөлүмдө: «Теңир менен кубан, ошондо Ал жүрөгүңдөгү каалоолорду ишке ашырат», — деп айтылган (Заб. 36:4). Менин аялым дайыма Кудай ага берген милдеттерди аткарууда кубаныч жана сооронуч тапчу. Мен сыйынууда ага күч жана чыдамдуулук беришин сурадым. Балдар чоңой­гон учурда анын бош убактысы көбөйдү, Кудай анын жүрөгүнө китеп жазууну салды. Ал ар бир китептин үстүндө иштеп жатканда мен ал үчүн сыйындым. Бүгүнкү күндө Сторми — көптөгөн сонун китептердин автору. Кудай анын эмгегине батасын берди, себеби ал бул жолдун ар бир этабында Ага таянды.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялымдын (аялыңыздын аты) эмгегин ийгиликтүү кыла көр. Азыркы учурда анын жумушу кандай гана болбосун, ага күч бер жана ага бул жумуштан ырахат тапканга жардам бер. Сен ага берген жөндөмдүүлүктөр жана белектериң үчүн ыраазымын. Аларды ачыкка чыгар, өстүр жана Өз максаттарыңа жетүү үчүн колдон. Менин аялым дайыма мыктылансын. Ал үчүн эч ким жаба албаган эшиктерди ач жана ага ийгиликке жетишине жардам бер.
Бизди бири-бирибиз менен ар кандай атаандашуудан сакта жана бизди бири-бирибиздин ийгилигибиз үчүн кубанууга үйрөт. Эгер менин аялымдын иши Сенин эркиңе туура келбесе, ага Өз каалооңду ачып бер. Душман аны бутунан жыкпастыгы үчүн, аны текебердиктен бошот. Мен аны кантип кубаттандыра ала турганымды көрсөт.
Теңирим, Сенин Сөзүңдө биз Сен үчүн эмгектенгенде алган финансылык баталар эч кандай кайгы алып келбей тургандыгы (Нак.сөз. 10:22 кара) жана «эмгектенген адам эмгек акысын алууга татыктуу» (1 Тим. 5:18) экендиги тууралу айтылган. Мен аялым (аялыңыздын аты) өз эмгеги үчүн экөөбүзгө тең, биздин жакындарыбызга жана башка адамдарга бата алып келе турган татыктуу эмгек акы ала тургандай болушу үчүн сыйынам. Ага сүйүктүү иши менен алектенгенге мүмкүнчүлүк бер жана анын колунан чыккан иштерге ийгилик бере көр (Заб.89:17 кара). Сенин даңкыңды көбөйтө турган улуу иштерди жасоого аны шыктандыр. 
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Кудай-Теңирибиздин ырайымы биздин үстүбүздө болсун. Биздин иштерибизге ийгилик бер, биздин колдон чыккан иштерге ийгилик бер!
Заб.89:17
Адил адамдын эмгеги өмүргө ээ кылат, мыйзамсыздын ийгилиги күнөөгө алып барат.
Нак.сөз.10:16
Бул мйзам китебинде жазылгандар оозуңдан түшпөсүн, анда жазылгандардын бардыгын так аткарыш үчүн, алар жөнүндө күнү-түнү ой жүгүрт, ошондо сен өз жолдоуңда ийгиликке жетишесиң жана акылмандуулук менен иш кыласың.
Жаш. 1:8
Эринчээк кол жарды кылат, аракетчил кол байытат.
Нак.сөз. 10:4
Ар бир эмгектен киреше кирет, ал эми маңызсыз сөз зыянга учуратат.
Нак.сөз. 14:23

ОН СЕГИЗИНЧИ БӨЛҮМ
АНЫН ӨТКӨН ЖАШООНУН КИШЕНДЕРИНЕН БОШОНУУСУ
Мындай сүрөттү элестетип көрүңүз: күн чайыттай ачык тийип турган күнү сиз яхтада сүзүп бара жатасыз. Салкын жел сиздин чачтарыңызды учуруп, парусту үйлөп жатат. Сиздин кайыгыңыз суунун үстүндө жеңил сыйгаланып баратат жана сиз деңиздин тирүү күчү менен толуп жатканыңызды сезип жатасыз. Дүйнө сизге абдан кооз көрүнүп жатат. Сиз өзүңүз белгилеген жерге тынч жана ишеничтүү түрдө сүзүп баратасыз.
Бирок мындай эркин сүзүү сиз яхтаны туура башкарган учурда гана болот. Парустар шамал аларды толтурушу үчүн жана кайык алдыга жыла алышы үчүн туура жайгаштырылышы керек. Эгер парустар тиешелүү шамал менен толбосо яхта бир жаткан экинчи жакка ыргытылат, сиз туура курста жүрө албайсыз жана өз максатыңызга жете албайсыз, же эң жаманы, башкарууну жоготуп, аңтарылып каласыз. 
Биздин жашообузда да ушуга окшош нерселер болот. Эгер биз Кудай менен туура эмес мамиледе болсок, эч качан өз парусубузга бизди биздин жеткилең эместигибиздин жана жашоодогу жагымсыз шарттардын рифтери аркылуу алып өтүүгө жөндөмдүү Ыйык Рухтун шамалын кармай албайбыз. Ошондуктан биз дайыма өзүбүздүн өткөн жашообуздун гаванына (жүк түшүрүлүүчү жайына — Котор.эскер.) кайтып барабыз жана алардан бошоно албайбыз, биздин саякатыбыз жагымсыз болушу мүмкүн. Кээде биз башкара албай калып, чөгүп бараткандай сезебиз. Бирок Ыйык Рух бизди башкарса, Ал биздин адашып кетүүбүзгө жол бербейт. Ал дайыма бизди туура багытта алып жүрөт. 
Иштин баары биз якордон түшүп, өткөн жашообуздун гаванын калтырбасак, биз максатыбызды көздөй жыла албаганыбызда болуп жатат. Анын качан болгону — 30 жыл мурунбу же кечээ ганабы — маанилүү эмес, өткөн жашоону биз калтырбасак, ал бизди тынч койбойт. Кудай биздин сүзүүбүз эркин болгонун каалайт. Ал биздин эски таарынычтарыбызды унутуп, баалуу инсан болушубузду каалайт. Бул никеде өзгөчө маанилүү, себеби анда биздин күнүмдүк жашообуз күзгүдөй чагылып турат. Андан биз өзүбүздүн чагылышкан сүрөтүбүздү — биз канчалык жакшы же жаман экендигибизди мүнөт сайын көрүп турабыз. Биздин ар бирибиздин жүрөгүбүз канчалык толугу менен айыккан сайын, ошончолук биздин никебиз сак-саламат болот. Бирок бизди алдыга учура турган Ыйык Рухтун жаңы шамалын издебесек, биз эч качан өз жашообуздагы тынч жана бактылуу жээкке жете албайбыз.
Өткөн жашоодо баштан өткөргөн азап чегүүлөрдү эскерүүлөрдөн бошонуу
Сиздин аялыңыздын мурунку жашоосу кандай гана болбосун, аягына чейин өткөн жашоо менен болгон байланышын үзбөсө, ал азыркы жашоосуна ыраазы боло албайт жана келечекте Кудай тарабынан ал үчүн даярдалгандарга ээ боло албайт. Сиздин аялыңыз силердин никеңерге кандай гана ооруларды жана таарынычтарды алып келбесин, сөзсүз түрдө силердин бирге болгон азыркы жана келечектеги жашооңорго таасирин тийгизет. Мүмкүн, кайсы-бир убакта кимдир-бирөө аны кордогондур, же анын жүрөгүн жаралагандыр, же ал өзү чоң катачылык кетиргендир. Кандай болбосун, эгер ошолорду эске түшүрүү сиздин аялыңызга тынчтык бербей жатса, же аны азыркы учурдагы же келечектеги бир нерсе тынчсыздандырып жатса, демек, ага боштондук керек. Демек, сиз ал үчүн сыйынууңуз керек.
Мен өзүмдүн өткөн кубанычсыз жашоом тууралуу жана Теңирге ишенүү менен толук айыгуу алганым тууралуу бөлүшкөн менин Сторми деген китебим жарыкка чыккандан кийин, мага бала чагында алган жандык оорулардын жаман таасирлеринен азап чеккен аялдары бар эркектерден көп сандагы каттар келди. Алардын ар биринде аялдар никеге турган учурда эмоционалдык жактан оор басырыктуу көрүнүшкөн, бирок кийинчерээк алар менен келишпеген бирдемелер боло баштаган. Күйөөлөр алардын аялдары башынан өткөрүп жаткан депрессиянын жана кризистин алдында толугу менен алсыз болуп калышкан. Күйөөсү алдында турган көйгөйдүн маңызын түшүнгөн мезгилде да, ал аялынын жандык абалына туура эмес мамиле кылуу менен, аны чечүүгө даяр эмес болгон. Мага кайрылган күйөөлөргө мен мындай деп жооп бердим: 
«Сиз өзүңүздүн тандаганыңызды сүйгөндүктөн аны менен никеге турдуңуз, ал үчүн кам көрөм деп ант бергенсиз, ал үчүн бейишке, баш калкалаар жайга окшош коопсуз нерсе түзүүгө милдеттүүсүз. Сиздин сүйүүңүз — Кудайдын сүйүүсүнүн чагылуусу. Сиздин сүйүүңүздүн кучагында, аялыңыз Кудайдын ырайымынын таасиринде өткөн жашоосундагы коркунучтуу нерселерден бошонуу үчүн, алар менен кайрадан жолугууга күчтү сезет. Өзүн коопсуз сезүү менен сиздин аялыңыз аны айыктыра турган Теңирдин алдында бүт жүрөгүн ачууга даяр болот. Бирок ал сиз анын сезимдерин толук түшүнбөсөңүз да, аны дайыма сүйө турганыңызды жана кубаттай турганыңызды билиши керек. Ал сиздин сыйынууңуздун күчүнө муктаж, себеби бул күч айыгуу процесси жүрүп жатканда аялыңызды душмандан коргоо менен, душманды талкалоого жөндөмдүү».
Кечиримдин зарылдыгы
Эгер биз кечирбесек, биздин кайыгыбыз өткөн жашоонун бухтасын эч кандай тоскоолдуксуз калтырып, биз үчүн Кудай тарабынан даярдалган келечектин деңизине эч качан чыга албайт. Эң катуу жараатты бизге адамдар берет. Эгер сиздин аялыңыздын кимдир-бирөө менен мамилелешүүсүндө кайгылуу тажрыйба бар болсо (мисалы, мурунку эркек достору же мурунку күйөөсү менен), анын бул мамилелердин натыйжаларынан бошонушу үчүн, өткөн жашоонун элестери силердин бүгүнкү биргелешип жашооңорго келбеши үчүн сыйыныңыз. Бул элестер сиздин жубайлык жашооңуздагы эң таттуу учурларында пайда болушу мүмкүн, сиз эмне үчүн мындай болуп жатканын билбейсиз. Анткени сиз өз аялыңызга аны менен мурун болгон жана анын жүрөгүнө оорулуу тактарды калтырып кеткен эркекке таптакыр окшош эместигиңиз тууралуу дайыма далилдеп отурууну каалабайсыз. 
Анын өмүрүндөгү айыгууга муктаж болгон башка маанилүү жагы, аялыңыздын жердеги атасы менен болгон мамилесине байланыштуу болушу мүмкүн. Аялыңыздын Кудайга жана сизге болгон мамилеси атасынын ага болгон мамилесинин чагылуусу болушу мүмкүн. Ал дайыма аны коргоого даяр болгон күчтүү адам болгонбу? Же аны таштап кеткенби же аны таарынтканбы? Эгер атасы ага жаман мамиле кылган болсо же кандайдыр-бир жол менен ага өзүнө болгон жийиркенүү сезимин туудурган болсо, сиздин аялыңыздын сизге ишениши кыйын болот. Бул муну ал каалабайт дегенге жатпайт; бул аны коргоого жана сүйүүгө милдеттүү болгон эркектин өз милдетин аткарбагандыгын билдирет. Эгер сиздин аялыңыз өзүнүн жердеги атасынын сүйүүсүнө шектенип жатса, ал Асмандагы Атанын сүйүүсүнө да, жыйынтыгында, сиздин сүйүүңүздөн да шектениши мүмкүн. Так ушул жерде сиздин сыйынууларыңыз өзгөчө таасирдүү болушу мүмкүн.
Кээде аялдын өткөн жашоосунда болгон окуялар ага абдан терс таасир тийгизет, бир гана сыйынуу аны тажаткан эске түшүрүүлөрдөн арылууга ага жардам берет. Мисалы, бир жолу менин көзүмчө бир адам коркунучтуу жол кырсыгына учурап, каны агып жатты. Мен анын кандай болуп кеткенин көргөн жокмун, бирок ошол замат талкаланган машинанын жанына келип, мобилдик телефон менен «тез жардам» чакыруу үчүн токтодум. Автомобилде айдоочу жалгыз экен, ал торго түшкөндөй кысылып калыптыр, мен анын жаны чыгып кетип жатканын карап тургандан жана «тез жардам» келишин күтүү менен сыйынгандан башка эч нерсе кыла алган жокмун. Мен көргөн нерседен ушунчалык таасир алгандыктан, кийин менин бир нече түн коркунучтуу жаман түштөр кыйнады. Менин күйөөм мен үчүн сыйынды, менин коркунучтуу эскерүүлөрдөн бошонуум үчүн сыйынды, бир нече убакыттан кийин коркунучтуу жаман түштөр токтотулду.
Боштондукка ээ болуу
Биз баарыбыз бул же тигил кишендерден: ачуудан, кекчилдиктен, кайгыдан, депрессиядан бошонууга муктажбыз. Депрессия менен күрөшүүгө аргасыз болгон аялдардын саны абдан таң калтырат. Бирок Кудай аялдардын бул оорулар менен күрөшүүсүн каалабайт, Ал аларды эркин көргүсү келет. Эгер сиздин аялыңыз депрессиядан азап чегип жатса, сиз аны менен бирге бул үчүн канча убакыт талап кылынбасын, эркиндикке чыкканына чейин сыйынууга милдеттүүсүз.
Көп аялдар ашык салмак менен азаптуу күрөш жүргүзүшөт. Бул өтө олуттуу маселе, сиздин аялыңызга муну чечүү үчүн боштондук керек. Ал бул чарчаткан күрөштө жеңип чыгышы үчүн өз күйөөсүнүн туруктуу сыйынуу колдоосуна муктаж. 
Өз аялыңыздын боштондук алышы үчүн сыйынуу менен, сиз бардык суроолорго жооп алууга милдеттүү эмессиз. Сиз баарын түшүнүүгө милдеттүү эмессиз. Сиздин аялыңыз да сизден мунун баарын күтпөйт. Ал өзү да баарын түшүнө бербейт. Бирок Кудай баарын түшүнөт, Анда бардык суроолорго жооп бар, сиз жөн гана Ага ишенишиңиз керек. Сиздин аялыңыз үчүн ал кандай абалда болгонуна карабастан, сиз аны сүйө турганыңызды жана колдой турганыңызды билүү гана керек.
Сиздин аялыңыз толук боштондукка жана айыгууга муктаж экенин түшүнүү менен, сиз: «Мен аялымдын бардык маселелерин чече албайм; мен жашоонун агымы менен тынч эле аккым келет, ал эми ал болсо мага тоскоол болуп жатат», — деп ойлошуңуз мүмкүн. Бирок карама-каршы болгондор бири-бирин толуктай ала тургандыгы үчүн тартылышат эмеспи. Сизге бардык жагынан окшош болгон аял менен жашоо сиз үчүн канчалык кызыксыз болмоктугун түшүнөсүзбү? Силердин мамилеңерде, бири-бириңерге болгон кызыгуунун булагына учкун кайдан келмек? Сиз анын эмне айта турганын, кандай жасай турганын алдын ала билмексиз, себеби анын сөздөрү жана иштери сиздикин так ошондой кылып кайталамак. 
Мен бир жолу уюштуруучулар бизди инсандын тибине жараша топторго бөлгөн семинарга катышкандагы учурду эч качан унутпаймын. Мисалы, активдүү жана киши менен байланышты сүйүүчү, дайыма көңүл буруунун борборунда болуу­ну каалаган ж.б. адамдардан турган топ түзүлдү. Мунун баары жетиштүү түрдө кемсинтүүдөй көрүндү. «Активдүүлөр» дайыма бири-бирин дайыма топтон сүрүп чыгарууга аракет кылышты. Сентименталдуу жана көп ойлонуучу адамдардан турган топтун мүчөлөрү бири-бирин сарсанаага салышты. Мен баары аралашкан топко кайтып келүүгө мүмкүн болгон учурга араң жеттим. 
Мүмкүн азыр сиз акыркы убакта баштан кечирген нерсени кубаныч менен тынч жана жай жашоого алмаштырууга даярсыз. Мен сиздин каалооңуздун себебин түшүнөм. Бирок биздин жубайыбыздын жашоосун татаалдаштырган кыйынчылыктар бизди кыйнаганда, биз тынч болуп кала албайбыз. Мейли, сиздин аялыңыз азыр оор убакытты баштан кечирип жатат, мейли, бул сизге чыдай алгыстай сезилсин, сизге Кудайдын айыктыруу куралы болууга артыкчылык берилгендигин билиңиз, Теңир сиздин аялыңыз менен бирге рухий өсүүгө мүмкүнчүлүк берип жаткандыгы үчүн Ага ыраазычылык айтыңыз.
Боштондукка чыгуу процесси
Мен боюмда бар мезгилде алган эң таң калыштуу ачылышым болуп, менде түйүлдүк түйүлгөндөн тартып, мен эч кандай таасир эте албай турган кандайдыр-бир процесс башталгандыгы болду. Ал мага абсолюттук түрдө көз карандысыз жүрдү. Өз денеңди башкара албагандык таң калыштуу сезимди туудурат. Мындагы көп учурлар боштондукка чыгуу процессине окшош. Сиз өз өмүрүңүздү сизди бошотууну каалаган Теңирге бергендиктен, анын жүрүшүнө эч кандай таасир эте албайсыз. Кудай сиздин боштондукка чыгууга даяр экениңизди көргөндө, Ал сиздин жаңы эркин жаныңыз жарыкка чыкканга чейин сизде өсүүчү күч боло турган урукту себет. Төрөт кандай кыйын болгондой эле, эркиндикке ээ болуу — оорулуу процесс. 
Жашоо убагында биздин жаныбызда оору кабат-кабат болуп топтолот. Теңир бизди оорулуу эскерүүлөрдөн бошотуу менен, аларды кандай кабат болуп жайгашса, ошондой ырааттуулукта улам кийинки кабатты алып таштай баштайт. Ошондуктан, сиздин аялыңыздын бир жери жараланган болсо, анын бошонуу процесси тездеши мүмкүн. «Толгоо» барган сайын тездейт жана кайра кайталанган сайын ошончолук оорулуу болот. Мындай учурда оңтойсузданбаңыз, капаланбаңыз жана анын абалы начарлап кетти деп ойлобоңуз. Тескерисинче, сиздин аялыңызга жеңил болот, себеби анын жаны ооруну терең катмарынан тазаланып жатат жана Кудай аны бир кыйла жогорку деңгээлдеги бошонууга алып келип жатат. Эреже катары абдан терең катмардагы оорудан бошонуу баарынан татаал. Мындай бороон-чапкын мезгилинде жөн гана Теңирдин колун кармаңыз, Ал сизди сактайт.
Бала төрөгөндөй, эң күчтүү ооруну биз мурунку жашообуздагы коркунучтуу тажрыйбадан көптөн бери күткөн боштондукка ээ болоордун алдында сезебиз. Чыңалуу улуу батаны алаардын алдында чегине жетет. Бирок Кудайдын тандаган убактысы идеалдуу. Эгер аялдар балдарын төрөө убактысын өздөрү белгилей турган болсо, балким, алар эки айга чейин, эртең мененки кусуунун биринчи белгилери пайда болгонго чейин кыскартышмак. Бирок анда бала жашамак эмес, анткени ара төрөлүп калмак. Бошонуу процесси да ушундай болот. Биздин сүйүктүүлөрүбүз өткөн жашоосунда алган жарааттарынан айыгышы үчүн эң жакшы шарттарды түзүп беришибиз керек жана окуяны шаштырбашыбыз керек.
Бир гана Кудайдын сүйүүсү биздин жашообузда болуп жаткан толкундарды моюн сундура алат. Бир гана Теңир биздин сүзүүбүздүн багытын оңдоого жөндөмдүү. Сиздин аялыңыздын яхтасы якордон чыгарылып, өзүнүн өткөн жашоосунун жээгин калтырышы үчүн, анын парусун Ыйык Рухтун жаңы шамалы толтурушу үчүн жана аны белгиленген жайга тынч жеткириши үчүн, сыйыныңыз.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• сиздин аялыңыз Теңирден куткарылуу жана боштондук алышы үчүн;
• аны менен Кудайдын батасынын ортосунда эч кандай тоскоолдук болбостугу үчүн;
• ал акыл жагынан да, дене жагынан да саламат болушу үчүн;
• ал өзүнүн өткөн жашоосунун кишенинен толугу менен бошоно алышы үчүн;
• кечирүү керек болгондордун баарын кечириши үчүн;
• сиз аны дайыма сүйүшүңүз жана кубатташыңыз үчүн;
• анын жашоосу Кудайдын айыктыруучу күчүн күбөлөндүрүшү үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
«Машаяктагы эркиндик» уюмунун президенти жана «Караңгынын үстүнөн болгон жеңиш», «Кишендерди талкалоочу» деген китептердин автору Нил Т. Андерсон айтып берет. Ал жана аялы Джоан никеде турганына 33 жыл болгон, эки баласы жана эки небереси бар.
1986-жылдын жазында менин аялымдын бузулган контакт­тык линзасын алмаштыруу керек эле. Бул кадыресе эле операция болчу, бирок Джоанга анестезия жаман таасир берди. Ал 15 айга созулган оор депрессияга айланган күчтүү неврозду баштан өткөрдү. Дарыгерлер аны айыктыра алышпады. Мен бул терең чыр-чатактуу абалдын торуна кармалып калдым, бул абалда өз аялым үчүн ким экенимди: багуучубу, насаатчыбы же кеңешчиби (башкалар үчүн ким болгон болсом) түшүнө албай калдым. Же мен акыр түбү анын күйөөсүмүнбү? Акырында, мен ошол абалда күйөөсү гана боло ала турганымды түшүндүм, бирдемени өзгөртүүгө же бир нерсеге таасир этүүгө алым жетпейт эле.
Биз ошондо колдо болгон нерсенин баарын жоготтук жана толугу менен талкаландык. Ошондо мен өмүрүмдө биринчи жолу: эгер Кудай — менде болгон нерсенин баары болсо, демек, анда Ал — мен эмнеге муктаж болсом, ошол экендигин түшүндүм. Менин кызматым мындай болду: күн сайын Джоандын жанында болуп, ага: «Мунун баары өтүп кетет», — деп айтып жаттым. Баары сыйынуунун негизинде жана биздин Кудайдан толук көз каранды экенибизди мойнубузга алуу менен өтүп кетти. Ал мага менин жеке ресурстарымды түгөтүп, жаңыларын Андан издеп баштоомо жол берди. Бир гана Кудай талкаланган жүрөктү соорото алат жана туткундарды боштондукка чыгара алат. Ошол оор сыноо мезгилинде биздин «Машаяктагы эркиндик» уюму пайда болду, ал эми биздин никебиз өзгөчө жол менен бекемделди. 
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден аялымды (аялыңыздын аты) Сенден башка туткунда кармап турган бардык нерседен бошото көр деп суранам. Анын үстүнөн бийлиги бар жана өткөн жашоосунун торунда кармап турган ар кандай эскерүүлөрдөн бошото көр. Ага аны таарынткан бардык адамдарды кечирүүгө жардам бер, кекчилдик анын бошонуусуна болгон жолдо тоскоолдук болбосун. 
Менин аялымды (аялыңыздын аты) Сен көргүң келген, Сага жага турган аял болгонго тоскоол болуп жаткан бардык нерседен бошот. Анын бошонушуна жана айыгышына тоскоол болуп жаткан душмандан сакта. Андан уурдалган бардык нерсени ага жүз мертебе ашыгы менен кайтарып бер. Мен Сенин катышууңда биздин жаныбыз калыбына келе турганын билем. Менин аялым айыга алышы үчүн Сенин катышууңда жашоону үйрөт. 
Теңирим, мен билем, биз «бул дүйнөдө жашап жатканыбыз менен, адамдык кылып күрөшпөйбүз. Анткени күрөшө турган куралдарыбыз адамдык куралдар эмес, алар — чептерди талкалаган Кудайдын күчүнө ээ куралдар...» (2 Кор. 10:3–4) Ыйсанын атынан менин аялымдын (аялыңыздын аты) айланасына душман курган бардык чептерди талкалайм. Өзгөчө мен... (айыгууну талап кылган конкреттүү сфераны атаңыз) айыгуусун суранам. Ыйсанын атынан менин аялымды бардык кеселдерден бошот. Анын жашоосунда «анын чындыгы жарык сыяктуу чыкмайынча, анын куткарылуусу күйүп турган чырактан сыяктуу болмоюнча унчукпай калбайм, басылып калбайм» (Ыш. 62:1) деген Сенин убадаларыңдын аткарылышы үчүн сыйынам. Менин аялымдын жолун жарык кыл жана «кыйшык жолдорун түз» кыла көр (Ыш. 42:16 кара). Теңирим, Сенин Сөзүңдө: «...акылмандык менен жүргөн адам аман-эсен болот», — деп айтылган (Нак.сөз. 28:26). Менин аялымды акылмандыкта жүргөнгө үйрөт жана ага толугу менен боштондук бер. Мени дайыма аны сүйгөнгө жана колдогонго үйрөт.
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Бирок силер мурункуну эстебей жатасыңар, байыркылар жөнүндө ойлонбой жатасыңар. «Мына Мен жаңы нерсе жасап жатам. Ал азыр болот, чын эле, силер ушуну да билгиңер келбейби? Мен ээн талаага жол салам, чөлгө дарыя өткөрөм»
Ыш. 43:18–19
Теңир мени ар кандай жамандыктан куткарып, Өзүнүн Асмандагы Падышачылыгы үчүн сактайт. Ал түбөлүккө даңктала берсин! Оомийин.
2 Тим. 4:18
...силер Ал жөнүндө уккансыңар жана Андан үйрөнгөнсүңөр, анткени чындык Ыйсада. Силер Андан алдамчы кумарлары менен чирип бара жаткан эски адамдын мурдагы жүрүм-турумун таштоо керек экендигин, акыл-оюңарды жаңыртып турушуңар экендигин, чыныгы адилдик жана ыйыктык менен Кудайдын бейнеси боюнча жаратылган жаңы адамды кийүү керек экендигин үйрөнгөнсүңөр.
Эф. 4:21–24
Ошентип, ким Машайактын ичинде болсо, ал жаңы адам. Мурункунун баары өтүп кеткен, азыр баары жаңы болду.
2 Кор. 5:17
Бир туугандар, мен өзүмдү жеттим деп ойлобойм. Болгону, арттагыны унутуп, алдыга умтулам. Максатыма — Кудайдын Машайак Ыйса аркылуу бере турган жогорку сыйлыгына умтулуп жатам.
Флп. 3:13–14

ОН ТОГУЗУНЧУ БӨЛҮМ
АНЫН КУДАЙГА ТИЛ АЛУУСУ
Бир жолу менин жолдошум мага Ыйсанын туулган күнүндө гольф үчүн клюшканын тобун жана гольф ойноо сабактарынын курсун белек кылды. Мен бул курсту бүтүрдүм, бирок эмне үчүн чөптүн арасынан көрүүгө кыйын болгон, кичинекей топту урууга ушунчалык катуу күч жушоо керектигин түшүнгөн жокмун. Мен эмне үчүн чоң эле эркектердин ар жумада бул оюн үчүн бир нече саатын корото турганын түшүнчү эмесмин. Бул мен өзүм гольф ойногон талаага чыкканга чейин созулду. Мен топту белгиленген жерге койдум, клюшканы алдым, оюкка чейинки аралыкты бааладым, кипкичине топту карап, аны кезеп туруп, мени үйрөткөндөй болгон күчүм менен урдум. Менин клюшкам топко тийгенде мен мурда уккан эч бир добушка окшобогон укмуштуу добуш чыкты. Мен абсолюттук түрдө туура соктум, топ болсо белгиленген жерде 170 ярд аралыктагы жерге түштү. Ошол учурда мен эмнеге эркектер гольф ойногон талаада ушунчалык көп убакыт өткөрө турганын түшүндүм, алар ушул үндү уккусу келет экен. Алар баарын туура жасоо деген эмне экендигин сезгиси келет.
Бул сезимди биз тил алчаактыкта жүргөндө пайда боло турган сезим менен салыштырууга болот. Биз муну Кудай бизге буйругандай аткарганда, Ал бизге канааттанып караганда сезебиз. Биз Кудайдын эрки менен иш кылганда, башкача айтканда туура жасаганда, биздин жашообуз тартипке келээри анык. Мындай сезимди баштан өткөрүүнү каалоо бизди Кудайга жагуу үчүн дагы көбүрөөк күч жумшоого мажбурлайт.
Кудайга тил алуунун аркасынан ала турган кереметтүү сый Анын катышуусун сезүү. Бул тил алчаактык менен Анын катышуусун сезүүнүн ортосунда түз байланыш бар болгондугунун айынан болуп жатат. Ыйса айткан: «Ким Мени сүйсө, ал Менин сөзүмдү аткарат. Ошондо аны Атам сүйөт, Биз ага келип, анын ичинен орун алабыз» (Жн. 14:23). Теңир Өзүн ким Аны сүйсө жана Ага тил алса, ошолорго ачып берет. Канчалык көп учурда биз өзүбүздүн тил албастыгыбыздын айынан Кудайдын ырайымынын толуктугунан жана биздин жашообуздагы анын таасиринен ажырайбыз. Сиздин аялыңыз дайыма Кудайдын катышуусун сезүүгө суусайт. Ал бул таң калыштуу сезимди Кудайдын эркин аткаруу менен сезгиси келет. Ага Кудайдын жолу менен жүрө алышы үчүн сиздин сыйынууларыңыз керек.
Ар бир оюнда дайыма белгиленген эрежелерди аткарбагандыгы үчүн жазалар каралган. Биздин тил албастыгыбыздын жыйынтыгынын бирөө — биздин сыйынууларыбызга жооп албагандыгыбыз (Нак.сөз. 28:9; Заб. 65:18 кара). Сиз аялыңыздын сыйынуулары анын белгилүү эрежелерди бузгандыгынын айынан жоопсуз калышын каалабайт чыгаарсыз. Теңир ага ачып беришин жана ар бир оюнда эрежени сактоо канчалык маанилүү экендигине түшүнүк беришин сыйынууда сураныңыз.
Аялдын тил албастыгы анын сүйлөгөн сөзүндө бир кыйла ачык көрүнөт. Бул жөнүндө Ыйык Китепте так айтылган:
• өз оюн ачык айтууга шашпоо керек. «Алды-артын ойлобой сүйлөй турган адамды көрдүң беле? Ага үмүттөнгөнгө караганда, акылсызга көбүрөөк үмүттөнгөн жакшы» (Нак.сөз. 29:20);
• өзүн-өзү башкара билүү керек. «Акылсыз адам бүт каарын чачат, ал эми акылдуу адам ачуусун басат» (Нак.сөз. 29:11);
• биздин сөздөрүбүз башка адамдарга зыян алып келиши мүмкүн экендигин эске алуу керек. «Өлүм менен өмүр тилдин бийлигинде, аны сүйгөндөр анын жемишинен татышат» (Нак.сөз. 18:21);
• өз сөзүн ойлонуп сүйлөө керек. «Адил адамдын жүрөгү ойлонуп жооп берет, ал эми мыйзамсыздардын оозунан жаман сөз чыгат» (Нак.сөз. 15:28).
Аялдардын көпчүлүгү абдан сүйлөөк келишет. Бул ар бир аялды көптөгөн ар кандай ойлор, сезимдер, алдын ала сезүүлөр, кайгылуу жана бактылуу эскерүүлөр басып тургандыгы менен түшүндүрүлөт жана эгер ал бул тууралуу айландагылар менен бөлүшпөсө жөн гана жарылып кете тургандай сезет. 
Мамилелешүү — аялдар үчүн кубаныч. Аялдардын оозунан чыккан сөз аркылуу союздар бекемделет, жандык жарааттар айыгат, билим таралат, бузулган мамилелер калыбына келет, сырлар ачыкка чыгат жана дүйнөлүк маселелер чечилет. Мага сүйлөгөндү жакшы көрбөгөн аялды көргөзгүлөчү, ошондо мен эч ким эч качан уккусу келбеген аялды көрсөтөм. 
Ар бир аял өз сөзүнүн күчү бар экендигин жана алар алып келген көп убакытка созулган жыйынтык алып келгендигин жакшы билет (кандай болбосун, аял күйөөсү бир нече жыл мурун айткан сөзүн эстейт, күйөөсү болсо 30 секунддан кийин унутуп коет). Эгер анын сөзү кимдир-бирөөнү таарынтып койгонун сезсе, ал тынчтана албайт; эгер анын сөзү кимдир-бирөө тарабынан туура эмес талкууланса, же ал баласы менен, досу менен өтө одоно сүйлөшкөн болсо, кайгырат. Ошондуктан аялдар алардын жашоосундагы ушул сферада сыйынууга абдан муктаж. Сиздин аялыңыз Кудай анын ичинде таза жүрөк жаратуусу үчүн жана ага өмүр алып келе турган, бекемдей турган сөздөрдү айтып берүүсү үчүн сиздин сыйынууңузга муктаж. Ал качан айтууну, эмнени айтууну, качан унчукпай калууну билиши үчүн Кудайдын жетектөөсүнө муктаж.
Бир да аял кажылдай берме болуп көрүнгүсү келбейт, бирок кээде күйөөсүнүн, балдарынын жана жеке өзүнүн жашоосун оңдоого аракет кылуу менен, ал үй-бүлөлүк жашоодогу жаман жактарды көрөт жана бирдемени өз күчү менен өзгөртүүгө аракет кылат. Эгер сиздин аялыңыз дайыма бир эле маселени кайра-кайра дайыма тынчсыздануу менен айтып жатса, бул маселе чечилиши үчүн аны менен бирге сыйыныңыз. Сиздин аялыңызды сиз анын тынчсыздануусун түшүнүп, аны тынчсыздандырган маселе үчүн сыйынуу керектигин айтканыңыз жөнүндөгү ой тынчтандырат. Ал сиздин сыйынууда Кудайга бардык кыйынчылыктарды жана тынчсызданууларды айтканыңыз жөнүндөгү ойдон улам жеңилдикти сезет. Ал бул жөнүндө такыр айтпай калышы мүмкүн.
Сөз өмүр алып келиши үчүн мындай жол менен өз сөзүн башкаруу — тил алчаактыктын көптөгөн аспектилеринин бири. Сиздин аялыңыз алардын ар биринде ийгиликке жетүүнү үйрөнүшү үчүн сиздин сыйынууларыңызга муктаж. Ал гольфтун терминологиясын колдонгондо, фервейде драйвер менен күчтүү урганды үйрөнгөндөй, ал өзүнүн Кудай менен болгон мамилесинин жеткилең чегине жетүүнү каалайт. Мейли, ал дайыма биринчи урганда эле туура урбасын, баары бир ал топ кумга аралашып калгандын айынан ура албай калган жагымсыз абалга түшпөйт. Кудай ага: «Жакшы жасадың, жакшы жана ишенимдүү кул», — деп айта алышы үчүн, ал Ага жүрөгүн ачуусун сураңыз. 
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• сиздин аялыңыз Кудайга тил алчаак болушу үчүн;
• ал Теңир андан эмнени күтүп жатканын түшүнүшү үчүн;
• ал Анын жолдору менен жүрүүнү каалашы үчүн;
• аны Ыйык Рух жетектеши үчүн;
• анын сөздөрү дайыма өмүр алып келиши үчүн;
• Кудай ага Анын эркин аткарууга жардам бериши үчүн;
• ал өзүнүн тил алуусу аркылуу Теңирге жагышы үчүн сыйыныңыз.
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Майкл Омартиан айтып берет
Менин аялым Кудайга тил алчаак. Бирок тил алчаак болуу дайыма эле жеңил эмес. Кээде Сторми Кудай андан эмне күтүп жаткандыгын ачык элестете албайт, ошондуктан ал тандоо келген учурда Кудайдын үнүн уга алышы үчүн жана өзүнүн бара турган жолун көрө алышы үчүн менин сыйынуумду суранат. Мен Сторминин Кудайга тил алууга болгон каалоосу бекем болушу үчүн жана Анын эркин даярдык менен аткара алуусу үчүн сыйынам. Мен анын тил алчаактыкта жашоого болгон каалоосу табигый түрдө болушу үчүн, Ыйык Рухтан аны жетектөөсүн суранам. 
Бир жолу Теңир мага Өзүнүн эркин ачып берди: биз башка штатка көчүп кетишибиз керек болду. Сторми менин оюма кошулган жок жана мага бул тууралуу айтты. Мен эгерде Теңир биздин көчүп кеткенибизди буйруп жатса, анда ал сөзсүз мага кайрылгандай, аялыма да кайрыла турганын билгенмин. Мен Стормиге басым жасагандын ордуна, ал Теңирдин үнүн уга алышы үчүн сыйынуум керектигин түшүндүм. Өз сыйынуумда так ушул нерсени сурадым. Бир нече жумадан кийин Сторми Кудайдан башка штатка көчүү жөнүндө ачык жана так көрсөтмө алды.
Теңир бизге Анын эркин аткаруу биздин рухий ден-соолугубуз үчүн абдан керек экендигин көрсөтөт. Ал биздин курмандыгыбызга караганда, Ага биздин моюн сунуубузду жана тил алуубузду көрүү жагымдуу экендигин айтат. Тил алуу аркылуу менин аялымдын жүрөгүндө эле эмес, биздин үй-бүлөдө тынчтык орногондуктан, мени аялымдын Теңирдин алдында тил алчаактыкта жүрүшү сооротот жана кубандырат. Мен Сторминин балдарды Кудайдын эркин аткарууга түртүү менен, жакшы үлгү көрсөтүп жатканын билем. Биз Анын жүзүн издегенде жана тил алчаактыкта жүргөндө, Ал бизди жетектейт жана бизге биздин жашообуздун маңызын ачып берет. Мен аялымдын Кудайга тил алуусуна тоскоол болгон бардык нерседен арылышы үчүн сыйынам. Мен бул жөнүндө сыйынууну гана эмес, бул иште ага үлгү болууну каалайм.
Сыйынуу
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялыма (аялыңыздын аты) дайыма Сенин эркиңди аткарууга жана Сенин жолдоруң менен жүрүүгө жардам бер. Ага эмнеде анын ойлору жана иштери Сенин каалооңо туура келбегендигин көрсөт. Ага Сенин насааттарыңды укканга жардам бер жана анын жүрөгүнө аларды аткарууга болгон каалоо сал. Ага кандай гана күнөө болбосун, ошол заматта мойнуна алуу керектигин эскертип тур жана ар бир конкреттүү абалда анын моюн сунушун жана тил алуусун күбөлөндүрө турган иштерди жасоону үйрөт.
Мен Сенин эркиңе тил албагандыктын жыйынтыгынын бири болуп Сенден алыстоо экендигин билем. Менин аялыма Сенин сүйүүңдөн алыстата турган бардык нерседен арылганга жардам бер. Ага эмнеде ал тил албай жатканын көрсөт жана аны туура жасаганга үйрөт. Сенин Сөзүңдө: «Мыйзамды сактаган адам өз жанын сактайт...», — деп айтылган (Нак.сөз. 19:16). Ага тил алчаактыктын жолунун бардык этаптарында батаңды бер. Ага ал Сага тил алчаак экендиги тууралуу болгон ойлордо өзүнө болгон бекем ишеним бер. 
Теңир, Сен: «...жүрөк эмнеге толсо, ооздон ошол чыгат...», — деп айткансың (Мат. 12:34). Менин аялымдын жүрөгүн Сенин сүйүүңө, тынчтыгыңа жана кубанычыңа толтур, алар анын сөздөрүнөн төгүлө тургандай болсун. Анын сөздөрү бир гана өмүр алып келүүсү үчүн, Сенин Рухуң анын сүйлөгөн сөзүн башкарсын. Ал Дөөт менен бирге: «...мен оозум менен күнөө кетирбөөнү чечтим», — деп айта турган болсун (Заб. 16:3). 
Теңирим Сенин Сөзүңдө айтылган: «...таза жүргөндөрдү Сен жакшылыктан ажыратпайсың» (Заб. 83:12 кара). Менин аялым адилет иш кылышы үчүн сыйынам жана Сен ага батаңды төк.
Өзгөчө Сенден ага тынчтык жана узун өмүр беришиңди суранам (Нак.сөз. 3:1–2 кара). Менин аялым Сага тил алып жашасын, Сен ага ашыгы менен сыйлык бересиң. Анын оозунан чыккан сөздөр жана анын жүрөгүндөгү ойлор Сага жага тургандай болсун, Теңирим, биздин тирегибиз, биздин Куткаруучубуз (Заб. 18:15 кара).
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Уулум! Менин акыл-насаатымды эсиңден чыгарба, жүрөгүң осуяттарымды сактасын. Анткени алар сага узун өмүр, узак өмүр жаш, тынчтык берет. Сени ырайым менен чындык таштабасын. Буларды мойнуңа байлап ал, жүрөгүңдүн лоокторуна жазып ал.
Нак.сөз. 3:1–3
Акылмандык менен сүйлөйт, момундук менен акыл-насаат айтат.
Нак.сөз. 31:26
Тилин тыйган адам жанын сактайт, ал эми оозун чоң ачкан адам кыйынчылыкка дуушар болот.
Нак.сөз. 13:3
Адил адамдардын жолу — жаркыраган чырак, ал толук жарык киргенге чейин уламдан-улам жаркырай берет.
Нак.сөз. 4:18
Ким жакшы аял таба алат? Анын баасы асыл берметтерден да жогору.
Нак.сөз. 31:10

ЖЫЙЫРМАНЧЫ БӨЛҮМ
АНЫН КЕЛЕЧЕГИ
Мурда мен дайыма кайсы компаниялар ийгиликтүү, ал эми кайсылар андай эместигин билүү үчүн фонддук биржалардын жаңылыктарына байкоо жүргүзчүмүн. Өзүмчө мындай деп ойлочумун: «Аттиң, ай. Эгер мен ошондо бул компаниялардын акцияларын сатып алсам, азыр менин кандай көп акчам болмок!» Мага менин алдын ала айткандарымдын аткарылгандыгы абдан жагаар эле, бирок мен эч кандай салым салбагандыктан, мен эч качан эч кандай киреше алган жокмун. Мындай нерсе мен дайыма жакшы киреше алып келе турган нерсеге салым кошуп баштаганыма чейин созулду.
Биздин келечек менен да так ушундай эле болот: эгер биз акылмандык менен бир жакка салым кошсок, биз жогорку дивиденддерди алабыз. Бирок биржадагы оюндан айырмаланып, бул учурда, эч кандай салым кошпоо менен, биз өтө көп нерсени жоготушубуз мүмкүн, биздин эч нерсе кылбаганыдыгыбыздын жыйынтыгы кайгылуу болушу мүмкүн.
Келечекке кошкон салымдын эң пайдалуу түрү болуп сыйынуу саналат, сиз эч качан эч нерсеңизди жоготпойсуз. Кудай бизге кереметтүү келечекти жана үмүт үчүн болгон бекем негизди убада кылат, бирок бул нерсе тууралуу сыйынуу керек (Жер. 29:11 кара). Эгер сиз аялыңыздын келечеги үчүн сыйына турган болсоңуз, анда дивиденддерди дайыма алуу сиздин аны менен бирге сүргөн өмүрүңүздүн аягына чейин кепилдик берет. 
Көбүнчө аялдар келечеги үчүн коркушат. Бул коркунучтун себеби, балким, аял жанынын таянычы жоктугундадыр. Аял баласынан же күйөөсүнөн ажырап калуудан жана жалгыз калуудан коркот, катуу ооруп калуудан же майып болуп калуудан коркот, кордоонун алдында алсыз, коргоосуз калып калуудан коркот, жашоонун маңызын жоготуп коюудан, өзүн камсыз кылуу жөндөмүнөн ажырап калуудан коркот, керексиз жана жагымсыз болуп калуудан коркот. Анын коркунучтары ушундай өлчөмгө чейин өскөндө, ага анын келечеги жоктой сезилип баштайт, ал багытын жогото баштайт жана анын өмүрүндө абдырагандык жана үмүтсүздүк үстөмдүк кыла баштайт. Аны куткара турган жалгыз нерсе — бул ага анын ким экендигин жана эмне үчүн ал ушул абалга туш келгендигин ачып бере турган Кудайдын Сөзү.
Кудай сиздин аялыңызды Өзүнүн кызы деп санайт (Жкн. 1:12 кара); Ал аны жалгыздыктан коргоого (Мат. 28:20 кара) жана эч качан аны таштабаганга (Эвр. 13:5 кара) убада берет. Ал ага Өзүнүн түбөлүк сүйүүсүн (Жкн. 15:9 кара) жана жардамын (Рим. 8:37 кара) убада кылат, Ал ага анын өмүрүндө болуп жаткан бардык окуялар «жакшылыкка боло тургандыгын» жарыя кылат (Рим. 8:28 кара). Сиздин аялыңыз анын келечеги тууралуу Кудай айткан бардык нерсеге ишенүүсү үчүн сыйыныңыз.
Теңирге кызмат кылган аял
Эгер сиздин аялыңыз Теңирге кызмат кыла турган болсо, сизден олуттуу сыйынуу талап кылынат. Бул сиздин аялыңыз Теңирге окутуучу, жан сооротуучу катары кызмат кылса же адамдардын жүрөктөрүнө кандайдыр-бир башка жол менен кайрыла турган болсо, ал сиздин сыйынуу жардамыңызга муктаж экендигин билдирет. Ал миңдеген угуучулар үчүн хордо ырдайбы же жекшембилик мектепте балдар менен иштейби, же өзүнүн карыган коңшусуна Теңир жөнүндө айтып береби, анын эмне кылганына көз карандысыз, ал сиздин сыйынууңузга дайыма муктаж. Эгер сиздин аялыңыздын ысымы бүт өлкөгө белгилүү болсо же ал адамдарга жекеме жеке психологиялык жактан жардам берсе, ал эми анын Кудайдын Падышачылыгы үчүн кылып жаткан иштеринин чыныгы маа­нисин түшүнгөн жалгыз адам сиз болсоңуз, ал шексиз түрдө сиздин сыйынууларыңызга муктаж. Ансыз сиздин аялыңыз аны жок кылууга умтулуп жаткан душман үчүн ыңгайлуу бута болуп калуусу мүмкүн. Сиздин аялыңыз Теңирге канчалык шыктануу менен кызмат кылса, ага болгон шайтандын чабуулдары ошончолук каардуу болот. Сиз аялыңыз үчүн болгон өз сыйнууларыңыздын ролун төмөн баалабашыңыз керек. Кудай аларды угат. Алар анын өмүрүн сактайт жана аны келечекте сактайт.
Эгер сиз жыйында кызмат кылсаңыз, анда сиздин аялыңыз Кудай сизди чакырган кызматта сиздин жардамчыңыз болгондугу үчүн гана душман үчүн бута болуп калат. Шайтан сизди жок кылуу үчүн, эң биринчи аны жок кылууга бүт бардык нерсени жасайт. Мага өзүнүн милдетин Теңирди даңктоо менен, кызганчаактык жана ийгилик менен аткарып жаткан күйөөнү көргөзгүлө, ошондо мен душмандын жебелеринин отунунун алдындагы аялды көрсөтүп берем. Эгер сиз аялыңыз менен бирге Теңирге кызмат кылсаңыз, анда караңгынын башкаруучусу буга жөн гана чыдай албайт. Душман экөөңөрдү тең талкалоо үчүн бардык каражатты колдонот. Бири-бириңер үчүн сыйынууга даяр болгула жана руханий жетилген ишенүүчүлөр силер үчүн сыйынып, жардам бере алуусу үчүн кам көргүлө.
Акылмандык бактылуу келечектин аманаты катары
Акылмандык — бул келечектин эшигин ача турган жана сиздин аялыңыз эң көп муктаж болгон ачкыч. Кээде биздин жашообуз ушунчалык кескин түрдө өзгөргөндүктөн, абал башкаруудан чыгып кетет жана биз акылмандыкка жана Кудайдын ачылыштарына ээ болбогондуктан, жолдон чыгып кетебиз. Сиздин аялыңыз акчаны туура колдонушу үчүн, адамдарды билип, туура иш кылышы үчүн, жалган менен чындыкты айырмалай билиши үчүн, керектүү жерде керектүү убакытта боло алышы үчүн акылмандык керек. Ыйык Китепте сүрөттөлгөн жеткилең аял акылмандыкка толгон, ал эми сыйынуусуз мындай аял болуу мүмкүн эмес (Нак.сөз. 31:26 кара).
Аялга бир күндүн ичинде тез арада ар кандай чечимдерди кабыл алууга туура келет жана бул үчүн ага Теңирден болгон акылмандыкка ээ болушу керек (Жак. 1:5 кара). Эгер сиз Кудайдан аялыңыз үчүн акылмандык, эстүүлүк жана түшүнүүнү сурасаңыз, Андан ага билим келет жана ал Теңирде ким экендигин түшүнөт. Акылмандыкка ээ болуу менен сиздин аялыңыз жашоодо туура жолду тандай алат. Бактылуу келечек үчүн дагы эмне керек?
Эгер сиз Теңирден келген акылмандыкка, эстүүлүккө, түшүнүүгө жана билимге ээ болсоңуз, келечек жөнүндө сиздин тынчсызданууңуздун кереги жок. Мурун менин келечегим мени абдан тынчсыздандырчу, себеби мага ошол учурдагы маанилүү болгон жашоомдогу абалдар гана менин көз алдымда турчу. Бирок бир жолу кайтаруучу Джек Хейфорд мага мындай деп айтты: «Өзүңдүн азыркы абалыңды келечектеги жашооңдун пайгамбарчылыгы катары кабыл алба».
Сизге бул ой жагабы? Эгер бүгүн сиз өз жашооңуздан канааттанбай жатсаңыз, бул дайыма ушундай болот дегенди билдирбейт. Бизге, аялдарга, бир өзгөчөлүк мүнөздүү — биз учурдагы абал эч качан өзгөрбөй калат деп коркобуз.
Джек кайтаруучу мага дагы мындай деген: «Өзүңдүн келечегиң жөнүндө, «бул абдан шумдук» деген адамдардын сөзү боюнча баа бербе». 
Кимдир-бирөөлөр тарабынан бизге алдын ала айтылган бактысыздыктар жөнүндө тынчсыздынуунун бизге кереги жок. Бизге журналисттердин биржаларда эмне боло тургандыгы жөнүндө айтканы тууралуу, келечек жөнүндө биздин коңшубуз, бирге иштегендерибиз же Бетси эженин айтканы тууралуу тынчсыздануубуздун кереги жок, — бизге биздин келечегибиз тууралуу Кудайдын эмне айтканы маанилүү.
Кудай биздин келечекти туура көрө алышыбызды далилдеп айтат. Ошондуктан биз Теңирден аны бизге берүүсүн суранышыбыз керек. Бирок Кудайдан аян алуу деген Ал бизге биздин келечегибизди майда-чүйдөсүнө чейин айтып берет дегенди билдирбейт. Ал бизге Өзүн ачып берүүнү убада кылат, анткени Ал — биздин келечегибиз. Эгер биз Теңирге ишенсек, анда Ал биз үчүн даярдап койгон келечекке бизди алып барат.
Ошондуктан сиздин аялыңыздын Кудайдан болгон келечекти көрө алышы үчүн болгон сыйынууңуз ага өзүнүн келечегин билүүгө кепилдик бербейт, бирок сиздин сыйынууларыңыз ага анын келечеги бар экендигин жана ал абдан сонун экендигин көрүүгө жардам берет. Бул толугу менен жетиштүү.
Келечектин көпчүлүк бөлүгү бизден жашыруун болгондуктан, абдан жакшы мезгилде да биз баары бир толугу менен ишене албайбыз. Душман эч качан биздин жашообузду өзүнүн планына ылайык жаап коюу аракетин токтотпогондуктан, баары көз ачып-жумганча өзгөрүлүп кетиши мүмкүн. Ошондуктан биз сергек болушубуз керек жана Кудай бизди сактай тургандыгына жана Өзүнүн каалоосун аткара турганына толук ишенүүбүз керек.
Аялыңыздын келечеги сиздикинен бөлүнбөгөндөй эле, сиздин келечегиңиз аныкынан бөлүнбөгөндүктөн, аялыңыздын келечеги үчүн сыйынуу менен сиз өзүңүздүн келечегиңиз үчүн сыйына тургандыгыңыз сиздин эсиңизде болсун. Силердин өмүрүңөр бөлүнбөй тургандай болуп байланган. Ошондуктан сиздин сыйынууларыңыз бир нерсеге — алар силердин жубайлык жашооңордун аягына чейин коопсуздук менен камсыз кылуу менен, сизге сөзсүз түрдө пайда алып келе тургандыгы жөнүндө абсолюттук түрдө так кепилдик берет. Эгер сиз аялыңыз үчүн сыйынуу менен, анын келечегине салым кошуп жатсаңыз, мен сизге кепилдик берем: сиздин өмүрүңүз Кудайдын баталарына бай болот.
Аялдардын муктаждыгы
Сураныч:
• сиздин аялыңыз келечектен коркпошу үчүн;
• ал акылдуу болушу үчүн;
• ал анын келечеги сонун боло тургандыгына толук ишене алышы үчүн;
• сиздин аялыңыз тез арада туура чечим чыгара алышы үчүн;
• ал өзүнүн келечеги тууралуу шайтандын жалгандарын укпашы үчүн;
• ал карыган учурда да жакшы жемиш алып келиши үчүн;
• келечекте ал душмандан корголушу үчүн сыйыныңыз. 
Күйөөлөрдүн күбөлүктөрү
Лифониядагы (Джорджия штаты) «Жогорудан төрөлүү» Миссионердик баптисттик коомдун башкы кайтаруучусу Эдди Л.Лонг айтып берет. Ал жана анын аялы Ванесса никеде турганына 11 жыл болду жана алардын төрт баласы бар.
Менин аялымды биздин жыйындын 22 миңден ашык мүчөсү өздөрүнүн экинчи энеси катары эсептешет. Ал жоош, билимдүү, мээримдүү, токтоо жана Кудайдан корккон аял. Ал даңкты жана көпчүлүккө таанымал болууну издебейт. Ванессанын жашоосу меники менен байланышта болгондуктан жана ал менин аялым болгондуктан, ага жыйын мүчөлөрүнүн кадалган көз караштарын сезүү менен, мени менен бирге көп жолу алдыга чыкканга туура келет. Анда ар кандай абалдан кадыр-барк менен чыкканга өзгөчө жөндөмдүүлүк бар, ал эми мен дайыма ал Кудайдын үнүн уга алуусу үчүн жана Анын эркин түшүнүүсү үчүн сыйынам.
Бир нече жылдын аралыгында мен өз аялымдан белгилүү өзгөрүүлөрдү көрдүм. Ал биздин коомдун көңүлүн биздин жыйын мүчөлөрүбүздүн жана башка аялдардын көйгөйлөрүнө бурдурду. Ал өз алдына аялдардын көйгөйлөрүнүн түпкү тамырына жетүү үчүн максат койду. Менин аялым үчүн болгон сыйынууларыма болгон Кудайдын жообу күн сайын Ванессанын жүрөктөрү талкаланган адамдардын айыгуусуна жана өздөрүнүн талкаланган үй-бүлөлөрүнүн калыбына келүүсүнө жардам берүүсү аркылуу көрүнүп жатканына толук ишенем. Мен «Жүрөктөн жүрөккө» деген ал башкарган аялдардын уюму сыйынуусуз бүгүнкү күндө болуп жаткандай аялдардын жүрөгүнө күчтүү таасир этип жана көптөгөн үй-бүлөлөрдүн жашоосун өзгөртө албай тургандыгына толук ишенем.
Мен бул иште Кудайдын ою же биздин үй-бүлөнүн жана биздин досторубуздун сыйынуусу кандай роль ойной тургандыгы жөнүндө соттоюн деп жаткан жокмун, бирок мен өз аялым үчүн сыйынып жатам, бул анын жашоосуна жакшы таасир этип жаткандыгын билем. Анын күйөөсү катары менин сыйынууларым ал Теңирге кызмат кыла алышы үчүн күнөөлөрдөн тазаланууга жардам берерине ишенем. Сыйынуу өмүрлөрдү өзгөртөт. Сыйынуу Кудайдын күчүнүн таасири үчүн эшик ачат.
Мен пайда көрүү менен Ванесса үчүн сыйынуумду улантам, себеби ал аны билгендердин баары үчүн бата болуп саналат. Мен анын Теңирди даңктоо менен ал өзү даңкта өсүп жатканын көрүп жатам. Менин аялым — менин даңкым, Кудай берген белек. Өз кезегинде менин ал үчүн болгон сыйынууларым менин өмүрүмө да таасирин тийгизет, анткени аны менен бирге мен Машайакта өсүп жатам.
«Теңир менин үнүмдү, жалынуумду укканына кубанам. Ал мага кулак салды, ошондуктан мен Аны өмүрүм өткөнчө чакырам» (Заб. 114:1–2).
Сыйынуу
Теңирим, мен аялымдын (аялыңыздын аты) өткөн, азыркы жана келечек жашоосу жөнүндөгү ойлору анын жүрөгүнө абсолюттук тынчтык алып келүүсүн Сенден суранам. Ага анын келечегин көрө алууну бер жана ал Сенин колуңда болгон учурда коопсуз экендиги тууралуу толук ишеним бер. Аны жана ал үчүн кымбат адамдарды душмандан сакта. Ал үчүн Сен даяр­даган келечектен эч нерсе аны бөлө албастыгы үчүн, аны аягына чейин өткөн жашоонун кишендеринен бошот. Аны Сен келечекти кандай карасаң, ошондой караганга жана душман ага сезим туудурган жалганга ишенбегенге үйрөт. Ал «Сенин ойлоруң ага келечек, үмүт бериш үчүн жаман эмес, жакшы экендигине» ишене тургандай болсун (Жер. 29:11 кара). Ага келечектен корко турган эч себеп жок экендигин ачып бер.
Теңирим, мен Сенден суранам: менин аялыма (аялыңыздын аты) бардык жагынан акылмандык бере көр. Ал кандай гана чечим чыгарбасын, Ыйык Рух аны жетектей тургандай болсун. Ага жумушта, башка жакка барганда, адамдар менен сүйлөшүүдө жана каражатты бөлүштүрүү ишинде акылдуу жана эстүү болгонго жардам бер. Ага чындыкты жалгандан ажырата ала тургандай кылып бата бер. Сен... убада кылгандай, ал... кубанычка, байлыкка жана бакытка ээ болсун (Нак.сөз. 3:16–18 кара). Ал Сага таянганды жана дайыма коопсуздукта болуш үчүн дайыма эстүү болгонду, коркунучтан бошонууну, тынч уйкуга ээ болууну жана Сенден ырайым алууну үйрөнсүн (Нак.сөз. 3:21–26 кара). Менин аялыма даңктын таажысын кийгиз жана ал Сенин акылмандыгыңдан көз каранды болгонду жана өз акылына таянбаганды үйрөнүп жаткан учурда ага күч бер. 
Бирге чечим чыгаруу учурунда бизге акылмандык бер. Өзгөчө, бизге... (экөөңөр бирге кабыл ала турган чечимдин атын атаңыз) туура чечим чыгарууда Сен жардам берүүңдү суранам. Бизге бул суроодо Сенин эркиңди түшүнүүгө жардам бер, бизди Сенин оюңа ылайык, Сага жага турган тандоо кылганга жана чечим чыгарганга үйрөт. 
Менин аялым (аялыңыздын аты) Сенин үйүңдө отур­гузулган дарактай болушу үчүн жана Сенин заңгыраган үйүңдө гүлдөшү үчүн сыйынам. Ар бир жылы ал жакшы жемиш алып келсин жана карыганга чейин... жана ширелүү болсун (Заб. 91:14–15 кара). Ага узун өмүр бер, ал өзүнүн жер бетиндеги жашоосун бир мүнөт да эрте эмес, Сен белгиленген убакытта бүтүрө тургандай болсун. Бул учур тынчтык жана кубаныч менен коштоло тургандай, эч кандай кайгы болбой тургандай кыла көр. Ал жөнүндө, дүйнөгө ал Сенин жарыгың болгон деп айта тургандай болушсун.
Бул күнү мен өз аялыма айтам: «Сен Анда толуктукка ээсиң» (Кол. 2:10 кара). Мен «бизде баштаган жакшы ишин Ыйса Машайак келгенге чейин бүтүрө тургандыгына» бекем ишенем (Флп. 1:6). Жана мен дагы ага айтам: «Тур, жаркыра...» (Ыш. 60:1) 
Сиздин сыйынууларыңызды
бир кыйла таасирдүү кылууга жөндөмдүү
ЫЙЫК КИТЕПТЕН АЛЫНГАН АЯТТАР
Ыйык Жазууда жазылгандай, «Кудай Өзүн сүйгөндөргө көз көрбөгөн, кулак укпаган, адамдын оюна да келбеген нерсени даярдап койгон».
1 Кор. 2:9
Анткени келечегиң бар, үмүтүң ишке ашат.
Нак.сөз. 23:18
Уулум! Булардан көзүңдү алба, туура ой жүгүртүүнү, эстүүлүктү сакта, алар жаның үчүн өмүр, мойнуң үчүн мончок болот. Ошодо өз жолуңду коркпостон улайсың, мүдүрүлбөйсүң. Жатканыңда коркпойсуң, уйкуң таттуу болот. Күтүлбөгөн коркунучтан, мыйзамсыздардын кол салганынан коркпойсуң. Анткени Теңир сенин таянычың болот, бутуңду тузактан сактайт.
Нак.сөз. 3:21–26
Үй менен мал-мүлк — ата-энеден калган мурас, ал эми акылдуу аял — Теңирден.
Нак.сөз. 19:14
АнткениӨзүмдүн силер жөнүндө ойлогон оюмду Өзүм гана билем, — дейт Теңир, силерге келечек, үмүт бериш үчүн, ал ой — жаман ой эмес, жакшы ой. Силер Мага кайрыласыңар, Мага келесиңер, Мага сыйынасыңар, ошондо Мен силерди угам. Мени издейсиңер, эгерде Мени чын жүрөктөн издесеңер, табасыңар.
Жер. 29:11–13